İçeriğe geç
Tüm kararlar

Rekabet Kurulu Kararı

Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesi’nin 25.02.2026 tarih ve 2025/1965 E. 2026/363 K.

Rekabet İhlali26-10/294-110Karar tarihi: 16.03.2026Yayımlanma tarihi: 20.11.2026

Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesi’nin 25.02.2026 tarih ve 2025/1965 E. 2026/363 K. sayılı, 25.02.2026 tarih ve 2025/1963 E. 2026/364 K. sayılı ve 25.02.2026 tarih ve 2025/1960 E. 2026/362 K. sayılı kararları ile Rekabet Kurulunun ASG Özel Sağlık Hizmetleri ve Sağlık Malzemeleri San. ve Tic. AŞ hakkında 24.02.2022 tarih ve 22-10/152-62 sayı ile verdiği kararı iptal etmesi üzerine yeniden karar alınması.

Karar bilgileri

Karar sayısı
26-10/294-110
Karar tarihi
16.03.2026
Yayımlanma tarihi
20.11.2026
Karar türü
Rekabet İhlali

Karar metni

76 sayfa · 215.965 karakter

Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.

Resmî kararı Rekabet Kurumu'nda görüntüle

Sayfa 1

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

(Yargı Kararları Üzerine Verilen)

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: 2020-3-033(Soruşturma)
Karar Sayısı: 26-10/294-110
Karar Tarihi: 16.03.2026

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Rıdvan DURAN

B. RAPORTÖRLER : Barış BİRCAN, Ahmet Buğra KAZAK, Beyza BAHADIRHAN C. BAŞVURANLAR : - Re’sen

D. İLGİLİ TARAF: - ASG Özel Sağlık Hizmetleri ve Sağlık Malzemeleri San. ve

Tic. AŞ

Ulu Mh. Ulubatlı Hasan Blv. No:48-62,16220 Osmangazi

Bursa

(1) E. DOSYA KONUSU: Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesi’nin 25.02.2026 tarih ve 2025/1965 E. 2026/363 K. sayılı, 25.02.2026 tarih ve 2025/1963 E. 2026/364 K. sayılı ve 25.02.2026 tarih ve 2025/1960 E. 2026/362 K. sayılı kararları ile Rekabet Kurulunun ASG Özel Sağlık Hizmetleri ve Sağlık Malzemeleri San. ve Tic. AŞ hakkında 24.02.2022 tarih ve 22-10/152-62 sayı ile verdiği kararı iptal etmesi üzerine yeniden karar alınması.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Bazı özel sağlık kuruluşları ile teşebbüs birliklerinin serbest hekimlerden talep ettikleri ameliyathane hizmet ücretlerini birlikte tespit ettikleri ve yapılan centilmenlik anlaşması ile hastaneler arasında personel transferini engelledikleri iddiası.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 24.06.2020 tarih ve 6260 sayı, 29.06.2020 tarih ve 6404 ve 6405 sayı, 30.06.2020 tarih ve 6414 ve 6584 sayı ile intikal eden gizlilik talepli başvurular ile 21.07.2020 tarih ve 7558 sayı ile intikal eden ve Türk Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Derneği tarafından yapılan başvuruda; Samsun ilinde bulunan özel hastanelerin serbest hekimlerden talep ettikleri ameliyathane hizmet ücretlerini birlikte tespit ettikleri ve aralarında yaptıkları centilmenlik anlaşması ile personel transferini engelledikleri iddia edilmiştir. Bu iddialar üzerine hazırlanan 21.07.2020 tarih ve 2020-3-033/11 sayılı İlk İnceleme Raporu Rekabet Kurulunun (Kurul) 28.07.2020 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 20-36/501- M sayı ile konu hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(4) 28.07.2020 tarih ve 7856 sayılı gizlilik talepli bir başka başvuruda da, Samsun ilinde bulunan özel hastanelerin serbest hekimlerden talep ettikleri ameliyathane hizmet ücretlerini birlikte tespit ettikleri iddia edilmiştir. Bu başvuru üzerine Kurul, 03.09.2020 tarih ve 20-40/559-M sayı ile önaraştırma yapılmasına ve önaraştırmanın, 28.07.2020 tarih ve 20-36/501-M sayılı Kurul kararı ile başlatılan önaraştırma ile birleştirilerek yürütülmesine karar vermiştir.

(5) Önaraştırma sonucunda hazırlanan 08.10.2020 tarih ve 2020-3-033/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu Kurulun 15.10.2020 tarihli toplantısında görüşülerek, 20-46/624- M sayılı karar ile, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak;

Sayfa 2

1. Derebahçe Özel Sağlık Hizmetleri San. ve Tic. AŞ (ATASAM)

2. Hospitalpark Sağlık Hizmetleri AŞ (BÜYÜK ANADOLU)

3. Medi Bafra Özel Sağlık Hizmetleri San. Tic. AŞ (MEDIBAFRA)

4. Medicana Hastane İşletmeciliği AŞ (MEDICANA)

5. Medicana Samsun Özel Sağlık Hizmetleri AŞ (MEDICANA SAMSUN)

6. MLP Sağlık Hizm. AŞ (MEDICALPARK)

7. Özel Ana Teşhis Tedavi ve Sağlık Hizmetleri AŞ (LİMAN)

8. Samsun Medikal Grup Özel Sağlık Hizmetleri AŞ (MEDICALPARK/LIV

SAMSUN)

hakkında soruşturma açılmıştır (İlk SR Kararı). Soruşturma Bildirimi taraflara

20.10.2020 tarihinde gönderilmiştir. Teşebbüslerin birinci yazılı savunmaları çeşitli

tarih ve sayılarla süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(6) Soruşturma sürecinde dosya kapsamında incelenen iddiaların Bursa ve Balıkesir

illerinde de gerçekleştiğine ilişkin şüphe oluşturan çeşitli belgeler elde edilmiştir. Bunun

üzerine hazırlanan 23.11.2020 tarih ve 2020-3-051/11 sayılı İlk İnceleme Raporu

Kurulun 26.11.2020 tarihli toplantısında görüşülerek 20-51/711-M sayı ile iddialar

hakkında, bazı teşebbüs birlikleri ile Bursa ve Balıkesir illerinde faaliyet gösteren özel

hastanelere yönelik olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Söz konusu karar

uyarınca yapılan önaraştırma üzerine düzenlenen 29.12.2020 tarih, 2020-3-051/ÖA

sayılı Önaraştırma Raporu 07.01.2021 tarihli Kurul toplantısında ele alınmış ve 21-

01/20-M sayı ile, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine

yönelik olarak;

1. Acıbadem Sağlık Hizmetleri ve Tic. AŞ Bursa Şubesi (ACIBADEM)

2. ASG Özel Sağlık Hizmetleri ve Sağlık Malz. San. ve Tic. AŞ (ARİTMİ)

3. Atek Özel Sağlık Hizmetleri AŞ (ATEK)

4. Burfiz Özel Sağlık Hizmetleri AŞ (BURFİZ)

5. C.Y.L. Turizm Gıda Sağlık Hizmetleri İnşaat San. ve Tic. AŞ (CEYLAN)

6. Göz Nurunu Koruma Vakfı Bayrampaşa Göz Hastanesi İktisadi İşletmesi (GÖZ

VAKFI) Bursa Şubesi (GÖZ VAKFI BURSA)

7. Hayat Sağlık Tesisleri AŞ (HAYAT)

8. Medicana Hastane İşletmeciliği AŞ Bursa Şubesi (MEDICANA BURSA)

9. Medika-Bil Özel Sağlık Hiz. Tur. Yat. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

(MEDICABİL)

10. MLP Sağlık Hizmetleri AŞ Bursa Şubesi (MEDICALPARK BURSA)

11. Özel Ack Ürotaş Üroloji Tıp Merkezi Sağlık Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (ACK

ÜROTAŞ)

12. Pedmer Özel Çocuk Sağlığı Merkezi Tic. Ltd. Şti. (PEDMER)

13. Pembemavi Tedavi Hiz. San. ve Tic. AŞ (PEMBEMAVİ)

14. Realist Özel Sağlık Hizm. Tıbbi Cihaz İnş. Tur. Tic. ve San AŞ (ESTETICARE) 15. Remzi Avcı Özel Sağlık Hizmetleri AŞ (RETİNA)

16. Romatem Fizik Tedavi ve Özel Sağlık Hizmetleri Ticaret AŞ (ROMATEM)

17. Rom-Mer Özel Sağlık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (ROMMER)

18. Sina Özel Sağlık Hizmetleri AŞ (DORUK YILDIRIM) ve Bursa Özel Sağlık

Tesisleri AŞ (DORUK BURSA)

19. Uludağ Özel Sağlık Hizmetleri San. ve Tic. AŞ (CİHANGİR)

20. Bursa Özel Sağlık Kuruluşları Derneği (BUSAD)

21. Özel Hastaneler Platformu Derneği (ÖHP)

hakkında soruşturma açılmasına (İkinci SR Kararı) ve bu soruşturmanın 20-46/624-M

Sayfa 3

sayılı Kurul kararı ile başlatılan soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesine karar verilmiştir.

(7) Soruşturma Bildirimi taraflara 22.01.2021 tarihinde gönderilmiştir. Teşebbüslerin birinci yazılı savunmaları çeşitli tarih ve sayılarla süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(8) Soruşturma safhası sonunda hazırlanan 14.07.2021 tarih ve 2020-3-033/SR sayılı Soruşturma Raporu, Kanun’un 45. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Rekabet Kurulu üyelerine ve soruşturma taraflarına gönderilmiştir.

(9) Bazı teşebbüslerin talebi üzerine, 19.08.2021 tarih ve 21-39/560-M sayılı Kurul kararı ile 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde teşebbüslerin ikinci yazılı savunma sunma süreleri 30 gün uzatılmıştır. Teşebbüslerin ikinci yazılı savunmaları çeşitli tarih ve sayılarla süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Ancak LİMAN, MEDİBAFRA ve ROMMER tarafından ikinci yazılı savunma hakkı kullanılmamıştır.

(10) Teşebbüslerin savunmaları üzerine her bir teşebbüs için ayrı ayrı hazırlanan 27.10.2021 tarih ve 2020-3-033/EG sayılı Ek Görüş 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesi çerçevesinde Kurul üyeleri ve teşebbüslere tebliğ edilmiştir. Teşebbüslerin üçüncü yazılı savunmaları çeşitli tarih ve sayılarla süresi içinde Kurum kayıtlarına girmiştir. Teşebbüslerden ACIBADEM, ACK, ESTETICARE, LİMAN, MEDİBAFRA, ROMATEM ve ROMMER üçüncü yazılı savunma hakkını kullanmamıştır.

(11) 4054 sayılı Kanun’un 46. maddesi uyarınca sözlü savunma toplantısı yapılması konusu 13.01.2022 tarihli Kurul toplantısında ele alınmış ve 22-03/30-M sayı ile yapılmasına karar verilen tarih olan 15.02.2022’de gerçekleştirilmiştir.

(12) Yürütülen soruşturmaya ilişkin Rapor, Ek Görüş, toplanan deliller, yazılı, sözlü savunmalar ve incelenen dosya muhteviyatına göre Kurul 24.02.2022 tarih ve 22- 10/152-62 sayı ile ARİTMİ’nin rakip teşebbüsle fiyat tespiti yapmak suretiyle, rekabete hassas bilgi değişimi yapmak suretiyle ve iş gücü piyasalarındaki rekabeti sınırlamak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine karar vermiştir. B u nedenle teşebbüse fiyat tespiti ihlali bakımından 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 15/02/2009 tarih ve 27142 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik'in (Eski/Mülga Ceza Yönetmeliği) 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, ikinci fıkrası ile 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2020 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 1.022.647,28 TL tutarında idari para cezası verilmesine; rekabete hassas bilgi değişimi ihlali bakımından ise 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Eski Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası ile 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2020 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 255.661,82 TL tutarında idari para cezası verilmesine hükmedilmiştir. ARİTMİ’nin iş gücü piyasalarında rekabeti kısıtlayıcı eylemleri bakımından ise, teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Eski Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, ikinci fıkrası ile 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2020 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 1.022.647,28 TL tutarında idari para cezası verilm esine karar verilmiştir.

(13) Anılan Kurul kararının iptali istemiyle ARİTMİ tarafından her bir ihlal için ayrı ayrı açılan davalarda Ankara 5. İdare Mahkemesi davaların reddine 23.11.2023 tarih ve

Sayfa 4

2023/438 E. 2023/2235 K. sayı, 30.11.2023 tarih ve 2023/776 E. 2023/2238 K. sayı, 24.11.2023 tarih ve 2023/775 E. 2023/2054 K. sayı ile karar vermiştir. Akabinde ARİTMİ tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesinin 28.02.2024 tarih ve 2024/146 E. 2024/451 K., 2024/148 E. 2024/453 K. ve 2024/147 E. 2024/452 K. sayılı kararları ile istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. Bu kararlara karşı davacı tarafından temyiz talebinde bulunulması üzerine, Danıştay 13. Dairesi 18.11.2025 tarih ve 2024/1367 E., 2025-3561 K., 2024/1588 E. 2025/3560 K. ve 2024/1374 E. 2025/3562 K. sayı ile, söz konusu mahkeme kararlarının bozulmasına ve yeniden karar verilmek üzere Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesine gönderilmesine karar vermiştir.

(14) Bunun üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesinin aldığı 25.02.2026 tarih ve 2025/1965 E. 2026/363 K., 2025/1963 E. 2026/364 K. ve 2025/1960 E. 2026/362 K. sayılı kararlarda özetle; idari işlemlerin yargısal denetiminin tesis edildikleri tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapıldığı, 27.12.2024 tarih ve 32765 sayı ile Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Yeni Ceza Yönetmeliği) ile Eski Ceza Yönetmeliği’nin mülga olduğu belirtilmiş ve Kurul tarafından her iki yönetmelik dikkate alınmak ve kıyaslanmak suretiyle temel ve sonuç idari para cezası oranlarının yeniden belirlenmesi ve lehe olan düzenlemenin davacıya uygulanması gerektiği gerekçesiyle 24.02.2022 tarih ve 22-10/152-62 sayılı Kurul kararı iptal edilmiştir.

(15) Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesinin, 04.03.2026 tarihinde Kurumumuz tarafından tebellüğ edilen söz konusu iptal kararları üzerine hazırlanan 13.03.2026 tarih ve 2020-3-033/BN-22 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(16) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda özetle; ARİTMİ’nin rakip teşebbüsle anlaşarak fiyat tespiti yapmak, rekabete hassas bilgi değişimi yapmak ve iş gücü piyasalarındaki rekabeti sınırlamak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçücü fıkrası uyarınca idari para cezası verilmesi gereken ARİTMİ’ye 2024 yılı cirosu esas alınarak fiyat tespitine ilişkin ihlal için takdiren %(.....) oranında idari para cezası uygulanması halinde 6.228.624,26 TL; bilgi değişimine ilişkin ihlal için takdiren %(.....) oranında idari para cezası uygulanması halinde 1.557.156,07 TL; iş gücü piyasalarına ilişkin ihlal için takdiren %(.....) oranında idari para cezası uygulanması halinde 6.228.624,26 TL ceza verilebileceği, Eski ve Yeni Ceza Yönetmeliği’nin hükümlerinin uygulanması neticesinde ulaşılan sonuç cezalar kıyaslandığında “aleyhe hüküm verme yasağı” ilkesi de nazara alınmak suretiyle her üç ihlal bakımından da Mülga Yönetmelik uyarınca verilen idari para cezasının lehe olduğu anlaşıldığından, ARİTMİ’ye 24.02.2022 tarih ve 22-10/152-62 sayılı kararda fiyat tespiti ihlali için tespit edilen 1.022.647,28 TL, bilgi değişimi ihlali için tespit edilen 255.661,82 TL ve iş gücü piyasalarına yönelik ihlal için tespit edilen 1.022.647,28 TL tutarında para cezası uygulanması gerektiği ifade edilmiştir.

Sayfa 5

I. İNCELEME, GEREKÇE ve HUKUKİ DAYANAK

I.1. ASG Özel Sağlık Hizmetleri Sağlık Malz. San. ve Tic. AŞ (ARİTMİ) 1

(17) ARİTMİ Bursa ilinde faaliyet göstermektedir. Teşebbüsün ortaklık yapısı aşağıda sunulmaktadır.

Tablo 1- ARİTMİ Ortaklık Yapısı

Hissedarlar Hisse Oranı (%)

Nuri DAŞTAN (.....)

Rıza SEPET(.....)
Abdullah DAŞTAN(.....)
Bülent KÖSE(.....)
Adnan ŞAHİN(.....)
S. Canpolat GÜL(.....)
Adnan İPÇİOĞLU(.....)
Mahir KAVAK(.....)
İbrahim ŞAHİN(.....)
Mehmet Fatih GÖÇER(.....)
Sabri KARTAL(.....)
Yılmaz AYTEKİN(.....)
Şermin Ünal İPÇİOĞLU(.....)
Zeki YILDIZ(.....)
Serpil Sema KOÇAK(.....)
Gülsüm Nesrin KURU(.....)
Toplam100,00

Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler

I.2. İlgili Pazar

I.2.1. İlgili Ürün Pazarı

(18) Dosya kapsamında serbest hekimlere yönelik fiyatlandırmanın yanı sıra, özel hastanelerin çeşitli hizmetleri (stent, bypass, psikoteknik rapor onayı vb.) için de ortak fiyatlandırma yapıp yapmadığı ayrıca incelenmektedir. Bu iddialar kapsamında ulaşılacak sonucu değiştirmeyecek olması nedeniyle kesin bir ilgili ürün pazarı tanımı yapılmamaktadır.

(19) Dosya kapsamında değerlendirilen hususlardan bir diğeri ise, tamamlayıcı sağlık sigortası (TSS) sürecinde yaşanan gelişmelerdir. Bir sağlık sigortası ürünü olan ve bireyler tarafından isteğe bağlı olarak yaptırılan tamamlayıcı sağlık sigortası, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından kapsama alınmayan, kapsama alındığı halde kısmen karşılanan, başka bir ifadeyle sigortalı tarafından ilave ücret ödenen ya da bireyler tarafından daha yüksek standartlarda sağlık hizmeti talep edilen durumlarda devreye giren özel sağlık sigortası türüdür.

(20) Sağlık hizmetlerinin geri ödenmesine ilişkin usul ve esaslar ile sağlık hizmetlerinin geri ödeme miktarı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (5510 sayılı Kanun) çerçevesinde Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) uyarınca belirlenmektedir. SGK, özel sağlık hizmet sunucularının vermiş oldukları sağlık hizmetinin geri ödemesini SUT kuralları ve SUT’ta belirtilen tarife oranında yapmış, özel sağlık sunucuları ise vermiş oldukları hizmetin cari bedellerinin bakiye kısmını hastalarından almışlardır. 2008 yılında sağlık hizmeti sunucularının hastalardan SUT ödemesinin %30’u kadar fark alabileceği şeklinde bir kural değişikliği getirilmiştir. Daha sonra 1 Teşebbüs hakkındaki bu bilgiler; 15.10.2020 tarih, 20-46/624-M sayılı ve 07.01.2021 tarih, 21-01/20- M sayılı kararlar ile açılan soruşturmanın yürütüldüğü dönem itibarıyla verilmektedir.

Sayfa 6

sırasıyla alınabilecek fark miktarı (SUT x %70), (SUT x %100) ve (SUT x %200) şeklinde güncellenmiştir.

(21) Tamamlayıcı sağlık sigortasına ilk olarak 5510 sayılı Kanun’un 98. maddesinde yer verilmiştir. İlgili maddede “Yıllık veya daha uzun süreli tamamlayıcı veya destekleyici özel sağlık sigortalarına ilişkin usul ve esaslar Kurumun uygun görüşü alınarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir” ve “Bu Kanun gereğince sağlık hizmetlerinden yararlananların ödemekle yükümlü oldukları katılım payları, özel sigorta şirketleri tarafından teminat veya ödeme konusu yapılamaz” şeklinde düzenleme yapılmıştır. Daha sonra, SGK Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünün 28.06.2012 tarihinde yayımladığı 2012/25 sayılı Genelge ile tamamlayıcı sağlık sigortası hakkında düzenlemeler yapmıştır. Söz konusu düzenlemeyle, SGK tarafından kapsama alınmayan, kapsam dahiline alınmış olsa bile kısmen karşılanan sağlık harcamalarının oluşması durumunda veya kişilerin daha yüksek standartlarda sağlık hizmeti almayı talep etmeleri halinde tamamlayıcı sağlık sigortası ile sağlık hizmetlerinin rahat ve sürdürülebilir olması amaçlanmıştır. Ayrıca, 23 Ekim 2013 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Sağlık Sigortaları Yönetmeliği’nin 18. maddesinde de konuyla ilgili düzenlemeye gidilmiştir.

(22) Geçmiş tarihli Kurul kararlarında dosya konusuna ilişkin olarak; “sigorta hizmetleri pazarı” [2] olarak genel bir pazar tanımı benimsendiği gibi, “hayat sigortası” ve “hayat dışı sigortacılık hizmetleri” şeklinde bir ayrıma da gidilmiştir [3]. Bununla birlikte, sigorta pazarını yalnızca kapsadığı riskler açısından değerlendirilen ve her bir branşın ayrı ayrı ilgili ürün pazarı kabul edildiği Kurul kararları da mevcuttur [4]. Bu çerçevede en dar anlamıyla “tamamlayıcı sağlık sigortası” pazarı şeklinde bir tanımlama yapılabilecektir. Ancak alternatif pazar tanımları altında yapılacak değerlendirme farklılaşmayacağından, kesin bir ilgili ürün pazarı tanımı yapılmasına gerek görülmemektedir.

(23) Dosya kapsamında incelenen iddialardan iş gücü pazarına yönelik olanlar, özel sağlık kuruluşlarının çalışan maaşlarına yapılacak zam oranları ve çalışan ayartmama konularında ortak hareket ettikleri iddialarına ilişkindir. Bu iddialar temelinde hekimlere yönelik eylemler öncelikli olarak ele alınsa da, dosya kapsamında yalnızca hekimlerle sınırlı kalınmayıp diğer çalışanlara (hemşireler, fizyoterapistler vb.) yönelik olarak da bilgi, belge ve değerlendirmelere yer verilmektedir. Önceki Kurul kararlarında ilgili ürün pazarının çalışanlara yönelik tanımlanabileceği belirtilmektedir. Buradan hareketle, bütün olarak ele alındığında ilgili ürün pazarı “sağlık hizmetlerinde emek arzı/iş gücü pazarı” olarak tanımlanabilecekse de söz konusu iddialar kapsamında ulaşılacak sonucu değiştirmeyecek olması nedeniyle kesin bir ilgili ürün pazarı tanımı yapılmamaktadır.

I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

(24) Dosya kapsamında serbest hekimlere yönelik hizmetlerin dışındaki çeşitli hizmetlere (stent, bypass, psikoteknik rapor onayı vb.) yönelik iddialar da incelenmektedir. 2 05.08.2010 tarih ve 10-52/965-339 sayılı Kurul kararı.

3 25.08.2011 tarih ve 11-46/1115-386 sayılı Kurul kararında ilgili ürün pazarları "hayat sigortası hizmetleri" ve "emeklilik fonları hizmetleri", ilgili coğrafi pazar ise "Türkiye" olarak belirlenmiştir. Benzer şekilde 30.09.2010 tarih ve 10-62/1279-483 sayılı kararda ilgili ürün pazarı "hayat sigortası hizmetleri pazarı"; ilgili coğrafi pazar ise "Türkiye" olarak tanımlanmıştır. Ayrıca bkz. 14.09.2011 tarih ve 11- 47/1165-411 sayılı Kurul kararı.

4 Sigorta hizmetleri genel olarak; hayat sigortası ve hayat dışı sigorta başlıkları altında sınıflandırılmıştır. Konuya ilişkin ayrıntılı analiz 26.06.2013 tarih ve 13-40/520-229 sayılı Kurul kararında yapılmıştır.

Sayfa 7

Nihayetinde bahse konu iddialar bakımından ilgili coğrafi pazar tanımında ilgili iller ve çevreleri esas alınabilecekse de sonucu değiştirmeyeceğinden bahisle ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmamaktadır.

(25) TSS sürecine ilişkin iddialar bakımından ise, sigorta sektörüne yönelik yapılan incelemelerde coğrafi pazarın “Türkiye” olarak [5] tanımlandığı ya da hiç tanımlanmadığı görülmektedir [6]. TSS sürecine yönelik hususlar, Bursa ilinde faaliyet gösteren özel sağlık kuruluşları ve BUSAD’ın sigorta şirketleri ile yaptığı sözleşme görüşmeleri bağlamında ele alınmaktadır. Ancak iddialar kapsamında ulaşılacak sonucu değiştirmemesi nedeniyle net bir coğrafi pazar tanımı yapılmasına ihtiyaç duyulmamaktadır.

(26) Çalışan transferinin engellenmesine ve maaş skalasının belirlenmesine yönelik iddialar bakımından yapılacak değerlendirmede arz sahibi konumunda bulunan çalışanların iş arayacağı alanlar önem taşımaktadır. Her ne kadar yukarıda anılan coğrafi pazar değerlendirmeleri kapsamında, ilgili iller ve çevrelerinden hareket edilse de iş gücü pazarları bakımından coğrafi pazar daha dar veya geniş ele alınabilecektir. Zira iş gücü pazarları bakımından coğrafi pazar tanımının, işçilerin yer değiştirme veya işe gidip gelme konusundaki isteklilikleri, yaş, aile, sağlık vb. birçok husus birlikte değerlendirilerek yapılabileceği belirtilmektedir [7]. Nihayetinde söz konusu iddialar kapsamında ulaşılacak sonucu değiştirmeyecek olması nedeniyle ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmasına ihtiyaç duyulmamıştır.

I.3. Yerinde İncelemelerde ARİTMİ Hakkında Elde Edilen Belgeler

I.3.1. Diğer Faaliyetler Bakımından Fiyat Tespitine Yönelik Belgeler

(27) Delil 2/29: HAYAT’ta yapılan yerinde incelemede alınan, HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi (.....) ile ARİTMİ Genel Müdürü (.....) arasında 23.09.2020 tarihinde psikoteknik raporu ücretlerine ilişkin olarak gönderilen WhatsApp yazışmasına aşağıda yer verilmektedir:

(.....) (ARİTMİ Genel Müdürü)

“Hayırlı akşamlar. Psikoteknik raporlarının psikiyatri uzmanı

tarafından onayı [8] için sizin ordan 50 TL alındığını söylüyorlar. Biz

(.....) alıyoruz. Bu durum doğrumudur? ne yapalım?”

(.....) (HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi)

“Sorayım şimdi

50 çok düşük

Ortak rakam yaparız”

(.....) (ARİTMİ Genel Müdürü)

“Tamam”

(.....) (HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi)

“Anlaşmalı olduğumuz birkaç yere 50 TL’den veriyorlar mış

konuştum fiyatı 100 TL’ye çekecekler sizde 100 diyebilirsiniz

5 25.08.2011 tarih ve 11-46/1115-386 sayılı, 30.09.2010 tarih ve 10-62/1279-483 sayılı, 14.09.2011 tarih ve 11- 47/1165-411 sayılı, 26.06.2013 tarih ve 13-40/520-229 sayılı Kurul kararları.

