Emin Teknik Hortum ve Makine A.Ş. ve DMD Dış Ticaret Makine Sanayi A.Ş.’nin önce ortak kontrolünün daha sonra…
Birleşme ve Devralma18-41/653-319Karar tarihi: 01.11.2018Yayımlanma tarihi: 11.03.2019
Emin Teknik Hortum ve Makine A.Ş. ve DMD Dış Ticaret Makine Sanayi A.Ş.’nin önce ortak kontrolünün daha sonra tek kontrolünün NIBE Industrier AB tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Mehmet AYAN,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ
B. RAPORTÖRLER: Emine TOKGÖZ, Melisa AĞYÜZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN: NIBE Industrier AB
Temsilcileri: Av. Saadet Aslı ALKAN, Av. Senem GÖLGE YALÇIN
Etiler Mah. Ahular Sokak No 15 34337 Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Emin Teknik Hortum ve Makine A.Ş. ve DMD Dış Ticaret Makine Sanayi A.Ş.’nin önce ortak kontrolünün daha sonra tek kontrolünün NIBE Industrier AB tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 1 4. 09.2018 tarih ve 6712 sayı ile giren ve eksiklikleri 11.10.2018 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 24. 10. 201 8 tarih ve 2018 - 1 - 6 2 / Öİ sayılı Devralma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, söz konusu işleme izin veril mesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME ve DEĞERLENDİRME
(4) İlgili başvuru, Emin Teknik Hortum ve Makine A.Ş. (EMİN TEKNİK) ve DMD Dış Ticaret Makine Sanayi A.Ş.’nin (DMD) önce ortak kontrolünün daha sonra tek kontrolünün NIBE Industrier AB (NIBE) tarafından devralınması işlemine ilişkindir.
G.1.Taraflar
G.1.1. Devreden: TAŞÇI Ailesi
(5) TAŞÇI Ailesi üyeleri (Bülent TAŞÇI, Fatma ÇAKIR, Mine TAŞÇI, Bediha TAŞÇI) hâlihazırda devre konu DMD ve EMİN TEKNİK’in hisselerine sahiptir. TAŞÇI Ailesi mensuplarının birbirlerinden bağımsız herhangi bir ticari faaliyeti bulunmamakta olup aile üyeleri ekonomik bütünlük teşkil etmektedir. TAŞÇI Ailesi’nin kontrolünde bulunan bir diğer teşebbüs Kardeşler Makine Tarım Hayvancılık Gıda ve İnşaat Sanayi A.Ş.’dir. Bahse konu teşebbüs, canlı hayvan ve kümes hayvan besiciliği ve ticareti ile iştigal etmektedir.
G.1.2. Devralan: NIBE Industrier AB (NIBE)
(6) İsveç menşeli bir şirket olan NIBE’nin toplam hissedar sayısı 41.047 olup hisseleri NASDAQ, OMX İsveç ve SIX İsviçre Borsalarında işlem görmektedir.
(7) NIBE, ısıtma teknolojisi ve enerji optimizasyonunda faaliyet gösteren global bir grup olup küresel faaliyetleri üç grupta toplanmıştır: i) iklim çözümleri iş alanı: ev ısıtması, havalandırma, soğutma; ii) element iş alanı: elektrikli ısıtma uygulamaları için bileşen ve sistem üretimi; iii) ısıtıcı iş alanı: odun ve gaz yakan ısıtıcılar.
Sayfa 2
(8) NIBE, ülkemizdeki cirosunu Amerika Birleşik Devletleri’ndeki iştiraki Climate Master, Inc. tarafından gerçekleştirilen satışlar ile ülkemizde bulunan ve ortak kontrol ettiği bir ortak girişim aracılığıyla elde etmektedir. Bu kapsamda, Climate Master, Inc. ülkemizde ısı pompaları, kazanlar, su ısıtıcıları gibi değişik türlerde HVAC (ısıtma, havalandırma, soğutma) ürünlerinin satışını gerçekleştirmektedir. Bu ürünlerin müşterileri mesken ve ticarethanelerdir. Diğer taraftan, NIBE, 2018 Ocak’ta Rhoss S.p.A.’nın (RHOSS) tek kontrolünü devralmış olup RHOSS’un ülkemizde %50 hisse oranı ile ortak kontrol ettiği UNTES RHOSS Soğutma Sistemleri A.Ş. (UNTES RHOSS) unvanlı bir iştiraki bulunmaktadır. 2012 yılından beri faal olan bu ortak girişim, aksesuarları ve yedek parçaları ile birlikte belirli su soğutma ve geri dönüşümlü ısı pompalarının üretimi ve satışını gerçekleştirmektedir. UNTES RHOSS’un ürünleri meskenden ziyade ticari müşteri grubunu hedeflemektedir.
