Straumann Holding AG’nin, iştiraki Instradent AG aracılığıyla Zinedent İmplant Üretim A.Ş.’nin tek kontrolünü…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN,

Mehmet AYAN, Şükran KODALAK

B. RAPORTÖRLER: Mehmet YANIK, Çiğdem GİZEM OKKAOĞLU,

Osman Can AYDOĞDU

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Straumann Holding AG

-Zinedent İmplant Üretim A.Ş.

Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Eda DURU,

Av. Selvi Naz TOPALOĞLU

Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mah. Beşiktaş İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Straumann Holding AG’nin, iştiraki Instradent AG aracılığıyla Zinedent İmplant Üretim A.Ş.’nin tek kontrolünü devralması işlemine izin verilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 20.11.2018 tarih ve 8351 sayı ile giren ve en son 03.12.2018 tarih inde eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 1 4. 12.2018 tarih ve 2018 - 3 - 8 4/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Bildirime konu işlem ile Instradent AG (INSTRADENT) ile Cüneyt BAŞTİMUR tarafından ortak kontrol edilen Zinedent İmplant Üretim A.Ş.’nin (ZINEDENT) tek kontrolünün INSTRADENT tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir.

G.1. Taraflar

G.1.1. Instradent AG (INSTRADENT)

(5) Straumann Grubu bünyesinde yer alan INSTRADENT, 2014 yılında Basel’de kurulmuş bir holding şirketi olup, Türkiye’de dental implant sistemlerinin satışı alanında, sadece %50 pay sahibi olduğu ZINEDENT vasıtasıyla faaliyet göstermektedir.

G.1.2. Zinedent İmplant Üretim A.Ş. (ZINEDENT)

(6) 2015 yılında Cüneyt BAŞTİMUR ve INSTRADENT tarafından dental implantlar ve ilgili prostetik parçalar ile aletlerin tedariki alanında faaliyet göstermek üzere kurulan bir ortak girişim şirketidir. ZINEDENT’in Türkiye’de herhangi bir üretim tesisi bulunmamaktadır. Söz konusu teşebbüs, dental implant sistemlerinin satışı alanında Türkiye’de distribütörler aracılığıyla faaliyet göstermektedir. Türkiye’de ZIN EDENT ürünlerinin dağıtımı, 2017 yılının Haziran ayına kadar Ortoplast Medikal İç ve Dış Tic.

A.Ş. tarafından, bu tarihten sonra ise münhasır olarak Batıgroup Dental Diş Ürünleri Ticaret A.Ş. (BATIGROUP) [1] tarafından gerçekleştirilmiştir.

G.1.3. Straumann Holding AG (STRAUMANN)

(7) İşviçre’de kurulan ve merkezi Basel’de bulunan STRAUMANN, Straumann Grubu’nun ana şirketidir. STRAUMANN, dental implantlar ve ilgili prostetik parçalar ve aletler ile diş yenileme ve diş restorasyonunda kullanılmak ve diş kaybını önl emek üzere CAD - CAM [2] proestetikler ve biyomateryaller [3] geliştirmekte, bu ürünleri üretmekte ve dağıtmaktadır. Türkiye’deki faaliyetleri ağırlıklı olarak dental implant sistemlerinin satışına ilişkin olmakla birlikte teşebbüs, biyomateryaller ve dijital ekip manlar alanlarında da kısıtlı ölçüde faaliyet göstermektedir.

G.1.4. Cüneyt BAŞTİMUR

(8) Cüneyt BAŞTİMUR, INSTRADENT ile birlikte ZINEDENT üzerinde ortak kontrole sahip olup, ZINEDENT’te yönetim kurulu üyeliği ve icra kurulu başkanlığı görevini; BATIGROUP’ta ise %30 hissedar olmanın yanı sıra yönetim kurulu üyeliği görevini sürdürmektedir. Ayrıca BATIGROUP’un alt distribütörü olarak dental implant sistemleri satışı pazarında s ınırlı faaliyeti bulunan Batı Dental İç ve Dış Tic. A.Ş.’yi (BATI DENTAL) tek başına kontrol etmektedir.