6 30.05.2019 tarih ve 19-20/290-125 sayılı Kurul kararı.

7 OECD, Competition in Labour Markets 2020, s. 33.

8 Hastane bünyesinde psikiyatri uzmanının görev yapması halinde, uzmanın psiko-teknik değerlendirme testine girmiş kişilerin muayenesinin onayının yapılması işlemini ifade etmektedir.

Sayfa 8

Veya 120 derseniz biz de öyle diyebiliriz.”

(.....) (ARİTMİ Genel Müdürü)

“120 olsun

Dr işlerini bu kadar ucuzlatmayalım” I.3.2. TSS Sürecine Yönelik Belgeler

(28) Delil 2/1: HAYAT’ta yapılan yerinde incelemede alınan, HAYAT Halka İlişkiler Müdürü

(.....) tarafından HAYAT Yönetim Kurulu Üyesi (.....) ((.....)), HAYAT Hastane Müdürü

(.....) e-posta adreslerine ve HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi

(.....)’a (.....) gönderilen 24.06.2019 tarihli e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır.

Ayrıca dosya ekinde yer alan excel tablosuna aşağıda yer verilmektedir:

“20.06.2019 Özel Sağlık Kuruluşların Yöneticilerinin katıldığı

toplantı katılımcı listesini ekte bilgilerinize sunuyoruz. …”

ADI SOYADI TELEFON NO E-MAIL KURUM

(.....) (.....) (.....) ÖZEL ESENTEPE HASTANESİ

(.....)(.....)(.....)ÖZEL ESENTEPE HASTANESİ
(.....)(.....)(.....)MEDİCANA BURSA HASTANESİ
(.....)(.....)(.....)MEDİCANA BURSA HASTANESİ
(.....)(.....)(.....)RETİNA GÖZ
(.....)(.....)(.....)GÖZ VAKFI BURSA
(.....)(.....)(.....)MEGAMED
(.....)(.....)(.....)ACIBADEM HASTANESİ
(.....)(.....)(.....)ACIBADEM HASTANESİ
(.....)(.....)(.....)DORUK HASTANESİ
(.....)(.....)(.....)DORUK HASTANESİ
(.....)(.....)(.....)MEDİCABİL HASTANESİ
(.....)(.....)(.....)ARİTMİ SAĞLIK GRUBU
(.....)(.....)(.....)ARİTMİ SAĞLIK GRUBU
(.....)(.....)(.....)CİHANGİR HASTANESİ
(.....)(.....)(.....)CİHANGİR HASTANESİ
(.....)(.....)(.....)PEDMER
(.....)(.....)(.....)PEDMER
(.....)(.....)(.....)PEDMER
(.....)(.....)(.....)PEDMER
(.....)(.....)(.....)CEYLAN HASTANESİ
(.....)(.....)(.....)CEYLAN HASTANESİ
(.....)(.....)(.....)BURTOM SAĞLIK GRUBU

(29) Delil 2/2: CEYLAN’da yapılan yerinde incelemede alınan, 27.08.2019 tarihinde

DORUK YILDIRIM Mesul Müdürü (.....) [9] tarafından Delil 2/1’deki ile aynı alıcılara

gönderilen ve ekinde “21.08.2019 kararları.docx” isimli Word dosyası bulunan e-posta

aşağıdaki gibidir:

“Değerli Bursa Özel Sağlık Kuruluşları yöneticileri;

21.08.2019 tarihinde Özel Medicabil Hastanesi’nde gerçekleştirilen

toplantıda alınan kararlar, görev paylaşımı ve terminler ekte

bilgilerinize sunulmuştur.

Güncel süreçte (.....) DORUK YILDIRIM bünyesinde görev almakta olup 2019 yılının Aralık ayına kadar

MEDICABİL bünyesinde çalıştığı bilinmektedir. Bu kapsamda e-postanın gönderildiği tarihte

MEDICABİL’de çalışmaktadır.

Sayfa 9

İyi çalışmalar dilerim.”

(30) Söz konusu e-postanın ekinde yer alan “21.08.2019 kararları.doc.x” isimli Word dokümanı içeriğine aşağıda yer verilmektedir:

“BURSA ÖZEL SAĞLIK KURULUŞLARI İLETİŞİM TOPLANTISI

Toplantı tarihi : 21.08.2019

Toplantı yeri : Özel Medicabil Hastanesi

•Çalışma sistematiğinin belirlenmesi
•Sağlık müdürlüğü ile ilgili yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri
•SGK ile yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri
•Sağlık bakanlığı mevzuatlarındaki değişimler ve olumlu/olumsuz

yönleri

• Özel sağlık kuruluşlarının ortak hareket edebileceği noktaların

belirlenmesi

•Ekonomik krizin olumsuz yönlerinin değerlendirilmesi
•İlk toplantı ve bu toplantı sonuçlarının birlikte değerlendirilmesi
•Sonraki toplantı tarihinin belirlenmesi, dilek ve temenniler

KARARLAR GÖREVLİ TERMİN Bursa özel Sağlık Kuruluşları iletişim toplantılarını organize etmek ve süreç

yönetimini gerçekleştirmek üzere ir yönetici ve 3 yardımcı seçilmesi , (.....) 21.08.2020 YE in yönetici olarak görevlendirilmesine ,(.....) yardımcıları olarak KADAR SÜREKLİ görevlendirilmesine

Yöneticinin en fazla 1 yıl süre ile görev yapması, Süre sonunda

yardımcıların sırayla yönetici olarak devam etmesi, eksilen yardımcının SÜREKLİ GÖREV yerine yenisi seçilmesi

Yöneticinin ayda 1 defa düzenli olarak iletişim toplantısının düzenlenmesini SÜREKLİ GÖREV sağlamasına

Yöneticinin toplantılarda gündeme getirilen sorunları ve çözüm önerilerini

ilgili kurum ve kuruluşlarla irtibata geçerek sonuçlandırması, bir sonraki SÜREKLİ GÖREV toplantıda sonuçlar hakkında bilgilendirme yapmasına

Toplantı her ay başka bir hastanede alfabetik sıra ile gerçekleştirilmesine ,SÜREKLİ GÖREV
Toplantılarda alınan kararlar BTSO nun ilgili komitelerine iletilmesine,SÜREKLİ GÖREV
Toplantılarda alınan kararlar OHSAD’ ın yönetimine iletilmesineSÜREKLİ GÖREV
Toplantılarda kararlar özel hastaneler platformu derneği’ne iletmesineSÜREKLİ GÖREV

OHSAD ve özel hastaneler platform derneğine özel hastaneler yönetmeliği

ve diğer ilgili mevzuatlar ile ilgili olarak açılması düşünülen davalara görüş (.....) 1.09.2019 bildirilmek isteği iletilecek ve hazırlanan metinlere katkıda bulunmak üzere

bilgilendirme talep edilmesine

Mevzuat değişiklikleri ile ilgili olarak yaşanan sıkıntıları diler getirmek üzere

, eski sağlık bakanı (.....), eski müsteşar (.....) ve (.....)a ulaşma imkanı (.....) 30 GÜN aranmasına.

E-Nabız süreci ile ilgili gelişmelerde 2 eylülden sonra yaşanacak sürecin BİR SONRAKİ TÜM sıkı takip edilmesine TOPLANTI KURULUŞLAR Stajyer görevlendirmeleri ile ilgili olarak 3308 sayılı kanuna göre sağlık

müdürlüğüne ve il milli eğitim müdürlüğüne iletilmek üzere dilekçe (.....) 30 GÜN hazırlanmasına , BTSO aracılığı ile stajyer öğrenci tespit komisyonuna özel

sektör temsilcilerinin katılımlarının önerilmesine

SGK sağlık sosyal güvenlik merkezi ile sektör buluşması toplantısı organize

edilmesine , bu toplantıya veya BTSO bünyesinde gerçekleştirilebilecek bir (.....) 20 GÜN toplantıya GSS (.....) ve Sağlık Hizmetleri (.....)in davet edilmesine

Özel sağlık kuruluşlarının ortak hareket kabiliyetinin ortaya konabilmesi

amacıyla insan kaynakları ve satın alma birimlerinden başlamak üzere TÜM toplantılar yapılmasına , ilk toplantının 05.09.2019 tarihinde 5.09.2019 KURULUŞLAR gerçekleştirilmesine , bu maksatla özel sağlık kuruluşları tarafından gerekli

görevlendirmelerin yapılmasına ,

Özel sağlık kuruluşlarının haberleşme ve koordinasyonu için ortak (.....) 1.09.2019 whatsapp grubu oluşturulmasına

Bir sonraki toplantı için özel sağlık kuruluşlarından avukat temsilcilerin de

yer almasına

10 Bursa Ticaret ve Sanayi Odası olduğu anlaşılmaktadır.

Sayfa 10

Toplantılardan önce gündemin daha detaylı olarak sağlık kuruluşları ile YÖNETİCİ VE SÜREKLİ GÖREV

paylaşılmasına ve hazırlıklı gelinmesine fırsayı tanınmasına YARDIMCILARI

Bir sonraki toplantıda sağlık turizmi ile ilgili verilerin sağlık müdürlüğünden BİR SONRAKİ

temin edilmiş ve hazır olarak bulundurulmasına, konu hakkında toplantıda (.....) TOPLANTIDA

minik bir sunum yapılmasına HAZIR EDİLECEK

Bir sonraki toplantının öncelikli gündem maddesi olarak tamamlayıcı sağlık

sigortalarının değerlendirilmesine

Bir sonraki toplantıya OHSAD yönetiminden bir temsilcinin de toplantıya BİR SONRAKİ

davet edilmesine (.....) TOPLANTIDA

HAZIR EDİLECEK

Bir sonraki toplantının özel acıbadem hastanesinde gerçekleştirilmesine ve

toplantı tarihinin 15 gün önceden tüm temsilcilere bildirilmesine karar (.....)

verilmiştir.

(31) Delil 2/3: HAYAT’ta yapılan yerinde incelemede alınan, “Özel Sağlık Sektörü” adlı

WhatsApp grubuna ARİTMİ Genel Müdürü ve BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi (.....)

tarafından 10.03.2020 tarihinde gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Arkadaşlar yıllar sonra artan SUT den sonra bazı TSS firmaları

sözleşme gereği uyguladıkları katsayıları düşüreceklerine dair

zeilname gönderdiler. Bu konuda ne yapabiliriz”

(32) Aynı belgenin devamında, söz konusu mesaja BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi (.....)

tarafından gönderilen yanıttaki ifadeler aşağıda sunulmaktadır:

“Bu konuyu Ohsad yk da görüşüldü. Hastanelerin önemli bir kısmı

sözleşmeleri iptal eğilimindeler. Bağlayıcı karar almamız mümkün

değil. TSS sözleşmesini iptal etmek isteyenlerin ÖSS

sözleşmelerini de iptal edeceği yönünde uyarıldığını duyduk. Toplu

bir reaksiyon sonuç verebilir diye konuştuk… Bilgi amaçlı

gönderdim.. Bursa platformu olarak ortak karar için çalışma

yapabiliriz.”

(33) Delil 2/4: HAYAT’ta yapılan yerinde incelemede alınan, “Özel Sağlık Sektörü” adlı

WhatsApp grubuna 09.04.2020 tarihinde BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi (.....)

tarafından iletilen mesaja aşağıda yer verilmektedir:

(.....) (İletildi) (BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“Bu tebliğin bize dahada zarar verecek artı dalgalarıda gelmeye

başladı, tamamlayıcı sigortacılardanda çatlak sesler gelmeye

başladı, sgk dan fark almıyorsanız bizde vermeyiz diye, bu konuyu

hep birlikte kesin kabul etmemeliyiz.”

(34) Delil 2/5: HAYAT’ta yapılan yerinde incelemede alınan, “Özel Sağlık Sektörü” adlı

WhatsApp grubunda 23.04.2020 tarihinde BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi (.....) ve

MEDICABİL ve BUSAD Yönetim Kurulu Başkanı (.....) tarafından gönderilen

yazışmalara aşağıda yer verilmiştir:

(.....) (BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“Arkadaşlar, pandemi nedeniyle günlük sıkıntıları unutuyoruz. SUT

zammı ile TSS firmaları hukuksuz olarak düşük fiyat ödüyor, bu

hususta platform olarak ortak hareket edebilirmiyiz, uygun

görürseniz bu husus tek maddelik zoom görüşmesi ile karara

bağlanabilirmi..

İyi çalışmalar”

(.....) (MEDICABİL ve BUSAD Yönetim Kurulu Başkanı)

Sayfa 11

“(.....) çok önemli bir konu

Vakit geçirmeden gündeme getirmeliyiz. Değerli arkadaşlarım

uygun görürseniz

Bu Pazar [11] saat 15:00 de zoom üzerinden toplantı yapabiliriz

Selamlar”

(35) Delil 2/6: MEDICABİL’de yapılan yerinde incelemede BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi

(.....) tarafından 27.04.2020 tarihinde gönderilen mesajda aşağıdaki ifadeler yer

almaktadır:

“Saygıdeğer Özel Sağlık Kuruluşları Platform Üyeleri;

Malumunuz olduğu üzere sektörümüzü ilgilendiren konularda ortak

hareket edebilmek için periyodik olarak toplanıp sorunlarımızı ve

çözüm önerilerimizi görüşmekteydik.

Pandemi nedeni ile bu görüşmeleri sanal ortama taşıyarak devam

ediyoruz. Son görüşmede örgütlü toplum olmanın önemine

istinaden sistemde mevcut olan ancak çeşitli nedenlerle faaliyeti

bulunmayan, burada bulunan bir çok arkadaşımızın da zaten üyesi

olduğu BUSAD (BURSA ÖZEL SAĞLIK KURULUŞLARI

DERNEĞİ) derneğimizin üyelerinin güncellenmesi ve yeni üye

kaydı ile faaliyete geçirilmesi kararlaştırılmıştır. Bu nedenle mevcut

üyelerin ve yeni üyelerin ekteki formu doldurmalarını istiyoruz.”

(36) Delil 2/7: Yukarıdaki yazışmanın ardından BUSAD ve MEDICABİL Yönetim Kurulu

Başkanı (.....) tarafından “Çalışma Grubu Çağrısı” başlıklı bir word dosyası ve üyelik

işlemlerine yönelik çeşitli dosyalar paylaşılmıştır. “Çalışma Grubu Çağrısı” isimli

dosyanın içeriğinden, yukarıdaki belgelerde yapılması planlanan toplantının

26.04.2020 tarihinde yapıldığı ve toplantı sonucunda alınan kararların imzaya açıldığı

anlaşılmaktadır. İlgili word dosyasının içeriğine aşağıda yer verilmektedir:

“Değerli Arkadaşlar,

Bugün Bursa Özel Sağlık Kuruluşları Platformu olarak;

“SUT zammı sonrası TSS şirketlerinin anlaşma fiyatlarında

ıskontoya gitmesi ve Bursa özelinde farklı ödeme katsayıları

hususunda ortak dil belirlenmesi gündemi ile bir araya gelindi.

Toplantı sonucunda;

TSS şirketleri ile anlaşmalarda Bursa Özel Sağlık Kuruluşları

Platformu olarak hep birlikte ortak hareket edilmesi,

Öncelikle en çok portföye sahip olan Koç Allianz Sigorta ile gündemi

belirlenmiş bir toplantı planlanması, bu toplantıya gündem

olabilmesi adına;

Oluşturulan çalışma grubuna her özel sağlık kuruluşundan birer

temsilci katılması

26.04.2020 tarihini işaret etmektedir.

Sayfa 12

Oluşan çalışma grubunun sigorta şirketinden talep edeceği

katsatının 30.03.2020 [12] Perşembe gününe kadar belirlenmesi ve

Daha güçlü kurumsal bir görünüm adına görüşmelerin Bursa Özel

Sağlık Kuruluşları Derneği olarak yapılması kararları katılanların oy

birliği ile alındı.

Bu görüşme; ileriki dönemlerde de Bursa Özel sağlık Kuruluşları

Platformunu oluşturan özel sağlık kuruluşlarının güçlü anlaşmalara

imza atabilmesinin ilk ayağıdır. Gelir kaynağımızı oluşturan

kurumlarla yapılacak görüşmelerde tüm özel sağlık kuruluşlarının

rekabetçi anlayıştan uzak, firesiz katılımı Bursa Özel Sağlık

Kuruluşları Platformunun gücü adına çok önemlidir. Merkezi karar

yönetimi Bursa’da olmayan Zincir Hastane Markalarının bu

çalışmaya katılımlarını da stratejilerine aykırılık oluşturmayacaksa

tüm kalbimizle arzu etmekteyiz.

Sizlere grup üzerinden ulaşan bu dokümanı kurum imzalı onayınız

ve katılımcı bilgileri ile birlikte tarayarak 27.03.2020 [13] 17:00’a kadar

Whatsapp vasıtası ile göndermenizi rica eder iyi çalışmalar dilerim.

Bursa Özel Sağlık Kuruluşları Platformu

(.....)

Kabul Ediyorum:

Özel Sağlık Kuruluşu: Kaşe/İmza

Çalışma Grubuna katılacak kişi/ iletişim bilgileri;

Cep Tel:

Mail”

(37) Delil 2/8: MEDICABIL’de yapılan yerinde incelemede MEDICABİL Stratejik Planlama

Yöneticisi (.....) tarafından gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır. İletinin

“Özel Sağlık Sektörü” adlı WhatsApp grubunda 30.04.2020 tarihinde planlanan

toplantının yeterli katılımın olmaması sebebiyle 01.05.2020 tarihine ertelenmesine

ilişkin olduğu anlaşılmaktadır:

“Değerli arkadaşlar,

Bugün saat 16:00’da yapılan TSS katsayılarının değerlendirilmesi toplantısında

sektörün tüm temsilcilerinin katılması amacı ile yarın saat 14:00 de yeniden

yapılması planlanmıştır. Sigorta kuruluşlarına yapacağımız teklifin güçlü olması

adına sektörün tüm temsilcilerinin bu toplantıya katılımının önem arz ettiğini

düşünmekteyiz. Saygı ve selamlarımızla”

(38) Delil 2/9: Söz konusu toplantıdan sonra MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi

(.....) tarafından “Özel Sağlık Sektörü” adlı WhatsApp grubuna 01.05.2020 tarihinde

gönderilen iletiye aşağıda yer verilmektedir:

“Herkese Merhaba,

Söz konusu tarihin aslında Nisan ayı olduğu, sehven Mart yazıldığı, hem sonraki yazışmalardan hem

de imzalanmış hallerinde Nisan olarak düzenlenmesinden görülmektedir.

Söz konusu tarihin aslında Nisan ayı olduğu, sehven Mart yazıldığı, hem sonraki yazışmalardan hem

de imzalanmış hallerinde Nisan olarak düzenlenmesinden görülmektedir.

Sayfa 13

Bugün saat 14:00 de yapılan ‘’TSS Katsayı Değerlendirme’’

toplantısı sonrasında alınan karar üzerine; Kurumlarımızın elinde

bulunan konumuz şirkete ait katsayı listelerinin ( işlem-hizmet türü

satırlarının karşılarına 3 sütundan oluşan mevcut katsayı-indirimli

yeni katsayı- beklenti katsayılarını barındıran bir tablonun

oluşturularak) en geç 05.05.2020 Salı günü akşamına kadar, ortak

çalışma grubunda paylaşılmak üzere (.....)@medicabil.com

adresine mail yoluyla iletilmesi konusunda yardımlarınızı rica

ederiz. …”

(39) Delil 2/10: Bu ileti sonrasında 13.05.2020 tarihinde MEDICABİL Stratejik Planlama

Yöneticisi (.....) tarafından “TSS Çalışma Grubu” kurulmuştur. Söz konusu grupta;

CEYLAN, DORUK YILDIRIM, ATEK, HAYAT, CİHANGİR, PEDMER, ARİTMİ [14] ve

MEDICABİL’den temsilcilerin olduğu görülmektedir.

(40) Delil 2/11: “Özel Sağlık Sektörü” isimli gruptakine kıyasla daha az katılımcı ile kurulan

“Tss Calisma Grubu” adlı WhatsApp grubunda MEDICABİL Stratejik Planlama

Yöneticisi (.....) tarafından 13.05.2020 tarihinde gönderilen grubun ilk iletisine aşağıda

yer verilmektedir:

“TSS konusundaki ham verilerin bir araya getirilmesi isi tamamlandi.

Bir araya gelerek tablonun değerlendirilmesi konusunda olur

alabilirsem yarin saat 14:00 Medicabil hastanesi konferans

salonunda gorusmeyi teklif ediyorum.”

(41) Delil 2/12: İlgili yazışmada bahsi geçen ham verilerin hangi teşebbüslere ait olduğu

CEYLAN’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 14.05.2020 tarihinde

MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi (.....) tarafından CEYLAN Genel Müdürü

(.....)’e gönderilen e-postadan anlaşılmaktadır. Söz konusu e-postada MEDICABİL,

ARİTMİ, HAYAT, CEYLAN, PEDMER, DORUK YILDIRIM, ATEK’e (ESENTEPE ve

ANADOLU) ait ALLIANZ ile daha önce yapılan anlaşmalarda belirlenen katsayılar ile

yeni anlaşmadan beklenen katsayı öngörüleri yer almaktadır.

(…..)

Karardaki grafik
Karardaki grafik

ARİTMİ adına grupta bulunan ARİTMİ Genel Müdürü ve BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi (.....)’ın önceki

tarihlerde paylaşımlarının olduğu, bununla birlikte 24.10.2020 tarihinde gruptan ayrıldığı görülmektedir.

Sayfa 14

Karardaki grafik
Karardaki grafik

(42) Delil 2/13: MEDICABİL’de yapılan yerinden incelemede elde edilen ve 27.05.2020

tarihinde “Tss Calisma Grubu” adlı WhatsApp grubuna ARİTMİ Genel Müdürü ve

BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi (.....) ve DORUK YILDIRIM Mesul Müdürü (.....) BUSAD

Yönetim Kurulu Üyesi (.....) ve MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi (.....)

tarafından gönderilen yazışmalara aşağıda yer verilmektedir:

(.....) (ARİTMİ Genel Müdürü - BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“Sevgili arkadaşlar öncelikle geçmiş bayramınızı kutluyorum. TSS

sözleşmeleri için Allianze toplu görüşmeyi kabul etmemişti.

Bu durumda süreci görüşmek için uygun bulursanız yarın saat

16:00 da Hayat Hastanesinde Dr. (.....) beyin misafiri olarak

toplanalım. …”

(43) Delil 2/14: MEDICABİL’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve “Tss Calisma

Grubu” adlı WhatsApp grubunda 30.05.2020 tarihinde ARİTMİ Genel Müdürü ve

BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi (.....) ve ATEK İşletme Müdür Yardımcısı (.....) [15]

arasındaki konuşmalar aşağıda yer almaktadır:

(.....) (ARİTMİ Genel Müdürü - BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“arkadaşlar selamlar.

dernek olarak Allianz sigortaya aşağıdaki yazıyı göndermeyi

düşünüyoruz. Eleştirilerinizi bekliyorum.

ALLİANZE SİGORTA A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE

Derneğimiz üyesi Özel Sağlık Kuruluşlarının tarafımıza yaptıkları

müracaatlarda kurumunuzla yapılan tamamlayıcı sağlık sigorta

sözleşme görüşmelerinin derneğimiz aracılığı ile yapılması istenmiş

ve bu konuda ekli yazılarda görüldüğü gibi Derneğimizi yetkili

kılmışlardır.

Yerinde incelemede elde edilen belgede WhatsApp konuşmasında “Esentepe (.....).” olarak kayıtlı

olan kişinin, ATEK tarafından gönderilen organizasyon şemasında görüldüğü üzere Esentepe Hastanesi

bünyesinde işletme müdür yardımcısı olarak görev yapan (.....) olduğu anlaşılmaktadır.

Sayfa 15

Kurumlarımızın talepleri doğrultusunda TSS sözleşmeleri ile ilgili yaptığımız çalışmalar sonucunda TSS sözleşmeleri ile ilgili aşağıdaki … doğrultusunda (…)leri ile ilgili yaptığımız çalışmalar sonucunda TSS sözleşmeleri ile ilgili olumsuzluk ve aksaklıklar tespit edilmiştir.

1- Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 11.11.2019 tarihinde yayınlanan 2019/18 sayılı Genelgede, İkinci basamak sağlık kurumu olarak sınıflandırılan hastaneler arasında kabul edilebilir sınırların üzerinde katsayı farklılıkların olduğu.

2- TSS sözleşmelerinde uygulanan SUT katsayılarının, Kurumlarımınız maliyetlerini karşılamadan uzak olduğu, bu katsayılarla işlem yapmanın işletmelerimizde zarara neden olduğu. 3- Bu nedenlerden dolayı TSS sözleşmelerinin bu şekilde yürütmenin Hekimlerimiz arasında huzursuzluğa neden olduğu ve çoğu hekimin TSS hastası kabul etmeme yönünde hastane yönetimlerine müracaatlarının olduğu tespit edilmiştir.

Hastanelerimizin maliyetleri ile yapılan çalışmalar sonucunda sözleşme konusu işlerin maliyetleri çıkarılmış, ekli listede yer alan katsayıların Hastanelerimizin zarar etmeden çalışmalarını sağlayacak oranlar olduğu tespit edilmiştir. Yukarıda açıkladığımız nedenlerden dolayı, tamamlayıcı sağlık sigorta sözleşme görüşmelerin yapmamız konusunda tarafımıza yetki veren tüm kurumlarımız adına bu katsayılar ile TSS sözleşmesi yapabileceğimizi, aksi durumda hiç istemediğimiz halde zarar etmemek için tüm kurumlarımız tarafınızla yapılan TSS sözleşmelerinin iptal edeceğini üzülerek bildiririz.

Bilgilerinizi rica ederim.

Bursa Özel Sağlık Kuruluşları Derneği Yönetim Kurulu Başkanı”

(.....) (ATEK İşletme Müdür Yardımcısı)

“Net anlaşılır güzel olmuş dr bey

Bu arada cihangir’in allianze TSS ile anlaşması yokmuş.”

