genelde … gün civarında olmakla birlikte zaman zaman … günün dahi üzerine çıkmıştır. Dolayısıyla sektörde uygulanan vade sürelerine bakıldığında teşebbüslerin uyguladıkları vade sürelerinde herhangi bir benzerlik görülmemektedir.
Sonuç olarak yemek çeki firmalarının komisyon oranlarını veya vadeleri birlikte belirlediklerine ya da bu konuda bilgi alışverişinde bulunduklarına dair herhangi bir bilgi ya da belgeye ulaşılamamıştır. Aynı şekilde üye işyerlerinden depozito, sigorta bedeli, hasar bedeli gibi adlar altında alınan diğer ücretler bakımından farklı uygulamaları olduğu anlaşılan Multinet, Winwin, Setcard ve Network firmaları arasında, bu ücretler konusunda herhangi bir koordinasyonun ya da bilgi alışverişinin olduğuna işaret eden bir belge ya da bilgiye de ulaşılamamıştır.
I.4.4. Diğer İddialara İlişkin Değerlendirme
Sayit KARABAĞLI ile İstanbul İçkili, İçkisiz Lokanta, Kebapçı, Köfteci ve Ayakta İçki Satanlar Esnafı Odası tarafından yapılan ve tamamen aynı içerikte olan iki başvuruda daha önce yukarıda yer verilen iddiaların dışında iddialar da yer almaktadır. Bu iddialar özetle;
İşverenlerin işçilere ücretlerinin bir kısmını para yerine yemek kuponları aracılığıyla
ödediği,
İşçilerin, ücretlerinin yetersizliği nedeniyle yemek kuponlarını, yemek kuponu
sağlayıcısı firmalarla anlaşmalı olmayan işyerlerinde, yemek dışındaki mal ve
hizmetlerin alımlarında belli bir iskonto karşılığında para yerine değişim aracı
olarak kullandıkları, bu nedenle ücretlerinin reel olarak azaldığı,
Yemek kuponu karşılığında yemek haricinde mal ve hizmet sağlayan işyerlerinin,
yemek kuponu sağlayıcısı firmalarla anlaşmalı olmadıklarından, kuponların
karşılığını anlaşmalı işyerlerinden belli bir iskonto karşılığında aldıkları, bunun
nedeninin, kupon bedellerinin sadece yemek kuponu sağlayıcısı firmalar tarafından
ödenmesinin sonucu olarak, yemek kuponu sağlayıcısı firmaların kuponları geri
alırken fiyatı belirleyici tekel konumunda bulunmaları ve komisyon ve ödeme
vadesi uygulamaları ile kuponları üzerlerinde yazan değerden daha düşük
bedellerle anlaşmalı işyerlerinden geri almaları olduğu,
İşçilerin yemek kuponlarını bu şekilde kullandıkları için gün içinde gerektiği şekilde
beslenemedikleri ve iş verimliliklerinin azaldığı,
Yemek kuponlarının bu şekilde kullanımının Türk Parasının Kıymetini Koruma
Hakkında Kanun’a aykırı olduğu,
yönündedir. Bu iddiaların bir bölümünün yemek çeklerinin, yemek çeki/kartı sisteminin ve bu sistemin amaçlarının dışında kullanımından kaynaklı sorunlara ilişkin olduğu görülmektedir. Başvurulara konu iddiaların diğer bir bölümü ise, yemek kuponu/kartı sisteminin işleyişinin gerektirdiği ya da bunun doğal bir sonucu olan konulara ilişkindir. Sayılan türdeki iddiaların, “Kapsam” maddesinden de anlaşılacağı üzere 4054 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirilme olanağı bulunmamaktadır. Ayrıca başvuru sahiplerinin yemek kuponu/kartı firmalarının faaliyetlerinin durdurulması, söz konusu kupon ve kartların kaldırılması ya da sistemin sakıncalarını giderecek hukuksal düzenlemelerin yapılması yönündeki taleplerinin, 4054 sayılı Kanun’un verdiği görev ve yetkiler çerçevesinde yerine getirilmesi mümkün değildir. Üstelik firmaların faaliyetlerinin durdurulması, yemek kupon ve kartlarının kaldırılması gibi uygulamaların 4054 sayılı Kanun’un hilafına uygulamalar olacağı da açıktır.