G.2. İlgili Pazar

(9) Dental implant sistemleri aşağıdaki ürünleri içermektedir:

- İmplant Gövdesi: Dental implantın diş etinin altındaki kemiğe cerrahi olarak

yerleştirilen metal posttur. Genelde saf titanyum veya titanyum alaşımından

yapılmakta olup diş hekimliğinde eksik dişlere ilişkin tedavilerde kullanılmakta ve

yapay diş kökü olarak da adlandırılmaktadır.

- Abutment: İmplant gövdesine çivilenen veya yapıştırılan, prostetik veya yapay

dişin implanta yerleştirileceği bağlantı aparatıdır.

- Kron: Eksik olan dişin veya hasarlı dişin yerine konulan, doğal dişe benzer şekilde

özel olarak yapılan yapay diştir.

- Yardımcı parçalar: Dental laboratuvarlarda, implant özellikli araçların üretilmesi

için kullanılan implant analoglarını ve kapatma vidalarını içermektedir.

(10) 17.08.2011 tarih ve 11-45/1027-350 sayılı Rekabet Kurulu (Kurul) kararında implant gövdelerinin ve abutmentlerin %80-90’a yakınının tek bir sistem olarak sağlandığı belirtilmektedir. Zira farklı sağlayıcılardan tedarik edilen implant gövdeleri ve abutmentlerin genellikle birbirleriyle uyumlu olmadığı ve bu nedenle ürünlerin alıcılar tarafından tek bir sistem olarak temin edilmesi gerektiği görülmektedir. Geçmiş Kurul kararlarında dental implant sistemleri ürünleri incelenmiş ve ilgili ürün pazarları “dental implant sistemleri” [4] ve “dental ürünler” [5] pazarları olarak tanımlanmıştır.

1 Türkiye’de dental implant ürünlerinin satış ve distribütörlüğüne yönelik faaliyet yürüten BATIGROUP, Türkiye’de Medentika ve Zinedent ürünlerinin münhasır distribütörüdür. BATIGROUP’un tek kontrolü Straumann Holding AG tarafından devralınması işlemine 26.10.2017 tarih ve 17-35/553-240 sayılı Kurul kararı ile izin verilmiştir.

[2] CAD, bilgisayar destekli tasarımı (computer aided design); CAM ise bilgisayar destekli üretimi (computer aided manufacturing) ifade etmektedir.

3 Yeni kemik oluşumunun sağlanması için diş hekimleri tarafından kullanılan tamamen biyolojik kökenli bir kemik oluşum maddesidir.

4 Kurulun 26.10.2017 tarih ve 17-35/553-240 ve 17.08.2011 tarih ve 11-45/1027-350 sayılı kararları. 5 Kurulun 23.09.2010 tarih ve 10-60/1268-479 sayılı kararı.

(11) Bildirim kapsamında; abutmentlar implant gövdesine vidalandığından bu iki ürün arasında bir anahtar-kilit ilişkisi bulunduğu, başarılı bir implant tedavisi için implant, abutment ve kronun birbiri ile uyumlu olması gerektiği, implant gövdeleri ile abutmentler farklı tedarikçilerden alındığında çoğunlukla uyum sorunları yaşandığı için alıcılar tarafından genellikle bir sistem olarak satın alındıkları, Straumann markalı abutmentlerin başka bir implant sistemi ile uyumlu olmadıkları [6] ve BATIGROUP’un dağıtımını yaptığı üç marka olan Straumann, Medentika ve Zinedent’in implant ve abutmentlerini genellikle bir sistem olarak sattığı ifade edilmiştir. Bu bilgiler ışığında, implant sistemlerini oluşturan ürünler tamamlayıcı ürün olarak kabul edilmiş ve mevcut dosya kapsamında her bir alt ürün grubunun ayrı ayrı incelenmesi yerine implant sistemi tek bir ürün olarak ele alınmıştır.