(.....) (DORUK YILDIRIM Mesul Müdürü)

“Makul fiyatlar verirlerse cihangir de anlaşma yapmış olur yine faydalanır”

(.....) (ATEK İşletme Müdür Yardımcısı)

“Cihangir tüm Tss anlaşmalarının iptal etmeye başlamış sadece ANADOLU ve AXA yı bırakacaklarmış”

(.....) (BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“Başkanım elinize sağlık”

(44) Delil 2/15: MEDICABİL’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 07.06.2020

tarihinde MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi (.....) tarafından “Tss Calisma

Grubu” adlı WhatsApp grubuna gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

Sayfa 16

“Arkadaşlar Merhaba, iyi pazarlar… Gelen bir iki kritik üzerine özellikle Taahhütname ile ilgili değişiklik-ilaveler yaptık. Çalışmaların son hallerini paylaşıyorum. Metin içerikleri ile ilgili bir sıkıtı olmaz ise bu hafta içi evrak döngüsünü (imzalama, imza sirküleri vb) tamamlayarak yola çıkalım diye düşünüyoruz. Hepinize iyi pazarlar. Not: Sizlerden ricam yetki belgesi ve taahhütnameye imza verecek şirketlerinizin tam ünvan ve adreslerini paylaşmanızdır. Görüşmek üzere”

(45) Delil 2/16 [16]: MEDICABİL’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 27.06.2020

tarihinde “Tss Calisma Grubu” adlı WhatsApp grubuna ARİTMİ Genel Müdürü ve

BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi (.....) tarafından gönderilen mesaj ve devamındaki

yazışmalara aşağıda yer verilmektedir:

(.....) (ARİTMİ Genel Müdürü - BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“TSS görüşmelerinde ortak hareket etme kararında olan hastanelerimizin sayın yetkilileri:

Toplantı Allianze sigortanın talebi doğrultusunda kısıtlı katılımla 23.06.2020 tarihinde uzaktan görüşme şeklinde yapılmıştır. Hastanelere adına bir dernek ya da başka bir oluşumla bugüne kadar görüşmediklerini, istisna olarak bizimle görüştüklerini dile getirmişlerdir. Toplantıda tarafımızdan;

1- Mevcut katsayılarla hizmet vermenin hastanelerin zarar etmesine neden olduğu,

2- Bursa’daki hastaneler arasında kabul edilebilir sınırları aşan katsayı farklılıkları olduğu, (zincir hastaneler lehine)

3- Diğer TSS’ler ile Allianze arasında uygulama ve katsayı farkının bariz olduğu,

4- Hastaneler olarak ayaktan muayenelerde Ek2/B uygulamasını talep ettiğimizi belirttik.

Görüşme sonunda muhataplarımız;

1- Taleplerimizi aldıklarını,

2- Sözleşmelerin her hastane ile münferit yapıldığını ve katsayı pazarlığının da müferit olarak yürütülebileceğini,

3- Bu nedenle de her hastanenin yeni katsayı taleplerini doğrudan kendilerine iletmeleri gerektiğini,

4- Değerlendirerek geri dönüş yapacaklarının ifade etmişlerdi. Bütün bunların neticesinde:

1- Ekip olarak daha önce yaptığımız toplantıda belirlediğimiz katsayı taleplerimizin alt ve üst sınırlarının ortalamasını alarak bir liste oluşturup sizlere ileteceğiz.

Aynı mesaj aynı kişi tarafından bireysel olarak HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve

Başhekimi (.....)’a da iletilmiştir.

Sayfa 17

2- Bu katsayılarının altında olmamak üzere her hastanenin kendi

dinamikleri doğrultusunda tabloyu kişiselleştirerek kendi hastaneleri

adına yeni talepleri Allianz’a göndermeleri,

3- Gelen karşı tekliflerin çalışma grubunda değerlendirilerek

hastaneler adına kabul edilebilir olup olmadığı,

4- Bunun sonucunda da sözleşmelerin devam ya da feshine ilişkin

kararı beraber alacağımızı

Bilgilerinize sunarım.”

(46) Delil 2/17: Yazışmanın devamında ARİTMİ Genel Müdürü ve BUSAD Yönetim Kurulu

Üyesi (.....) tarafından gönderilen aşağıdaki ileti ve görsel yer almaktadır:

“Günaydın arkadaşlar. Allianz sigorta genel müdürlüğğ ile

yaptığımız görüşme ve bununla ilşkili hazırladığımız, hastanelerimiz

tarafından talep edilecek katsayı listesini gönderiyorum.

Yazarak Anlatamadığımız bir husus varsa telefonla görüşebiliriz.”

Ekran Görüntüsü-2

Karardaki grafik

(47) Delil 2/18: MEDICABİL’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, “Tss Calisma

Grubu” adlı WhatsApp grubunda 27.06.2020 tarihinde MEDICABİL Stratejik Planlama

Yetkilisi (.....) ve DORUK YILDIRIM Mesul Müdürü (.....) tarafından gönderilen iletilere

aşağıda yer verilmektedir:

(.....) (MEDICABİL Stratejik Planlama Yetkilisi)

“(.....) Hanım yetki yazısında problem yok ancak taahhütnamede

tüm kurumlar 1.000.000 TL ceza maddesinin altına imza ettiler sizin

taahhütnamenin bu noktada orijinal metnin dışında kaldığını gorduk

düzeltilmesi konusunu yardımlarınızı rica edeceğiz.

Biz muayene için (.....) katsayı istedik polikliniklerde (.....) ve (.....)

olarak talep edeceğiz”

(.....) (DORUK YILDIRIM Mesul Müdürü)

“Listede yer alan katsayıların altında talep oluşmamalı diye konuştuk yanlış mı hatırlıyorum

(.....) beyin gönderdiği listede muayene (.....) çarpan ile yazılmış

bunu altında bir talep iletilmemeli”

(.....) (MEDICABİL Stratejik Planlama Yetkilisi)

“Benim gönderdiğim tabloda alt sınır olarak görülen rakamlar bizim

ortak çalışmamızda belirlediğimiz ortalama alt sınır katsayılarıdır.

Bunun üzerine (.....) koyarak istemiş, biz de bu alt sınırın üzerinde

Sayfa 18

istedik nihayetinde görüşme notlarında (.....) anllattığı gibi adamlar

Bursa da muayene de (.....) ün altında fiyat olmadığını düşünüyorlar

hal böyleyken biz de alt sınır (.....) ın üzerinde talepte bulunduk.

Herkesi aynı rakamları istemesine gerek yok burada bizleri

bağlayan nokta alt sınırın altında rakamlara evet

denilemeyeceğidir.”

(48) Delil 2/19: MEDICABİL’de yapılan yerinde incelemede “Tss Calisma Grubu” adlı

WhatsApp grubunda 09.07.2020 ve 21.07.2020 tarihlerine yapılan konuşmalara

aşağıda yer verilmektedir:

(.....) (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“Herkese Merhaba,

Medicabil olarak Allianz a 1 Temmuz da kapak yazı ile yeni fiyat –

katsayı taleplerimizi ilettik. Allianz dün dönüş yapıp teklifimizin

incelendiğini ve haftaya dönüş yapılacağını iletti. Bu bilgiyi

paylaşmak istedim

Bu arada Allianz a teklif iletmeyen - yeni katsayı talebinde

bulunmayan kaldı mı aramızda….?Herkes talebini yapmıştır diye

düşünüyorum…”

(.....) (ATEK İşletme Müdür Yardımcısı)

“Biz yaptık hocam

Anadolu ve Esentepe olarak

Henüz cvp gelmedi”

(.....) (ARİTMİ Genel Müdürü - BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“Arkadaşlar biraz önce aynı minvalde bir cevap bize geldi.”

(49) İlgili konuşmanın devamında 21.07.2020 tarihinde devam eden konuşmaya aşağıda

yer verilmektedir:

(.....) (DORUK YILDIRIM Mesul Müdürü)

“Teklifler elinize ulaştı mı arkadaşlar”

(.....) (ATEK İşletme Müdür Yardımcısı)

“Bize henüz dönüş yapılmadı dr bey”

(.....) (HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi)

“Hayat hastanesine dönüş olmadı”

(.....) (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“Bize de dönüş olmadı bekliyoruz”

(50) İlgili yazışmaların devamında 24.07.2020 tarihinde gönderilen iletilere aşağıda yer

verilmektedir:

(.....) (DORUK YILDIRIM Mesul Müdürü)

“Arkadaşlar merhaba

Allianz bize kesin ve dönüşümü yaptı talep etiğimiz rakamların

oldukça altında geldi son teklif ve pazartesi günü onaylanmaması

Sayfa 19

halinde eski fiyatlardan sözleşme sonuna kadar devam edeceklerini bildirdiler

Sizlere hala geri bildirim gelmedi sanırım”

(.....) (ATEK İşletme Müdür Yardımcısı)

“Henüz dönüş olmadı dr bey

Pazartesi günü arayacağım”

(.....) (ARİTMİ Genel Müdürü - BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“Mesajla teklifimizin akıbet ini sordun.

Dönüş olmadı”

(.....) (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“Bize de henüz dönüş yok…”

(.....) (HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi)

“Bize de hala dönüş yok

Aradık mail attık ama muhattap bile olmuyorlar”

(.....) (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“Bu konuda bayram dönüşü bir değerlendirme yapmak farz oldu….”

(.....) (DORUK YILDIRIM Mesul Müdürü)

“Pazartesi son gün verdiler bayram sonrası geç bir tarih”

(.....) (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“Son gün derken. . . … ?”

(.....) (DORUK YILDIRIM Mesul Müdürü)

“Pazartesi mesai bitiminde teklifi kabul et ya da eski sözleşme bitene kadar mevcut fiyatlardan devam et dediler”

(.....) (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“O zaman size gelen fiyatlar anlamlı değil ve böyle bir kisit varsa bizim de beklemenize gerek yok diye düşünüyorum

Benim anladığım Doruk grubun ortak talebine karşılık evet denilemeyecek bir teklifle karşı karşıya o zaman sonuç bellidir.”

(.....) (ARİTMİ Genel Müdürü - BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“Arkadaşlar. Teklife cevap dönülen kurumlarımızın katsayıları kabul edilebilir değilse aldığımız karar gereği tüm kurumlar olarak Allianze sigortaya TSS leri fesih ettiğmiizi bildirmeliyiz”

Diğer kurumlarımıza kabul edilir kat sayı gelsede blrlikte hareket etme kararı aldık.

Yanılıyormuyum.”

(.....) (DORUK YILDIRIM Mesul Müdürü)

“Pazartesi günü mini bir toplantı yapalım eğer herkes uygunsa oranları konuşabiliriz”

Sayfa 20

(.....) (HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi)

(.....) (ARİTMİ Genel Müdürü - BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“Olur”

(.....) (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“Bende aynı şeyi ifade etmeye calistim”

(51) 25.07.2020 tarihinde yapılan konuşmalara aşağıda yer verilömektedir:

(.....) (ARİTMİ Genel Müdürü - BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“Arkadaşlar günaydın.

Allianze TSS den gelen teklifleri değerlendirmek için Pazartesi saat

10:00 da Bizim eğitim salonunda toplanıp sonraki süreçte nasıl

hareket edeceğimizi belirleyelim.

TSS teklifi dönen kurumlarımız teklifleri getirirlerse iyi olur.”

(.....) (DORUK YILDIRIM Mesul Müdürü)

(.....) (HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi)

(52) Delil 2/20: Yukarıdaki konuşmaların ardından 26.07.2020 tarihinde sabah saatlerinde

toplantının gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Aynı gün içinde toplantıdan sonra “Tss

Calisma Grubu” WhatsApp grubunda ARİTMİ Genel Müdürü ve BUSAD Yönetim

Kurulu Üyesi (.....) tarafından gönderilen iletide aşağıdaki ifadelere yer verilmektedir: “(.....) görüştüm [17]. Tüm kurumlara tek tek dönüş yapacaklarını.

Bazılarına dönüşğn bayramdan sonraya kalacağını belirtti. Mevcut

teklifi bile tüm kurumlara kabul ettirmede zorlandığımızı söyledim.

Ancak tekliflerin bire bir aynı almasada bu çerçevede olacağını

söyledi.”

(53) Delil 2/21: 28.07.2020 tarihinde ARİTMİ Genel Müdürü ve BUSAD Yönetim Kurulu

Üyesi (.....) tarafından gönderilen mesajda ALLIANZ’ın yeni katsayıları gönderdiği,

gelen katsayıların DORUK YILDIRIM ile birebir aynı olduğu belirtilmiştir. Bu durum

üzerine gerçekleşen yazışmalara aşağıda yer verilmektedir:

(.....): (ATEK İşletme Müdür Yardımcısı)

“Günaydın.çok güzel dr bey”

(.....): (HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi)

“Darısı başımıza”

(.....): (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“Bizi bayramdan sonradina bıraktılar”

(.....): (ARİTMİ Genel Müdürü - BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“Dün (.....) konuştum, Doruk un teklifini kabul etmeler için

ALLIANZ yetkilisi.

Sayfa 21

Kurumlarımıza zorla ikna ettiğimizi söyledim. Tüm Bursa ya bu

katsayıları göndermelerini istedim. Onlar da kendilerini zor duruma

soktuğunuzu söylediler. Muhtemelen aynı katsayıları

gönderecekler.”

(.....): (DORUK YILDIRIM Mesul Müdürü)

“Tüm merkezler için süreç tamamlandığında 2.büyük ile devam

etmeliyiz”

(.....): (ARİTMİ Genel Müdürü - BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“Evet. Ve beraber hareket edebileceğimiz diğer konuları da

belirlemeliyiz.K”

(.....): (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“”

(54) Delil 2/22: Bu yazışmalar üzerine 04.08.2020 tarihinde MEDICABİL kendisine de

DORUK YILDIRIM’In listesinin birebir aynısının geldiğini belirtmiş ve bunun üzerine

HAYAT yetkilisi “gözünüz aydın”, ARİTMİ yetkilisi ise “(.....) görüştüğümüz gibi

gönderiyor. Darısı diğer kurumlarımıza da.” mesajlarını paylaşmıştır. Devam eden

süreçte 10.08.2020 tarihinde gönderilen iletilere aşağıda yer verilmektedir:

(.....): (DORUK YILDIRIM Mesul Müdürü)

“arkadaşlar merhaba;

Allianz sürecimiz tamamlandıysa diğer sigortalar için gündem

oluşturalım mı?

(.....) (HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi)

“Biz halen dönüş bekliyoruz”

(.....) (ATEK İşletme Müdür Yardımcısı)

“Bizde dr bey.henüz bizede dönüş yapılmadı”

(.....) (PEDMER Yetkilisi)

“bize de hala donus olmadi:”

(55) Delil 2/23: HAYAT’ta yapılan yerinde incelemede alınan, 19.10.2020 tarihinde HAYAT

Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi (.....) ile ARİTMİ Genel Müdürü ve

BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi (.....) arasında gerçekleşen ve TSS sözleşmelerine

ilişkin iletiler aşağıda yer almaktadır:

(.....) (HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi)

“Diğer tss ler ile ilgili bi oturup çalışalım

(.....) önce hiç artış yapmamıştı şimdi (.....) orana çıktı”

(.....) (ARİTMİ Genel Müdürü - BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

Siz.Doruk. Medicabil. Biz Ve Esentepe oturup görüşelim.

Ne zaman ayarlayalım.

Sadece bu Hastaneler bir grup yapalım mı

(.....) (HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi)

“Olur

Ben uyarım zamana

Sayfa 22

Bizim için önemli bir konu”

(.....) (ARİTMİ Genel Müdürü - BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“Tamam”

(.....) (HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi)

“Bundan sonrası için tüm fiyat artışlarında bu grup birlikte hareket

etmeli”

(.....) (ARİTMİ Genel Müdürü - BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“O konuyuda görüşürüz. Afişe etmeden konsensus sağlanabilir.

Aksi durumda rekabet kurulu devreye girer.”

(.....) (HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi)

“Geçen sefer yaptığımız gibi olursa bir sıkıntı yok

Ortada rekabet kurulluk bi durum yok

Yine dernek üstünden yürürüz”

(56) Delil 2/24: HAYAT’ta yapılan yerinde incelemede alınan, HAYAT Medikal Muhasebe

Sorumlusu (.....) tarafından MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi(.....)’a gönderilen

28.10.2020 tarihli e-postada aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır:

“(.....) bey merhabalar;

Hayat Hastanesine ait Acıbadem ÖSS-TSS ve AXA TSS sözleşme

katsayı oran tablolarımız ektedir.

Bilgilerinize, iyi çalışmalar…”

(57) İlgili e-postanın ekinde ise ‘’ HAYAT HASTANESİ ACIBADEM ÖSS Fiyatlandırma

Tablosu.xls’’, ‘’HAYAT HASTANESİ Acıbadem TSS Fiyatlandırma Tablosu.xlsx’’,

‘’HAYAT HASTANESİ AXA SİGORTA TSS.xlsx’’ adlı dosyalar yer almaktadır. İlgili

dosyaların ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir.

(…..)

Karardaki grafik

Sayfa 23

(…..)

Karardaki grafik

(…..)

Karardaki grafik

(58) Delil 2/25: ÖHP’de yapılan yerinde incelemede Dernek Müdürü (.....)’den 12.05.2020

tarihli “Yönetim Kurulu Online Toplantısı Gündem Maddeleri” alınmıştır. Söz konusu

maddelere aşağıda yer verilmektedir:

“1- İllerdeki son durum

…

Bursa’da Tamamlayıcı sigorta için Bursa’da ortak hareket etme

durumu,

TSS ile ilgili ortak hareket edelim,

…

İl bazında ortak sözleşme önerisi

…

Sadece tss’yi konuşacağımız bir toplantı yapalım,

…”

(59) Delil 2/26: ÖHP’de yapılan yerinde incelemede Dernek Müdürü (.....)’den alınan

09.06.2020 tarihli Yönetim Kurulu Toplantısı Gündemindeki maddelere aşağıda yer

verilmektedir:

“…

Sayfa 24

-Sadece TSS gündemli sektör toplantısı, (fikir birliği için)

-Sigorta birliği ile TSS çalıştayı düzenlenmesi, (.....)

…”

(60) Delil 2/27: ÖHP’de 01.12.2020 tarihinde yapılan yerinde incelemede, platformun TSS ile ilgili sorunlar ve bu sorunların çözümüne yönelik olarak dokuz sayfalık bir çalışma gerçekleştirdiği görülmüştür.

I.3.3. İş Gücü Piyasalarında Rekabeti Kısıtlayıcı Eylemlere İlişkin Belgeler

(61) Delil 2/30: GÖZ VAKFI BURSA Muhasebe Sorumlusu (.....)den ((.....)), ARİTMİ İnsan Kaynakları Müdürü (.....) ((.....)), MEDICABİL İnsan Kaynakları Sorumlusu (.....) ((.....)), RETİNA İnsan Kaynakları Sorumlusu ((.....)), CİHANGİR İnsan Kaynakları Sorumlusu (.....) ((.....)), CİHANGİR Hemşiresi (.....) ((.....)), CEYLAN İnsan Kaynakları Sorumlusu (.....) ((.....)), MEDICALPARK BURSA İnsan Kaynakları Müdürü (.....) ((.....)), PEMBEMAVİ İnsan Kaynakları Müdürü (.....) ((.....)), MEDICANA İnsan Kaynakları Müdürü (.....) ((.....)) ve BURFİZ İnsan Kaynakları Müdürü (.....)’na gönderilen 10.09.2019 tarihli ve “İK TOPLANTI RAPORU” konulu e-postada geçen ifadelere aşağıda yer verilmektedir:

“Değerli İnsan Kaynakları yöneticileri;

Toplantımızı rapor haline getirdim, ekte tarafınıza sunuyorum, bir

sonraki toplantıda gündemimiz maaş skalası ve teşvikler olsun

düşüncesindeyim. Sağlık Yöneticileri Platformu toplantısında grupta

olmayan kurumların yöneticilerinden Diğer Kurumların İK

Yöneticilerinin telefonlarını alıp gruba ekleyeceğim daha kalabalık ve

güçlü bir grup olacağımıza inanıyorum...

Herkese iyi çalışmalar diliyorum.

Saygılarımla

(.....)”

(62) Delil 2/31: CEYLAN’da yapılan yerinde incelemede alınan ve yukarıdaki e-postadan sonra, 10.09.2019 tarihinde GÖZ VAKFI BURSA Muhasebe Sorumlusu (.....)den ((.....)), ATEK Yönetim Kurulu Başkanı (…..) ((.....)), ATEK Genel Koordinatörü (.....) ((.....)), MEDICANA BURSA Genel Müdürü (.....) ((.....)), MEDICANA BURSA Başhekimi (.....) ((.....)), RETİNA Hastane Müdürü (.....) ((.....)), Özel Biga Can Hastanesi bünyesinde faaliyet gösteren ve BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi (.....) ((.....)), ACIBADEM Başhekimi (.....) ((.....)), DORUK YILDIRIM Mesul Müdürü yetkilisi (.....) ((.....)), ARİTMİ Genel Müdürü ve BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi (.....) ((.....)), ARİTMİ yetkilisi (.....) ((.....)), ARİTMİ Yönetim Kurulu Başkanı (.....) ((…..)), CİHANGİR İdari İşler Müdürü (.....) ((.....)), CİHANGİR Genel Müdürü (.....) ((.....)), PEDMER (.....) bünyesinde hissedar olarak yer alan (.....) ((.....)), PEDMER Başhemsiresi (.....) ((.....)), PEDMER yetkilisi (.....) ((.....)) ve ((.....)), CEYLAN Yönetim Kurulu Başkanı(.....) ((.....)), BURFİZ yöneticisi (.....) ((.....)), HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi (.....) ((.....)), ACK ÜROTAŞ hissedarı (.....) ((.....)), MEDICALPARK BURSA Genel Müdür Yardımcısı (.....) ((.....)), (.....) PEMBEMAVİ Mesul Müdürü (.....) ((.....)), CEYLAN Genel Müdürü (.....) ((.....)) HAYAT Hastane Müdürü (.....) ((.....)), ACK ÜROTAŞ Müdürü(.....) ((.....)), ATEK Hekimi (.....) ((.....)), BURFİZ hissedarı (.....),

Sayfa 25

MEDICABİL Mesul Müdürü [18] (.....) adlı e-posta adresine gönderilen e-postada

aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Değerli Sağlık Kurumları Yöneticilerim;

İnsan Kaynakları Toplantı raporumuzu ekte paylaşıyorum,

İyi çalışmalar dilerim..

Saygılarımla

(.....)”

(63) E-posta ekinde yer alan “İnsan Kaynakları Toplantı Raporu.docx” isimli Word

dosyasının içeriğine aşağıda yer verilmektedir:

“1.İNSAN KAYNAKLARI İLETİŞİM TOPLANTISI 21.08.2019 tarihinde Medicabil Hastanesinde düzenlenen toplantıda İnsan Kaynakları Yöneticilerinin bir araya gelmesi kararı alınmıştır. Karar gereği gündem maddelerimiz aşağıdaki gibidir.

Toplantı Yeri: GÖZ VAKFI

“Tarih: 05.09.2019

Gündem;

1. Maaş Skalası

2. Kurumlar arası geçişlerde ücret talepleri ve teklifleri

3. Referans alımı

4. Kurumların Performans değerlendirmesi ve ödül sistemi işleyişi

5. Temizlik ve Yardımcı personellerin deki sirkülasyon

6. Yeni işe girişlerde önceki kurumlarında aldığı ücretin öğrenilmesinde yardımlaşma

7. 15 Yıl ve 3600 iş günü ile ilgili kıdem tazminatı alabilme şartına sahip kişiler

Karar;

1. Grup başkanı ve 2 kişi başkan yardımcısı VE Toplantı organizatörü seçimi yapıldı (.....) Başkan (.....) (Burtom) - Bşk Yard. (.....)

(Pembemavi) – Bşk Yard. (.....) (Medicalpark) – Toplantı

Organizatörü (.....)

2. Her kurum maaş skalası çalışması yapıp bir sonraki toplantıda

konuşulmasına ve ortalama bir maaş skalası belirlenmesi kararı

alındı.

3. Whatsap Grubu kurulması kararı alındı,

4. Düzenli olarak toplantıların düzenlenmesi planlandı, toplantı tarihinin whatsap grubunda belirlenmesi istendi.

5. BTSO nın Kongre katılımları ile ilgili teşvikinin araştırılması bir

sonraki toplantıda konuşulması,

6. İşe alımlarda en az 2 referans aranması, özellikle İnsan Kaynakları biriminden referans alınması, çalışma belgesi ve hizmet dökümü alınmasının önemi konuşuldu,

7. Performans değerlendirme ve ödül sistemlerinin işleyişi konuşuldu, kurumlar kendi işleyişlerini anlattılar,

(.....) DORUK YILDIRIM Mesul Müdürü bünyesinde görev yapmakla birlikte, 2019 yılının Aralık ayına

kadar MEDICABİL bünyesinde çalıştığı bilinmektedir. Bu kapsamda e-postanın gönderildiği tarihte

MEDICABİL’de çalışmaktadır.

Sayfa 26

8. 15 yıl 3600 iş günü olan kişiler, işe iade davaları, ihtar çekilmesi gibi

konularda bilgi alışverişi yapıldı.

9. İşe alımlarda net ücret ve brüt ücret üzerinden alımlar konuşuldu,

kurumlar arası farklılık oluşturdu anlaşıldı ve personele brüt ücretin

anlatılmasının sıkıntılı olduğu belirtildi,

10. Personel bordrolarının imzalatılması ve mail ortamında gönderilmesi

konusunda bilgi alışverişi yapıldı,

11. Hemşire yardımcılarının çalıştırılmasında ki sıkıntı gündeme geldi,

bununla ilgili özel sağlık kuruluşları platformu ve BTSO üzerinden bir

yazı ile başvuru yapılacağı söylendi.

12. İş kur üzerinden çalışan personelin Resmi Tatillerde çalışması

konusunda bilgi alışverişi yapıldı ve imzalı rıza yazısı olması halinde

çalıştırılabileceği kararı alındı.

13. İşten ayrılmak isteyen personelle çıkış görüşmesi yapılmasının,

personelin geri kazanılması ve daha sonraki çıkışlarda görüş

tecrübesi konusunda çok önemli olduğu belirtildi.”

(64) Delil 2/32: GÖZ VAKFI BURSA’da yapılan yerinde incelemede alınan, PEMBEMAVİ İnsan Kaynakları Müdürü (.....) tarafından, GÖZ VAKFI BURSA Muhasebe Sorumlusu (.....) ((.....)), ARİTMİ İnsan Kaynakları Müdürü (.....) ((.....)), MEDICABİL İnsan Kaynakları Sorumlusu (.....) ((.....)), RETİNA İnsan Kaynakları Sorumlusu ((.....)), CİHANGİR İnsan Kaynakları Sorumlusu (.....) ((.....)), CİHANGİR Hemşiresi (.....) ((.....)), CEYLAN İnsan Kaynakları Sorumlusu (.....) ((.....)), MEDICALPARK BURSA İnsan Kaynakları Müdürü (.....) ((.....)), MEDICANA İnsan Kaynakları Müdürü (.....) ((.....)) ve BURFİZ İnsan Kaynakları Yöneticisi (.....) ((.....))’na gönderilen 01.11.2019 tarihli e-postada konu bölümünde ‘’ 01.11.2019 İK TOPLANTI GÜNDEMİ HAK’’. ve ekinde ise ‘’ İK İLETİŞİM TOPLANTISI GÜNDEMİ- 01.11.2019.pdf’’ isimli dosya yer almaktadır. E-posta ekinde yer alan dosyada geçen ifadelere aşağıda yer verilmektedir:

“Değerli Meslektaşlarım;

Bugün gerçekleştireceğimiz toplantımıza ait gündemi ekte

paylaşıyorum. Değerli katılımlarınızı bekler, iyi çalışmalar dilerim.

Saygılarımla.