G.1.3. Devre Konu: Emin Teknik Hortum ve Makine A. Ş. (EMİN TEKNİK) ve DMD Dış Ticaret Makine Sanayi A. Ş. (DMD)
(9) EMİN TEKNİK, 1970 yılında Emin TAŞÇI tarafından İstanbul’da hidrolik bağlantı parçaları imalat ve montajında faaliyet göstermek için kurulmuş olup temetal bükülgen hortumlar, kazan hortumları, sulama sistemleri hortumları, bağlantı parçaları, genleşme contası ile paslanmaz metal esnek hortumları kendi tesislerinde imal etmektedir.
(10) Devre konu şirketlerden ikincisi olan DMD ise 2003’te İstanbul’da kurulmuş olup EMİN TEKNİK’in ürettiği ürünlerin pazarlama ve satışını gerçekleştirmektedir. DMD’nin Sırbistan’da çelik boru, bağlantı parçaları, metal esnek hortum, hidrolik hortum ve iklimlendirme adaptörleri gibi ürünlerin üretimini yapan Flex Academy Doo Raca (FLEX) unvanlı ve %100 hisse oranı ile tek kontrolünde bulunan bir iştiraki bulunmaktadır. DMD, işlem öncesinde TAŞÇI Ailesi’nin tek kontrolündeyken (…..) itibarıyla tasfiyesiz infisah edilerek EMİN TEKNİK bünyesine katılacaktır.
G.2. İlgili Pazar
(11) Bildirim konusu işlem, hidrolik bağlantı parçalarının imalatı, montajı ve satışı alanında faaliyet gösteren iki şirketin ısıtma ve soğutma makine ve parçalarının üretim ve satışını gerçekleştiren bir şirket tarafından devralınmasına ilişkindir.
(12) Yukarıda yer verildiği üzere, devre konu EMİN TEKNİK’in üretimini yaptığı esnek metal hortumlar kendi teknolojisi ile belli aşamalarda üretilmekte ve önce ara mamul haline gelmektedir. Daha sonra müşterilerin gönderdikleri teknik çizimlere göre uygun uzunlukta kesilip başlık ilave edilerek müşterilere tedarik edilmektedir. Bu ürünler EMİN TEKNİK için mamul, müşteriler için ise hâlâ ara mamul niteliğinde olmaktadır. Esnek metal hortumlar yüksek sıcaklığa dirençli olmaları ve kimyasal geçirgenliklerinin olmaması, yangına karşı güvenli olmaları ve vakum dirençleri gibi özellikleri dolayısıyla ısıtma, soğutma, nükleer, tıp, kimya, gıda ve enerji sektörlerinde kullanılmaktadır. NIBE, işlem öncesinde EMİN TEKNİK’in müşterisi konumunda olup bu ürünleri ısıtma sistemlerinde kullanmaktadır. EMİN TEKNİK ayrıca yangın sprink hortumu ve kompansatör de üretmektedir. Yangın sprink hortumu, binaların yangın tesisatlarında yangın sprinki ile mekanik tesisat arasında kullanılmaktadır. Kompansatör (genleşme parçaları) ise boru hatlarında kullanılmaktadır. Bunların yanında EMİN TEKNİK, hortum bağlantı elemanları da üretmektedir.
(13) Devralan NIBE ise ülkemizde elektrik ısıtma ekipmanı, klima çözümleri, UNTES RHOSS aracılığıyla orta/yüksek güçlü soğutucular alanında faaliyet göstermektedir.
(14) Tarafların faaliyet alanları çerçevesinde ilgili ürün pazarlarının, esnek metal hortumlar, sprink hortumlar, kompansatörler ve hortum bağlantı elemanları üretim ve satışı pazarı ile ısıtma ve soğutma ekipmanının üretim ve satışı pazarı başlıkları altında incelenmesi
Sayfa 3
mümkündür. İlgili coğrafi pazar ise Türkiye olarak tanımlanabilir. Bununla birlikte, yapılacak herhangi bir pazar tanımı işlemin rekabetçi etkileri bakımından ulaşılacak sonucu etkilemeyeceğinden, bu dosya kapsamında kesin bir ilgili pazar tanımı yapılmasına gerek görülmemiştir.
G.3. İşlemin Niteliği ve Değerlendirilmesi
(15) Bildirim konusu işlem çerçevesinde EMİN TEKNİK ve DMD önce TAŞÇI Ailesi’nin tek kontrolünden NIBE ve TAŞÇI Ailesi’nin ortak kontrolüne geçecektir. Ardından DMD, EMİN TEKNİK bünyesine katılacaktır. Daha sonra ise ikinci kapanış gerçekleşecek ve NIBE %(…..) hisse oranı ile EMİN TEKNİK’in tek kontrolünü elde edecektir. Bu tarihten itibaren azınlık hissedarı konumunda olan TAŞÇI Ailesi’ne ise satış opsiyonu tanınmaktadır. Şayet bu satış opsiyonu da kullanılırsa üçüncü kapanış gerçekleşecektir. EMİN TEKNİK ve DMD’nin önce ortak kontrolü daha sonra da tek kontrolü el değiştireceğinden, ilk aşamada ortak kontrolün devri, ikinci aşamada tek kontrolün devri söz konusu olacaktır.
