11-28/560-173
çerçevesinde başvuru konusu istasyon üzerinde dikey ilişki kurulduğu ve bu
doğrultuda 14.08.1992 tarihinde Total lehine (İstanbul ili, Gaziosmanpaşa ilçesi, 3.
Bölge, Cebeci Mahallesi, 2881 ada, 4/20-51 pafta, 25 parselde kayıtlı taşınmaz
üzerinde) 20 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiği,
- Protokol hükümleri çerçevesinde, Süleyman YAZICI’nın, yakınları ile birlikte Maya
Petrol’ü kurduğu ve dikey ilişkinin Total ve Maya Petrol arasında devam ettiği,
- Ayrıca, 30.05.1997, 18.02.1999 ve 07.07.2006 tarihlerinde Total lehine çeşitli
miktarlardaki borca karşılık olmak üzere ipotek hakkı tesis edildiği,
- İpoteklerin kurulmasına sebebiyet veren borçların zamanında ifa edilerek bayilik
sözleşmesinin 18.09.2010 tarihi itibarıyla sonlandırıldığı; ancak, rekabeti kısıtlayıcı
etkiye sahip intifa ve üç ayrı ipotek hakkının, Total’e gönderilen ihtarnamelere
rağmen hala terkin edilmediği
ifade edilerek gereğinin yapılması talep edilmektedir.
Konuyla ilgili olarak raportörlerce Total’den edinilen bilgilerde, malikler Hasan Yazıcı, Mustafa Yazıcı ve Süleyman Yazıcı tarafından 14.8.1992 tarihinde 14.8.2012 tarihine kadar geçerli olmak üzere 20 yıl süre ile Total lehine intifa hakkı tesis edildiği, maliklerden Süleyman Yazıcının aynı tarihte bayi sıfatıyla istasyonu işletmeye başladığı, 27.12.1996 tarihinde Akaryakıt Bayilik Sözleşmesinin bayi Maya Petrol ile imzalandığı ve zeyilnamelerle sözleşmenin süresinin 18.9.2010 tarihine kadar uzatıldığı, maliklerin Maya Petrol’ün hissedarı oldukları, ilgili sözleşmelerin 18.9.2010 tarihi itibarıyla sona erdirildiği ve intifa hakkının tapudan terkini için malik yetkilisine gerekli yetkiyi içerir 20.9.2010 tarihli vekaletnamenin 22.9.2010 tarihinde muhatabına tebliğ edildiği ifade edilmekte ve yazı ekinde anılan vekaletnamenin bir örneğine yer verilmektedir.
Total’den edinilen bilgi ve belgeler ekinde sunulan vekaletname incelendiğinde, İstanbul İli, Gaziosmanpaşa İlçesi, 3. Bölge Bucağı, Cebeci Mahallesi, 2881 Ada, 13, 14, 15, 16 Parsel’de kayıtlı bulunan taşınmaz üzerinde, Upet lehine 14.08.1992 tarih ve 2854 yevmiye numarası ile tesis edilen intifa hakkını tapudan terkin etmeye Nizam Akbulut yetkili kılınmıştır. Dolayısıyla, söz konusu vekaletname ile taşınmaz üzerindeki intifa hakkının şikayetçilerce terkininin sağlanabileceği değerlendirilmektedir.
I.2. İpoteklerin Terkinine İlişkin Değerlendirme
Akaryakıt sektörü uygulamalarında, bayilik sözleşmeleri ile birlikte dağıtım firmaları lehine tesis edilen uzun süreli intifa veya kira hakkı gibi hakların yanında, dağıtım firmaları lehine ipotek haklarının da tapuya tescil edildiği görülmektedir. İşbu dosya kapsamında incelenen başvuruda söz konusu ipotek haklarının da bayilik sözleşmeleri ve intifa hakkı ile birlikte grup muafiyeti kapsamı dışında kaldığı ve ipoteğe ilişkin tapudaki kayıtların terkin edilmesi gerektiği yönünde şikayet yer almaktadır.
Bilindiği üzere, ipotek bir kişisel alacağın teminat altına alınması amacını güder. Türk Medeni Kanunu’nun 881. maddesinde; halen mevcut olan veya henüz doğmamış olmakla beraber doğması kesin veya olası bulunan herhangi bir alacağın ipotekle güvence altına alınabileceği düzenlenmiştir.
Rekabet Kurulunun intifa, kira vb. haklara müdahale etmesinin temel nedeni, bu sözleşmelerin sürelerinin akaryakıt bayilik sözleşmelerindeki rekabet etmeme yükümlülüklerinin süresine etki etmesidir. İpotek hakkı ise akaryakıt bayilik sözleşmelerinin dolayısıyla rekabet etmeme yükümlülüğünün süresine etki eden bir hak olmayıp sadece alacağı teminat altına almaktadır. Dolayısıyla 2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen rekabet yasağı süresi ile bağlantısı bulunmamaktadır. Bu nedenle, teminat altına alınan alacağa bağlı bir hak olan ipotek hakkının terkinine ancak mahkemeler karar verebilecektir. Bununla birlikte bir alacağı teminat altına almak için ipotek kurulunca, borçlunun kişisel sorumluluğu devam eder; bu sorumluluğun yanında