Oyak Renault Otomobil Fabrikaları A.Ş.’nin, milk run nakliyesine ilişkin fiyat eksiltme yöntemiyle yapılan ihalede rekabeti engellemeye yönelik uygulamalarda bulunduğu ve 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerini ihlal ettiği iddiası.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
(1) E. DOSYA KONUSU: Oyak Renault Otomobil Fabrikaları A.Ş.’nin, milk run nakliyesine ilişkin fiyat eksiltme yöntemiyle yapılan ihalede rekabeti engellemeye yönelik uygulamalarda bulunduğu ve 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerini ihlal ettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- 2008 yılından beri Oyak Renault Otomobil Fabrikaları A.Ş. (Oyak Renault)’nin milk run nakliyesi işini yaptıkları, 09.01.2013 tarihli ihalede en düşük teklifi vermelerine rağmen ihalenin tekrar yapıldığı, yapılan ikinci ihalede de en düşük teklif verdikleri,
- Kredi değerlendirme notlarının A+ olmasına ve Oyak Renault’un 26.08.2013 tarihli “Performans Değerlendirme Raporu”nda “A sınıfı” hizmet verdiklerinin açıkça ilan edilmesine rağmen teknik ve finansal yetersizlik gerekçesiyle ihale konusu işin kendilerine verilmesinin hukuka aykırı olarak engellendiği, işin Oyak Renault’un bir grup şirketi ve ihalede rakipleri olan Omsan Lojistik A.Ş.(Omsan)’ne verildiği
iddia edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.9.2013 tarih ve 5863 sayı ile intikal eden başvuru üzerine hazırlanan 10.10.2013 tarih ve 2013-4-91/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 24.10.2013 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 13-59/840-M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan 23.12.2013 tarih ve 2013- 4-91/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; önaraştırma konusuna ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun (Kanun)’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Önaraştırma Yapılan Taraflar
I.1.1. Oyak Renault
(5) 1969 yılında Renault, Oyak ve Yapı Kredi Bankası ortaklığı ile kurulan ve iki yıl sonrasında faaliyete geçen Oyak Renault, Renault marka binek araçlarının ve mekanik parçalarının üretimi ve ihracatını gerçekleştirmektedir. Renault Grubu’nun iştiraki konumunda bulunan ve karoseri-
Sayfa 2
14-01/13-10
montaj ve mekanik-şasi fabrikaları ile bir uluslararası lojistik merkezinden oluşan Oyak Renault, Renault Grubu’nun dünya çapındaki 38 üretim merkezinden biridir. Yıllık 360.000 otomobil ve 450.000 motor üretim kapasitesine olan Oyak Renault, otomobil ile birlikte motor, vites kutusu, ön/arka takım, motor beşiği ve yürüyen aksamların üretimini gerçekleştirmektedir.
I.1.2. Omsan
(6) 1978 yılında Oyak’ın iştiraki olarak kurulan Omsan, kurumlara ulusal ve uluslararası ölçüde kapıdan kapıya kara, hava, deniz, demiryolu, intermodal, milk run taşımacılığı, depo ve antrepo yönetimi, bitmiş araç lojistiği, tehlikeli madde ve dökme yük taşımacılığı, ev-ofis lojistiği ve lojistik danışmanlık hizmetleri sunmaktadır.
I.2. İlgili Pazar
(7) Milk run nakliyesi, müşterinin üretim sürecinde kullanılacak olan malzemelerin belirli bir sevkiyat programı doğrultusunda tedarikçilerden çok duraklı seferler ile toplanıp müşteriye teslim edilmesidir. Bu yöntemle A noktasından B noktasına gidiş ve tekrar geriye geliş işlemi yerine, sabit bir rotayı kullanarak, aynı anda farklı müşterilerden gelen siparişleri birleştirerek yükleme ve boşaltma yapılabilmektedir. Sık sevkiyat aralıklarıyla üretim yapan işletmelerde avantajlı bir yöntemdir.
(8) Milk run sisteminde zincir üyeleri, taşıma faaliyetlerini kendileri planlamamakta, bu sisteme göre tanımlanan sürece dahil olmaktadır. Bu sistemin en büyük faydası her bir tedarikçinin ayrı ayrı taşıma yapmasından kaynaklanan maliyetlerin bir havuzda toplanması ve elde edilen bu kaynakla lojistik hizmet sağlayıcılarının masraflarının karşılanmasıdır.
(9) Başvuru sahibi teşebbüs dışında milk run nakliyesi alanında faaliyet gösteren başlıca firmalar Ceva Lojistik Ltd. Şti. (Ceva), Borusan Lojistik Dağıtım Depolama Taşımacılık Tic. ve San. A.Ş. (Borusan), Ünsped Global Lojistik Tic. A.Ş. (Unsped) ve Omsan’dır.