(16) Bildirim konusu işlem sonucu, ilk aşamada, öncelikle devre konu teşebbüslerde (2019 sonu itibarıyla bunlar birleşerek tek tüzel kişilik olacaktır) taraflardan NIBE %(…..) ve TAŞÇI Ailesi %(…..) hisse oranına sahip olacaklardır. EMİN TEKNİK ve DMD’nin (birleşene kadar) (…..) üyeli bir yönetim kurulu olacak ve TAŞÇI Ailesi bu (…..) üyeden (…..) aday gösterebilecektir. Bununla beraber yıllık bütçe ve iş planı gibi stratejik konularda TAŞÇI Ailesi tarafından atanan üyelerin olumlu oyu aranmakta olup bu veto hakkı TAŞÇI Ailesi’ne ortak kontrol hakkı vermektedir.
(17) Diğer taraftan, ilerleyen dönemde NIBE’nin TAŞÇI Ailesi’nden %(…..) ilave hisse satın alması sonucunda TAŞÇI Ailesi’nin yalnızca azınlık hissedarı haline gelmesi ve veto hakkını kaybedecek olması dolayısıyla işlem EMİN TEKNİK ve DMD’nin tek kontrolün NIBE’ye devri niteliğine bürünecektir.
(18) Bildirime konu işlemle asıl amaçlananın, EMİN TEKNİK ve DMD’nin tek kontrolünün NIBE tarafından devralınması olması, bildirime konu işlemin bağımsız birer iktisadi varlık olarak faaliyet gösteren EMİN TEKNİK ve DMD’nin ortak kontrolünün devrini içeren ilk aşaması ile tek kontrolünün devrini içeren ikinci aşamasının birbirine bağlı yakın ilişkili işlemler olması ve TAŞÇI Ailesi ile NIBE Grubu’nun faaliyetleri arasında devre konu teşebbüsler dışında herhangi bir örtüşme olmaması nedeniyle TAŞÇI Ailesi’nin ortak kontrolü paylaştığı dönemde bu durumdan ötürü herhangi bir rekabetçi endişenin gündeme gelmeyeceği dikkate alınarak, söz konusu iki aşama devre konu teşebbüslerin tek kontrolünün NIBE tarafından devralınmasını içeren tek bir işlem olarak incelenmiştir [1].
(19) Açıklamalar çerçevesinde, EMİN TEKNİK ve DMD’nin kontrolünde kalıcı bir değişikliğe yol açacak olan bildirime konu işlem 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi çerçevesinde bir devralmadır. İşlem taraflarının 2017 yılına ait cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında ifade edilen eşikleri aştığı ve dolayısıyla işlemin izne tabi olduğu görülmüştür.
(20) EMİN TEKNİK’in ürettiği ürünlerin NIBE ve UNTES RHOSS’un ürettiği ürünlerin ara girdisi olması sebebiyle taraflar arasında dikey bir ilişkinin mevcut olduğu anlaşılmıştır. Devre konu teşebbüslerin ve NIBE’nin pazar paylarına bakıldığında her ne kadar 1 Bildirime konu işlemin tek bir işlem olarak incelenmesi, TAŞÇI Ailesi’nin devre konu şirketlerde ortak kontrolü paylaştığı dönemde yapacağı başkaca birleşme ve devralma işlemleri bakımından EMİN TEKNİK ve DMD’nin ortak kontrolüne sahip olduğunun dikkate alınması gerekliliğini ortadan kaldırmamaktadır.
Sayfa 4
aralarında dikey ilişki bulunsa da pazar ve/veya müşteri kapama etkisi yaratacak bir pay büyüklüğüne sahip bulunmadıkları görülmüştür. Şöyle ki; NIBE’nin orta/yüksek güçlü soğutucular pazarındaki payı %(…..) olarak belirtilmiş olup pazarda Daikin, York, Carrier, Trane, Climaveneta, Clivetce Ciat gibi oyuncuların bulunduğu ifade edilmiştir. Diğer taraftan Emin Teknik ve DMD’nin kompansatör pazarındaki payı yaklaşık %(…..), bükülgen hortumlardaki payı yaklaşık %(…..) ve hortum bağlantı elemanlarındaki payı yaklaşık %(…..) düzeyindedir. Bu pazar payları, işlem ile herhangi bir pazarda hâkim durum yaratılması veyahut mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağına işaret etmektedir.
H.SONUÇ
(21) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.