İçeriğe geç
Tüm kararlar

Rekabet Kurulu Kararı

Adoçim Çimento Beton San. ve Tic. A.Ş., Akçansa Çimento San. ve Tic. A.Ş. ve Votorantim Çimento San. ve Tic.

Rekabet İhlali15-29/434-127Karar tarihi: 09.07.2015Yayımlanma tarihi: 26.10.2015

Adoçim Çimento Beton San. ve Tic. A.Ş., Akçansa Çimento San. ve Tic. A.Ş. ve Votorantim Çimento San. ve Tic. A.Ş.’nin aralarında anlaşarak Amasya ilinde çimento fiyatlarına zam yaptıkları ve müşteri paylaştıkları iddiası.

Karar bilgileri

Karar sayısı
15-29/434-127
Karar tarihi
09.07.2015
Yayımlanma tarihi
26.10.2015
Karar türü
Rekabet İhlali

Karar metni

7 sayfa · 19.923 karakter

Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.

Resmî kararı Rekabet Kurumu'nda görüntüle

Sayfa 1

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: 2015-5-7(Önaraştırma)
Karar Sayısı: 15-29/434-127
Karar Tarihi: 09.07.2015

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN,

Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK

B. RAPORTÖRLER: Ayşe Özlem UZUN, Mustafa SOYDAN, Semih SÜREZ

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: Gizlilik talebi bulunmaktadır.

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILANLAR: - Adoçim Çimento Beton San. ve Tic. A.Ş.

Dereboyu Cad. Meydan Sok. Beybi Giz Plaza No:1 K:13

Maslak/İstanbul

- Akçansa Çimento San. ve Tic. A.Ş.

Temsilcileri: Av Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Öznur İNANILIR

Yıldız Mah. Çitlenbik Sok. No:12 Beşiktaş/İstanbul

- Votorantim Çimento San. ve Tic. A.Ş.

Temsilcisi: Av. Safa Mustafa DURAKOĞLU

Piyade Sok. No:18 C Blok K:3 06550 Çankaya/Ankara

(1) E. DOSYA KONUSU: Adoçim Çimento Beton San. ve Tic. A.Ş., Akçansa Çimento San. ve Tic. A.Ş. ve Votorantim Çimento San. ve Tic. A.Ş.’nin aralarında anlaşarak Amasya ilinde çimento fiyatlarına zam yaptıkları ve müşteri paylaştıkları iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; dosya konusu teşebbüslerin aralarında anlaşarak, Amasya ilinde çimento fiyatlarına birer hafta arayla zam yaptıkları ve müşteri paylaştıkları, anlaşmayı Votorantim Çimento San. ve Tic. A.Ş.’nin (VOTORANTİM) sağladığı iddia edilmektedir.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.02.2015 tarihinde giren başvuru üzerine hazırlanan 20.03.2015 tarih, 2015-5-7/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 02.04.2015 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(4) Söz konusu karar uyarınca düzenlenen 02.06.2015 tarih ve 2015-5-7/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(5) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; dosya konusu iddialara yönelik olarak soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Pazar

(6) Dosya konusu iddiaların niteliği göz önünde bulundurularak, ilgili ürün pazarı “gri çimento pazarı” olarak belirlenmiştir. Öte yandan, mevcut dosya kapsamında yapılacak değerlendirmeleri etkilemeyeceğinden, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafı çerçevesinde ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmamıştır.

I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme

(7) Rekabet hukuku kapsamında anlaşma olarak nitelendirilebilecek bir ihlalden bahsetmek için teşebbüslerin ortak bir amaç veya sonuca yönelik niyetlerinin örtüştüğünü, bu amaca yönelik bağlılığın bilinçli olduğunu göstermek gerekmektedir. Bu bağlamda, söz konusu ilişkiyi ortaya çıkarmada kullanılan delilleri birincil ve ikincil deliller olmak üzere iki sınıfa

Sayfa 2

ayırmak mümkündür.

