12-20/504-143
bir iştirakinin bulunduğu, anılan teşebbüsün kraft kağıdı alanında müşteri temini konusuna yoğunlaştığı, Türkiye’ye satışların bu iştirak aracılığıyla gerçekleştirildiği, bununla birlikte anılan iştirakin UPM ile Türkiye’deki müşterileri arasındaki sözleşmelerin tarafı olmadığı belirtilmiştir. Yapılan incelemede, tarafların her ikisinin de dikey bütünleşik kağıt ve kağıt hamuru üreticileri olmasına rağmen, anılan işlem çerçevesinde tarafların Türkiye’deki faaliyetlerinin sadece kraft kağıt pazarında çakıştığı görülmüştür.
(7) Dosya mevcudu bilgilerden anlaşıldığı üzere, kraft kağıdı, paketleme/ambalaj malzemesi olarak kullanılan bir kağıt türü olup, diğer kağıt malzemelerinden ayrılan temel özelliği ise gerilme direnci, yani çok miktarda ağırlığı yırtılmadan taşıyabilir olmasıdır. Kraft kağıdının torba kağıdı (çimento, evcil hayvan yemi ve tarımsal ürün torbaları), aharlı kağıt (machine finished, “MF” - taşıma torbaları, un-şeker torbaları), perdahsız kağıt (unglazed, “UG” - taşıma torbaları, un-şeker torbaları) ve makine perdahlı kağıt (machine glazed, “MG” - tüketim malları ambalajları, torba, poşet) gibi türlerinin bulunduğu, bu türler arasında döner kapasite sebebiyle arz yönlü bir ikame edilebilirliğin söz konusu olduğu; bunun yanı sıra, kraftliner ve lüks kağıt adı verilen diğer iki kağıt türünün de bunları üreten makinelerin kraft kağıdını da üretebilme kabiliyetine sahip bulunması nedeniyle üretim yönünden kraft kağıdının ikameleri olduğu; ayrıca, plastik ambalajların kraft kağıdından üretilen paketlerin ciddi bir rakibi olduğu, tüketicinin kraft kağıdı türleri arasındaki tercihini ise kalite, gramaj, gerilme direnci, vb. gibi unsurların belirlediği ve özellikle MF/UG kağıdı ile MG kağıdı arasında talep yönlü bir ikame edilebilirliğin söz konusu olduğu, başvuruda yer verilen bilgilerden anlaşılmıştır.
(8) Öte yandan, Türkiye Selüloz ve Kağıt Fabrikaları A.Ş.’ye (SEKA) ait Akdeniz ve Çaycuma
1
İşletmeleri’nin varlık satışı yoluyla özelleştirilmesine ilişkin iki Kurul kararında da kraft kağıdı pazarına yönelik değerlendirmeler bulunmaktadır. Anılan kararlarda, Çaycuma İşletmesi’nde kraft torba kağıdı, Akdeniz İşletmesi’nde oluklu mukavva yapımında kullanılan kraftliner kağıdının üretildiği, her iki kağıt türünün üretim süreçlerinin ve kağıt makinelerinin hemen hemen aynı olduğu, anılan arz yönlü esneklik nedeniyle bu farklı kağıt türlerinin üreticileri arasında kısa dönemde olmamakla beraber uzun dönemde karşılıklı bir rekabetçi baskının bulunduğu, bununla birlikte kraft torba kağıdının kraft torba üreticileri (çimento torbası), kraftliner kağıdının ise oluklu mukavva (mukavva kutu) üreticileri tarafından kullanıldığı, bu bağlamda kraft kağıdı ve kraftliner kağıt türleri arasında talep yönlü bir ikamenin yüksek olmadığı değerlendirmeleri yapılmıştır. Anılan kararlarda vurgulanan diğer bir husus ise, her iki pazarda da ithalat baskısının ve her iki kağıt türünün yurtiçi fiyatlarının belirlenmesinde ithalat yoluyla tedarik edilen kağıtların fiyatlarının önemli bir etken olduğu hususudur.
(9) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde ve değerlendirme bakımından bir farklılık yaratmaması sebebiyle, kraft kağıdı pazarı alt segmentlere ayrılmadan, kraftliner ve lüks kağıt pazarından ayrı bir etkilenen pazar olarak tanımlanmıştır.
(10) Anılan işlem sonrasında, 2011 yılı verilerinden yola çıkılarak, Billerud’un Türkiye kraft kağıdı pazarındaki pazar payının, gerek satış miktarı bazında gerekse satış değeri üzerinden (…..) civarında sınırlı kalacağı öngörülmektedir. Öte yandan, dosya mevcudunda, kraft kağıdı pazarında Türkiye’de Oyka Kağıt Ambalaj’ın (Türkiye) (…..), Mondi’nin (Avusturya) (…..), Segezha’nın (Rusya) (…..), Natron Hayat’ın (Bosna Hersek) (…..) ve EKA Endüstriyel Kağıt’ın (Türkiye) (…..) pazar payına sahip olduğu belirtilmektedir. Bu çerçevede, işlem sonrasında Billerud tarafından ulaşılan pazar payının düşüklüğü ve kraft kağıdı pazarında, daha yüksek pazar payına sahip rakip teşebbüslerin bulunması nedeniyle anılan işlemin rekabet üzerinde olumsuz bir etkisinin olmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.
1
Rekabet Kurulunun 08.05.2003 tarihli ve 03-31/337-164 ile 03-31/391-172 sayılı kararları