Pembemavi Hastanesi

2. İnsan Kaynaklan İletişim Toplantısı Gündemi

Tarih: 01.11.2019

Saat: 15.00

Gündem:

1. Maaş skalasının belirlenmesi

2. KVKK çalışmaları ve dikkat edilmesi gereken konular

hakkında bilgi paylaşımı

3. Teşvikler”

(65) Delil 2/33: BURFİZ’de yapılan yerinde incelemede alınan, BURFİZ Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından BURFİZ İnsan Kaynakları Yöneticisi (.....)’na 22.01.2020 tarihinde gönderilen, “2020 yılı MAAŞ ZAMLARI HAKKINDA” konulu ve bilgide BURFİZ yetkili ve çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(.....) iyi çalışmalar;

Sayfa 27

21.12.2020 tarihindeki sağlık kurumları İK toplantısında 2020 yılı maaş zamları ile ilgili ortak bir istişare değerlendirmesi yapıldı mı?

Tüm işletme yönetici ve sorumlularına 2020 yılı için talep toplaması yapmıştınız. Eğer geri dönüşler tamamlandıysa genel değerlendirme yapmak adına toplantı tarihini belirlemeniz ve tarafımıza bilgilendirme yapmanızı rica ederim.”

(66) Söz konusu e-postaya cevaben, BURFİZ İnsan Kaynakları Yöneticisi (.....), 23.01.2020

tarihinde şu hususları ifade etmektedir:

“Merhabalar;

21.01.2020 tarihinde Sağlık Kurumları İK Yöneticileri toplantısında, 2020 yılı maaş artışları ile ilgili, ekteki toplantı tutanağında da görüleceği üzere, asgari ücretle çalışanların artış oranı %15 olarak gerçekleşmiştir. Diğer personele ise; enflasyon oranı olan %12 (alt limit) ile %20 (üst limit) olarak uygulanacak şekilde çalışmaların yapıldığı görüşülmüştür.

Tüm Birim Yöneticilerimizden 2020 yılı için istemiş olduğumuz taleplerin geri dönüşleri bugün tamamlanacaktır. (2 birim eksik)

Bu bağlamda; genel değerlendirme yapmak üzere, yarın 24.01.2020 Cuma Günü saat 14:00 da Villa Biçen toplantı salonunda toplantımızı gerçekleştirebiliriz. (Toplantı saati, sizler için uygun değilse revize edebiliriz.)

Değerlendirme sonucunda mutabık kalınan listeler, Yönetim Kurulu Başkanımızın onayına sunulacaktır.”

(67) Ayrıca ilgili e-posta iletisinin ekinde, “3. İK Toplantı Tutanağı 21.01.2020” adlı Word

dosyası paylaşılmaktadır. Söz konusu Word dosyasının içeriğine aşağıda yer

verilmektedir:

“3. İnsan Kaynakları İletişim Toplantısı Gündemi

Tarih: 21.01.2020

Saat: 15:00

Gündem :

1.Maaş Skalası
2.Asgari Ücret ve Yeni Yıl zammı
3.Sağlık çalışanları için teşvik raporu hazırlanması
4.Birleştirilen muhtasar ve sgk e-bildirge işlemleri.

Karar:

1. Mevcut asgari ücretli çalışan personele %15.3 oranında (yasal tutar kadar) zam yapılması, diğer ücretli kapsamına giren personellere de bir önceki yılın enflasyon oranı(ortalama %12) alt limit olarak çoğunlukla uygulanması. 2020 yılı zam oranlarının yüzdelik oranları ise %12 (alt limit) ve %20 (üst limit) olarak görüşülmüştür,

2.…”

(68) Delil 2/34: MEDICABİL’de yapılan yerinde incelemede alınan, “Tss Calisma Grubu”

adlı WhatsApp grubunda CEYLAN Genel Müdürü (.....) ile MEDICABİL Stratejik

Planlama Yöneticisi (.....) arasındaki 29.06.2020 tarihli yazışmalara aşağıda yer

verilmektedir:

(.....) (CEYLAN Genel Müdürü)

Sayfa 28

“Herkese iyi akşamlar

Biz bu akşam üstü Ceylan hastanesi olarak bu süreçte birlikte hareket etmeme kararı aldık

Bunun sebebi de geçtiğimiz ay MEDİCABİL hastanesinin talebi üzerine yapılan patron bazlı toplantıda kimsenin bir diğerinin doktoruna el uzatmamdı kararı alınmasına rağmen,

Bu gün aynı hastanenin tek Kbb hekimim ile anlaşmış olduğunu öğrenmiş olmamızdır

Patron bazlı verilen sözlerin bile önemsenmediği bir ortamda burada yaptığımız hareketlerin bir anlamı yok Bu platformda herkesi birbirine güvenemeyecek ise zaten yapılan emek sadece zaman kaybı.”

(.....) (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“(.....) sap ile samanı karıştırmayalım biz hepimiz bu işle ilgili 1.000.000 liralık taahhütnamenin altına imza ettik….burada ona güveniyorum buna güvenmiyorum diye bir şey yok….dava tek…. konumuz da budur. Bu konuda platformun içindeyiz sonunakadar diyen sizsiniz buradan hareketle bu oluşumda herşey planladigimiz gibi gidiyor ve bizler Ceylan in da bu ekibin içerisinde olduğu varsayımı ile hareket ediyoruz dolayısıyla doktor konusu bu grubun dışındaki bir konu ….ayrıca benim bir doktorumun yarın gruptaki başka bir hastanede randevusu olduğunu biliyorum ancak bu durum bu oluşumun ve burada verdiğimiz karardan dönmemiz anlamı taşımıyor. Doktorunuz ile ilgili yorum yapmayı değl yüz yüze görüşmeyi uygun buluyorum…”

(.....) (CEYLAN Genel Müdürü)

“Bence sap ile saman karışmıyor ama siz öyle düşünüyorsunuz Birlikte menfaat sağlamaya çalışırken birbirimizin ayağına mı sıkacağız

(…)”

(.....) (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“Dolayısıyla taş işimiz önde ve öncelikli ve bizler sizin ortak hareketin parçası olduğunuzla hareket ediyoruz aksini düşünmek istemeyiz.”

(.....) (CEYLAN Genel Müdürü)

“Herkes herkesinhekimine el atsın personelini ayartsın alamazsa bile maliyetleri artırsın

Ama tss de beraber para kazanalım

Bu da değişik bir bakış açısı (.....)”

(.....) (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“Bu platforma yazı ile anlaşmak zor olacaktır…Hamasi gelebilir cümlelerim ama ben gerçekçi denmesini isterim….Bu hareket ve doktor hareketinde herkes kadar Medicabil in de payı ve desteği vardir…”

Sayfa 29

(.....) (CEYLAN Genel Müdürü)

“Bu grupta sizden doktor alan varmı bilmiyorum ama siz toplantı sonrası

Hiç toplantı olmamış gibi hekim görüşmelerine devam ediyorsunuz (.....)”

(.....) (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“Ve başkasının zararının bizim de uzun vadede zararimiza olacağını bu sektörde değil ama 20 yıl önce farklı sektörde öğrendim…”

(.....) (CEYLAN Genel Müdürü)

“Yani diyorsunuz ki ben bildiğim gibi devam ederim

Benim için fark etmez

Bu durumda herkesin de takdir edersiniz ki bu hakkı saklı

Bizde bildiğimiz gibi hareket edebiliriz”

(.....) (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“(.....) ben buradan yazmayı nihayetlendirmek isterim….Sizin doktorunuz bizi aradığında görüşmedim ve hatta patronunuz (.....) aradım ve konuştum….bilgisi oldum istedim o doktor ile daha sonra da görüşmedik….Centilmenlik piyasa kabul ve kurallarını ve iç disiplin konusunda ne kendime ne de kuruma olmuşuz bir kelimeyi kabul etmem çok zor….kusura bakmayın

Siz bu düşüncenizle sadece istediğiniz gibi hareket etme istediğinizi dile getiriyorsunuz…

Uygun zamanda görüşmek dileğiyle”

(.....) (CEYLAN Genel Müdürü)

“(.....) bu görüşmeden haberi yok benim bildiğim”

(.....): (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“Dahiliye doktorunuzla ilgili (.....) sorun lütfen…..hatırlayacaktır mutlaka”

(.....) (CEYLAN Genel Müdürü)

“Dahiliye belliki anlaşamamışsınız

Demekki anlaşsanız oda gidecekti

Ama bu günki konumuz Kbb

Dahiliye yide muhtemelen başka bir hastaneden aldınız diye düşünüyorum

Neyse zaten bundan sonra çalışma sistemi bu ise bize uyar

Etik betik bakmayız bizde

Söz felanda dinlemeyiz

Herkes yoluna bakar

Herkese iyi akşamlar diliyorum

Verdiğim rahatsızlıktan dolayıda özür dilerim.”

(.....) (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“(.....) çok sinirli olduğunuz açık ancak zaten sizin dediğiniz gibi giden düzenden kimse fayda üretemedi….Medicabil son 1 aydır

Sayfa 30

birçok doktor ile görüşüyor ve bu grup içindeki 2 hastaneden bize

müracaat eden doktor oldu görüşmedik bile….sizden 4 doktor

ilanlarımıza döndü 3 uyle aracı şirkete nazikçe teşekkür edip geri

çevirdik 1 isi de zaten bize kuruma değil buradaki ağabeyi doktorun

yanına gelmeyi tercih etii….bu kadar….bilginiz olsun ki daha önce

de söylediğim gibi bunu (.....) şahsen ben ilettim…”

(.....) (CEYLAN Genel Müdürü)

“İnanın benim yerime olsa idiniz çok daha fazla sinirli olurdunuz

Ama tabii bu yapılanın açıklaması sinir olmamalı

Ve tekrar söylüyorum ki düEn değişmediği sürece biz sadece boşa

kürek sallarız

Ben baktıracak hekimim olmadıktan sonra tss de muayene

katsayısını 7 alsam ne olacak

Ben böyle düşünüyorum size bu ters gelebilir ama bu benim

düşünce ve hareket tarzım

Bir taraftan birbirimizin paçasında aşağı çekip öbür tarafta elini

tutmaya çalışmak saçma”

(.....) (ARİTMİ Genel Müdürü - BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“Günaydın arkadaşlar. Akşam yazılanları sabah okudum. Bursa

özel sağlık kuruluşları olarak birlikte beraber hareket etme adına

yaptığımız bu ilk çalışmamın başarılı olmasının bunda sonra başka

konularda da beraber hareket etmemizin önünü açacağını

düşünüyordum.

Bütün işler ilk adıma başlar, eğer ilk adımı aramazsak sonrasında

başka konularda beraber hareket edemeyiz. Bu durum da hepimizin

zararına olur. TSS çalışmasın taahhüt name istememizin amacı

herkesin belirlenen hareket tarzına uymasını garantiye almaktı.

Kurumlarımızı rahatsız eden diğer konularda da benzer protokol ve

taahhüt nameler alınarak ortak hareket tarzı belirleyebiliriz.

Sizlerden istirhamım bu platformun ilk projesinin başka konularda

olan kırgınlık, anlaşamamazlık vb bedenlerle akamete

uğratmamanızdır.”

I.4. Sigorta Şirketlerinden Edinilen Bilgiler

(69) Dosya kapsamında ALLIANZ, ANADOLU, AKSİGORTA, AXA ve TÜRKİYE

SİGORTA’dan çeşitli verilerin yanı sıra TSS’ye yönelik görüşleri sorulmuştur. Bu

kapsamda sunulan görüşlere aşağıda yer verilmektedir.

(70) (.....) tarafından gönderilen ve 24.06.2021 tarih ve 18910 sayı ile Kurum kayıtlarına

intikal eden cevabi yazıda özetle;

- Özel hastaneler ile yıllık ve her yıl otomatik olarak yenilenen TSS sözleşmeleri

imzalandığı, bu sözleşmelerde hizmet fiyatlandırmasında yıllık olarak yapılacak

artışların SUT anlaşma katsayısı üzerinden uygulanacağının belirtildiği,

uygulanacak fiyat artışlarına ilişkin maddelerin anlaşmalı kurumlar arasında

farklılık göstermekle beraber genel olarak yıllık ortalama enflasyon (TÜFE,ÜFE

ya da Türk Tabipler Birliği tarafından belirlenen yıllık TTB-HUV katsayı artış

oranı) artış oranları ile ilişkilendirildiği, yenileme döneminden sonra SGK

Sayfa 31

tarafından SUT anlaşma katsayılarında değişiklik yapıldığında TÜFE, ÜFE ya da TTB-HUV katsayı artış oranı uygulanan sözleşmelerde fiyatların genellikle yeni SUT anlaşma katsayısı oranında azaltıldığı ve böylelikle aynı yıl içinde sözleşme maliyetlerine mükerrer artış yansıtılmasının önüne geçildiği, anlaşmalı kurum sözleşmelerinde gerçekleşen artışların, tüketiciye iletilen poliçe primine de bu doğrultuda yansıdığı,

- TSS ürününün anlaşmalı kurumlardaki sağlık hizmet hacmini giderek artırdığının düşünüldüğü, anlaşmalı kurumlardan alınan geri bildirimlerin ise TSS anlaşma fiyatlarının finansal olarak yeterli seviyede olmadığı ve bu sebeple TSS’nin gidişatının sürdürülebilir görülmediği yönünde olduğu, anlaşmalı kurumların TSS ile ilgili finansal kaygılarını, sözleşme bedellerindeki artışa ve dolayısıyla tüketicilere yansıtmak yerine optimum sağlık hizmet seviyesini koruyarak, maliyet verimliliğini aktif olarak yöneterek ve aşırı maliyetlerden kaçınarak aşmalarının en uygun çözüm olarak düşünüldüğü

ifade edilmektedir.

(71) (.....) tarafından gönderilen ve 24.06.2021 tarih ve 18907 sayı ile Kurum kayıtlarına

intikal eden cevabi yazıda özetle;

- Tamamlayıcı ürünlerde, SUT’a göre kamunun özel hastanelere ödediği paket fiyatlarının üzerine hastalardan alınan farkların sigorta şirketleri tarafından ödendiği bir sistemin söz konusu olduğu, SUT tutarlarına bağlı olan maliyetlerin, sigorta şirketlerinin ödeyeceği tarafta yer alması sebebiyle, kaçınılmaz olarak poliçe primlerine de yansıdığı, TSS’nin geçerli olduğu ve SUT’un çok üzerinde fark alan hastaneleri kapsayan poliçelerin daha pahalı, SUT’a göre daha uygun çarpanlarla anlaşma yapılan hastanelerin bulunduğu ağı içeren poliçelerin primlerinin ise daha uygun olduğu, SUT fiyatlarının maliyet bazlı hesaplamasının kamu maliyetleri baz alınarak belirlenmemesi nedeniyle yıllardır süregelen kamu/özel işletme maliyet yük farkının tüketiciye yansıtıldığı, bu yansıyan maliyetlerin kanun koyucunun belirlemiş olduğu üst sınırı aşmakta olup, hem tüketici hem de (.....) açısından öngörülemeyen harcamalara dönüştüğü, SUT fiyatları düzenli olarak her yıl artış göstermezken SGK’nın, SUT fiyatlarına son 2 yıldır belirli oranlarda artış yaptığı, SGK’nın SUT fiyatlarında son 2 yıl dışında her yıl düzenli artış yapmamasından kaynaklanan gider maliyet artışları nedeni ile özel sağlık kuruluşlarının belirli oranlarda artış talep ettiği; (.....)’nın da ilgili yılda SUT fiyatlarında artış yapılmadı ise, kurumlara sağlık enflasyonu oranında artış yansıttığı, bunun dışında il ve/veya bölgede tek olarak bulunan sağlık kurumları ile marka bilinirliği yüksek olan grup hastanelerinin, bu güçlerini kullanarak SUT artış oranı ve /veya sağlık enflasyon oranının üzerinde sigorta şirketlerinden fiyat artışı talep ettiği, SGK’nın özel sağlık kuruluşlarında belirli bir sınıflandırmaya giderek hastalardan alınacak farkları belirli oranlar ile sınırladığı, fakat özel sağlık kuruluşlarının hastalara bu oranların çok üzerinde farklar yansıttığı, hastalara yansıtılan standart olmayan bu farklara bağlı olarak yapılan anlaşmalar sonucunda da bu durumun tüketicinin primlerine yansıdığı,

- SGK’nın sigortalıları için koymuş olduğu yasal fark üst limitinin sağlık sektörünün reel maliyetlerine uygun bir seviyeye getirilmesi ve sağlık kuruluşları ile sigorta şirketleri arasında gerçekleştirilen anlaşmalarda da uygulanacak bu üst limitin denetlenmesinin faydalı olacağının düşünüldüğü, bu sayede tüketiciye yansıyacak poliçe primlerindeki artışların sınırlandırılmış olacağı

Sayfa 32

ifade edilmektedir.

(72) (.....) tarafından gönderilen ve 23.06.2021 tarih ve 18899 sayı ile Kurum kayıtlarına

intikal eden cevabi yazıda özetle;

- TSS hastane katsayılarının arttırılması halinde sigorta şirketinin hasar maliyetlerinin artacağı ve bu durumun, poliçe primlerinin artmasına neden olacağı, sigortalıların sigortalı payı ya da kapsam dışı durum nedeniyle elden ödeme yapması halleri bakımından ise, bu durumun sigortalının hastaneye ödeyeceği ücretin artmasına sebep olacağı, özel hastanelerin sigorta şirketlerinden aldıkları fark ücretlerinin elden hasta ödemesinde olduğu gibi bir üst limit ile sınırlanmasının bu probleme yönelik bir çözüm olarak düşünüldüğü

ifade edilmektedir.

(73) (.....) tarafından gönderilen ve 28.06.2021 tarih ve 19036 sayı ile Kurum kayıtlarına

intikal eden cevabi yazıda özetle;

- TSS fiyatlaması kapsamında hasar maliyetlerindeki yukarı ya da aşağı yönlü değişimin, poliçe fiyatlarına yansıdığı, medikal enflasyon tahmini yapmanın zorluğu nedeniyle SUT artışlarının yıllık olarak düzenli yapılmasının, takviminin önceden duyurulmasının ve artış oranı belirlenirken medikal enflasyonun gözetilmesinin bu konudaki problemlere yönelik çözüm önerileri olarak düşünüldüğü

ifade edilmektedir.

(74) (.....) tarafından gönderilen ve 28.06.2021 tarih ve 19031 sayı ile Kurum kayıtlarına

intikal eden cevabi yazıda özetle;

- Prim belirlemedeki önemli unsurların, sigortalıların yaşı, cinsiyeti, ikamet adresleri, ürün kapsamı, ürünün performansı, SUT’ta yapılan değişiklikler ve tazminat temelini oluşturan sağlık kurumlarının fiyatlarında yapmış oldukları değişiklikler olduğu,

- Sigorta şirketlerinin, tamamlayıcı sağlık sigortası ürünü için yaptıkları anlaşmaların, SUT çarpanı şeklinde olması nedeni ile SUT fiyatlarındaki artışın hastane maliyetlerini yükselttiği ve poliçe primlerine de etki ettiği,

- TSS ürününün, başlangıçta prim avantajı nedeni ile dikkat çeken ve herkese hitap eden bir ürün konumunda olduğu, son zamanlarda ise anlaşmalı kurum fiyatlarının sürekli artması, yüksek seyreden medikal enflasyon ve SUT fiyatlarındaki değişim nedeni ile başlangıçta sağlanan avantajı devam ettiremediği, SUT fiyatlarında gerek uygulamanın gerekse artış oranlarının değişmesi sebebiyle TSS fiyatları ile ÖSS fiyatları arasındaki makasın gün geçtikçe daraldığı, Avrupa’da örnekleri olduğu gibi genel sağlık sigortası (GSS) yerine tamamen TSS uygulamasına geçilerek bu sorunun çözülebileceğinin düşünüldüğü

ifade edilmektedir.

I.5. Değerlendirme

(75) Dosya konusu iddia ve tespitler rakipler arasında rekabeti kısıtayıcı uzlaşıya yönelik

eylemlerden oluştuğundan, söz konusu iddialar niteliği itibarıyla genel anlamda 4054

sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ele alınabilecektir.

Sayfa 33

I.5.1. 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesine İlişkin Genel Çerçeve

(76) 4054 sayılı Kanun’un ‘Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar’ başlıklı 4. maddesinin ilk fıkrası;

“Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti

engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut

doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve

teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.”

hükmünü amirdir.

(77) Kanun’un 4. maddesinde yer alan hükmün temel amacı, her bir teşebbüsün kendi ticari politikalarını ve piyasadaki faaliyetlerini tek başına, bağımsız olarak belirlemesidir. Rekabeti bozucu nitelikteki anlaşmaların varlığı halinde, teşebbüslerin bağımsız davranışlarının yerini anlaşma taraflarının ortak çıkarlarına hizmet eden koordineli davranışlar almaktadır. Bu tür anlaşmalar, piyasa ekonomisinden elde edilmesi beklenilen faydaları azaltarak kaynakların etkinsiz kullanılmasına ve serbest piyasa sisteminin sağladığı refahın piyasadaki aktörlere hak etmedikleri oranda dağılmasına yol açmaktadır. Diğer bir deyişle, bu tür anlaşmalara taraf olan teşebbüsler, normal rekabet şartları içinde elde edemeyecekleri kârlara ulaşarak bu ekonomik faaliyetlerle yaratılan refahın çoğunu kendilerine aktarma olanağına sahip olmakta ve piyasa ekonomisinin sağlıklı bir şekilde işlemesini engellemektedir.

(78) Söz konusu madde incelendiğinde, teşebbüsler arasında gerçekleştirilen ve amacı veya etkisi yahut potansiyel etkisi itibarıyla rekabeti sınırlayıcı nitelik taşıyan her türlü anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararının yasaklandığı görülmektedir [19]. Sözü edilen müesseselere yönelik olarak Kanun’da herhangi bir tanıma yer verilmemekle birlikte, anlaşma ve uyumlu eylem kavramlarının oldukça geniş yorumlandığı anlaşılmaktadır. Nitekim 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin gerekçesinde;

“Bu Kanunun amacı rekabetin korunması olduğuna göre, rekabeti engelleyici,

kısıtlayıcı veya bozucu teşebbüsler arası anlaşma ve uygulamaların

yasaklanması gerekir. Maddenin amacı bakımından anlaşma, hukuki şekil

şartlarına uymasa bile tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her türlü uzlaşma

ya da uyuşma anlamında kullanılmıştır. Anlaşmanın yazılı veya sözlü olmasının

önemi yoktur.”

denilmek suretiyle, Türk rekabet hukukunda “anlaşma” kavramının borçlar hukukundaki “sözleşme” kavramından daha geniş bir kavram olduğuna dikkat çekilmekte ve bağlayıcı olma, yazılı şekil, yükümlülüklerin ifa edilmemesi halinde uygulanacak yaptırımın düzenlenmesi yahut yürürlük koşulları gibi herhangi bir şekil şartı aranmamaktadır [20].

(79) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin uygulanması bakımından önem arz eden bir başka ilke, anılan madde kapsamına giren uygulamaların amaç veya etki unsurlarından sadece birini barındırmasının Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varılması için yeterli olmasıdır. Dolayısıyla rekabeti kısıtlama amacı taşıyan anlaşmaların varlığı halinde ihlalin gerçekleşmesi için bu anlaşmanın uygulanması veya piyasada rekabeti bozucu etkilerinin görülmesi veya bu etkilerin ispatı aranmamaktadır. Fiyat tespiti, arz kısıtlaması, pazar veya müşteri paylaşımı gibi açık 19 Kurulun 08.03.2013 tarihli ve 13-13/198-100 sayılı kararı para.103 (Banka-2 Faiz).

20 Kurulun 18.04.2011 tarihli ve 11-24/464-139 sayılı kararı syf. 26 (Otomotiv).

Sayfa 34

kısıtlamaların ise amacı itibarıyla rekabeti kısıtlayıcı oldukları kabul edilmekte ve söz konusu kısıtlamaları içeren anlaşmaların rekabeti kısıtlamasının kuvvetle muhtemel olduğu kabul edildiği için, bu tür anlaşmalar, pazardaki mevcut veya potansiyel etkilerinin incelenmesine gerek görülmeksizin yasaklanmaktadır [21].

(80) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin uygulanması bakımından önem arz eden bir başka ilke, bu hükmün hangi araç ile ihlal edildiği değil, teşebbüsler arasında ihlal niteliğinde bir irade uyuşmasının mevcut olup olmadığı yönündeki ilkedir. Dolayısıyla yapılacak değerlendirme bakımından asıl önemli olan hususun, anlaşma ile uyumlu eylem arasındaki ayrım değil, 4. madde kapsamındaki uzlaşmalar ile salt paralel davranışlar/bilinçli paralellikler arasındaki farkın belirlenmesi olduğu kabul edilmektedir. Bu çerçevede anlaşma ve uyumlu eylem kavramları birlikte kullanılabileceği gibi Kanun’un 4. maddesi kapsamındaki rekabet ihlallerini kapsamak üzere genel olarak uzlaşma kavramının kullanılması da mümkün görülmektedir [22].

(81) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin uygulanması bakımından önem arz eden bir başka ilke, teşebbüsler arasında gerçekleşen iletişimi gösteren delillerinin değerlendirilmesine ilişkindir. Yukarıda değinildiği üzere 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yer alan hükmün temel amacı, her bir teşebbüsün kendi ticari politikalarını ve piyasadaki faaliyetlerini tek başına, başka bir deyişle bağımsız olarak belirlemesini sağlamaktır. Bunun gerekçesi, piyasadaki rekabetin ortaya çıkmasını tetikleyen temel dinamiğin, teşebbüsler arasında birbirlerinin ne şekilde davranacağına ilişkin olarak yaşanan belirsizlik olduğu yönündeki kabuldür. Dolayısıyla teşebbüslerin gelecekteki davranışlarına yönelik belirsizliği azaltan veya ortadan kaldıran davranışların 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılabilmektedir [23].

(82) Bu bağlamda özellikle fiyat, arz miktarı, satış stratejisi, maliyet gibi stratejik verilere ilişkin bilgiler içeren iletişimler tek taraflı olarak sunulduğunda dahi rekabet ihlali olarak ele alınabilecektir. Belirtilen nitelikte bir iletiyi alan teşebbüs, rekabeti sınırlayıcı bir uzlaşmanın tarafı olmayacağını derhal ve açıkça karşı tarafa bildirmediği sürece uzlaşmaya zımnen irade göstermiş sayılmaktadır. Zira rakiplerinden, değinilen unsurları taşıyan bir ileti alan teşebbüsün, sözü edilen bilgileri kendi ticari politikalarında dikkate almamasının mümkün olmadığı kabul edilmektedir. Bir başka ifadeyle, rakiplerinin fiyatının artacağını ya da sabit tutacağını bilen bir teşebbüs için geleceğe ilişkin belirsizlik azalmakta, fiyatlama kararları bu bilgiye göre şekillenmekte,

[21] Kurulun 07.03.2011 tarihli ve 11-13/243-78 sayılı kararı syf.102 (Banka-1 Maaş Promosyon); 18.04.2011 tarihli ve 11-24/464-139 sayılı kararı syf. 26 ve 57 (Otomotiv); 08.03.2013 tarihli ve 13- 13/198-100 sayılı kararı para.103 (Banka-2 Faiz); 18.02.2016 tarihli ve 16-05/117-52 sayılı kararı para. 62 ve 63 (Sinop Hazır Beton); 21.11.2016 tarihli ve 16-40/662-296 sayılı kararı para.305 (Antalya Tur Operatörleri); Danıştay 13. Dairesi 16.12.2015 tarihli, E.2015/4548, K.2015/4616 sayılı kararı (Banka-2 Faiz); Danıştay 13. Dairesi 06.04.2017 tarihli, E.2011/3814, K.2017/958 sayılı kararı (Otomotiv).