(12) İmplant sistemleri, kalite ve fiyat kriterleri esas alınarak premium segment, orta segment ve düşük segment olarak üç sınıfa ayrılabilmektedir. Küresel çapta STRAUMANN, premium segmentte Straumann markası; orta segmentte Anthogyr, Medentika ve Neodent markaları ve düşük segmentte ise Equinox, T-Plus ve Zinedent markaları ile faaliyet göstermektedir. Türkiye’de ise Premium segmentte Straumann, orta segmentte Medentika ve düşük segmentte Zinedent markası ile faaliyet göstermektedir.

(13) Her bir segmentin içinde kullanılan hammaddeye göre farklı fiyat düzeylerinde ürünler bulunmaktadır. Premium segmentte küresel düzeyde fiyatlar 250-450 Amerikan Doları (Dolar), orta segmentte 120-240 Dolar, alt segmentte ise 60-120 Dolar arasında değişmektedir. Türkiye’de Straumann markalı implant sistemlerinin fiyatları (…..) TL, orta segment Medentika ürünlerinin fiyatları (…..) TL, düşük segment Zinedent ürünlerinin fiyatları ise (…..) TL arasında değişmektedir [7].

(14) STRAUMANN’ın Türkiye’de 2017 yılında yaptığı implant sistemleri satışına bakıldığında, satış miktarı bakımından tüm satışların (…..) premium segment, (…..) orta segment ve (…..) düşük segment ürünlerdir. Satış değeri bakımından ise, tüm satışların (…..) premium segment, (…..) orta segment ve (…..) düşük segmenttir.

(15) Mevcut dosya kapsamında ilgili ürün pazarını tanımlarken pazarı; implant sisteminin segmentine göre premium, orta ve düşük segment şeklinde alt kırılımlara ayırmak mümkündür. Ancak Türkiye pazarında müşteriler bakımından premium ya da orta segment ürünlere yönelik herhangi bir marka bağlılığı ya da sadakatinin bulunmadığı 8 ve implant tedavilerinde farklı segment ürünlerin ikame olarak kullanılabildiği göz önüne alındığında, pazarı alt kırılımlara ayırmak mevcut durumda gerekli değildir.

(16) Bu çerçevede, ilgili ürün pazarı, “dental implant sistemleri tedariki pazarı”, ve “dental implant sistemleri dağıtımı pazarı” olarak tanımlanmıştır. İlgili coğrafi pazar ise “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

(17) Dosya konusu işlem neticesinde implant sistemi tasarımı, üretimi ve satışı pazarında dünyada önemli bir oyuncu olan STRAUMANN, Türkiye’de işlem sonrasında ZINEDENT’in tek kontrolüne sahip olacak ve Cüneyt BAŞTİMUR, ZINEDENT’te kontrol hakkını kaybedecektir. Bu çerçevede, işlem ile ZINEDENT’in ortak kontrolden 6 Medentika markalı implantların da yalnızca aynı markaya sahip abutmentlar ile uyumlu olduğu teşebbüs tarafından belirtilmiştir. Ancak Zinedent markalı implant sistemleri, Neodent tarafından geliştirilmekte ve bu nedenle Zinedent markalı abutmentler Neodent markalı implant sistemleri ile uyum sağlamaktadır.

7 Söz konusu rakamlar, 2017 yılında STRAUMANN kontrolündeki BATIGROUP tarafından satışı gerçekleştirilen implant sistemlerinin fiyatlarını yansıtmaktadır.

8 Kurulun 17.08.2011 tarih ve 11-45/1027-350 sayılı kararı.

tek kontrole geçmesi planlandığından, Türkiye’de yatay anlamda etkilenecek olan pazarın ZINEDENT’in faaliyet gösterdiği implant sistemlerinin tedariki pazarı olduğu söylenebilecektir.