(8) Birincil deliller, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’a (4054 sayılı Kanun) aykırılık teşkil eden gizli yapılanmaları/anlaşmaları ortaya koymada kullanılan ve ispat gücü bakımından ilk planda düşünülmesi gereken delillerdir. Bu deliller, anlaşmanın tarafları, kapsamı, gerçekleştiği zaman aralığı olarak sıralanabilecek ve somut bir ihlal şablonunu ortaya koymada kullanılabilecek nitelikteki bilgi ve belgelerden oluşmaktadır. Öte yandan, söz konusu yapılanmaların “gizli” nitelikte olması nedeniyle, birincil nitelikteki delillerin varlığına ulaşmak oldukça güçtür. Bu noktada, söz konusu yapılanmaların ortaya çıkarılabilmesi amacıyla ikincil nitelikteki delillerin de varlığı önem arz etmektedir.

(9) İkincil nitelikli deliller arasında iletişim delilleri ile iktisadi deliller yer almaktadır. İletişimsel deliller, anlaşma taraflarının toplandıklarını veya iletişim kurduklarını gösteren, ancak iletişimin içeriğini ortaya koymada yetersiz kalan delillerdir. Bu deliller arasında; rakipler arası iletişimin var olduğunu gösterir deliller, toplantıya katılım, fiyatlar, talep ve kapasite kullanımının tartışıldığı toplantı notları, rakiplerin gelecekte yapabilecekleri fiyat artışları veya fiyatlama stratejileri hakkında bilgi sahibi olunduğunu gösteren iç yazışma niteliğindeki belgeler yer almaktadır. İktisadi deliller ise bir anlaşmaya ulaşıldığını işaret eden firma davranışları ve aynı zamanda piyasanın bir bütün olarak davranışını, gizli fiyat tespitinin mümkün olduğunu işaret eden piyasa yapısı elemanlarını ve anlaşmanın sürdürülmesinde kullanılabilecek belirli uygulamaları içermektedir.

(10) İktisadi deliller davranışsal ve yapısal deliller olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Davranışsal delillerin ispat gücü, diğer ekonomik delillere oranla daha yüksektir. Bu tür delillere örnek olarak; paralel fiyatlama yapılması, rakiplerin eşzamanlı veya yakın zamanlı fiyat değişimlerinin aynı veya benzer nitelikte olması, ortak fiyat duyuruları ile aynı veya benzer nitelikli satış ve üretim politikalarının benimsenmesi ve piyasanın yapısına ilişkin bazı özellikler (normalin üstünde kârlar, geçmişte yaşanan rekabet ihlallerinin varlığı) sayılabilir. Yapısal deliller arasında ise yüksek yoğunlaşma oranları, homojen ürünlerin varlığı, dikey bütünleşme oranının yüksekliği ve giriş engellerinin yüksekliği bulunmaktadır. Bu tür delillerin ispat gücü görece düşüktür.

(11) Özetle; rekabet hukuku çerçevesinde bir ihlalden bahsedebilmek için, öncelikle bu ihlalin taraflarını, kapsamını ortaya koyabilecek nitelikteki birincil delillere ihtiyaç duyulmaktadır. Öte yandan, bu tip delillerin tam anlamıyla var olmadığı, somut bir ihlal şablonunun ortaya konulmasında yetersiz kalındığı durumlarda ikincil deliller devreye girmekte ve tabloda eksik kalan noktaların tamamlanması hedeflenmektedir. Bu bakımdan, dosya kapsamında elde edilen her türlü delilin, bir bütünün parçaları, bütünü açıklamada kullanılan araçlar oldukları göz önünde bulundurulmalıdır.

(12) Önaraştırma konusu iddialar, Adoçim Çimento Beton San. ve Tic. A.Ş. (ADOÇİM), Akçansa Çimento San. ve Tic. A.Ş. (AKÇANSA) ve VOTORANTİM’in aralarında anlaşarak Amasya ilindeki çimento fiyatlarına birer hafta arayla zam yapmalarına ve müşteri paylaşmalarına ilişkindir. Dosya konusu iddialar kapsamında yapılan incelemelerde, birincil delil niteliğinde herhangi bir bilgi veya belgenin dosyada yer almadığı anlaşılmıştır. Bilakis, iddia aleyhine pazarda rekabetin varlığını destekler nitelikte çeşitli belgeler tespit edilmiştir. Yine aynı belgelerde teşebbüslerin, piyasada sürekli olarak diğer teşebbüslerin faaliyetlerini yakinen izlemekte olduğu, bu sayede rakiplerinin fiyatları, satış miktarları, çimento nakliye maliyetleri konusunda bilgi sahibi oldukları ve rakiplerinin fiyat artışlarını takip ettikleri de tespit edilmiştir. Bu durum, rakipler arası bir anlaşmanın şartlarının yerine getirilip getirilmediğinin teşebbüsler tarafından kontrol edilmesi olarak değerlendirilebileceği gibi, çimento pazarının oligopolistik yapısı, ürünün homojen niteliği, müşterilerin yüksek miktarlı ve az sayıda alım yapan hazır beton üreticileri ve çimento bayileri olması gibi hususlar dikkate alındığında, çimento üreticilerinin rakiplerinin faaliyetleri hakkındaki bilgilere piyasa vasıtasıyla ulaşabilmeleri şeklinde de