22 Kurulun 18.04.2011 tarihli ve 11-24/464-139 sayılı kararı syf. 26-27 (Otomotiv); 08.03.2013 tarihli ve 13-13/198-100 sayılı kararı para.106 (Banka-2 Faiz); 14.01.2016 tarihli ve 16-02/44-14 sayılı kararı para. 154 (Ege Bölgesi Çimento); Ankara 2. İdare Mahkemesinin 21.12.2015 tarihli, E.2014/1373, K.2015/2145 sayılı ve 19.04.2016 tarihli, E. 2014/1339, K. 2016/1187 sayılı kararları (Konya ve Denizli Çimento); Danıştay 13. Dairesi 16.12.2015 tarihli, E.2015/4548, K.2015/4616 sayılı kararı (Banka-2 Faiz).

[23] Kurulun 07.03.2011 tarihli ve 11-13/243-78 sayılı kararı syf.91 (Banka-1 Maaş Promosyon); 14.01.2016 tarihli ve 16-02/44-14 sayılı kararı para. 162 ve 177 (Ege Bölgesi Çimento); 18.04.2011 tarihli ve 11-24/464-139 sayılı kararı syf. 43 (Otomotiv); 08.03.2013 tarihli ve 13-13/198-100 sayılı kararı para. 185, 205, 213, 316. (Banka-2 Faiz).

Sayfa 35

bu durum ise teşebbüsün rekabet hukuku anlamında rakiplerinden bağımsız karar vermediği anlamına gelmektedir [24].

(83) Kurulun Otomotiv kararına [25] karşı açılan davalara ilişkin olarak Danıştay 13. Dairesi tarafından alınan kararlarda [26] bu hususa ilişkin olarak şu değerlendirmelere yer verilmektedir:

“Rekabet açısından önemli olduğunda kuşku bulunmayan geleceğe ilişkin

rekabete hassas bilgilerin piyasada rekabet edilen başka bir teşebbüsle

paylaşılmasında, rekabeti ihlal edici bir amacın olduğu şüphesi ortaya çıkacaktır.

Nitekim gerek Avrupa Birliği Adalet Divanının (ABAD'ın) "T-Mobile" kararında

gerekse doktrinde rakipler arasında gelecekteki davranışlarına yönelik

belirsizlikleri ortadan kaldırabilecek nitelikte olan bilgi paylaşımlarının rekabete

aykırı olarak değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Söz konusu rekabete

hassas bilgi; geleceğe ilişkin fiyat veya buna ilişkin stratejik bir bilgi olduğu

takdirde, rekabeti ihlal etme amacının ayrıca irdelenmeye ihtiyaç göstermeyecek

şekilde ortada olduğu da açıktır. Ayrıca, teşebbüsler arası bilgi paylaşımlarının,

piyasada bir etkisinin olmadığı ileri sürülebilirse de, belirtilen rekabete hassas

bilgi paylaşımının, teşebbüslerin gelecekte piyasada alacakları kararlarda etkili

olacağının aksi ispatlanmadıkça kabul edilmesi gerekmektedir. Bu durum,

ABAD'ın "Polypropylene" ve "Sugar" kararlarında teşebbüsler aleyhine bir karine

olarak değerlendirilmiştir. Bir başka anlatımla; fiyatların yükseltilmesi hususunda

rakipler arasında kesin bir anlaşmaya varılmasa dahi bir rakibin geleceğe ilişkin

fiyatlama stratejisini açıkladığı bir toplantıya sadece katılmış olmak da bir karine

olarak kabul edilmektedir.”

(84) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin uygulanması bakımından önem arz eden bir başka ilke, 4054 sayılı Kanun uyarınca uzlaşmanın tespitinde delil serbestisi ilkesinin geçerli olmasıdır. Zira Kanun’un 40. ve 44. maddeleri uyarınca rekabet hukukunda re’sen araştırma ve re’sen harekete geçme ilkeleri benimsenmiştir. Mezkûr düzenlemeler kapsamında Kurul, ihbar veya şikâyet üzerine yahut re’sen belirli bir ihlal iddiasına yönelik işlem başlatmakta, Kurul tarafından yetkilendirilen raportörler ise Kanun’un 14. ve 15. maddelerine dayanarak her türlü evrakı ve bilgiyi talep edebilmekte, ayrıca Kanun’un 40. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca her türlü delili Kurula bildirebilmektedir. Benzer şekilde ihlal iddiasına muhatap olan teşebbüsler de “kararı etkileyebilecek her türlü bilgi ve delili” Kurul’a sunma imkânına sahiptir. Bu çerçevede uzlaşmaların ispatında birincil delillerin yanı sıra ikincil delillerin de kullanılabileceği görülmektedir [27].

(85) Rekabet hukuku uygulamasında her türlü ispat vasıtasının delil olarak kullanılabileceği öngörülmekle birlikte, söz konusu vasıtaların değerlendirilmesinde delillerin haiz olduğu ispat gücü önem arz etmektedir. Bu çerçevede ihlalin varlığı yahut hangi teşebbüslerin ihlale taraf olduğu değerlendirilirken, elde edilen delillerin miktarından ziyade bu delillerin nitelik itibarıyla ihlali ispatlamaya yeterli olup olmadığının 24 Kurulun 18.04.2011 tarihli ve 11-24/464-139 sayılı kararı syf. 58 (Otomotiv); 08.03.2013 tarihli ve 13- 13/198-100 sayılı kararı para. 111-113 (Banka-2 Faiz).

25 Kurulun 18.04.2011 tarihli ve 11-24/464-139 sayılı kararı (Otomotiv).

26 Danıştay 13. Dairesi 06.04.2017 tarihli, E.2011/3814, K.2017/958 sayılı kararı (Otomotiv).

27 Kurulun 07.06.2006 tarihli ve 06-41/519-139 sayılı kararı syf. 17 (Meyve Suyu); 03.02.2011 tarihli ve 11-07/121-36 sayılı kararı syf. 42 (Gimsa); 08.03.2013 tarihli ve 13-13/198-100 sayılı kararı para. 107 (Banka-2 Faiz).

Sayfa 36

belirlenmesi gerekmektedir. Dolayısıyla kimi hallerde tek bir delil dahi ihlal iddiasının ispatı için yeterli kabul edilebilmektedir [28].

(86) Delillerin değerlendirilmesi bakımından dikkate alınması gereken bir başka husus, mevcut delillerin ispat gücü ölçülürken her bir belgenin münferit olarak ispat standardını sağlamasının zorunlu olmaması, diğer bir ifadeyle delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekliliğidir. Bu çerçevede her bir delilin konu, süre, taraflar gibi ihlalin tüm unsurlarını içermesi gerekmemekte, birbirleriyle tutarlı olmaları koşuluyla, delillerin bir bütün olarak söz konusu unsurları ortaya koymalarının yeterli olacağı kabul edilmektedir [29].

I.5.2. Rekabet Hukuku Yönüyle Ayartmama Anlaşmalarına ve Ücret Tespit Uygulamalarına Genel Bakış

(87) Ayartmama anlaşmaları, Rekabet Terimleri Sözlüğü’nde “bir teşebbüsün bir başka teşebbüsün çalışanlarına iş teklif etmemesine veya bu çalışanları işe almamasına ilişkin olarak, doğrudan veya dolaylı şekilde yapılan anlaşmalar” olarak tanımlanmıştır. Bu tür anlaşmalar belirli durumlarda rekabet hukuku kurallarının ihlali olarak değerlendirilebilmektedir.

(88) Çalışanlar teşebbüslerin en önemli varlıklarından biridir. Doğal olarak birçok işveren çalışanlarının işten çıkmasını engelleme eğilimindedir. Özellikle üretken bir çalışanın rakip teşebbüse geçmesi durumunda işveren için hatırı sayılır bir zararın doğacağını söylemek mümkündür [30]. Bu durum özellikle inovasyon ağırlıklı rekabetin görüldüğü yüksek teknoloji içeren sektörlerde nitelikli çalışanlar için geçerli olacakken, niteliksiz çalışanların istihdam edildiği sektörlerde aynı durumun çalışan arzının kısıtlı olduğu haller açısından geçerli olacağını söylemek de mümkündür. Bu anlamda çalışan mobilitesi [31] teşebbüslerin pazardaki iş yapış biçimlerini, dolayısıyla pazardaki güçlerini de doğrudan etkileyebilmektedir. Bunun yanı sıra üretim sürecinde en önde gelen maliyetlerden biri emeğin maliyetidir. Bir başka deyişle teşebbüslerin üretim sürecinde yaptıkları alımların başında emek gelmektedir. Bu doğrultuda, teşebbüslerin çalışanların mobilitelerini azaltmakta ve ücretlerini baskılamakta yararı olabileceği açıktır.

(89) Teşebbüslerin sıklıkla kullandığı istihdam yöntemlerinden biri rakip teşebbüslerin çalışanları ile irtibata geçerek onları kendi teşebbüslerinde çalışmaları için “ayartmaya” çalışmalarıdır. Bu noktada çoğunlukla çalışanları kazanmaya çalışan teklifçi teşebbüsün sunduğu görece yüksek ücretler çalışanlar adına büyük önem taşımaktadır. Diğer bir deyişle çalışan transferlerini sağlayan en önemli unsur teşebbüsler arası maaş farklılıklarıdır. Bu farklılıklar iş gücü pazarı açısından rekabeti oluşturan esas unsur olduğundan, teşebbüsler rakipleri ile yapacakları maaşların sabitlemesine veya doğrudan çalışanların ayartılmamasına yönelik anlaşmalar ile iş gücü pazarına yönelik rekabeti ortadan kaldırmayı tercih edebilmektedir. Bu anlaşma türlerinin yanı sıra çalışanlara ilişkin hassas bilgilerin paylaşılması ve iş koşullarının rakiplerce belirlenmesi gibi ihlal türlerine de rastlanabilecektir [32].

28 Kurulun 08.03.2013 tarihli ve 13-13/198-100 sayılı kararı para. 108 (Banka-2 Faiz).

29 Kurulun 08.03.2013 tarihli ve 13-13/198-100 sayılı kararı para. 109 (Banka-2 Faiz); 14.01.2016 tarihli ve 16-02/44-14 sayılı kararı para. 156 ve 157 (Ege Bölgesi Çimento).

30 SHY, O. ve STENBACKA, R. (2019) “Anti-poaching agreements in labor markets” Economic Inquiry, Vol. 57, No. 1, s.243-263.

31 Çalışan mobilitesi kavramı emek faktörünün firmalar, meslekler ve coğrafi bölgeler arasındaki hareket dinamiğini ifade etmektedir. Bkz. GÜNDOĞAN, N; BİÇERLİ, M.K. (2004) “Çalışma Ekonomisi” T.C Anadolu Üniversitesi Yayını No:1451, s.131.

32 OECD (2019), “Competition Concerns in Labour Markets – Background Note”, s.19-21.

Sayfa 37

(90) Bu noktada iş gücü pazarında yaşanan rekabet ihlalleri açısından zarar teorisine yönelik oluşabilecek şüphelerin giderilmesi gerekmektedir. Temel bir yaklaşımla rekabet hukuku, ürünlerin alıcılarının ve satıcılarının serbest piyasa olanaklarını korumayı amaçladığı gibi iş gücü hizmetlerinin alıcıları ve satıcıları adına da aynı amacı taşımaktadır [33]. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi mal ve hizmet piyasalarındaki rekabetin doğrudan veya dolaylı olarak engellenmesini, bozulmasını ya da kısıtlanmasını ihlal olarak kabul etmiştir. Keza iş gücü pazarındaki eylem ve anlaşmalar ile mal ve hizmet piyasalarındaki rekabetin dolaylı olarak engellenmesi de mümkündür [34].

(91) İş gücü pazarındaki rekabeti kısıtlayıcı anlaşmaların etkilerinin sadece bu pazarla sınırlı kalmayarak tüketiciye yansıyıp yansımadığı tartışmalı bir konudur. Bahse konu tartışma 19-06/64-27 sayılı BFİT kararı içerisinde de irdelemiştir. Kararda;

“Diğer alım kartellerinde olduğu gibi, iş gücü piyasasında rekabeti kısıtlayan

teşebbüslerin katlandıkları iş gücü maliyetini azaltarak kârlarını artırması

mümkün olup bu kâr artışının da teoride belirli rekabetçi pazar koşulları

altında, çıktı pazarında tüketicilere refah artışı olarak yansıma ihtimali

bulunmaktadır. Ancak bu anlaşmalar iş gücü piyasasında çalışanların

refahında çok daha çarpıcı şekilde azalmaya sebep olmakta ve iş gücü

pazarında, rakipler arası müşteri paylaşımının çıktı pazarlarında

yaratacağına benzer etkiler yaratmaktadır. Bu çerçevede bu anlaşmaların

yatay pazar paylaşımı anlaşmalarına benzer anti-rekabetçi etkiler

doğuracağı, iş gücü piyasasında çalışanların iş değiştirme imkânlarını

sınırlayarak dolaylı olarak maaşların sabitlenmesine yol açacağı

öngörülmektedir. Birçok yazar tarafından desteklenen, ABD Adalet

Bakanlığının yukarıda yer verilen kararlarda ve açıklamalardaki yaklaşımı, bu

anlaşmaların çıktı pazarlarındaki ihtimal dâhilindeki dolaylı etkilerinden

ziyade girdi pazarlarına bir başka deyişle iş gücü pazarlarına getirdiği

doğrudan kısıtlara odaklanmaktadır.”

ifadelerine yer verilmiştir. Diğer bir anlatımla Kurul bahse konu tipteki anlaşmaların tüketici özelindeki yansımalarından ziyade iş gücü pazarındaki yansımalarına öncelik verilebileceğini ifade etmiştir.

(92) Bununla birlikte ücret tespiti ve çalışan ayartmama gibi anlaşmaların satış pazarının değişkenlerine göre üretilen ürün ya da sunulan hizmetin niteliğinde veya niceliğinde düşüş yaratabileceğini, dolayısıyla tüketici refahında düşüş gözlemlenebileceğini kabul eden görüşler de bulunmaktadır [35]. Literatürde, rekabetçi bir pazarda emek arz edenler emeklerinin marjinal değerinin karşılığı olan seviyede bir maaş alırlarken, monopson gücünü haiz bir teşebbüsün ya da anti rekabetçi uzlaşmalar yoluyla birden fazla teşebbüsün maaşları baskılaması sonucunda emek arzının düşeceği, emek arzının düşmesiyle üretimin dolayısıyla çıktının azalacağı, azalan çıktı sonucunda fiyatların 33 Roman v. Cessna Aircraft Co., 55 F.3d 542, 544-45 (10th Cir. 1995).

34 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinin gerekçesinde yer alan “Kuşkusuz, toplu pazarlık esasının kabul edildiği emek piyasası bu tanımın dışındadır.” ifadesi işverenler arasında yapılan anlaşmaları kanun kapsamı dışında tutmak amacını taşımamaktadır. Gerekçedeki toplu pazarlık esasına yapılan vurgu toplu iş sözleşmeleri, sendikalar gibi kurumların rekabet hukuku uygulamalarına konu edilip edilemeyeceği tartışması açısından önem taşıyacak olsa bile, Kurul kararlarında da yer verildiği üzere teşebbüsler arasındaki iş gücü pazarına yönelik anlaşmaların 4054 sayılı Kanun kapsamında incelenebilir olduğu görülmektedir.

35 MARINESCU, I. ve HOVENKAMP, H. (2018) “Anticompetitive Mergers in Labor Markets” Institute For Law And Economics, Research Paper No. 18-8, s.39.

Sayfa 38

yükseleceği ve son tüketici adına refah kaybı yaşanacağı ifade edilmektedir [36]. Son olarak iş gücü pazarında oluşan suni monopson yapı, monopole benzer şekilde dağıtım etkinliğinin oluşmasını engelleyebilecektir [37]. Çıktı niceliği üzerindeki etkilerinin yanı sıra iş gücü pazarındaki rekabet karşıtı anlaşmaların ürün veya hizmetin kalitesi üzerinde de olumsuz etkiler doğurması muhtemeldir. Nitelikli iş gücünün istediği şartlar altında hizmet sunmasını engelleyen çalışan ayartmama anlaşmaları çalışan transferleri neticesinde ortaya çıkabilecek sinerjiyi ve verimlilik artışlarını engelleyebilecektir. Ücretlerin baskılanmasına yönelik anlaşmalar ise emek arz edenlerin motivasyonlarını kaybetmelerine neden olarak özellikle hizmet sektörü bakımından nihai çıktılarda niteliksel bir düşüş yaşanmasına neden olabilecektir.

(93) Esasen, iş gücü pazarlarına yönelik rekabet hukuku uygulamasının temel kısmını oluşturan çalışanların maaşlarını sabitlemeye/çalışan ayartmamaya yönelik yapılan anlaşmalar pazarın alım tarafında kurulan kartellerden farklı değildir. Pazarın alım ya da satım tarafında bulunmaları farklılığı dışında; çalışan ayartmama anlaşmaları ile müşteri/pazar paylaşımı anlaşmalarının, ücret tespiti anlaşmaları ile fiyat tespiti anlaşmalarının temel bir farklılığı bulunmadığı gerek doktrinde gerekse de içtihat ile ortaya konulmuştur [38].

(94) ABD Adalet Bakanlığı (DOJ) tarafından çalışan ayartmama anlaşmalarına yönelik 2007-2013 yılları arasında Silikon Vadisi’nde faaliyet gösteren yüksek teknoloji şirketlerine karşı bazı davalar yürütülmüştür. Bu davalardan ilkinde Adobe, Apple, Google, Intel, Intuit, ve Pixar’ın birbirlerinin belirli çalışanlarını ayartmamak üzerine anlaştıkları iddia edilmiştir. DOJ davanın uzlaşma ile sonuçlanmasından önce yayımladığı açıklamada anlaşmaların per se kanuna aykırı olduğunu değerlendirse [39] de, United States v. Lucasfilm Ltd. [40] ve United States v. eBay [41] davalarında olduğu gibi davanın uzlaşma ile sonuçlanması dolayısıyla mahkeme ilgili ihlalin per se ya da rule of reason değerlendirme standartlarından hangisine tabi olduğu konusunda nihai kararını açıklamamıştır.

(95) Bir diğer davada ise Arizona’daki hastane ve bakım merkezlerinin oluşturduğu ve toplu alımlar yapan bir teşebbüs birliğinin, üyelerine hemşire sağlayan bürolar ile yaptığı anlaşma incelenmiştir. Bu anlaşmanın, hastaneler arasında hemşire sağlamaya yönelik rekabeti ve hemşire sağlayan bürolara ödenecek ücreti (dolayısıyla hemşirelere ödenecek maaşları) azalttığından bahisle kanunu ihlal ettiği karara bağlanmıştır [42].

36 HOVENKAMP, H. (2019) “Competition Policy for Labour Markets” U of Penn, Inst for Law & Econ Research Paper No. 19-29, s.2-3; NAIDU, S., POSNER, E. & WEYL, E. G. (2018) “Antitrust Remedies for Labor Market Power”, 132 HARV. L. REV. 536.

37 OECD (2019), “Competition Concerns in Labour Markets – Background Note”, s.10.

38 “In re: Railway Industry Employee No-Poach Antitrust Litigation”, Civil No. 2:18-MC-00798-JFC, MDL No. 2850 (https://www.justice.gov/atr/case-document/file/1131056/download); United States v. eBay, Inc., 968 F.Supp.2d 1030 (N.D. Cal. 2013); TALADAY, J. M ve MEHTA, V. (2017), “Criminalization of wage-fixing and no-poaching agreements” CPI’s North America Column, s.1-2; Phillip E. Areeda and Herbert Hovenkamp (2019), Antitrust Law - An Analysis of Antitrust Principles and Their Application, Wolters Kluwer.

39 DOJ açıklamasında ayrıca, paylaşım anlaşmalarının girdi veya çıktı pazarında gerçekleştirilmesinin bir farkının bulunmadığını vurgulamıştır. “Competitive Impact Statement at 7–8, United States v. Adobe Sys., Inc. (No. 10-CV-01629) (D.D.C. 2010)”

40 Complaint, U.S. v. Lucasfilm Ltd., No. 1:10-cv-02220 (D.D.C. 2010).

41 Amended Complaint, United States v. Ebay, Inc., No. 12-CV05869 EJD (N.D. Cal. 2013).

42 Complaint, United States v. Arizona Hosp. & Healthcare Ass’n & AzHHA Service Corp., No. CV07- 1030-PHX at 2 (D. Ariz. 2007).

Sayfa 39

(96) 2016 yılında ise ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC) ve DOJ birlikte bir rehber doküman (Rehber) yayımlamış olup burada rakip firmalar arasında yapılan ve birbirilerinin çalışanlarını işe almama (çalışan ayartmama) ya da maaşlara ilişkin rekabet etmeme (ücret tespiti) anlaşmalarının per se ihlal sayılacağı belirtilmiştir [43]. Rehber işverenler arasındaki rekabetten tüketicilerin de yarar sağlayabileceğini, çünkü rekabetçi iş gücünün daha fazla ya da daha nitelikli ürün ve hizmet yaratabileceğini belirtmiştir. Bu dosyada da önem taşıyan, Rehber’in ortaya koyduğu en önemli ilke açık ücret tespiti/çalışan ayartmama anlaşmalarının (naked wage fixing/no poaching agreements) per se ihlal niteliği taşımasıdır. Açık anlaşma, işverenler arasındaki meşru bir iş birliğinden bağımsız ya da bu iş birliği açısından makul bir şekilde gerekli olmayan anlaşma olarak tanımlanmıştır. Bu tip açık anlaşmaların Rehber’de yer alan yaklaşıma göre rekabetçi etkilerinden bağımsız olarak rekabet ihlali olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Gerçekten de meşru iş birlikleri yahut anlaşmalar içerisinde yer alan iş gücü pazarına ilişkin sınırlamalara etki temelli analizlerle yaklaşmak yerindedir. Keza Kurulumuz ve Komisyon da bazı kararlarında çalışan ayartmama anlaşmalarını, aşağıda açıklanacağı üzere, yan sınırlama doktrini kapsamında incelemiştir. Bununla birlikte örneğin devralma, ortak girişim, ortak alım gibi genel çerçevedeki anlaşmaların uygulanması açısından öngörülmemiş sınırlamaların amaç bakımından ihlal olarak değerlendirmesi mümkündür.

(97) Rehber sonrası dönemde ABD’de dikkat çeken kararlardan ilkinde DOJ [44], 2018 yılında demiryolu teçhizatı sağlayıcısı rakip iki teşebbüse yönelik olarak, mevcut işverenin önceden onayı olmadan birbirlerinin çalışanlarına iş teklif etmeme ve işe almamaya ilişkin bir anlaşma içerisinde oldukları gerekçesiyle açılan soruşturma sonucunda aldığı karar ile teşebbüsler arasında yapılan çalışan ayartmama anlaşmalarının rekabet ihlali yarattığı tespitinde bulunmuş, bununla birlikte davayı uzlaşma yoluyla kapatmıştır.

(98) Yakın tarihte sonuçlanan ücret tespiti anlaşmalarına ilişkin soruşturmada ise FTC, evde bakım hizmeti sunan teşebbüslere terapist istihdamı sağlayan iki büronun terapistlerin maaşlarını sabitlemeye/düşürmeye yönelik bir anlaşma içerisinde oldukları ve benzer teşebbüsleri maaşları sabitleyerek terapistlerin transferlerini engellemeye davet ettikleri konusunu incelemiştir. Uzlaşma ile sonuçlanan soruşturma sonunda FTC, belirli yükümlülükler getirdiği soruşturulan tarafların çalışanların maaşlarına (ve çalışanlara yapılan her türlü ödemelere) yönelik hiçbir uzlaşma içerisine giremeyeceğine ve maaşlara yönelik bilgi değişimi yapamayacağına hükmetmiştir. Karar yönünde oy kullanan üç FTC üyesinin yayımladığı açıklamada 2016 yılındaki Rehber’e atıf yapılarak çalışanların rekabetçi pazarlarda kazanması gereken ücretleri kazanmasının sağlanması fikrinin halen geçerliliğini koruduğu ifade edilmiştir. Açıklamada dikkat çeken bir unsur da, soruşturma konusu anlaşma ile rakiplerin pazarın normal işleyişinin yerine kendi uzlaşan iradelerini koyduklarının, bu anlaşmanın rekabetçi işleyişe doğası gereği zarar verdiğinin ve per se ihlal niteliği taşıdığının vurgulanmasıdır. Açıklamayı kaleme alan üyeler aynı zamanda bu dosya özelinde para cezası verilmesi şartlarının oluşmadığı gerçeğinin yanında, ileride bu tip ihlallere yönelik para cezası uygulanmasından kaçınılmayacağını belirtmiştir [45].

43 DOJ-FTC Antitrust Guidance For Human Resource Professionals, 2016.

44 United States v. Knorr-Bremse AG and Westinghouse Air Brake Technologies Corporation, No.1:18- cv-00747 (03.04.2018).

[45] Karara yönelik karşı oyu bulunan yargıç açıklamasında, fiyat anlaşması gibi ücret tespiti anlaşmalarının da zor ve nadir tespit edilen anlaşmalar olduğu ve adli sorumluluk doğurabilecek per se ihlaller yarattığı gerçeğine rağmen ağır yükümlülükler içermeyen bir uzlaşma kararının bu gibi dosyalar adına uygun olmadığını ifade etmiştir.

Sayfa 40

(99) AB’de birleşme ve devralma işlemlerinde, çalışan ayartmama hükümleri işlemin gerçekleşmesi ile doğrudan ilgili ve gerekli olması koşulu ile yan sınırlama olarak değerlendirilmektedir. Bunun yanında çeşitli ülke otoritelerinin iş gücü pazarındaki ihlallere yönelik kararları bulunmaktadır. Fransız ve İngiliz Rekabet Otoriteleri, manken ajanslarına yönelik yürüttükleri ve odağında fiyat anlaşmalarının olduğu soruşturmalar içerisinde dolaylı olarak çalışanların maaşlarının belirlenmesine yönelik etki doğuran hükümleri de incelemiş ve bu anlaşmaları amaç yönünden kanuna aykırı bulmuştur [46]. Hollanda’da ise 2010 yılında alınan bir kararda, 15 hastanenin arasındaki incelemeye konu anlaşmanın diğer hükümlerinin yanı sıra bir hastanede çalışan anestezi uzmanlarına ek ödeme yapılmamasına yönelik bir madde içerdiği görülmüş ve mahkeme tarafından bu hükmün rekabete aykırı olduğu sonucuna varılmıştır [47]. Avrupa ve ABD dışındaki rekabet otoritelerinin de çeşitli kararları ve rehber çalışmaları bulunmaktadır [48].

