Bankaların araç kredisi için dosya masrafı olarak aynı ücreti aldığı iddiası.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,

İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,

Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER : Hale GÜNDÜZ, Canan KARAMANOĞLU

C. BAŞVURAN: Fatma Çiftçi ÇAĞLAR

Otakçılar Cd. No:78 Eyüp/İstanbul

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILAN: - ING Bank A.Ş.

Eski Büyükdere Cd. Ayazağa Köyyolu No:6 34398

Maslak/İstanbul

- Yapı Kredi Bankası T.A.Ş.

Yapı Kredi Plaza D Blk. Büyükdere Cd. Levent 34330

Beşiktaş/İstanbul

- HSBC Bank A.Ş.

Büyükdere Cd. No:128 Gayrettepe 34394 Şişli/İstanbul

- Finansbank T.A.Ş.

Büyükdere Cad. No:129 Gayrettepe 34394 Şişli /İstanbul

- Akbank T.A.Ş.

Sabancı Center 34330 4. Levent/İstanbul

- Fortisbank A.Ş.

Yıldız Posta Cd. No:54 Gayrettepe 34353 Şişli/istanbul

E. DOSYA KONUSU: Bankaların araç kredisi için dosya masrafı olarak aynı ücreti aldığı iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda, şikâyetçinin ING Bank A.Ş. (ING Bank)’den kullandığı taşıt kredisi için banka tarafından 500 TL. dosya masrafı tahsil edildiği; söz konusu tutarın dosya masrafı altında Yapı Kredi Bankası T.A.Ş., HSBC Bank A.Ş., Finansbank A.Ş., Akbank T.A.Ş. ve Fortisbank A.Ş. tarafından alınan meblağ ile aynı olduğu ve bu durumun bankaların aralarında anlaşmasından kaynaklandığı ifade edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum Bilgi Edinme Birimi kayıtlarına 20.5.2010 tarih ve 66 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 11.6.2010 tarih ve 2010-4-154/İİ-10-378.HG sayılı İlk İnceleme Raporu, 24.6.2010 tarih ve 10-45 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla,

10-52/1045-385

Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 10-45/805-M sayı ile karar verilmiştir.

İlgili karar uyarınca düzenlenen 28.7.2010 tarih ve 2010-4-154/ÖA-10-378.HG sayılı Önaraştırma Raporu 30.7.2010 tarih ve REK.0.08.00.00-110/313 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-52 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bankaların araç kredisi için aldıkları dosya masrafının belirlenmesinde bağımsız hareket ettiklerinin anlaşıldığı, bu çerçevede soruşturma açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir.

I. TESPİTLER VE DEĞERLENDİRME

Bilindiği üzere bankalar kullandırdıkları bireysel kredilere ilişkin olarak birtakım ücretler talep etmektedirler. Bunlardan ilki ve en önemlisi kullanılan kredinin belli bir oranı şeklinde alınan ve bir anlamda bankanın verdiği kredinin fiyatı niteliğinde olan kredi faizidir. Bankalar kredi faizini veya mevduat faizlerini belirlerken büyük ölçüde merkez bankaları tarafından belirlenen ve duyurulan kısa vadeli borçlanma faizlerini dikkate almaktadır. Bu bakımdan merkez bankalarının faiz oranını düşürmesi, bankaların da faiz oranlarını aşağıya çekmelerine yol açmaktadır.

Ülkemizde uzun yıllar faiz oranlarının yüksek seyretmesi bankaların fahiş kabul edilebilecek faiz oranı belirlemesine olanak tanımış ve bankalar bu yolla yüksek miktarlarda arbitraj geliri elde etme imkânına kavuşmuşlardır. Ancak faiz oranlarının düşmesiyle birlikte bankaların faiz yoluyla elde ettikleri gelirler düştüğünden, bankalar bu açığı farklı gelir kalemleri ile kapatmaya çalışmıştır. Bunlardan biri de dosya masrafı adı altında alınan paradır.

Dosya masrafı, bankaların kredi kullandırtma aşamasında aldığı kredi açılış ücretidir. Bu ücret sabit bir tutar olabileceği gibi, kredi miktarı üzerinden yüzde olarak da alınabilmektedir. Kimi bankalar kredi faizini düşük belirleyip aradaki kâr açığını yüksek dosya masrafı ile kapatmakta; kimisi ise dosya masrafı almayarak kredi faizini görece yüksek belirleyebilmektedir.

Başvuru konusu iddia, bankaların kullandırdıkları bireysel kredilere ilişkin olarak dosya masrafının bankalar tarafından ortak belirlendiği şeklindedir. Bu bakımdan bankaların aldıkları dosya masrafı tutarlarının tespit edilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, görevli raportörlerce, adı geçen bankaların şubelerinden, 10.000 TL. tutarındaki kredi için 18 ay vade ile araç kredisi kullanılması halinde karşılaşılacak faiz oranı ve dosya masrafı tutarı talep edilmiştir. Ulaşılan bilgiler aşağıdaki şekildedir:

Tablo-1 Bankaların faiz oranı ve dosya masrafları

Banka Adı Faiz Oranı (%) Dosya Masrafı (TL)

1

HSBC

1 Kampanya niteliğinde olup 30 Temmuz’a kadar geçerlidir.

10-52/1045-385

Yapı Kredi

Tablodan görüldüğü üzere bankalar aynı kredi tutarı için aynı ödeme koşullarında farklı faiz oranı uygulamakta ve farklı dosya masrafı almaktadır. Dolayısıyla bankalar arasında anlaşma olduğu şüphesi uyandıracak bir fiyat benzerliği tespit edilememiştir.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun'un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.