Sayfa 3

değerlendirilebilir.

(13) Öte yandan, dosya kapsamında ikincil delil olarak nitelendirilebilecek tespitler aşağıda özetlenmiştir:

(14) Buna göre;

- Amasya ilinde CEM I 42,5 R türü dökme çimento satış fiyatlarının 2013 yılında (…..) TL/ton, 2014 yılında (…..) TL/ton, 2015 yılının Ocak ile Nisan ayları arasında (…..) TL/ton bandında seyrettiği,

- Şikâyete konu olan Ocak-Nisan 2015 döneminde ilgili teşebbüslerin fiyatlarının (…..)(…..) bandında seyrettiği ve birbirinden farklı oldukları, Şubat 2015’te (…..) ve (…..) fiyatlarının (…..) TL arasında olduğu, Nisan 2015’te ise (…..) ile (…..) fiyatlarının (…..) TL civarında kesiştiği, her üç firmanın ilgili dönemde (…..) TL’den satış yaparak birbirini takip ettiğini ortaya koymanın mümkün olmadığı,

- Çorum ilinde CEM I 42,5 R türü dökme çimento satış fiyatlarının 2013 yılında (…..) TL/ton, 2014 yılında (…..) TL/ton, 2015 yılının Ocak ile Nisan ayları arasında (…..) TL/ton bandında seyrettiği,

- Tokat ilinde CEM I 42,5 R türü dökme çimento satış fiyatlarının 2013 yılında (…..)TL/ton, 2014 yılında (…..) TL/ton, 2015 yılının Ocak ile Nisan ayları arasında (…..) TL/ton arasında olduğu,

- 2015 yılının ilk aylarındaki fiyat seviyelerinin bir önceki yıl fiyat seviyelerine göre Amasya ilinde (…..), Çorum ilinde (…..), Tokat ilinde ise (…..) oranında arttığı

görülmektedir.

(15) Fiyat artışları gerek mikro gerekse makro düzeydeki çeşitli faktörlerce etkilenebilmektedir. Üretim maliyetlerinde yaşanan değişimler bahsi geçen mikro faktörlere örnek olarak gösterilebilir. Bunun yanında işletmelerin stratejik kararları da mikro faktörler arasında yer almaktadır. Bu noktada fiyat artışlarının işletmelerin alacakları stratejik kararlar sonucunda mı, yoksa genel ekonomik göstergelerdeki değişimler sonucunda mı gerçekleştiği, rekabet hukuku çerçevesinde yapılacak değerlendirmelerin merkezinde yer almaktadır. Mevcut dosya bakımından teşebbüslerin fiyat artışlarının yaşandığı dönemlerdeki üretim maliyetleri incelenmiş ve söz konusu fiyat artışlarının maliyet artışlarının üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu noktada önem arz eden iki husus, üretilen ürünlere yönelik talebin yüksek olması ve teşebbüslerin tam kapasite ile çalıştığı gerçeğidir. Gerçekleşen fiyat artışlarının, olası sebeplerden biri olan rakipler arası bir anlaşma yoluyla gerçekleştiğinin iddia edilebilmesi için, iddianın birincil delillerle desteklenebilmesi önem arz etmektedir. Yapılan yerinde incelemelerde bu tarz bir delile ulaşılamamıştır. Öte yandan, (…..) Ticari hayatın bir gereği olarak teşebbüsler, ödemelerini düzenli ve zamanında yapan müşterileri ile düzensiz ve gecikmeli yapan müşterileri arasında farklı uygulamalara gidebilmektedir. (…..)