(100) Diğer rekabet otoritelerine benzer şekilde Kurulumuzun da gerek çalışan ayartmama hükümlerine gerekse de ücret tespiti ve maaş bilgisi paylaşmaya değinen kararları bulunmaktadır. Öncelikle yukarıda değinildiği üzere Kurul bazı devralma kararlarında devralma sözleşmelerinin içinde yer verilen istihdam etmemeye yönelik şartları yan sınırlama kavramı dâhilinde değerlendirerek, işlemin uygulanmasıyla doğrudan ilgili ve gerekli olup olmadığını incelemiştir [49]. Bunun yanında Kurul kararları içerisinde çalışanların maaşlarının rakip işverenlerce sabitlenmesine yönelik değerlendirmelere de rastlanmaktadır. 28.07.2005 tarih ve 05-49/710-195 sayılı Kurul kararında dizi yapımcılarının oyuncu transferi yapmama ve sabit ücret uygulanması hususlarında aralarında anlaştıkları iddiası incelenmiştir. Kararda,

“4054 sayılı Kanunun 4. maddesinin (a) bendi gereğince “mal veya

hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi

unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” yasaktır. Bu

çerçevede, TV dizisi yapımcıları, oyuncu ücretlerini anlaşma yoluyla

belirledikleri takdirde, bu eylemin maddede bahsi geçen alım fiyatlarını

belirleme anlamına geleceği ve bu durumun açık bir biçimde rekabetin

engellenmesi amacını taşıyacağı ve alınan prensip kararlarının uygulanması

halinde piyasada rekabetin engelleneceği açıktır.”

değerlendirmesine yer verilmiştir.

(101) Anılan değerlendirmede Kurulun çalışanların maaşlarının belirlenmesine yönelik anlaşmaları alım fiyatlarının belirlenmesine yönelik bir anlaşma olarak nitelediği ve https://www.ftc.gov/system/files/documents/public_statements/1552484/171_0134_your_therapy_sou rce_dissentingstatementchopra.pdf

[46] Décision n° 16-D-20 du 29.09.2016 French Competition Council (Fransız Rekabet Otoritesi); Competition and Markets Authority (İngiliz Rekabet Otoritesi), Case CE/9859-14, “Conduct in the modelling sector” (16.12.2016).

47 LJN: BM3366 (Court of Hertogenbosch) HD 200,056,331 Karar Tarihi: 05.04.2010, Yayımlanma Tarihi: 04.05.2010.

48 Singapore v. Employment Agencies, The Competition Commission of Singapore, CCS 500/001/1 (Singapur Otoritesinin, 16 istihdam bürosunun çalışanlarının aylık maaşlarını sabitlediği gerekçesiyle kanunun amaç bakımından ihlal edildiğine yönelik kararı.); Hong Kong Otoritesinin konuyla ilgili bülteni (https://www.compcomm.hk/en/media/press/files/20180409_Competition_Commission_Advisory_Bulle tin_Eng.pdf); Japon Otoritesinin konu hakkındaki raporu, https://www.jftc.go.jp/en/pressreleases/ yearly2018/February/180215.html.

49 Kurulun 09.05.2012 tarihli, 12-25/717-203 sayılı; 20.05.2008 tarihli, 08-34/455-160 sayılı; 18.06.2009 tarihli, 09-29/602-143 sayılı; 11.09.2008 tarihli, 08-54/847-338 sayılı; 29.11.2007 tarihli, 07-88/1113-435 sayılı kararları.

Sayfa 41

böyle bir anlaşmanın rekabetin engellenmesi amacını taşıyacağını ifade ettiği görülmektedir. Bununla birlikte yapılan incelemeler sonucunda yeterli delil bulunamadığından Kurul tarafından bir soruşturma yürütülmemiş olup oyuncu ücretlerinin sabitlenmesi suretiyle rekabetin kısıtlanması ihtimali bulunduğundan, 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca hakkında önaraştırma yapılan teşebbüslere yazılı görüş gönderilmesine hükmedilmiştir.

(102) 03.03.2011 tarihli ve 11-12/226-76 sayılı Kurul kararında ise, Türkiye Özel Okullar Birliği Derneğine mensup özel okullar arasında yapılan bir anlaşmada “Kurumlar bir başka özel okulun öğretmeni ya da çalışanına doğrudan transfer teklifi yapamazlar” hükmünün de yer aldığı görülmektedir. Kararda ilgili anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğuna ve 5. maddesi kapsamında muafiyet alamayacağına hükmedilirken özel okullarda görev yapan öğretmenlerin başka okullara geçişinin zorlaşabileceğinin de görüldüğü, bu anlaşmaya konu ilkelerin tüketicilere belirgin bir fayda sağlamadığı, aksine gerek tüketicilere gerekse bu okullarda görev yapan öğretmenlere zarar verdiği belirtilmiştir. Mevcut dosya açısından ilgili kararda önem taşıyan husus ise, özel okullar arasında yapılan toplantılara yönelik olarak bu toplantılarda, okul ücretlerinin tespiti, maaş ve burs gibi temel rekabet parametrelerine ilişkin bilgi paylaşımı yapıldığından, bu bilgi değişimlerinin rekabeti kısıtlayıcı bir nitelik taşıyabilecekleri değerlendirmesidir. Bu değerlendirme ile Kurul maaş bilgilerini de rekabete duyarlı bilgiler arasında sayarak bu konudaki bilgi değişimlerinin ihlal yaratabileceğini açıkça ortaya koymuştur.

(103) Kurul 2019 yılında aldığı BFİT kararında, franchise alanın BFİT ve/veya BFİT’in başka bir franchise alanı tarafından çalıştırılmakta/eskiden çalıştırılmış olan veya rakip firmalarda çalışmış olan hiçbir personeli BFİT’in önceden yazılı onayı olmaksızın çalıştıramayacağını ifade eden hükümleri değerlendirmiştir. Kararda ilgili hükmün, işe alımları bütünüyle yasaklamadığı ve franchise verenin önceden yazılı onayı olması koşulunun arandığı, bu nedenle klasik bir çalışan ayartmama anlaşması olmadığı ifade edilmiştir. Ayrıca ilgili çalışanların transferinin yapıldığını gösterir bilgi ve belgelere de ulaşıldığından, personel transferinin kısıtlanmadığının söylenebileceği belirtilmiştir. Bununla beraber ilgili hükmün dolaylı da olsa iş gücü piyasasında oluşturabileceği olası etki bakımından 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan bireysel muafiyet değerlendirmesi sonucunda ise, ilgili hükmün iş gücü piyasasında rekabeti gereğinden fazla kısıtlayabileceği ve personel transferi konusunda franchise verenin onayının neden talep edildiğinin açık olmaması sebebiyle zorunlu olandan fazla sınırlama içerdiği gerekçesiyle anlaşmaya muafiyet tanınmamıştır. Sonuç olarak ilgili hükmün sözleşme süresi ile sınırlandırılması ve yazılı onayın gerekçesinin açıkça belirtilmesi ve Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca görüş bildirilmesine karar verilmiştir.

(104) Kurulun 02.01.2020 tarih ve 20-01/3-2 sayılı İzmir Konteyner kararında İzmir karayolu konteyner taşımacıları arasındaki çalışan ayartmamaya ve çalışan ücretlerini sabitlemeye yönelik anlaşmalar değerlendirilmiştir. Kararda Kurul İzmir merkez ve çevre ilçelerde yer alan limanlara veya bu limanlardan karayoluyla konteyner taşımacılığı yapan teşebbüslerin çalışan maaşlarını sabitlemeye yönelik anlaşmalar yaptıkları, bu anlaşmaların amaç bakımından rekabet ihlali teşkil ettiği ifade edilmiş, bununla birlikte dosyaya taraf teşebbüslere 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca görüş bildirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

(105) Kurulun 01.04.2021 tarih ve 21-18/213-M sayılı kararıyla yürütülmekte olan iş gücü piyasalarındaki çalışan transferini engellemeye dönük centilmenlik anlaşmaları konulu

Sayfa 42

soruşturma kapsamında, taraflardan taahhüt sunma görüşmelerini başlatma niyetinde olan (.....) başvurusu, Kurul tarafından personel transferinin engellenmesinin “açık ve ağır ihlal niteliğinde” olduğu belirtilerek 01.07.2021 tarih ve 21-33/438-M sayılı karar ile reddedilmiştir.

(106) Dolayısıyla iş gücü piyasalarında rakipler arasında yapılan personel transferinin engellenmesine ve personel maaşlarının belirlenmesine dönük centilmenlik anlaşmalarının rekabeti amacı itibarıyla sınırladığı görüşü ağır basmaktadır. Buna ek olarak yazın ve içtihat, personel transferinin engellenmesine yönelik anlaşmaların ayrıca dolaylı olarak personel maaşlarının belirlenmesine yol açabileceğini vurgulamaktadır. İlaveten bahsedildiği üzere Kurul tarafından, personel transferinin engellenmesi, açık ve ağır ihlal olarak nitelendirilmektedir. Açık ve ağır ihlal, Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ’de (Taahhüt Tebliği) “Rakip teşebbüsler arasında fiyat tespiti, müşterilerin, sağlayıcıların, bölgelerin ya da ticaret kanallarının paylaşılması, arz miktarının kısıtlanması veya kotalar konması, ihalelerde danışıklı hareket, gelecekte uygulanması planlanan fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgilerin paylaşılması” şeklinde tanımlanmakta olup bilgi değişimi hususu haricinde yer verilen tanım Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem Ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’te (Ceza Yönetmeliği) yer alan kartel tanımı ile benzeşmektedir. Çalışan ayartmama anlaşmaları bu ifadede yer alan sağlayıcıların paylaşılması (emek arz edenlerin); çalışan maaşlarının tespit edilmesi uygulamaları ise bir fiyat tespiti (girdi fiyatı) uygulaması olarak ele alınabilecektir.

(107) Bununla birlikte çıktı pazarlarındaki kartelin tam simetriği olan ve aynı etkiyi üst pazarda (işgücü/girdi pazarında) doğuran girdi/alım kartelleri de açık ve ağır ihlal tanımı kapsamında ele alınabilmektedir. Keza ekonomi yazını bakımından da çıktı pazarındaki karteller ile girdi pazarındaki karteller arasında bir fark bulunmamakta, her iki tür kartel de rekabet hukukunun çıkış noktası olan yapay şekilde tekelci gücü kullanma imkânına kavuşmayı hedeflemekte ve tüketici (alım karteli bakımından üretici) faydasını ele geçirmeyi; rekabetçi dengeye göre kartel taraflarının pazarın karşı taraftaki oyuncuların zararına olacak şekilde daha yüksek bir fayda elde etmesini sağlamaktadır. Dolayısıyla personel transferinin engellenmesine yönelik rakipler arasındaki centilmenlik anlaşmaları 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini amaç bakımından ihlal etmektedir.

I.5.3. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirme

I.5.3.1. Diğer Bazı Hizmetlerde Fiyat Tespiti İddiasına İlişkin Değerlendirme

(108) Delil 2/29’da yer alan ifadelerden HAYAT ile ARİTMİ arasında psikoteknik rapor onayı için ortak tutum sergilenmesi niyetine yönelik konuşmalar gerçekleştirildiği görülmektedir. İlk olarak söz konusu belgede bahsi geçen psikoteknik raporunun; 18.07.1997 tarih ve 23053 sayılı " Karayolları Trafik Yönetmeliği”nin “Sürücü Belgesi Alacakların Sağlık Muayenelerine Ait Esaslar” başlığı altında düzenlendiği ve sürücülerin sağlaması gereken kriterlerden biri olduğu görülmektedir. Bu kapsamda Sağlık Müdürlüklerince ruhsatlandırılmış bir psikoteknik değerlendirme merkezinden alınan psikoteknik raporunun ise psikiyatri uzmanı tarafından onaylanması gerektiği anlaşılmaktadır. Psikoteknik raporunun psikiyatri uzmanı tarafından onayının fiyatına yönelik olarak, HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi (.....) ile

Sayfa 43

ARİTMİ Genel Müdürü (.....) arasında geçen 23.09.2020 tarihli WhatsApp yazışmasına

aşağıda yer verilmektedir:

(.....) (ARİTMİ (.....))

“Hayırlı akşamlar. Psikoteknik raporlarının psikiyatri uzmanı

tarafından onayı için sizin ordan 50 TL alındığını söylüyorlar. Biz

(.....) TL alıyoruz. Bu durum doğrumudur? ne yapalım?”

(.....) (HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi)

“Sorayım şimdi

50 çok düşük

Ortak rakam yaparız”

(.....) (ARİTMİ Genel Müdürü)

“Tamam”

(.....) (HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi)

“Anlaşmalı olduğumuz birkaç yere 50 TL’den veriyorlar mış

konuştum fiyatı 100 TL’ye çekecekler sizde 100 diyebilirsiniz

Veya 120 derseniz biz de öyle diyebiliriz.”

(.....): (ARİTMİ Genel Müdürü)

“120 olsun

Dr işlerini bu kadar ucuzlatmayalım”

(109) İlgili yazışmadan, tarafların psikoteknik rapor onay fiyatlarını birlikte belirleme güdüsü

içerisinde oldukları görülmektedir. Bu kapsamda HAYAT ve ARİTMİ’nin Ocak 2020-

Temmuz 2021 döneminde aylık bazda psikoteknik raporu onay fiyatlarına aşağıdaki

tabloda yer verilmektedir:

Tablo 2- HAYAT [50] ve ARİTMİ’nin Psikoteknik Raporu Onay Fiyatları (TL)

2020 2021

ARİTMİ HAYAT ARİTMİ HAYAT

Ocak120-100100
Şubat120-100100
Mart120-100100
Nisan120-100100
Mayıs120-100100
Haziran120-100100
Temmuz120-100100
Ağustos120100
Eylül120100
Ekim50100
Kasım100100
Aralık100100

Kaynak: Cevabi Yazılar

(110) Yukarıdaki tablo incelendiğinde ARİTMİ ve HAYAT’ın psikoteknik rapor onayı

fiyatlarının, konuşmada bahsi geçen tutarlarla örtüştüğü görülmektedir. Bununla

birlikte ARİTMİ, Ekim ayında 50 TL olan fiyatını Kasım ayında HAYAT ile aynı seviyeye

taşımıştır. Bu durum, konuşmada fiyatı soran tarafın ARİTMİ olması ve sonrasında

HAYAT’ın “ortak rakam yaparız” önerisinin bir sonucudur.

50 HAYAT tarafından psikoteknik rapor onayı hizmetinin 2020 yılı Ağustos ayından itibaren verilmeye

başlandığı belirtilmiştir.

Sayfa 44

(111) Her iki konuşmanın da TSS görüşmeleri sürerken yaşanması önemlidir. Delil 2/32’de ARİTMİ yetkilisi tarafından paylaşılan “birlikte beraber hareket etme adına yaptığımız bu ilk çalışmamın başarılı olmasının bunda sonra başka konularda da beraber hareket etmemizin önünü açacağını düşünüyordum.” ve Delil 2/21’de yine ARİTMİ yetkilisi tarafından paylaşılan “Ve beraber hareket edebileceğimiz diğer konuları da belirlemeliyiz.” şeklindeki ifadelerden hareketle TSS sürecinde yaşanan gelişmelerin rakipler arasındaki iş birliği güdüsünü artırdığı görülmektedir.

(112) Yukarıda yapılan değerlendirmelerden ve ilgili belgenin içeriğinden anlaşılacağı üzere tarafların fiyat seyrine birlikte karar verdikleri ve bu yönde her iki tarafın da irade beyanında bulunarak 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

I.5.3.2. TSS Sürecinde Bilgi Değişimi Yoluyla Birlikte Hareket Edildiği İddiasına İlişkin Değerlendirme

(113) Dosya kapsamında yapılan yerinde incelemelerde, Bursa ilindeki özel hastanelerden bazılarının BUSAD çatısı altında bir araya gelerek TSS katsayıları konusunda ALLIANZ ile görüşme gerçekleştirdikleri tespit edilmiştir.

(114) TSS, ilgili başlıkta detaylarına yer verildiği üzere, SGK tarafından GSS kapsamına alınmış ya da alınmamış olan sağlık hizmetlerinin, gerek teminat kapsamı gerekse teminat yüzdeleri açısından çeşitli paketlerle, GSS sigortalısının ve hak sahiplerinin hastanede ilave ücret ödemeden yararlanmasını sağlayan bir özel sağlık sigortası türüdür.

(115) TSS ile ÖSS arasındaki temel fark, ÖSS bakımından bireyin GSS’den kaynaklanan haklarını kullanmasının mümkün olmaması, TSS bakımındansa GSS'den kaynaklanan haklarını kullanabilmesidir. Bu kapsamda TSS poliçelerinde GSS'nin karşıladığı sağlık giderleri düşülerek poliçe fiyatı belirlendiği için TSS poliçe fiyatları ÖSS poliçe fiyatlarına göre daha düşük belirlenmektedir.

(116) TSB verileri kapsamında ülkemizdeki toplam TSS ve ÖSS’li sayısı ile ödenen toplam tazminat tutarlarına ve ortalama poliçe fiyatlarına aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir.

Tablo 3- Türkiye Geneli TSS ve ÖSS’li Sayısı

Branş Adı20162017201820192020
TSS404.975676.124920.0731.354.3181.606.879
ÖSS2.273.2152.026.4582.223.7582.350.2782.305.318

Kaynak: TSB Cevabi Yazı

Tablo 4- Türkiye Geneli TSS ve ÖSS Prim Üretimi (TL)

Branş Adı2016 2017 2018 2019 2020
TSS206.109.545 493.315.618 535.359.439 995.988.571 1.509.989.356
ÖSS3.677.840.400 4.112.497.429 5.211.692.075 6.655.406.240 7.886.355.487

Kaynak: TSB Cevabi Yazı

Tablo 5- Türkiye Genelinde Ortalama TSS ve ÖSS Poliçe Fiyatı (TL)

Branş Adı 2016 2017 2018 2019 2020

TSS 508 729 581 735 939

ÖSS 1.617 2.029 2.343 2.831 3.420

Kaynak: TSB Cevabi Yazı

(117) Yukarıdaki tablolar incelendiğinde, TSS’li sayısının ÖSS’li sayısına kıyasla çok daha hızlı arttığı görülmektedir. Benzer durum toplam prim üretiminde de görülmektedir. Bu duruma ek olarak, 2020 yılı ortalama poliçe fiyatı ÖSS için 3.420 TL iken, TSS için ise 939 TL olarak gerçekleşmiştir.

Sayfa 45

(118) Özel sağlık kuruluşları sigorta şirketleri ile esas itibarıyla TSS ve ÖSS olmak üzere iki farklı sözleşme ile çalışmaktadır. ÖSS sözleşmelerinin temelini TTB fiyat tarifesi çarpanı oluştururken, TSS sözleşmelerinin temelini SUT fiyat tarifesi çarpanı oluşturmaktadır. Başlangıçta bu iki farklı çarpan arasında önemli bir fark bulunmazken süreç içerisinde TTB fiyatlarının enflasyona paralel olarak düzenli artış gerçekleştirmesi karşısında, SUT fiyatlarının sabit kalması ÖSS ile TSS uygulamaları arasında önemli farklar yaratmıştır. Özel sağlık kuruluşlarının TSS sürecinde yaşadığı sorunların temeline ise bu durum işaret etmektedir (Delil 2/5).

(119) Bursa ilinde de bu durumun bir sonucu olarak özel sağlık kuruluşları ile sigorta şirketleri arasında gerçekleşmesi planlanan görüşmeler bakımından, özel sağlık kuruluşlarınca verilen taahhütnamelerle BUSAD yetkili kılınmış olup işleme özel bir WhatsApp grubu (TSS Çalışma Grubu) oluşturulmuştur.

(120) Bu kapsamda BUSAD çatısı altında bir araya gelen teşebbüslerin eylemlerinin 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu tür bir yatay iş birliği anlaşmasının rekabeti kısıtlayıp kısıtlamadığının değerlendirilmesinde anlaşmanın, rekabeti kısıtlayıcı bir amacı olup olmadığının ve/veya rekabeti kısıtlamaya dönük fiili ya da potansiyel bir etkisinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Rekabeti kısıtlayıcı amaç/etki söz konusu ise anlaşma sonucunda ortaya çıkacak rekabetçi faydaların ve bu faydaların anlaşmanın rekabeti kısıtlayıcı etkilerinden daha fazla olup olmadığının tespiti önem taşımaktadır.

(121) BUSAD bünyesinde TSS sürecine yönelik ortak hareket motivasyonunun ne olduğu, 11.03.2020 tarihinde BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi tarafından “Özel Sağlık Sektörü” isimli WhatsApp grubuna gönderilen;

“… Hastanelerin önemli bir kısmı sözleşmeleri iptal eğilimindeler.

Bağlayıcı karar almamız mümkün değil. TSS sözleşmesini iptal

etmek isteyenlerin ÖSS sözleşmelerini de iptal edeceği yönünde

uyarıldığını duyduk. Toplu bir reaksiyon sonuç verebilir diye

konuştuk… Bursa platformu olarak ortak karar için çalışma

yapabiliriz.”

şeklindeki mesaj içeriğinden anlaşılmaktadır (Delil 2/3). Ardından BUSAD çatısı altında bulunan özel sağlık kuruluşlarınca ortak hareket etme niyeti doğrultusunda toplantılar organize edildiği, ortak hareketin nedeninin ise yukarıda yer verildiği üzere sigorta şirketlerince yapılan düşük ödemeler olduğu “Özel Sağlık Sektörü” adlı gruba 23.04.2020 tarihinde gönderilen aşağıdaki iletiden anlaşılmaktadır (Delil 2/5):

(.....) (BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“… SUT zammı ile TSS firmaları hukuksuz olarak düşük fiyat

ödüyor, bu hususta platform olarak ortak hareket edebilirmiyiz,

uygun görürseniz bu husus tek maddelik zoom görüşmesi ile karara

bağlanabilirmi…”

(.....) (MEDICABİL Yönetim Kurulu Başkanı ve BUSAD Yönetim Kurulu

Başkanı)

“…

Vakit geçirmeden gündeme getirmeliyiz...

Bu Pazar saat 15:00 de zoom üzerinden toplantı yapabiliriz

…”

Sayfa 46

(122) Yukarıdaki yazışmada bahsi geçen ve 26.04.2020 tarihinde BUSAD çatısı altında

gerçekleştirilen toplantıda, 08.03.2020 tarihinde gerçekleşen SUT zammı sonrasında

sigorta şirketlerinin özel sağlık kuruluşlarına ödediği TSS katsayılarında iskontoya

gitmesini takiben, TSS şirketleri ile yapılacak anlaşmalarda BUSAD çatısı altında ortak

hareket edilmesi, ALLIANZ ile görüşme planlanması ve bu kapsamda sigorta

şirketinden talep edilecek katsayının belirlenmesi yönünde kararların alındığı

görülmektedir (Delil 2/7). Söz konusu toplantının ALLIANZ özelinde yapılmasının

nedeninin, ALLIANZ’ın sahip olduğu portföy olduğu hem ilgili belgenin içeriğinden hem

de tarafların sunduğu bilgiler kapsamında hazırlanan aşağıdaki tablodan

anlaşılmaktadır.

Tablo 6- Bursa’da Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin TSS Kapsamında İşlem Gerçekleştirdikleri

Hastaların Anlaşmalı Sigorta Şirketine Göre Dağılımı (%)

1. ANLAŞMALI 2. ANLAŞMALI 3.ANLAŞMALI

TEŞEBBÜS

KURUM KURUM KURUM

ARİTMİ(.....)(.....)(.....)
ATEK (ANADOLU)(.....)(.....)(.....)
ATEK (ESENTEPE)(.....)(.....)(.....)
BURFİZ(.....)(.....)(.....)
CEYLAN(.....)(.....)(.....)
DORUK YILDIRIM(.....)(.....)(.....)
DORUK BURSA(.....)(.....)(.....)
GÖZ VAKFI BURSA(.....)(.....)(.....)
HAYAT(.....)(.....)(.....)
MEDICANA BURSA(.....)(.....)(.....)
MEDICABİL(.....)(.....)(.....)
MEDICALPARK BURSA(.....)(.....)(.....)
PEDMER(.....)(.....)(.....)
ROMATEM(.....)(.....)(.....)

Kaynak: Raportör Hesaplamaları

(123) Yukarıdaki tablodan, teşebbüslerin TSS kapsamında yaptıkları işlemlerin büyük

kısmının ALLIANZ aracılığıyla gerçekleştiği görülmektedir. Bursa ilinde ALLIANZ’ın

portföyünde (.....); en yakın rakibi AXA’nın ise (.....) TSS poliçesi bulunmaktadır.

(124) ALLIANZ ile yapılacak görüşmeler konusundaki toplantı sonucunda alınan kararlar ile

temennilerin yer aldığı ve özel sağlık kuruluşlarının imzasına sunulan belgeye ise

aşağıda yer verilmektedir (Delil 2/7):

Sayfa 47

Ekran Görüntüsü-6

Karardaki grafik

(125) Söz konusu toplantının katılımcılarının kimler olduğuna dair herhangi bir bilgiye

ulaşılamamış olsa da ALLIANZ ile yapılacak görüşmeler konusunda BUSAD’ın

yetkilendirildiğine dair ifadeleri de içeren belgeyi imzalayarak BUSAD’a vekâlet verme

ve TSS anlaşması bulunma durumuna göre aşağıdaki tablo hazırlanmıştır:

Tablo 7: Özel Sağlık Kuruluşlarının Vekâlet ve TSS Anlaşması Durumu 51

Özel Hastaneler

Adı Vekâlet Durumu TSS Anlaşması

ACIBADEM - -

ARİTMİ++
ATEK++
CEYLAN++
CİHANGİR-+
DORUK YILDIRIM++
HAYAT++
MEDICANA BURSA++
MEDICABİL++
MEDICALPARK BURSA++
PEMBEMAVİ+-
RETİNA+-
ROMATEM++

Tıp Merkezleri

Adı Vekâlet Durumu TSS Anlaşması

BURFİZ + +

ACK ÜROTAŞ+-
PEDMER++
ESTETICARE+-

51 İlgili tablodaki özel hastane ve tıp merkezi ayrımı, Bursa İl Sağlık Müdürlüğü verileri esas alınarak

yapılmıştır. https://bursaism.saglik.gov.tr/TR-15575/tip-merkezleri.html; https://bursaism.saglik.gov.tr/

TR,15573/ozel-hastaneler.html

Sayfa 48

ROMMER + +

GÖZ VAKFI BURSA + +

Kaynak: Raportör Çalışması

(126) Tabloda soruşturma kapsamında incelenen 15 özel hastaneden ACIBADEM ve CİHANGİR’in BUSAD’a vekâletname sunmadığı, ayrıca ACIBADEM, PEMBEMAVİ ve RETİNA’nın TSS ile ilgili olarak sigorta şirketi anlaşmasının bulunmadığı görülmektedir. Aynı şekilde soruşturma kapsamında incelenen altı tıp merkezinin tamamı vekâletname sunmuş olsa da ACK ÜROTAŞ ve ESTETICARE’in TSS anlaşmasının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(127) Özellikle TSS anlaşması olmamasına rağmen, TSS anlaşmaları için derneği yetkili kılan tarafların bulunması dikkat çekmektedir. Bununla birlikte zincir olarak faaliyet gösteren hastanelerin sigorta şirketleri ile olan sözleşmelerinin merkezden yapıldığı bilinmektedir. Bu hususların varlığına rağmen vekâlet verilmesinin, yerinde incelemede elde edilen belgelerden de anlaşılabileceği üzere, BUSAD’ın yeniden yapılanma ve sektörde etkin bir rol oynama çabasının bir sonucu olduğu değerlendirilmektedir. Bu durum söz konusu vekâletin paylaşılmasından hemen önce BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi (.....) tarafından gönderilen mesajda yer alan (Delil 2/6);

“…sistemde mevcut olan ancak çeşitli nedenlerle faaliyeti

bulunmayan, burada bulunan bir çok arkadaşımızın da zaten üyesi

olduğu BUSAD (BURSA ÖZEL SAĞLIK KURULUŞLARI

DERNEĞİ) derneğimizin üyelerinin güncellenmesi ve yeni üye

kaydı ile faaliyete geçirilmesi kararlaştırılmıştır. Bu nedenle mevcut

üyelerin ve yeni üyelerin ekteki formu doldurmalarını istiyoruz.”

