Otomotiv şirketlerinin yedek parça satışına getirdikleri kısıtlamaların 4054 sayılı Kanun'a aykırı olduğu…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)

Üyeler: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,

Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN

B. RAPORTÖR: M.Haluk ARI, Esin AYGÜN

C. ŞİKAYET EDEN: İhbar

D. ŞİKAYET EDİLEN: Ford Otomotiv Sanayi A.Ş.

İzmit Gölcük Yolu 14. Km 41680 Gölcük/Kocaeli

E. DOSYA KONUSU: Otomotiv şirketlerinin yedek parça satışına getirdikleri kısıtlamaların 4054 sayılı Kanun’a aykırı olduğu iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: İhbarda, Ford Otomotiv Sanayi A.Ş.’nin (Ford) yetkili satıcılık sözleşmelerinde bulunan, bayinin Ford yedek parçalarını doğrudan veya dolaylı olarak yurt dışına satmasına engel olan hükümler nedeniyle söz konusu parçaların yurt dışına satışının mümkün olmadığı belirtilerek, gümrük birliğine de aykırı olan bu husus hakkında gerekli işlemlerin yapılması talep edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.4.2007 tarih ve 2705 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 15.6.2007 tarih, 2007-4-64/ İİ-07-MHA sayılı İlk İnceleme Raporu 15.6.2007 tarih, REK.0.08.00.00-110/202 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-53 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, söz konusu teşebbüse bir yazı yazılarak, yedek parça bayilik sözleşmesinde yer alan yurt dışına dolaylı satışların bayiden alım yapan üçüncü kişileri kapsamayacak şekilde anlaşılması gerektiğinin bildirilmesinin yerinde olacağı görüşüne yer verilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Tespitler ve Değerlendirme

Şikâyet dilekçesinin ekinde bulunan ve Ford bayi sözleşmesinin “Ford Yedek Parça Satışı” başlıklı 13. maddesinin ikinci fıkrasında “Bayi, Ford Yedek Parçaları doğrudan ya da dolaylı olarak yurt dışına satmayacaktır. Bu çerçevede Bayi, Ford Yedek Parçalar’ın, Türkiye Cumhuriyeti’nde yerleşik müşterilere satılmak üzere tedarik edildiğini bilmektedir.” hükmü yer almaktadır.

Motorlu taşıtlar sektöründeki rekabeti kısıtlayıcı anlaşmalara muafiyet tanıyan 2005/4 Sayılı “Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve Uyumlu Eylemlere İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği” 1.1.2006 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunduğundan, bu tarihten itibaren akdedilen anlaşmaların grup muafiyetinden yararlanabilmesi için 2005/4 sayılı Tebliğ’e uygun olarak düzenlenmiş olması gerekmektedir. Bu bağlamda şikayete konu

07-53/616-205

yazı ekinde yer alan sözleşmenin ilgili hükmü de mezkur Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde değerlendirilmiştir.

Şikayetin konusu esas itibarıyla, Ford tarafından bayiye tedarik edilen yedek parçaların yurt dışına doğrudan veya dolaylı olarak satışının yasaklanmış olmasıdır. 4054 sayılı Kanun’un Kapsam başlıklı 2. maddesi “Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye kullanmaları ve rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşme ve devralma niteliğindeki her türlü hukukî işlem ve davranışlar, rekabetin korunmasına yönelik tedbir, tespit, düzenleme ve denetlemeye ilişkin işlemler bu Kanun kapsamına girer.” şeklindedir. Bu hüküm uyarınca herhangi bir işlem veya eylemin 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilebilmesi için Türkiye Cumhuriyeti’ndeki piyasaları etkilemesi gerekmektedir.

Dolayısıyla, Kanun’un Türkiye Cumhuriyeti’ndeki piyasaları etkileyen işlemlere uygulanacağı sonucu ortaya çıkmaktadır. Şikayet konusunda olduğu gibi bayilere ihracat yasakları getiren anlaşmaların ise bu anlamda Türkiye pazarında rekabeti kısıtlayıcı bir etki doğurmadıkları kabul edilmektedir. Bu nedenle dilekçe ekinde yer alan sözleşme ile bayinin doğrudan satışlarının kısıtlanmasına ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında işlem yapmaya gerek bulunmamaktadır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu şikayet ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

2