(18) STRAUMANN, Türkiye’de ZINEDENT vasıtasıyla tedarik ettiği ürünlerin dağıtımını yine kendi iştiraki ile gerçekleştiren kısmi dikey bütünleşik bir yapı arz etmektedir. İşlem neticesinde STRAUMANN’ın tek kontrolüne sahip olacağı ZINEDENT ürünlerinin dağıtımı, yine STRAUMANN’ın kendi iştiraki BATIGROUP vasıtasıyla gerçekleştireceğinden, Türkiye’de işlemden dikey anlamda etkilenecek olan pazarın, dental implant sistemleri dağıtımı pazarı olduğu kanaatine varılmıştır.

G.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

(19) ZINEDENT; hâlihazırda STRAUMANN’ın hisselerinin tamamına sahip olduğu INSTRADENT ile Cüneyt BAŞTİMUR tarafından; taraflar arasında 2015 yılında imzalanan “Ortak Girişim Anlaşması” uyarınca ortak kontrol edilmektedir.

(20) Bildirime konu işlemin tamamlanması akabinde, ZINEDENT hisselerinin tamamı INSTRADENT aracılığıyla dolaylı olarak STRAUMANN’ın eline geçecektir. Bununla birlikte, yönetim kurulu üye sayısı (…..) çıkarılacak, üyelerin atanma işlemleri STRAUMANN tarafından yapılacak ve Cüneyt BAŞTİMUR, ZINEDENT bünyesinde tek veya ortak kontrole yol açmayacak şekilde yönetim kurulu üyeliği ile icra kurulu başkanlığı görevlerine (…..) boyunca devam edecektir.

(21) Dosya konusu işlemin gerçekleşmesiyle, ZINEDENT’in kontrolünde kalıcı değişiklik meydana geleceğinden, bildirim konusu işlem 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi çerçevesinde bir devralmadır. Dosya içeriğinden, işlem taraflarının 2017 yılı cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen ciro eşiklerini aştığı anlaşıldığından, bildirime konu işlem izne tabidir.

(22) 2015-2017 yılları arasında, Türkiye’de yatay etkilenen pazar olan dental implant sistemleri tedarik pazarında faaliyet gösteren teşebbüslere ait satış hacmi ve satış değeri verilerine aşağıda yer verilmiştir:

Tablo 1- 2015-2017 Yılları Arasında Dental İmplant Sistemleri Tedarik Pazarındaki Firmaların Pazar Payları 9

Satış Hacmi (%) Satış Değeri (%)

Teşebbüs

2015 2016 2017 2015 2016 2017

Şti. (IMPLANCE)

Şanlılar Tıbbi Cihazlar ve Medikal Kimya San. (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

ve Tic. Ltd. Şti. (NUCLEOSS)

Ürünleri A.Ş. (DENTSPLY SIRONA)

Zimmer Holding Inc. (ZIMMER BIOMET (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

DENTAL)

Diğerleri (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

TOPLAM 100 100 100 100 100 100 Kaynak: Bildirim Formu

9 Pazar payları yaklaşık ve yuvarlanmış değerleri yansıtmaktadır.

(23) Tablo 1’den anlaşıldığı üzere, satış değerine göre 2017 yılında STRAUMANN (…..) pay ile pazar lideri konumundadır. Ancak STRAUMANN’ı (…..) pay ile DANAHER, (…..) paylar ile DENTSPLY SIRONA ve ZIMMER BIOMET DENTAL takip etmektedir. İşlem sonucunda ZINEDENT’i ortak kontrol eden taraflardan biri olan Cüneyt BAŞTİMUR, söz konusu kontrol hakkını kaybedecek ve ortak kontrol taraflarından diğeri olan STRAUMANN, artık ZINEDENT’i tek başına kontrol edecektir. Dolayısıyla piyasadaki teşebbüs sayısı değişmeyecek, Cüneyt BAŞTİMUR’un ZINEDENT’teki ortak kontrolünü kaybetmesi ile dental implant sistemlerinin tedariki pazarında faaliyet gösteren herhangi bir teşebbüsün pazar payı bir başka deyişle pazarın yoğunlaşma seviyesi değişmeyecektir. İşlem sonrası pazarda yoğunlaşma seviyesinin değişmemesi, STRAUMANN’ın pazar payı (…..) dolaylarında olan dört rakibinin olduğu da dikkate alındığında, işlem sonrası 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında herhangi bir hâkim durum oluşmayacaktır.