şeklindeki ifadelerden de anlaşılmaktadır.

(128) Ekran Görüntüsü-6’da yer verilen ve 27.04.2020 tarihine kadar sunulması talep edilen vekâletnamelerin ardından “Özel Sağlık Sektörü” adlı WhatsApp grubunda 30.04.2020 tarihinde toplantı planlandığı, ancak yeterli katılımın olmaması sebebiyle toplantının 01.05.2020 tarihine ertelendiği görülmektedir (Delil 2/8). Söz konusu toplantıdan sonra MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi (.....) tarafından “Özel Sağlık Sektörü” adlı WhatsApp grubuna 01.05.2020 tarihinde gönderilen iletiye aşağıda yer verilmektedir (Delil 2/9):

“Herkese Merhaba,

Bugün saat 14:00 de yapılan ‘’TSS Katsayı Değerlendirme’’

toplantısı sonrasında alınan karar üzerine; Kurumlarımızın elinde

bulunan konumuz şirkete ait katsayı listelerinin ( işlem-hizmet türü

satırlarının karşılarına 3 sütundan oluşan mevcut katsayı-indirimli

yeni katsayı- beklenti katsayılarını barındıran bir tablonun

oluşturularak) en geç 05.05.2020 Salı günü akşamına kadar, ortak

çalışma grubunda paylaşılmak üzere (.....) adresine mail yoluyla

iletilmesi konusunda yardımlarınızı rica ederiz. …”

(129) Söz konusu mesajdan, 01.05.2020 tarihinde planlanan toplantının gerçekleştirildiği ve teşebbüs özelindeki verilerin çalışma grubu üyeleriyle paylaşılacağı anlaşılmaktadır. Bu ileti sonrasında 13.05.2020 tarihinde MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi (.....) tarafından “TSS Çalışma Grubu” kurulmuştur. Bu grubun kurulmasının, vekâletnamenin içeriğinde yer alan “çalışma grubu oluşturulması” ifadesinin eyleme geçirilmesi olduğu değerlendirilmektedir. Söz konusu WhatsApp grubunda; CEYLAN,

Sayfa 49

DORUK YILDIRIM, ATEK, HAYAT, CİHANGİR, PEDMER, ARİTMİ [52] ve MEDICABİL’den temsilcilerin bulunduğu görülmektedir (Delil 2/10). Bu çerçevede yukarıda detaylarına yer verilen vekâlet kapsamında eyleme geçildiği ve vekâletname verenlerden ortak hareket etme yönünde irade gösterenlerin kurulan yeni gruba alındığı anlaşılmaktadır.

(130) Daha önceki konuşmaların gerçekleştiği “Özel Sağlık Sektörü” isimli gruptakine kıyasla daha az katılımcı ile kurulan ve MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi (.....) tarafından 13.05.2020 tarihinde gönderilen grubun ilk iletisine aşağıda yer verilmektedir (Delil 2/11):

“TSS konusundaki ham verilerin bir araya getirilmesi isi tamamlandi.

Bir araya gelerek tablonun değerlendirilmesi konusunda olur

alabilirsem yarin saat 14:00 Medicabil hastanesi konferans

salonunda gorusmeyi teklif ediyorum.”

(131) İlgili yazışmada bahsi geçen ham verilerin hangi teşebbüslere ait olduğu CEYLAN’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 14.05.2020 tarihinde MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi (.....) tarafından CEYLAN Genel Müdürü (.....)’e gönderilen e- postadan anlaşılmaktadır (Delil 2/12). Söz konusu e-postada MEDICABİL, ARİTMİ, HAYAT, CEYLAN, PEDMER, DORUK YILDIRIM ve ATEK’e (ESENTEPE ve ANADOLU) ait ALLIANZ ile daha önce yapılan anlaşmalarda belirlenen katsayılar ile yeni anlaşmadan beklenen katsayı öngörülerinin yer aldığı görülmektedir. Bir diğer deyişle, CİHANGİR hariç diğer “TSS Çalışma Grubu” üyelerinin verilerinin paylaşıldığı görülmektedir. Söz konusu belgenin içeriğinde yer alan yeni anlaşmadan beklenen katsayı öngörüleri, teşebbüslerin sorumlulukları açısından önemli bir kıstas olarak kabul edilmiştir.

(132) Delil 2/11’de “Özel Sağlık Sektörü” grubunda talep edilen verilerin 13.05.2020’de tamamlandığının belirtilmesi üzerine

• 13.05.2020 tarihinde “TSS Çalışma Grubu”nun kurulması

• 14.05.2020 tarihli e-postanın (Delil 2/12) içeriğinde yer alan verilerin CİHANGİR

hariç “TSS Çalışma Grubu” üyelerine ait olması

gibi hususlar göz önüne alındığında; adına görüşme yapılan hastaneler CİHANGİR hariç “TSS Çalışma Grubu” üyeleridir. ALLIANZ cevabi yazısında da 23.06.2020 tarihinde yaptıkları toplantıda BUSAD’ın yerel hastaneler adına görüştüğünü belirttiğini ifade etmiştir. Buna ek olarak “TSS Çalışma Grubu”nun 13.05.2020 tarihinde kurulmasından sonra, “Özel Sağlık Sektörü” grubundan konuya ilişkin herhangi bir belge elde edilememiştir.

(133) TSS katsayılarının normal şartlarda her bir hastane ile sigorta şirketi arasında gerçekleştirilen tekil pazarlıklar sonucunda belirlendiği ve bu katsayıların özel sağlık kuruluşlarının gelirlerini etkileyen unsurlardan biri olduğu düşünüldüğünde söz konusu verilerin rekabetçi açıdan hassas bilgiler olduğu görülmektedir. Bu bilgiler ışığında, “TSS Çalışma Grubu” katılımcısı özel sağlık kuruluşlarının sigorta şirketlerinden talep ettikleri katsayıları ortaklaşa belirlemek üzere, kendi aralarında toplantılar gerçekleştirdikleri ve hâlihazırda ticari açıdan hassas olan TSS katsayı bilgilerini aralarında paylaştıkları, söz konusu katsayıların üst ve alt limitlerinin ortalaması 52 ARİTMİ adına grupta bulunan ARİTMİ Genel Müdürü ve BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi(.....)’ın önceki tarihlerde paylaşımlarının olduğu, bununla birlikte 24.10.2020 tarihinde gruptan ayrıldığı görülmektedir.

Sayfa 50

alınarak sigorta şirketlerinden talep edilecek asgari katsayıları belirledikleri

anlaşılmaktadır.

(134) Bu amaç doğrultusunda, BUSAD’ın ALLIANZ ile görüşme girişiminde bulunduğu

ancak, ALLIANZ’ın toplu bir görüşmeyi kabul etmediği, bunun üzerine 27.05.2020

tarihinde “TSS Çalışma Grubu”na ARİTMİ Genel Müdürü ve BUSAD Yönetim Kurulu

Üyesi (.....) tarafından gönderilen mesajda 29.05.2020 tarihinde HAYAT’ta konuyu

görüşmek üzere toplantı planladıkları görülmektedir (Delil 2/11).

(135) “Tss Calisma Grubu” adlı WhatsApp grubuna 30.05.2020 tarihinde ARİTMİ Genel

Müdürü ve BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi (.....) aşağıdaki mesajı göndermiştir (Delil

2/14):

“arkadaşlar selamlar.

dernek olarak Allianz sigortaya aşağıdaki yazıyı göndermeyi

düşünüyoruz. Eleştirilerinizi bekliyorum.

ALLİANZE SİGORTA A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE

Derneğimiz üyesi Özel Sağlık Kuruluşlarının tarafımıza yaptıkları

müracaatlarda kurumunuzla yapılan tamamlayıcı sağlık sigorta

sözleşme görüşmelerinin derneğimiz aracılığı ile yapılması istenmiş

ve bu konuda ekli yazılarda görüldüğü gibi Derneğimizi yetkili

kılmışlardır.

Kurumlarımızın talepleri doğrultusunda TSS sözleşmeleri ile ilgili

yaptığımız çalışmalar sonucunda TSS sözleşmeleri ile ilgili

aşağıdaki … doğrultusunda (…)leri ile ilgili yaptığımız çalışmalar

sonucunda TSS sözleşmeleri ile ilgili olumsuzluk ve aksaklıklar

tespit edilmiştir.

1- Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından

11.11.2019 tarihinde yayınlanan 2019/18 sayılı Genelgede, İkinci

basamak sağlık kurumu olarak sınıflandırılan hastaneler arasında

kabul edilebilir sınırların üzerinde katsayı farklılıkların olduğu.

2- TSS sözleşmelerinde uygulanan SUT katsayılarının,

Kurumlarımınız maliyetlerini karşılamadan uzak olduğu, bu

katsayılarla işlem yapmanın işletmelerimizde zarara neden olduğu.

3- Bu nedenlerden dolayı TSS sözleşmelerinin bu şekilde

yürütmenin Hekimlerimiz arasında huzursuzluğa neden olduğu ve

çoğu hekimin TSS hastası kabul etmeme yönünde hastane

yönetimlerine müracaatlarının olduğu tespit edilmiştir.

Hastanelerimizin maliyetleri ile yapılan çalışmalar sonucunda

sözleşme konusu işlerin maliyetleri çıkarılmış, ekli listede yer alan

katsayıların Hastanelerimizin zarar etmeden çalışmalarını

sağlayacak oranlar olduğu tespit edilmiştir. Yukarıda açıkladığımız

nedenlerden dolayı, tamamlayıcı sağlık sigorta sözleşme

görüşmelerin yapmamız konusunda tarafımıza yetki veren tüm

kurumlarımız adına bu katsayılar ile TSS sözleşmesi

yapabileceğimizi, aksi durumda hiç istemediğimiz halde zarar

etmemek için tüm kurumlarımız tarafınızla yapılan TSS

sözleşmelerinin iptal edeceğini üzülerek bildiririz.

Sayfa 51

Bilgilerinizi rica ederim.”

(136) ALLIANZ’ın toplu görüşmeyi reddetmesine rağmen, özel sağlık kuruluşlarının, sigorta şirketleri ile yapılacak TSS katsayı anlaşmalarında derneğin görevlendirildiği hususu ile söz konusu anlaşmaların toplu bir şekilde gerçekleştirilmesi talebini içeren bir yazı taslağı hazırladıkları görülmektedir. Söz konusu belgeden BUSAD’ın ALLIANZ ile toplu görüşme talebinde ısrarcı olduğu, bu talebin kabul edilmemesi halinde ise TSS sözleşmelerinin özel sağlık kuruluşlarınca toplu şekilde iptal edileceğine yönelik bildirimde bulunduğu anlaşılmaktadır. Detaylarına aşağıda yer verilecek olmakla birlikte, ALLIANZ’a yapılan sözleşme iptali bildiriminin işe yaradığı ve 23.06.2020 tarihinde görüşmenin gerçekleştiği Delil 2/16’da yer alan “Hastanelere adına bir dernek ya da başka bir oluşumla bugüne kadar görüşmediklerini, istisna olarak bizimle görüştüklerini dile getirmişlerdir.” ifadelerinden anlaşılmaktadır.

(137) 07.06.2020 tarihinde MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi (.....) tarafından “Tss Calisma Grubu” adlı WhatsApp grubuna gönderilen iletiye aşağıda yer verilmektedir (Delil 2/15):

“… Gelen bir iki kritik üzerine özellikle Taahhütname ile ilgili

değişiklik-ilaveler yaptık. Çalışmaların son hallerini paylaşıyorum.

Metin içerikleri ile ilgili bir sıkıtı olmaz ise bu hafta içi evrak

döngüsünü (imzalama, imza sirküleri vb) tamamlayarak yola

çıkalım diye düşünüyoruz...”

(138) İlgili belgenin içeriğinde bahsi geçen taahhütname yapılan yerinde incelemelerde elde edilmiş olup aşağıda sunulmaktadır:

Ekran Görüntüsü-7

Karardaki grafik

(139) İlgili taahhütnameden, taahhütnamenin söz konusu ortak harekete uyum sağlanması amacıyla düzenlendiği, istenen fiyatların alınmaması halinde sözleşmelerin birlikte feshedileceği, grup dışında münferit fiyat tekliflerinin kabul edilmeyeceği ve bu taahhütlere uyulmaması halinde ise cezai şart öngörüldüğü anlaşılmaktadır [53].

(140) İlgili taahhütname metninin, daha önce sunulan vekâletnameye kıyasla daha spesifik hazırlandığı görülmektedir. “TSS Çalışma Grubu” ndaki yazışmalardan,

[53] “TSS Çalışma Grubu”nda MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi (.....) tarafından gönderilen mesajda, bahsi geçen cezai şartın 1.000.000 TL belirlenmesine rağmen ilgili taahhüt metninde 1.000 TL göründüğü ve bunun düzeltilmesi talep edilmiştir (Delil 2/18).

Sayfa 52

taahhütnamenin ATEK, DORUK YILDIRIM, HAYAT, ARİTMİ, CEYLAN ve MEDICABİL tarafından imzalandığı anlaşılmakta olup CİHANGİR ve PEDMER’in taahhütnameyi imzalayıp imzalamadığına dair net bir tespit yapılamamaktadır. Bununla birlikte dosya kapsamındaki belgelerden “TSS Çalışma Grubu” üyeleri dışında herhangi bir özel sağlık kuruluşunun söz konusu taahhütnameyi imzaladığına dair de herhangi bir bilgi ve belgeye ulaşılamamıştır. Bu kapsamda “TSS Çalışma Grubu” üyelerinin sorumluluklarına dair hazırlanan tabloya aşağıda yer verilmektedir:

Tablo 6- TSS Çalışma Grubu Üyeleri Sorumluluk Tablosu

ALLIANZ 14.05.2020 tarihli e-postada

Vekâletname Taahhütname

Anlaşması teşebbüs hakkında bilgi

MEDICABİL + + + +

ARİTMİ++++
ATEK++++
CEYLAN++++
DORUK++++

YILDIRIM

HAYAT++++
PEDMER++-+
CİHANGİR----

Kaynak: Raportör Çalışması

(141) Yukarıdaki tablo incelendiğinde, CİHANGİR “TSS Çalışma Grubu” üyesi olsa da teşebbüsün ALLIANZ ile anlaşmasının bulunmaması, taahhüt metnini ve vekâletnameyi BUSAD’a ulaştırdığı yönünde bir bilgi bulunmaması ve son olarak Delil 2/12’de yer alan 14.05.2020 tarihli e-posta ekinde kendisine ait herhangi bir katsayı bilgisinin olmaması nedeniyle adına görüşme yapılan hastaneler CİHANGİR hariç diğer “TSS Çalışma Grubu” üyeleridir.

(142) Yukarıdaki tablo incelendiğinde CİHANGİR’in yanı sıra sorumluluğu konusunda değerlendirilecek teşebbüslerden birinin de PEDMER olduğu görülmektedir. Her ne kadar yerinde incelemeler kapsamında, PEDMER’in taahhütname vermesine yönelik bir belge elde edilemese de 22.02.2021 tarih ve 15404 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden birinci yazılı savunmasında PEDMER, ALLIANZ ile görüşmelerin kendisi adına BUSAD tarafından yapıldığını kabul etmiştir. Bu durum ise BUSAD’a yetki veren ve Ekran Görüntüsü-7’de yer verilen taahhütnamenin PEDMER tarafından da verildiğine dair ortaya çıkabilecek şüpheyi ortadan kaldıracaktır. Kaldı ki PEDMER, “TSS Çalışma Grubu”nda az sayıda paylaşım yapmış olsa da hem 14.05.2020 tarihli e-postada kendisine ait katsayı beklentilerinin bulunmasının hem de Delil 2/11’de bahsi geçen toplantıya katılacağını bildirmesinin ve 10.08.2020 tarihinde “bize de hala dönüş olmadı” şeklindeki paylaşımının süreçten haberdar olduğu ve birlikte hareket edildiğini ispatlar nitelikte olduğu kanaatine varılmaktadır.

(143) 27.06.2020 tarihinde “Tss Calisma Grubu” adlı WhatsApp grubuna ARİTMİ Genel Müdürü ve BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi (.....) tarafından gönderilen ve “TSS görüşmelerinde ortak hareket etme kararında olan hastanelerimizin sayın yetkilileri” diye başlayan mesajda 23.06.2020’de ALLIANZ ile grup üyeleri adına gerçekleştirilen toplantı hakkında bilgi verdiği görülmektedir. İletilen mesajda, ALLIANZ’ın TSS katsayı taleplerine yönelik hastanelerle münferit görüşmeler gerçekleştirilebileceğine ve bu nedenle her bir hastane özelinde başvuru yapılması gerektiğine yönelik bilgi verilmektedir. Devamında ise (.....), grup katılımcılarının talepleri doğrultusunda bir katsayı listesi hazırlanacağını, yeni oluşan talepleri her teşebbüsün kendi adına ALLIANZ’a iletmesi gerektiğini ve talepler sonucunda ALLIANZ’dan gelecek tekliflerin yine grupta değerlendirilip sözleşme feshine ya da devam edilmesine yönelik kararın

Sayfa 53

da birlikte alınacağını belirtmektedir (Delil 2/14).

(144) Yazışmanın devamında ise hastaneler tarafından ALLIANZ’a iletilecek katsayı

listesinin paylaşıldığı (Ekran Görüntüsü-2), bunun üzerine talep edilen oranların alt

sınırının belli olduğu ve bunun altında bir talepte bulunulmaması gerektiği yönünde

ifadelerin yer aldığı görülmektedir (Delil 2/19).

(145) 29.06.2020 tarihinde ise ARİTMİ yetkilisinin, bahsi geçen katsayı listesini (Ekran

Görüntüsü-2) ek yaparak ALLIANZ’a gönderdiği yeni sözleşme talebini “Tss Calisma

Grubu” nda paylaştığı görülmektedir (Delil 2/17).

(146) Yine 29.06.2020 tarihi akşamında, “Tss Calisma Grubu” nda CEYLAN Genel Müdürü

(.....) MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi (.....) ve ARİTMİ Genel Müdürü ve

BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi (…..) arasında geçen konuşmanın bir kısmına aşağıda

yer verilmektedir (Delil 2/33):

(.....): (CEYLAN Genel Müdürü)

“Herkese iyi akşamlar

Biz bu akşam üstü Ceylan hastanesi olarak bu süreçte birlikte

hareket etmeme kararı aldık

…

Bu platformda herkesi birbirine güvenemeyecek ise zaten yapılan

emek sadece zaman kaybı.”

(.....): (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“(.....) Hanım sap ile samanı karıştırmayalım biz hepimiz bu işle ilgili

1.000.000 liralık taahhütnamenin altına imza ettik….burada ona

güveniyorum buna güvenmiyorum diye bir şey yok….dava tek….

konumuz da budur. Bu konuda platformun içindeyiz sonunakadar

diyen sizsiniz buradan hareketle bu oluşumda herşey planladigimiz

gibi gidiyor ve bizler Ceylan in da bu ekibin içerisinde olduğu

varsayımı ile hareket ediyoruz …”

(.....): (CEYLAN Genel Müdürü)

“…

Birlikte menfaat sağlamaya çalışırken birbirimizin ayağına mı

sıkacağız

(…)”

(.....): (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“… bizler sizin ortak hareketin parçası olduğunuzla hareket ediyoruz

aksini düşünmek istemeyiz.”

(.....): (CEYLAN Genel Müdürü)

“Herkes herkesinhekimine el atsın personelini ayartsın alamazsa

bile maliyetleri artırsın

Ama tss de beraber para kazanalım

Bu da değişik bir bakış açısı (.....) bey”

(.....): (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“Bu platforma yazı ile anlaşmak zor olacaktır…Hamasi gelebilir

cümlelerim ama ben gerçekçi denmesini isterim….Bu hareket ve

Sayfa 54

doktor hareketinde herkes kadar Medicabil in de payı ve desteği

vardir…”

(.....): (ARİTMİ Genel Müdürü - BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“Günaydın arkadaşlar. Akşam yazılanları sabah okudum. Bursa

özel sağlık kuruluşları olarak birlikte beraber hareket etme adına

yaptığımız bu ilk çalışmamın başarılı olmasının bunda sonra başka

konularda da beraber hareket etmemizin önünü açacağını

düşünüyordum.

Bütün işler ilk adıma başlar, eğer ilk adımı aramazsak sonrasında

başka konularda beraber hareket edemeyiz. Bu durum da hepimizin

zararına olur. TSS çalışmasın taahhüt name istememizin amacı

herkesin belirlenen hareket tarzına uymasını garantiye almaktı.

Kurumlarımızı rahatsız eden diğer konularda da benzer protokol ve

taahhüt nameler alınarak ortak hareket tarzı belirleyebiliriz.

Sizlerden istirhamım bu platformun ilk projesinin başka konularda

olan kırgınlık, anlaşamamazlık vb bedenlerle akamete

uğratmamanızdır.”

(147) Yukarıdaki yazışmadan sonra, CEYLAN yetkilisinin grupta herhangi bir paylaşımı

olmamakla birlikte yerinde incelemede elde edilen belgelerden gruptan da ayrılmadığı

görülmektedir. CEYLAN’ın taahhütnameyi imzalamış olması ve gruptan

ayrılmamasının yanı sıra, “bu süreçte birlikte hareket etmeme kararı” aldık mesajının

ALLIANZ ile yapılan görüşmeden sonra olması ve görüşmeye hazırlık sürecindeki bilgi

değişimine taraf olması nedeniyle sorumluluğu konusunda herhangi bir farklılık

bulunmamaktadır.

(148) 27.06.2020 tarihinde ALLIANZ ile gerçekleştirilen görüşmeden sonra 09.07.2020 ve

devam eden günlerdeki yazışmalarda “TSS Çalışma Grubu” katılımcılarından

MEDICABİL, ATEK, ARİTMİ, DORUK YILDIRIM ve HAYAT’ın taleplerini Temmuz ayı

başından itibaren ALLIANZ’a ilettiği anlaşılmaktadır (Delil 2/19).

(149) 24.07.2020 tarihinde yapılan yazışmalarda ise ALLIANZ’ın DORUK YILDIRIM’a talep

edilen rakamların altında dönüş yaptığı ve pazartesi gününe kadar [54] onaylanmaması

halinde eski fiyatlardan sözleşme sonuna kadar devam edileceğinin belirtildiği ifade

edilmiştir. Devam eden yazışmalarda ATEK, ARİTMİ, MEDICABİL ve HAYAT

kendilerine dönüş yapılmadığını belirtmiş ve ARİTMİ yetkilisi tarafından aşağıdaki

mesaj paylaşılmıştır (Delil 2/19):

“Arkadaşlar. Teklife cevap dönülen kurumlarımızın katsayıları kabul

edilebilir değilse aldığımız karar gereği tüm kurumlar olarak Allianze

sigortaya TSS leri fesih ettiğimizi bildirmeliyiz”

Diğer kurumlarımıza kabul edilir kat sayı gelsede blrlikte hareket

etme kararı aldık.

Yanılıyormuyum.”

(150) Bunun üzerine 27.07.2020 tarihinde sabah saat 10.00’da ARİTMİ’de toplantı

planlanmış ve toplantıya ALLIANZ’dan teklif alanların tekliflerini de getirmesi

istenmiştir. Toplantıdan sonra saat 15.06’da ARİTMİ yetkilisi tarafından gönderilen

mesaja aşağıda yer verilmektedir (Delil 2/20):

27.07.2020 tarihine denk gelmektedir.

Sayfa 55

“(.....) [55] görüştüm. Tüm kurumlara tek tek dönüş yapacaklarını.

Bazılarına dönüşğn bayramdan sonraya kalacağını belirtti. Mevcut

teklifi bile tüm kurumlara kabul ettirmede zorlandığımızı söyledim.

Ancak tekliflerin bire bir aynı almasada bu çerçevede olacağını

söyledi.”

(151) 28.07.2020 tarihinde ARİTMİ Genel Müdürü ve BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi(.....)

tarafından gönderilen mesajda, ALLIANZ’ın yeni katsayıları gönderdiği, gelen

katsayıların DORUK YILDIRIM ile aynı olduğu belirtilmiştir. Bu durum üzerine

gerçekleşen yazışmalara aşağıda yer verilmektedir (Delil 2/21):

(.....): (ATEK İşletme Müdür Yardımcısı)

“Günaydın.çok güzel dr bey”

(.....): (HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi)

“Darısı başımıza”

(.....): (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“Bizi bayramdan sonradina bıraktılar”

(.....) (ARİTMİ Genel Müdürü - BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“Dün (.....) konuştum, Doruk un teklifini kabul etmeler için

Kurumlarımıza zorla ikna ettiğimizi söyledim. Tüm Bursa ya bu

katsayıları göndermelerini istedim. Onlar da kendilerini zor duruma

soktuğunuzu söylediler. Muhtemelen aynı katsayıları

gönderecekler.”

(.....): (DORUK YILDIRIM Mesul Müdürü)

“Tüm merkezler için süreç tamamlandığında 2.büyük ile devam

etmeliyiz”

(.....): (ARİTMİ Genel Müdürü ve BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“Evet. Ve beraber hareket edebileceğimiz diğer konuları da

belirlemeliyiz.K”

(.....): (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“”

(152) Bu yazışmalar üzerine 04.08.2020 tarihinde MEDICABİL kendisine de DORUK

YILDIRIM’ın aldığı katsayıların aynısının geldiğini belirtmiş ve bunun üzerine HAYAT

yetkilisi “gözünüz aydın”, ARİTMİ yetkilisi ise “(.....) görüştüğümüz gibi gönderiyor.

Darısı diğer kurumlarımıza da.” mesajlarını paylaşmıştır (Delil 2/22). Yazışmalardan

anlaşıldığı üzere, ALLIANZ ile yaşanılan bu süreçte teşebbüsler amaçlarına ulaşmışlar

ve beraber hareket edebilecekleri diğer konuların arayışına girişmişlerdir.

