Türkiye İş Bankası A.Ş.'nin İzmir Demir Çelik A.Ş.'de sahip olduğu toplam payın Şahin-Koç Çelik Sanayi A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Prof.Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr.

Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet

Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER: Müge ÖZERCAN PAŞAOĞLU, Metin PEKTAŞ

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Şahin Koç Çelik Sanayi Tic. A.Ş.

Temsilcisi: Halil Şahin

Prof. Dr. Muammer Aksoy Cad. Vekiloğlu Apt.

No: 58/2 İskenderun/Hatay

D. TARAFLAR: - Türkiye İş Bankası A.Ş.

İş Kuleleri Kule-1 Kat 18 4. Levent

34330 İstanbul

- Şahin-Koç Çelik San. Tic. A.Ş.

Prof. Dr. Muammer Aksoy Cad. Vekiloğlu Apt.

No: 58/2 İskenderun/Hatay

E. DOSYA KONUSU: Türkiye İş Bankası A.Ş.’nin İzmir Demir Çelik A.Ş.’de sahip olduğu toplam payın Şahin-Koç Çelik Sanayi A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 28.9.2005 tarih ve 6812 sayı ile giren ve en son 6.10.2005 tarih ve 7028 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 7.10.2005 tarih 2005-1-111/Öİ-05-MÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 10.10.2005 tarih, REK.0.08.00.00-120/199 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-67 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

- Türkiye İş Bankası’nın İzmir Demir Çelik A.Ş. (İDÇ)’de sahip olduğu toplam

34.037.960 adet payın Şahin-Koç Çelik Sanayi A.Ş. (Şahin-Koç) tarafından

devralınması işlemine ilişkin bildirimin, tarafların gerek ciroları gerekse pazar

payları açısından 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan

1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma

işlemi olduğu,

- Söz konusu devir işleminde 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile yasaklanan,

bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya mevcut

hakim durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir

kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde

azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle bildirim konusu devir işlemine

izin verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı

İlgili işlem çerçevesinde devre konu teşebbüs olan İDÇ, yuvarlak inşaat demiri üretimi gerçekleştirmektedir. Devralan konumundaki teşebbüs olan Şahin- Koç’un, hali hazırda ticari bir faaliyeti bulunmamakla birlikte; söz konusu teşebbüsü kontrol eden hissedarlardan olan Koç Haddecilik ve Tekstil San. ve Ticaret A.Ş. (Koç Haddecilik) de yuvarlak inşaat demiri üretimi alanında faaliyet göstermektedir.

1

Demir-çelik sektörü, temelde uzun ürünler, yassı ürünler ve kaliteli ürünler olmak üzere üçe ayrılmaktadır. Uzun ürünler genellikle inşaat ve yapı sektörlerinde, yassı ürünler ise özellikle otomotiv, beyaz eşya, gemi yapımı ve ambalaj yapımı alanlarında kullanılmaktadır. Kaliteli çelik ise uzun ürünlerin bir alt sınıfı olarak kabul edilebilmekle birlikte; kullanım amaçları ve üretim süreci bakımından uzun ve yassı ürünlerden ayrılmaktadır.

Yukarıda yer verilen bilgiler dikkate alındığında, demir çelik sektörünün üç temel ilgili ürün pazarına ayrıldığı ve gerek İDÇ’ nin, gerekse Koç Haddecilik’in söz konusu ilgili ürün pazarlarından uzun demir çelik ürünleri pazarında faaliyet göstermekte olduğu anlaşılmaktadır. Koç Haddecilik, esas olarak uzun demir çelik üretimi gerçekleştirmekle birlikte, teşebbüsün iplik üretim faaliyeti de bulunmaktadır. İDÇ’nin ise iplik ticareti ve pazarlaması alanında faaliyet göstermek üzere kurulmuş Trakya İplik Pazarlama A.Ş. adında bir iştiraki bulunmakla birlikte; taraflar söz konusu teşebbüsün gayri faal bir şirket olduğunu bildirmişlerdir. Dolayısıyla ilgili işlem çerçevesinde iplik pazarında bir yoğunlaşma ortaya çıkmayacaktır. Nitekim bildirim formunda da bu pazara ilişkin ayrı bir ürün pazarı tanımlaması yapılmamıştır. Bu bakımdan mevcut dosya kapsamında ilgili ürün pazarı, “uzun demir çelik ürünleri pazarı” olarak tanımlanmıştır.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Demir-çelik üreticilerinin ülke genelinde faaliyet gösterdikleri dikkate alınarak; ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir.