(16) Dosya kapsamında incelenen bir diğer iddia da ilgili teşebbüsler tarafından müşteri paylaşımı yapıldığı ile ilgilidir. Bu bağlamda, teşebbüslerden elde edilen bilgiler neticesinde, (…..) tarafından satış yapılan ortak bir müşteri dışında teşebbüslerin farklı müşterilere çimento sattıkları tespit edilmiştir. (…..) ilinde (…..) yılında (…..) tarafından satış yapılan ortak bir müşteri bulunurken; (…..) yıllarında söz konusu müşteriye sadece (…..) satış yapmıştır. (…..) ilinde ise teşebbüslerin satış yaptıkları ortak bir müşteri bulunmamaktadır. Bununla birlikte teşebbüslerde yapılan yerinde incelemelerde, teşebbüsler arasında müşterilerin paylaşımına yönelik bir anlaşmanın var olduğunu gösteren herhangi bir bilgi veya belgeye ulaşılmamıştır.

(17) Başvuruda dile getirilen bir diğer husus da Amasya İl Özel İdaresi şirketi Eski Çeltek

Sayfa 4

Maden Turizm Tekstil Tarım Ürünleri Hizmet Pazarlama ve San. Tic. A.Ş. tarafından 09.02.2015 tarihinde 2015/10574 ihale kayıt numarasıyla parke imalatı için yapılan çimento alım ihalesine ilişkindir. Yapılan incelemede söz konusu ihalede önaraştırma konusu teşebbüslerden herhangi biri tarafından teklif verilmediği anlaşılmıştır. Bununla birlikte, ihaleye AKÇANSA bayileri DEMİRBAŞ DEMİR ve YAYLACILAR İNŞAAT ile ADOÇİM Amasya bayisi VEFA DEMİR’in teklif verdiği ve söz konusu ihaleyi VEFA DEMİR’in kazandığı tespit edilmiştir. VEFA DEMİR’in ihaleyi kaybetmemek için fiyatı düşürdüğü ve söz konusu ihalede vermiş olduğu fiyatın sadece ihaleye özel bir fiyat olduğu anlaşılmaktadır.

(18) Çimento sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler pazardaki arz-talep durumu, ürünün piyasa fiyatı, maliyetlerdeki değişiklikler, pazardaki rakip firmaların uygulamaları, müşterinin ödemelerini hangi vadede yapacağı ve karlılık gibi kriterleri göz önüne alarak fiyatlandırma stratejilerini oluşturmaktadırlar. Bununla birlikte, teşebbüslerin fiyatlandırma stratejileri aynı pazarda, aynı vade ile aynı ürünü alan müşteriler arasında bile bazen ayrışabilmektedir. Bu ayrışmanın en önemli sebeplerinden birisi müşteriler tarafından satın alınan ürün miktarıdır. Çimento üreticisi teşebbüsler, pazarda faaliyet gösteren müşterilerine, pazardaki yüksek montanlı projeleri alabilmeleri için, projeye özgü olarak normal liste fiyatından indirimli proje fiyatı da uygulayabilmektedir. Söz konusu ihalede VEFA DEMİR tarafından verilen fiyat da bu kapsamda değerlendirilebilir.

(19) Sonuç olarak, yukarıda yer alan bilgiler ve tespitler çerçevesinde, önaraştırma konusu dosya bakımından söz konusu teşebbüsler arasında herhangi bir anlaşma veya uyumlu eylem yapıldığını ortaya koyar nitelikte herhangi bir bilgi ya da belgenin bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

(20) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, şikayetin reddine, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmamasına OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.

Sayfa 5

KARŞI OY GEREKÇESİ

(09.07.2015 tarihli ve 15-29/434-127 sayılı Kurul Kararı)

Kurulun 09/07/2015 Tarih ve 15-29 Sayılı Toplantısında görüşülen Amasya ilinde faaliyet gösteren çimento üreticilerinin bölge paylaşımı ve fiyat anlaşması gerçekleştirdiklerine yönelik olarak düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre 4054 sayılı Kanunun 41. Maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmaması kararına aşağıdaki gerekçelerim nedeniyle karşıyım.

Kuruma ulaşan 25.02.2015 tarihli gizlilik talepli başvuruda ADOÇİM, AKÇANSA ve VOTORANTİM ünvanlı çimento teşebbüslerinin Amasya ilinde çimento fiyatlarına birer hafta arayla zam yaptıkları ve müşteri paylaştıkları iddialarını ileri sürdüğü, piyasayı ayarlayarak anlaşmayı sağlayanın VOTORANTİM firması olduğu iddia edilmektedir.