(24) 2015-2017 yılları arasında, Türkiye’de dikey etkilenen pazar olan dental implant sistemleri dağıtımı pazarında faaliyet gösteren teşebbüslere ait satış hacmi ve satış değeri verilerine aşağıda yer verilmiştir:

Tablo 2- 2015-2017 Yılları Arasında Dental İmplant Sistemleri Dağıtımı Pazarındaki Firmaların Pazar Payları

2015 2016 2017

Satış Satış Satış Satış Satış Satış

Teşebbüs

Tic. Ltd. Şti.

Şanlılar Tıbbi Cihazlar ve Medikal (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti.

Bego Diş Malzemeleri Ltd. Şti. (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

DENTSPLY Implants Turkey Diş (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Hekimliği Ürünleri A.Ş.

Uysal Medikal Dişçilik ve Gıda Ürünleri (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

San. ve Tic. Ltd. Şti.

EOT Dental Sağlık Ürünleri ve Dış Tic. (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

A.Ş.

Denta Solaris Sağlık Hizmetleri ve (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Dental Malzemeler San. ve Tic. A.Ş.

Diğerleri (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

TOPLAM 100 100 100 100 100 100 Kaynak: Bildirim Formu

(25) 2017 yılında dental implant sistemleri tedarik pazarında olduğu gibi, dental implant sistemleri dağıtım pazarında da satış değerine göre STRAUMANN kontrolündeki BATIGROUP (…..) pay ile pazar lideri konumundadır. Ancak BATIGROUP’u Dentsply Implants Turkey Diş Hekimliği Ürünleri A.Ş. (…..) pay, AGS Medikal Ürünleri İthalat İhracat Tic. Ltd. Şti. (…..) pay, Şanlılar Tıbbi Cihazlar ve Medikal Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Bego Diş Malzemeleri Ltd. Şti. (…..) paylar ile takip etmektedir. Yukarıda yer verilen tablolar birlikte incelendiğinde, dental implant sistemleri tedarik pazarında faaliyet gösteren bazı teşebbüslerin dağıtım pazarında da kendi iştirakleri ile faaliyet gösterdiği ve dikey anlamda kısmi bütünleşik yapıya sahip oldukları görülmektedir.

(26) Hâlihazırda BATIGROUP, STRAUMANN’ın ortak kontrolüne tabi ZINEDENT’in münhasır distribütörüdür. İşlem neticesinde ise STRAUMANN’ın tek kontrolüne sahip olacağı ZINEDENT ürünlerinin dağıtımı, yine STRAUMANN’ın kendi iştiraki

BATIGROUP aracılığıyla gerçekleştirecektir. Dolayısıyla, önceden ZINEDENT ürünlerini dağıtmak üzere hangi distribütör ile çalışılacağı Cüneyt BAŞTİMUR ve STRAUMANN’ın ortak iradesi ile belirlenirken, işlemden sonra bu husus yalnızca STRAUMANN’ın iradesi ile belirlenecektir. Ancak, Tablo 2’de yer verilen pazar payları ışığında, BATIGROUP’un çok sayıda ve %(…..) fazla pazar payına sahip rakibi olması dolayısıyla, dosya konusu işlemin dikey anlamda herhangi bir rekabetçi endişeye yol açmayacağı kanaatine varılmıştır.

(27) Yukarıda yer verilen bilgiler ve değerlendirmeler ışığında, bildirime konu işlem ile 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında herhangi bir pazarda hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

H. SONUÇ

(28) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmam ası nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.