100

1 Rekabet Kurulu’nun 19.9.2000 tarihli ve 00-35/385-215 sayılı kararı

H.2. Taraflar

H.2.1. Şahin-Koç

Şahin-Koç, İDÇ’nin devralınması amacıyla kurulmuş olup; teşebbüsün halihazırda herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Şahin-Koç’un hissedarlık yapısına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Tablo 1: Şahin-Koç’un Hissedarlık Yapısı

Hissedar Hisse Oranı (%)

Halil Şahin 34.50

110

Bu tabloya göre, Koç Haddecilik ve Tekstil San. ve Tic. A.Ş. (Koç Haddecilik), Nuri Şahin ve Halil Şahin teşebbüsün çoğunluk hissesine sahip bulunmakta olup; tarafların yazısında da belirtildiği üzere Şahin-Koç, Halil Şahin, Nuri Şahin ve Koç Haddecilik tarafından müştereken kontrol edilmektedir. Şirketin yönetim kurulu Halil Şahin, Adil Koç ve Nuri Şahin’den oluşmaktadır.

Koç Haddecilik ise sahip olduğu haddehanede yuvarlak inşaat demiri üretimi gerçekleştirmektedir.

H.2.2. Türkiye İş Bankası A.Ş. (İş Bankası)

Bildirime konu işlem çerçevesinde İDÇ’ de sahibi bulunduğu hisseleri Şahin- Koç’a devretmesi planlanan İş Bankası esas olarak, finans sektöründe faaliyet göstermektedir. Bununla birlikte; teşebbüsün cam, enerji, telekomünikasyon ve sanayi-hizmet alanlarda faaliyet gösteren çok sayıda iştiraki bulunmaktadır.

Bildirime konu işlem, İş Bankası’nın İDÇ’ de sahibi bulunduğu hisselerin Şahin- Koç’a devrine ilişkindir. İDÇ sahip olduğu 850 bin ton kapasiteli çelikhane ve 760 bin ton kapasiteli haddehanesiyle demir çelik sektöründe faaliyet gösteren bir kuruluştur. İDÇ, elektrik ark ocaklı tesisinde yuvarlak inşaat demiri üretimi gerçekleştirmekte olup; teşebbüsün hissedarlık yapısına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Tablo 2- İDÇ’ nin Hissedarlık Yapısı

Hissedar Hisse Oranı (%)

Türkiye İş Bankası A.Ş. 54.68

Yukarıdaki tablodan görüleceği üzere, İş Bankası İDÇ’nin çoğunluk hissesine sahip bulunmakta olup; taraflarca gönderilen yazıda şirketin tüm yönetim kurulu üyelerinin İş Bankası temsilcilerinden oluştuğu ifade edilmektedir. Bu bilgiler

çerçevesinde, İDÇ’nin İş Bankası’nın kontrolü altında bulunan bir teşebbüs olduğu anlaşılmaktadır.

İDÇ’ nin yönetim kurulu ise aşağıdaki şahıslardan oluşmaktadır:

Tablo 3- İDÇ’ nin Yönetim Kurulu

YÖNETİM KURULU ÜYESİ GÖREVİ

Caner Çimenbiçer Başkan

Samim Sivri Başkan Yardımcısı

Ali Kocabaş Üye

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.3.1. Devralmanın Niteliği ve Hukuksal Çerçevesi

Bildirime konu işlemin hukuki dayanağını taraflar arasında 23.9.2005 tarihinde akdedilen “Pay Satım Sözleşmesi” oluşturmaktadır. Söz konusu işlem uyarınca, İş Bankası’nın İDÇ’de sahip olduğu toplam 34.037.960 adet payın, başka bir deyişle %54.68 oranındaki hissenin, Şahin-Koç tarafından devralınması planlanmaktadır. Böylece İDÇ’nin kontrolü İş Bankası’ndan Şahin-Koç’un eline geçecek olup; anılan işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi anlamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır.

Devralan taraf konumundaki Şahin-Koç’un henüz bir ticari faaliyeti olmaması nedeniyle söz konusu teşebbüsün ilgili ürün pazarında payı ve cirosu bulunmamaktadır. Bununla birlikte; Şahin-Koç’un kontrolünü elinde bulunduran hissedarlardan olan Koç Haddecilik, Türkiye’de ilgili ürün pazarında toplam %1.2 paya ve 2004 yılı itibarıyla (………………) YTL ciroya sahip bulunmaktadır. Devre konu teşebbüs olan İDÇ ise ilgili ürün pazarında %(…..) paya ve 2004 yılı itibarıyla (………….) YTL ciroya sahip bulunmakta olup; tarafların toplam %(….) pazar payı ve (…………….) YTL cirosu oluşmaktadır.