Karara konu raporda;

- Ocak-Nisan 2015 döneminde ilgili teşebbüslerin fiyatlarının (…..) TL bandında

seyrettiği, Şubat 2015’ te ADOÇİM ve AKÇANSA’ nın fiyatlarının (…..) TL

civarında kesiştiği, Nisan 2015’ te ise VOTORANTİM ile AKÇANSA’ nın

fiyatlarının (…..) TL civarında kesiştiği,

- Çorum ilinde CEM I 42,5 R türü dökme çimento satış fiyatlarının 2013 yılında

(…..) TL/ton, 2014 yılında (…..) TL/ton, 2015 yılında Ocak ile Nisan ayları

arasında (…..) TL/ton bandında seyrettiği,

- Tokat ilinde CEM I 42,5 R türü dökme çimento satış fiyatlarının 2013 yılında

(…..) TL/ton, 2014 yılında (…..) TL/ton, 2015 yılında Ocak ile Nisan ayları

arasında (…..) TL/ton bandında seyrettiği, 2015 yılının ilk aylarındaki fiyat

seviyelerinin bir önceki yıl fiyat seviyelerine göre Amasya ilinde %(…..)oranında

arttığı, Çorum ilinde %(…..) oranında arttığı, Tokat ilinde %(…..) oranında arttığı,

- Her bir teşebbüsün artış oranları farklı olmakla birlikte çimento fiyatlarını kendi

fiyat politikaları çerçevesinde son üç yılda %(…..)’lara kadar oranlarda

arttırdıkları,

- Ayrıca her bir teşebbüsün diğerlerinin müşterilerine mal satmamak suretiyle

müşteri paylaşımı iddialarını güçlendirecek uygulamalar içeresinde oldukları,

tespit edilmiştir.

Bilindiği üzere 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun’un 4. maddesinde belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak Rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacı taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasak olup, bir anlaşmanın varlığının ispatlanamadığı durumlarda piyasada ki fiyat değişmelerinin veya arz ve talep dengesinin ya da teşebbüslerin faaliyet bölgelerinin rekabetin engellendiği, bozulduğu veya kısıtlandığı piyasalardakine benzerlik göstermesi teşebbüslerin uyumlu eylem içinde olduklarına karine teşkil edeceği ekonomik ve rasyonel gerçeklere dayanmak koşuluyla taraflardan her birinin uyumlu eylemde bulunmadığını ispatlayarak sorumluluktan kurtulabileceği öngörülmüştür.

Raportörler yukarıda değinilen fiyat artışlarının anlaşmadan ya da uyumlu eylemden kaynaklandığına ilişkin anlaşma niteliğinde belge ya da bu belgelere ulaştırabilecek iletişim belgelerine ulaşılamaması nedeniyle soruşturma açılmaması sonucuna ulaşılmış. Kurul da bu sonuca katılmıştır. Oysaki çimento üreticisi teşebbüslerin yaptıkları artışlar ekonomik

Sayfa 6

ve rasyonel gerekçelere uymamakta, 4054 Sayılı RKHK’ un 4/3. maddesine uygunluk arz etmektedir.

Yine RKHK 'un 40.maddesinde geçen “Kurul resen veya kendisine intikal eden

başvurular üzerine doğrudan soruşturma açılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti için ön araştırma yapılmasına karar verir” hükmü ile 41. maddesinde geçen “ön araştırma raporunun Kurula teslimini takip eden 10 gün içinde, Kurul elde edilmiş olan bilgileri değerlendirerek karar vermek üzere toplanır ve soruşturma açılmasına veya açılmamasına karar verir” hükümlerinin değerlendirilmesinden aslolanın rekabet ihlali şüphesi olduğu, bu varsa ön araştırma ile ya da ön araştırmaya bile gerek olmadan doğrudan soruşturma açılabileceğidir.

Çok sayıda incelemeye konu olmaları nedeniyle önemli tecrübeler edinen ve örgütlü yapıları nedeniyle sık olarak değişik ortamlarda bir araya gelebilen çimento sektöründe tespiti yapılan benzer ve paralel fiyat artışlarının maliyet artışları ile açıklanamaması dikkate alındığında bahse konu tespitlerin Kanun’un 4. maddesinin 3. fıkrasına uyan eylemler olduğu kanaatini güçlendirmektedir. Şüpheden öte tespitler içeriyor olması nedeniyle de detaylı incelenmesi gereği ortaya çıkmaktadır.

