08-50/735-292
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Şikâyet konusu uygulamanın Torbalı-Özbey yolcu taşıma güzergahında gerçekleşiyor olması nedeniyle, ilgili coğrafi pazar “Torbalı-Özbey yolcu taşıma güzergahı” olarak tespit edilmiştir.
I.2. Değerlendirme
Kuruma yapılan şikayet, Torbalı Belediye Başkanlığı’nın belediyeye ait araçlarla Özbey- Torbalı hattında ücretsiz yolcu taşımacılığı yaptığı iddiasına ilişkindir.
Şikayete konu sektörü düzenleyen Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin 2. maddesinde, belediye sınırları ile mücavir alanı içindeki şehir içi yolcu taşımalarının il ve ilçe trafik komisyonları ile işbirliği yapılmak suretiyle ilgili belediyelerce düzenleneceği belirtilmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Kanunu’nun 7. maddesinde ise, “toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek” büyükşehir belediyelerinin görev ve yetkileri arasında sayılmış; aynı Kanun’un “Ulaşım Hizmetleri” başlıklı 9. maddesi’nde ise, “büyükşehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla, büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluş temsilcilerinin katılacağı ulaşım koordinasyon merkezinin kurulacağı”, “büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkilerinin bu merkez tarafından kullanılacağı” ve “bu merkezin kararlarının Büyükşehir Belediye Başkanı’nın onayı ile yürürlüğe gireceği” düzenlenmiştir. İzmir Büyükşehir Belediyesi bünyesinde kurulan Ulaşım Koordinasyon Merkezi’nin kuruluş, görev ve yetkilerini düzenleyen İzmir Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği’nde ise, “kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek” Ulaşım Koordinasyon Merkezi’nin yetkileri arasında sayılmıştır. Dolayısıyla, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile Torbalı İlçesi’nin İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırlarına dahil olması ile birlikte, Torbalı Belediyesi’nin Torbalı-Özbey arasında ücretsiz yolcu taşıyabilmesi, İzmir Büyükşehir Belediyesi bünyesinde kurulan Ulaşım Koordinasyon Merkezi’nin iznine bağlı hale gelmiştir. Ancak, dosya mevcudu bilgilere göre, İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından Torbalı Belediyesi’ne bu yönde bir iznin verilmemiştir. Buna göre, şikayet konusunun ilgili idare nezdinde çözümlenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.