1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde “birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” denilmektedir.

Tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam pazar paylarının %25’lik ciro eşiğini aşmamasına rağmen, cirolarının toplamı 25 trilyon TL.’lik eşiği aştığından; işlem izne tabi bir devralmadır.

Türkiye’de uzun demir çelik pazarında yirmiye yakın üretici bulunmaktadır. Bunlardan 2 tanesi hammadde olarak demir cevheri kullanan entegre tesislerdir (İsdemir, Kardemir), diğerleri ise hammadde olarak demir çelik hurdası kullanan elektrik ark ocaklı tesislerdir. Bunların dışında Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde

kurulu bulunan, entegre veya elektrik ark ocaklı tesislerden satın aldıkları kütüğü hammadde olarak kullanan ve bu yolla uzun demir çelik üretimi gerçekleştiren görece düşük kapasiteli çok sayıda haddehane bulunmaktadır. Başka bir deyişle, uzun demir çelik ürünleri pazarına girişin önünde herhangi bir yasal ya da teknik engel bulunmamakta olup; mevcut durumda ilgili ürün pazarında çok sayıda üretici faaliyet göstermektedir.

Devralma işlemi sonrasında ilgili ürün pazarında oldukça düşük bir oranda yoğunlaşma meydana gelecektir. Bunun yanı sıra İDÇ’nin aynı ilgili ürün pazarında faaliyet göstermekte olan ve kontrolü altında bulunan Akdemir Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Akdemir) unvanlı bir iştiraki bulunmaktadır. Bildirime konu işlemin İDÇ’nin kontrol yapısında değişikliğe yol açacak olması sebebiyle, Akdemir’de de bir kontrol değişikliği meydana gelecek ve söz konusu teşebbüsün de kontrolü Şahin-Koç’a geçecektir. Akdemir’in üretiminin tamamına yakınını, İDÇ için fason olarak gerçekleştirdiği uzun inşaat demiri üretimi oluşturmakta olup; teşebbüsün ilgili ürün pazarındaki payı %1.2 civarındadır. Dolayısıyla İDÇ’nin Akdemir’deki ortaklığının da bildirim konusu işlem bakımından önemli ölçüde yoğunlaşma doğurucu bir etkisi olmayacaktır.

200

Yukarıda yer verilmekte olan bilgiler çerçevesinde, ilgili devralma işleminin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında bir hakim durum yaratmayacağı veya mevcut bir hakim durumu güçlendirmeyeceği kanaatine ulaşılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

1- 13.7.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5388 sayılı yasa nedeniyle 8 kurul üyesinin katılımıyla toplantının yapılabileceğine OYÇOKLUĞU ile,

2- Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasına veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile

karar verilmiştir.

230

(13.10.2005 tarih, 05-67/952-258 sayılı Kurul Kararı’na)

KARŞI OY GEREKÇESİ

13.07.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak

yürürlüğe giren 5388 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun”un 3. maddesi ile, 4054 sayılı

Kanun’un 22. maddesi ;

“Rekabet Kurulu, biri Başkan, biri İkinci Başkan olmak üzere toplam yedi üyeden teşekkül eder” şeklinde değiştirilmiştir.

Ayrıca, Rekabet Kurulu’nun mevcut üye sayısı bugün itibarıyla 8

olmasına rağmen, üye sayısı 7’ ye düşünceye kadar toplantıların 8 üyenin

katılımı ile yapılacağına dair geçici bir hükme de yer verilmemiştir.

Karar nisabı da aynı yasanın 5. maddesinde 7 üye için belirlenmiş olup, bu sayının 8 üye için kıyasen uygulanmasının mümkün olmadığı kural olarak getirilmiştir.

Bu nedenle, 5388 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarih olan 13.07.2005 tarihinden itibaren Kurul toplantılarının en fazla 7 üyenin katılımı ile yapılması gerektiği kanaatında olduğumuzdan, toplantının 8 üyenin katılımı ile yapılmasına dair çoğunluk görüşüne karşıyız.

Tuncay SONGÖR Süreyya ÇAKIN

İkinci Başkan Kurul Üyesi