Nitekim Danıştay’ın Kurul’un verdiği önaraştırma kararlarının temyizen incelendiği kararlarında; ön araştırma sürecinde elde edilen bilgi ve delillerin hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde soruşturma açılmamasını gerektiriyorsa soruşturma açılmayacağı, ancak bu sonuca ulaşmaya engel olacak bir kuşku varsa soruşturma açılması gerektiği hususu açık bir şekilde dile getirilmiştir.

Önaraştırma neticesinde Kanunun 4. maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen şartların varlığına rağmen delil bulunamadığı gerekçesiyle soruşturma açılmaması sürecin henüz bitmemiş olması nedeniyle de doğru bir uygulama da değildir. Bilindiği üzere ön araştırma süreci rekabet ihlaline yönelik şüphenin bertaraf edilmesine yönelik tespitlerin yapılması sürecidir. Karara konu önaraştırma raporunda şüpheleri yok edecek tespitlerden ziyade şüpheleri artıracak tespitlere yer verilmektedir. Bu aşamada yapılan tespitler rekabet ihlalini kesin olarak ortaya koymasa bile ya da diğer bir ifadeyle Kurul tarafından ceza verilmesine yeter görülmese bile sürecin devamına yani soruşturma açılmasına karar vermek gerekir. Bu sürecin devamında Kurul’ca nihai karar verilene kadar yeni delillerin tespitinin mümkün olabilmesi, bu süreçte aktif işbirliğinde bulunabilecek teşebbüs yetkililerinin çıkabilecek olması dikkate alındığında süreci devam ettirmenin zorunlu ve gerekli olduğu düşünülmektedir.

RKHK’nun 4. maddesinin son fıkrasında teşebbüslerin Uyumlu eylem iddiasından kurtulmalarına imkân verecek savunma yapmalarına imkân verilmeksizin ya da onların açıklamalarının baştan doğru kabul edilerek onların lehine karar vermek Kanunun verdiği hakların yeterince kullanılmadığı anlamına da gelmektedir.

Nitekim Kurumumuz uygulamasında da ön araştırma safhasında ihlali ortaya koyabilecek nitelikte önemli bilgi belge elde edilememiş iken soruşturma döneminde ihlalin varlığını ortaya koyan delillere ulaşıldığı, pişmanlık başvurularının alındığı dosyalar bulunmaktadır.

Uyumlu eylem konusunda doktrinde de teşebbüslerin paralel davranışlarının uyumlu eylem kabul edilebileceği, paralel davranışlar ile bilinçli paralelliklerin delil başlangıcı kabul edilip soruşturma açılabileceği, oligopolistik yapının mutlaka fiyatları artırmak şeklinde tecelli etmeyebileceği de kabul edilmektedir.

Sayfa 7

Danıştay’ın 13. Dairesinin bu kapsamda Kurulun Uyumlu eylemle ilgili olarak verdiği Maya kararlarını (27.06.2000 tarih 00-24/255-18 sayılı ve 23.09.2005 tarih ve 05-60/896- 241 sayılı) tasdik ettiğinin diğer bir ifade ile tarafların iptal istemlerinin reddedildiğinin bilinmesinde yarar bulunmaktadır.

Sonuç olarak, Amasya, Tokat ve Çorum illerinde faaliyet gösteren çimento üreticisi teşebbüslerin birlikte fiyat tespit ettiklerine ve Pazar paylaşımı içinde olduklarına yönelik iddiaların incelenmesi neticesinde yapılan ve Kanunun 4/3 maddesine uyan tespitler nedeniyle Danıştay Kararları ve doktrindeki görüşler doğrultusunda mevcut kuşkuları açıklığa kavuşturmak için soruşturma açılması gerekirken bunun yapılmaması kararına karşıyım.

Fevzi ÖZKAN

Kurul Üyesi

Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.

Aynı toplantıda alınan kararlar

Bu toplantının tüm kararları

Bu kararın işiniz için ne anlama geldiğini konuşalım

Rekabet hukuku uyumu, soruşturmalar ve birleşme-devralma süreçlerinde uçtan uca destek veriyoruz.