(10) Dosya kapsamında kesin bir ilgili ürün pazarı tanımı yapılmamakla birlikte, en riskli duruma göre hakim durum değerlendirmesi yapabilmek bakımından milk run nakliyesi pazarı esas alınmıştır. İlgili coğrafi pazar Türkiye olarak belirlenmiştir.
I.3. Değerlendirme
(11) Dosya konusu iddia 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında değerlendirilebilir. Bu çerçevede öncelikle Oyak Renault’un hakim durumda olup olmadığı tespit edilmelidir. Milk run nakliyesi hizmeti alan bazı teşebbüslerin bu hizmete ilişkin harcama tutarları ve bu verilere göre hesaplanan pazar paylarına Tablo 1 ve Tablo 2’de yer verilmektedir. Pazar payı hesaplamalarının sadece dosya kapsamında bilgi talep edilen teşebbüsler dikkate alınarak yapıldığı belirtilmelidir. Bir başka deyişle tabloda yer verilmeyen teşebbüslerin de bulunması nedeniyle teşebbüslerin pazar payları bu değerlerden daha düşük olacaktır.
Tablo 1: Teşebbüslerin milk run nakliyesine yönelik harcama tutarları (TL)
2012 2013 (ilk 10 ay)
OYAK RENAULT (…..) (…..)
BOSCH
(…..)
(…..)
BSH
(…..)
(…..)
FORD
(…..)
(…..)
HONDA
(…..)
(…..)
KARSAN
(…..)
(…..)
TOFAŞ
(…..)
(…..)
TOYOTA OTOMOTİV
(…..)
(…..)
DEMİRDÖKÜM
(…..)
(…..)
TOPLAM
(…..)
(…..)
Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen bilgiler
Sayfa 3
14-01/13-10
Tablo 2: Teşebbüslerin milk run nakliyesi hizmet alımlarına göre pazar payları (%)
OYAK RENAULT
(…..)
(…..)
BOSCH
(…..)
(…..)
BSH
(…..)
(…..)
FORD
(…..)
(…..)
HONDA
(…..)
(…..)
KARSAN
(…..)
(…..)
TOFAŞ
(…..)
(…..)
TOYOTA OTOMOTİV
(…..)
(…..)
DEMİRDÖKÜM
(…..)
(…..)
TOPLAM
(…..)
(…..)
2012 2013 (ilk 10 ay)
Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen bilgiler
(12) Görüldüğü üzere Oyak Renault’un 2012 ve 2013 yıllarında milk run nakliyesi pazarından hizmet alımı sırasıyla pazarın yaklaşık (…..) ve (…..)’i olarak gerçekleşmiştir. Buna karşılık Ford’un pazar payı ise sırasıyla yaklaşık (…..) ve (…..)dir. Yukarıda da belirtildiği gibi tabloda yer verilenlerin dışında milk run nakliyesi hizmeti alan başka teşebbüslerin de bulunduğu dikkate alındığında, Oyak Renault’un pazar payı daha da düşük olacaktır. Bu çerçevede Oyak Renault’un bu pazarda hakim durumda olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Tablolardan ayrıca Oyak Renault’un dışında milk run nakliyesi hizmeti alan Honda, Ford, Toyota, Tofaş, Bosch gibi birçok alternatif firmanın ve bunlarla da çalışabilme imkanının bulunduğu anlaşılmaktadır.
(13) Tablo 3’de ise milk run nakliyesi hizmeti sunan firmaların milk run nakliyesi hizmetinden elde ettikleri gelirlerin lojistik hizmetinden elde ettikleri gelirler içindeki payına yer verilmektedir:
Tablo 3: Teşebbüslerin milk run gelirlerinin toplam gelirlerine oranı
ŞİKAYETÇİ
(…..)
(…..)
OMSAN
(…..)
(…..)
BORUSAN
(…..)
(…..)
CEVA
(…..)
(…..)
UNSPED
(…..)
(…..)
2012 2013 (ilk 10 ay)
Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen bilgiler
(14) Tablodan görüldüğü üzere, milk run nakliyesinden elde edilen gelirler, teşebbüslerin toplam gelirleri içinde cüzi bir oranı oluşturmaktadır.
(15) Bu çerçevede milk run nakliyesi hizmeti sunan teşebbüslerin bu hizmeti Oyak Renault’a temin etmelerinin vazgeçilmez nitelikte olmadığı açık bir şekilde görülmektedir.
(16) Bu hususlar ışığında dosya konusuna ilişkin olarak soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
(17) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.
Yargı süreci
1 dava
Reysaş Taşımacılık ve Lojistik Ticaret A.Ş.
Ankara 18. İdare Mahkemesi · Esas No: 2014/433
Dava reddedildi — Kurul kararı ayakta · üst mahkeme onadı