(153) “TSS Çalışma Grubu”na üye özel sağlık kuruluşları ile bilgisi elde edilen diğer

teşebbüslerin ALLIANZ ile TSS çalışma şartlarının BUSAD’ın dâhil olduğu sürecin

öncesi ve sonrası olarak karşılaştırmasına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Tablo 7- ALLIANZ’la TSS Sürecindeki Görüşmeler Öncesi ve Sonrasında ALLIANZ TSS Katsayıları

Muayene,

Fizik Tedavi ve

Konsültasyon, Laboratuvar Patoloji Radyoloji

Rehabilitasyon A-B

Takip

ALLIANZ yetkilisi.

Sayfa 56

Hastane 2019 2020 2019 2020 2019 2020 2019 2020 2019 2020 ARİTMİ

- (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) -

ATEK

(ANADOLU VE

ESENTEPE) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) 05.07.2019

30.09.2020

HAYAT

26.08.2019 (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) 03.09.2020

MEDICABİL

- (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) 04.08.2020

DORUK

29.04.2019 (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) 11.08.2020

CEYLAN

15.04.2019 (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) 28.07.2020

PEDMER

- (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) -

CİHANGİR

(ALLIANZ ile (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) anlaşması yok)

BURFİZ

- (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) -

GÖZ VAKFI

BURSA

29.08.2019 (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

2020’de

anlaşmaları yok

MEDICANA

BURSA

(.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) -

-

MEDICALPARK

BURSA

(.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) 28.04.2020

05.04.2021

ROMATEM

- (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) -

ROMMER

01.01.2019 (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) 01.01.2020

Kaynak: Cevabi Yazılar

(154) Tablodan görüleceği üzere, “TSS Çalışma Grubu”na üye özel sağlık kuruluşlarının

ALLIANZ ile 2020 yılında imzaladıkları sözleşmelerin tarihlerinin yazışmalar ile

paralellik göstermektedir [56]. Buna ek olarak yeni sözleşmeler kapsamında “TSS

Çalışma Grubu”na üye özel sağlık kuruluşlarına sunulan katsayıların da benzerlik

gösterdiği görülmektedir.

(155) Yukarıdaki yazışmalardan ve diğer belgelerden, Ekim ayında ALLIANZ ile olan sürecin

tamamlandığı anlaşılmaktadır. Bunun üzerine 19.10.2020 tarihinde HAYAT ile ARİTMİ

arasında gerçekleşen görüşmeye aşağıda yer verilmektedir (Delil 2/23):

56 ARİTMİ sözleşme tarihini sunmamış olsa da Delil 2/21’den görüleceği üzere, 28.07.2020 tarihinde

ALLIANZ’ın teklifini göndermiştir.

Sayfa 57

(.....): (HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi)

“Diğer tss ler ile ilgili bi oturup çalışalım

(.....) önce hiç artış yapmamıştı şimdi (.....) orana çıktı”

(.....): (ARİTMİ Genel Müdürü ve BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

Siz.Doruk. Medicabil. Biz Ve Esentepe oturup görüşelim.

Ne zaman ayarlayalım.

Sadece bu Hastaneler bir grup yapalım mı

(.....): (HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi)

“Olur

Ben uyarım zamana

Bizim için önemli bir konu”

(.....): (ARİTMİ Genel Müdürü ve BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi )

“Tamam”

(.....): (HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi)

“Bundan sonrası için tüm fiyat artışlarında bu grup birlikte hareket

etmeli”

(.....): (ARİTMİ Genel Müdürü ve BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“O konuyuda görüşürüz. Afişe etmeden konsensus sağlanabilir.

Aksi durumda rekabet kurulu devreye girer.”

(.....): (HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi)

“Geçen sefer yaptığımız gibi olursa bir sıkıntı yok

Ortada rekabet kurulluk bi durum yok

Yine dernek üstünden yürürüz”

(156) Yukarıdaki konuşmada dikkat çeken ilk husus, hâlihazırda “TSS Çalışma Grubu” üyesi olan CEYLAN, PEDMER ve CİHANGİR hariç yeni bir grup kurma planlarının varlığıdır. Buna ek olarak “Bundan sonrası için tüm fiyat artışlarında bu grup birlikte hareket etmeli” ifadesinden, rekabetçi açıdan hassas bilgi değişiminin, piyasada rakipler arasındaki şeffalığı artırarak birlikte hareket etme güdüsüne neden olduğu değerlendirilmektedir.

(157) Bu konuşmalardan sonra 28.10.2020 tarihinde ise HAYAT Medikal Muhasebe Sorumlusu (.....)’ın MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi (.....) ile HAYAT’ın Acıbadem ve AXA ile imzaladığı TSS sözleşmelerine ait katsayı oranlarını paylaştığı görülmektedir (Delil 2/24). Tablo 5 incelendiğinde, ilgili e-postada sözleşme bilgileri paylaşılan AXA ve Acıbadem’in TSS’li işlemler kapsamında ALLIANZ’dan sonra en çok işlem gerçekleştirilen sigorta şirketleri olduğu anlaşılmaktadır.

(158) Delil 2/21 ve Delil 2/23’teki yazışmalar, tarafların ALLIANZ ile görüşmelerden bekledikleri sonucu elde ettiklerini ve devam eden süreçte diğer sigorta şirketlerine yönelik sözleşme süreci çalışmalarına başladıklarını göstermektedir. Bu kapsamda Delil 2/24’te başka sigorta şirketlerinin sözleşme detaylarının paylaşıldığı, bu durum ise rakipler arasında yaşanan bilgi değişiminin devam ettiğine işaret etmektedir.

(159) Buna ek olarak, BUSAD için ayrıca bir değerlendirme yapıldığında, öncelikle Bursa ilinde faaliyet gösteren özel sağlık kuruluşlarının baştan itibaren BUSAD bünyesinde bu faaliyete başladıkları anlaşılmaktadır (Delil 2/7 ve Delil 2/15). Bu durum

Sayfa 58

görüşmelerin diğer tarafı olan ALLIANZ tarafından da kabul edilmiştir. Buna ek olarak BUSAD’ın ihlale taraf olmasına ilişkin bir diğer emare ise hâlihazırda BUSAD Yönetim Kurulu Başkanı olarak faaliyet gösteren (.....)’in sahibi olduğu MEDICABİL’in Stratejik Planlama Yöneticisi (.....)’ın teşebbüslerin rekabetçi açıdan hassas bilgilerini toplaması ve BUSAD adına hareket etmesidir. Bir diğer gösterge ise Delil 2/14’te BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi ve ARTİMİ Genel Müdürü (.....) tarafından ALLIANZ’a gönderilecek yazıda BUSAD’ın yetkili kılındığını belirtmesidir. Bu kapsamda BUSAD, rakipler arasında rekabete hassas bilgilerin paylaşılması gibi çeşitli birlikteliklere önayak olmak yönünde kolaylaştırıcı rol oynamıştır.

(160) Özetle Bursa ilinde faaliyet gösteren sağlık kuruluşlarının, SUT fiyatında yaşanan artışa rağmen sigorta şirketlerinin katsayılarda indirime gitmesi nedeniyle ortak hareket ettikleri görülmektedir. Bu kapsamda 2020 yılının Nisan ayından itibaren görüşmeler gerçekleştirmişlerdir (Delil 2/5). Görüşme yapılacak sigorta şirketi ise Bursa ilinde en fazla TSS poliçesine sahip olması nedeniyle ALLIANZ olmuştur. BUSAD tarafından, 26.04.2020 tarihinde “zoom” uygulaması üzerinden yapılan toplantı sonrasında alınan kararların ve temennilerin yer aldığı ve özel sağlık kuruluşlarının imzasına sunulan belge hazırlandığı görülmektedir (Delil 2/7). “Vekâletname” olarak adlandırılan söz konusu belgeyi TSS kapsamında hizmet vermeyen teşebbüslerin dahi imzalamış olması, belgenin BUSAD’ın yeniden yapılanma ve sektörde etkin bir rol oynama çabasının bir sonucu olduğuna işaret etmektedir.

(161) Benzer şekilde devam eden süreçte BUSAD Yönetim Kurulu Başkanı’nın hastanesi olan MEDICABİL’in Stratejik Planlama Yöneticisi (.....) “Özel Sağlık Sektörü” isimli WhatsApp grubunda 01.05.2020 tarihinde diğer sağlık kuruluşlarından; geleceğe yönelik katsayı beklentilerinin ortak çalışma grubunda paylaşılmak üzere kendisine iletmelerini istemektedir (Delil 2/9). Bunun üzerine ise 13.05.2020 tarihinde CEYLAN, DORUK YILDIRIM, ATEK, HAYAT, CİHANGİR, PEDMER, ARİTMİ [57] ve MEDICABİL’den temsilcilerin olduğu “TSS Çalışma Grubu” isimli WhatsApp grubunu kurduğu görülmektedir. Tarafların bilgi değişimi içinde olduklarına dair bir sonraki belge ise 14.05.2020 tarihli e-postadır. Söz konusu e-postada CİHANGİR hariç diğer “TSS Çalışma Grubu” üyelerinin geleceğe yönelik katsayı beklentilerinin bulunduğu görülmektedir. Bu kapsamda tarafların rekabete hassas bilgileri aralarında paylaştığı anlaşılmaktadır.

(162) Bu sürecin devamında ise başlatılan ortak hareketi garanti altına almak adına cezai şartın bulunduğu “Taahhütname” isimli bir belgenin imzaya açıldığı görülmektedir. Söz konusu taahhütnamenin CEYLAN tarafından imzalanmış hali yerinde incelemelerde elde edilmiştir. PEDMER ve CİHANGİR hariç diğer teşebbüslerin ise “TSS Çalışma Grubu”nda taahhütnameleri imzaladıklarına yönelik beyanları mevcuttur.

(163) Rekabete hassas bilgi değişimine taraf olan teşebbüslerin kimler olduğuna ilişkin başlıca kriterlerden biri kabul edilebilecek olan 14.05.2020 tarihli e-postada (Delil 2/12) “TSS Çalışma Grubu” üyelerinden sadece CİHANGİR’in bilgileri bulunmamaktadır. Bunun dışında CİHANGİR’in, ALLIANZ ile anlaşmasının olmaması, vekâletname ve taahhütname sunduğuna dair bir delil bulunmaması nedeniyle TSS sürecinde rakiplerle ortak hareket ederek bilgi paylaşımına taraf olmadığı anlaşılmıştır. CİHANGİR dışında kalan CEYLAN, DORUK YILDIRIM, ATEK, HAYAT, PEDMER, ARİTMİ ve MEDICABİL’in ise rekabete hassas bilgi paylaşımında bulunarak rekabetçi parametreleri ortadan kaldırma iradesini sergilemişlerdir.

57 ARİTMİ adına grupta bulunan ARİTMİ Genel Müdürü ve BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi (.....)ın önceki tarihlerde paylaşımlarının olduğu, bununla birlikte 24.10.2020 tarihinde gruptan ayrıldığı görülmektedir.

Sayfa 59

(164) BUSAD’ın söz konusu eylemlere en başından itibaren müdahil olduğu yerinde

inceleme belgelerinden anlaşılmaktadır. Bununla birlikte BUSAD üyelerinin tamamına

sorumluluk yüklenmesinin ise doğru olmayacağı, BUSAD’ın, rakipler arasında

rekabete hassas bilgilerin paylaşılmasına ve rakipler arası çeşitli birlikteliklere önayak

olmak yönünde rekabete aykırı davranışlar bakımından kolaylaştırıcı rol oynadığı

kanaatine varılmaktadır.

I.5.3.3. İş Gücü Piyasalarında Rekabeti Kısıtlayıcı Eylemlere Yönelik

Değerlendirme

(165) Yerinde incelemelerde elde edilen bilgi ve belgeler Bursa ilindeki özel sağlık

kuruluşlarının birbirlerinin çalışanlarını transfer etmemeye dönük karar aldıklarını

(Delil 2/34) ve ayrıca gerçekleştirilen toplantılarda maaş skalalarının konuşulduğunu

göstermektedir (Delil 2/30, 2/31, 2/32, 2/33).

(166) Bursa ilindeki özel sağlık kuruluşlarının aralarında hekim transferini engellemeye

dönük WhatsApp grubundaki yazışmalarının ilgili kısımlarına aşağıda yer verilmektedir

(Delil 2/34):

(.....) (CEYLAN Genel Müdürü)

“... Ceylan hastanesi olarak bu süreçte birlikte hareket etmeme

kararı aldık

Bunun sebebi de geçtiğimiz ay MEDİCABİL hastanesinin talebi

üzerine yapılan patron bazlı toplantıda kimsenin bir diğerinin

doktoruna el uzatmamdı kararı alınmasına rağmen,

Bu gün aynı hastanenin tek Kbb hekimim ile anlaşmış olduğunu

öğrenmiş olmamızdır …”

(.....) (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“….benim bir doktorumun yarın gruptaki başka bir hastanede

randevusu olduğunu biliyorum ancak bu durum bu oluşumun ve

burada verdiğimiz karardan dönmemiz anlamı taşımıyor.

Doktorunuz ile ilgili yorum yapmayı değl yüz yüze görüşmeyi uygun

buluyorum…”

(.....) (CEYLAN Genel Müdürü)

“Herkes herkesinhekimine el atsın personelini ayartsın alamazsa

bile maliyetleri artırsın

Ama tss de beraber para kazanalım …”

(.....) (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“...Bu hareket ve doktor hareketinde herkes kadar Medicabil in de

payı ve desteği vardir…”

(.....) (CEYLAN Genel Müdürü)

“Bu grupta sizden doktor alan varmı bilmiyorum ama siz toplantı

sonrası

Hiç toplantı olmamış gibi hekim görüşmelerine devam

ediyorsunuz(.....)”

(.....) (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

Sayfa 60

“(.....) Sizin doktorunuz bizi aradığında görüşmedim ve hatta

patronunuz (.....) aradım ve konuştum….bilgisi oldum istedim o

doktor ile daha sonra da görüşmedik….Centilmenlik piyasa kabul

ve kurallarını ve iç disiplin konusunda ne kendime ne de kuruma

olmuşuz bir kelimeyi kabul etmem çok zor…”

(.....): (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“Dahiliye doktorunuzla ilgili (.....) sorun lütfen…..hatırlayacaktır

mutlaka”

(.....) (CEYLAN Genel Müdürü)

“Dahiliye belliki anlaşamamışsınız

Demekki anlaşsanız oda gidecekti

Ama bu günki konumuz Kbb

Dahiliye yide muhtemelen başka bir hastaneden aldınız diye

düşünüyorum …”

(.....) (MEDICABİL Stratejik Planlama Yöneticisi)

“(.....) Medicabil son 1 aydır birçok doktor ile görüşüyor ve bu grup

içindeki 2 hastaneden bize müracaat eden doktor oldu görüşmedik

bile….sizden 4 doktor ilanlarımıza döndü 3 uyle aracı şirkete

nazikçe teşekkür edip geri çevirdik 1 isi de zaten bize kuruma değil

buradaki ağabeyi doktorun yanına gelmeyi tercih etii …”

(.....) (CEYLAN Genel Müdürü)

“… Ben baktıracak hekimim olmadıktan sonra tss de muayene

katsayısını 7 alsam ne olacak …

Bir taraftan birbirimizin paçasında aşağı çekip öbür tarafta elini

tutmaya çalışmak saçma”

(.....) (ARİTMİ Genel Müdürü - BUSAD Yönetim Kurulu Üyesi)

“… Bursa özel sağlık kuruluşları olarak birlikte beraber hareket etme

adına yaptığımız bu ilk çalışmamın başarılı olmasının bunda sonra

başka konularda da beraber hareket etmemizin önünü açacağını

düşünüyordum.

Bütün işler ilk adıma başlar, eğer ilk adımı aramazsak sonrasında

başka konularda beraber hareket edemeyiz. ...

Kurumlarımızı rahatsız eden diğer konularda da benzer protokol ve

taahhüt nameler alınarak ortak hareket tarzı belirleyebiliriz. …”

(167) Belgede “MEDICABIL’in talebi üzerine” yapıldığından bahsedilen toplantının, tarafların

MEDICABİL’de 14.05.2020 tarihinde gerçekleştirdiği toplantı olduğu (Delil 2/11),

yazışmalardan tarafların TSS haricinde, hekim transferinin engellenmesi yönünde de

bir karar aldığı açık bir şekilde anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, TSS süreci ve özel

sağlık kuruluşları yöneticileri arasında alınan kararın uygulanmasında henüz iki ay

geçmeden (29.06.2020) CEYLAN’ın şikâyetlerinin ortaya çıktığı görülmektedir.

(168) Daha önce de belirtildiği üzere, iş gücü piyasasında rekabeti kısıtlayıcı nitelikteki bu

anlaşma, ne ölçüde uygulandığından ya da etki doğurduğundan bağımsız olarak,

amaç bakımından rekabet ihlali teşkil etmektedir. Fiyat tespiti, arz kısıtlaması, pazar

veya müşteri-sağlayıcı paylaşımı gibi açık anlaşmalar, amacı itibarıyla rekabeti

Sayfa 61

kısıtlayıcı oldukları kabul edildiğinden pazardaki mevcut veya potansiyel etkilerinin incelenmesine gerek görülmeksizin yasaklanmaktadır. İş gücü piyasası bakımından, çıktı pazarlarındaki ihlallerin tam simetriği olan ve aynı etkiyi üst pazarda (işgücü/girdi pazarında) doğuran anlaşmalar da bu kapsamda ele alınmaktadır. Personel transferinin engellenmesine yönelik bir centilmenlik anlaşması, sağlayıcıların paylaşılmasına benzer sonuçlar doğuracaktır.

(169) Kurulun 18.04.2011 tarihli ve 11-24/464-139 sayılı Otomotiv kararında “r ekabet ihlali niteliğindeki bir toplantıya katılmış olan teşebbüslerin tamamı karine olarak ihlalin tarafı olarak kabul edilmekte, ilgili teşebbüsler ancak toplantıda görüşülen rekabeti sınırlayıcı hususlara muhalif kaldığını açıkça ifade etmiş olması ve bu hususu ispat etmesi durumunda sorumluluktan kurtulabilecektir.” değerlendirmesi yer almaktadır. Rekabeti sınırlayıcı hususlarda bilgisi olan taraf, artık gelecekteki davranışlarını rakiplerinden bağımsız şekilde belirlemekten uzak olacaktır.

(170) Açıklamalar çerçevesinde WhatsApp grubuna üye olan bir teşebbüs yetkilisinin açık şekilde rekabeti sınırlayıcı hususlara muhalif kaldığını belirtmemesi, tarafın bu birlikteliğe katıldığını göstermektedir. Ayrıca taraflar, söz konusu toplantı haricinde TSS sürecine ilişkin olarak aynı dönemde birçok toplantı gerçekleştirmiş olup tarafların ilgili WhatsApp grubu üzerinden birbirleriyle iletişim hâlinde olduğu sabittir. Kaldı ki bir an için teşebbüs yetkililerinin herhangi bir beyanlarının olmadığı ve sadece grupta yer aldıkları dikkate alınsa dahi, Otomotiv kararında değinilen hususlar çerçevesinde sorumluluktan kurtulmaları, ancak durumu idari otoritelere bildirmeleri veya konuşmalarda/toplantılarda dile getirilen rekabeti sınırlayıcı hususlara muhalif kaldıklarını rakiplerine derhal ve açıkça bildirmeleri ve bu hususu ispat etmeleri halinde mümkündür [58].

(171) Sonuç olarak, “TSS Çalışma Grubu” katılımcıları olan; CEYLAN, DORUK YILDIRIM, ATEK, HAYAT, PEDMER, ARİTMİ, MEDICABİL ve CİHANGİR’in hekim transferini engellemek yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri kanaatine varılmaktadır.

(172) Özetle; Delil 2/34, Bursa ilindeki özel sağlık kuruluşlarının birbirlerinin çalışanlarını transfer etmemeye dönük ortak karar aldıklarını göstermektedir. Belgede bu yönde gerçekleştirilen toplantının, Mayıs 2020 tarihinde gerçekleştirildiği, taraflar arasında personel transferinin engellenmesine yönelik ortak karar alındığı belirtilmektedir. Böyle bir ortak karar alınması iş gücü piyasasında rekabeti kısıtlayıcı niteliktedir ve amaç bakımından rekabet ihlali teşkil etmektedir. Bu nedenle ihlalin varlığının kabulü için, bu anlaşmanın piyasada uygulandığının ya da etki doğurduğunun gösterilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. Fiyat tespiti, arz kısıtlaması, pazar veya müşteri- sağlayıcı paylaşımı gibi açık anlaşmalar, amacı itibarıyla rekabeti kısıtlayıcı oldukları kabul edildiğinden, pazardaki mevcut veya potansiyel etkilerinin incelenmesine gerek görülmeksizin yasaklanmaktadır. Aynı şekilde iş gücü piyasası bakımından, çıktı pazarlarındaki ihlallerin tam simetriği olan ve aynı sonuçları üst pazarda (işgücü/girdi pazarında) doğuran anlaşmalar da bu kapsamda ele alınmaktadır. Personel transferinin engellenmesine yönelik bir centilmenlik anlaşması, sağlayıcıların paylaşılmasına benzer sonuçlar doğuracaktır.

(173) İhlalin tarafları bakımından Kurul içtihadında “rekabet ihlali niteliğindeki bir toplantıya katılmış olan teşebbüslerin tamamı karine olarak ihlalin tarafı olarak kabul edilmekte, ilgili teşebbüsler ancak toplantıda görüşülen rekabeti sınırlayıcı hususlara muhalif 58 09.01.2020 tarih ve 20-03/28-12 sayılı Kurul kararı.

Sayfa 62

kaldığını açıkça ifade etmiş olması ve bu hususu ispat etmesi durumunda sorumluluktan kurtulabilecektir.” hususu dikkate alınmaktadır. Rekabeti sınırlayıcı konularda bilgisi olan taraf, artık gelecekteki davranışlarını rakiplerinden bağımsız şekilde belirlemekten uzak olacaktır. Bu içtihat doğrultusunda, WhatsApp grubuna üye olan bir teşebbüs yetkilisinin açık şekilde rekabeti sınırlayıcı hususlara muhalif kaldığını belirtmemesi, tarafın bu birlikteliğe katıldığı anlamına gelmektedir. Kaldı ki, taraflar söz konusu toplantı haricinde, TSS sürecine ilişkin olarak da aynı dönemde birçok toplantı gerçekleştirmiştir. Dolayısıyla tarafların ilgili WhatsApp grubu üzerinden birbirleriyle iletişim hâlinde olduğu sabittir. Bu doğrultuda rekabet ihlaline taraf olunmaması, ancak teşebbüs yetkililerinin durumu idari otoritelere bildirmeleri veya konuşmalarda/toplantılarda dile getirilen rekabeti sınırlayıcı hususlara muhalif kaldıklarını rakiplerine derhal ve açıkça bildirmeleri ve bu hususu ispat etmeleri halinde mümkündür [59]. Bu yönde herhangi bir bilgi veya belge bulunmaması nedeniyle, “TSS Çalışma Grubu” katılımcıları olan; CEYLAN, DORUK YILDIRIM, ATEK, HAYAT, PEDMER, ARİTMİ, MEDICABİL ve CİHANGİR’in hekim transferini engellemek yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri kanaatine varılmaktadır.

(174) Diğer taraftan, dosya kapsamında Bursa ilindeki özel sağlık kuruluşlarının insan kaynakları birimlerince maaş skalalarının belirlenmesine yönelik olarak toplantılar gerçekleştirildiği görülmektedir. Dosya mevcudu bilgi ve belgeler, bu yönde 05.09.2019 (Delil 2/30), 01.11.2019 (Delil 2/32), 21.01.2020 (Delil 2/33) tarihlerinde üç adet toplantı gerçekleştirildiğini ortaya koymaktadır.

(175) İlk toplantıya ilişkin elde edilen Delil 2/30, 10.09.2019 tarihinde GÖZ VAKFI BURSA tarafından ARİTMİ, MEDICABİL, RETİNA, CİHANGİR, CEYLAN, MEDICALPARK BURSA, MEDICANA BURSA, PEMBEMAVİ ve BURFİZ’e gönderilmiştir. Delil 2/30’daki e-postanın göndericisi, toplantı tutanağının daha çok tarafa ulaşmasını, toplantıdan daha çok tarafın haberdar olmasını ve böylelikle toplantılara Bursa ilindeki birçok özel sağlık kuruluşunun davet edilmesini teminen aynı gün yine ilk toplantıya ilişkin tutanağı daha çok alıcıya göndermiştir (Delil 2/31).

(176) Buna karşın, Delil 2/30’da sayılan taraflara, ikinci toplantının gerçekleştirildiği tarihte gönderilen e-postada yer alan “Bugün gerçekleştireceğimiz toplantımıza ait gündemi ekte paylaşıyorum” ifadelerinden, bahsi geçen toplantının katılımcılarının her iki e- postanın da tarafı olan GÖZ VAKFI BURSA, ARİTMİ, MEDICABİL, RETİNA, CİHANGİR, CEYLAN, MEDICALPARK BURSA, MEDICANA BURSA, PEMBEMAVİ ve BURFİZ olduğu görülmüştür (Delil 2/32). Bununla birlikte farklı bir tarafa bu e- postanın iletildiğine dair herhangi bir belge elde edilememiştir.

(177) Üçüncü toplantının katılımcılarına dair doğrudan bir e-posta elde edilememiş olsa da ilk iki toplantının katılımcıları arasında sayılan BURFİZ’de yapılan incelemede, teşebbüs çalışanları arasında toplantıya katıldıklarını ve ilk iki toplantının içeriğine paralel kararların alındığını gösteren yazışmalar elde edilmiştir (Delil 2/33).

(178) Toplantı katılımcılarına dair diğer bir belge ise MEDICANA BURSA iç yazışmasıdır. Söz konusu e-posta, Delil 2/30’da alıcılar arasında bulunan, ancak Delil 2/31’de bulunmayan MEDICANA BURSA İnsan Kaynakları Müdürü (.....) ((.....)) tarafından MEDICANA BURSA Genel Müdürü (.....)’ya gönderilmiştir. İlgili e-postada yer alan, “Sektördeki İnsan Kaynakları yöneticileri ile yapmış olduğumuz toplantının tutanağı ektedir.” ifadesi toplantıya katılan teşebbüslerin, Delil 2/30 ve Delil 2/32’nin alıcısı konumundaki teşebbüsler olduğu düşüncesini destekler niteliktedir.

59 09.01.2020 tarih ve 20-03/28-12 sayılı Kurul kararı.

Sayfa 63

(179) 05.09.2019 tarihinde GÖZ VAKFI BURSA’da gerçekleştirilen ilk toplantının birinci gündeminin “maaş skalası” olması ve aynı toplantıda alınan iki numaralı kararda “Her kurum maaş skalası çalışması yapıp bir sonraki toplantıda konuşulmasına ve ortalama bir maaş skalası belirlenmesine kararı alındı” ifadelerinin yer alması dikkat çekmektedir (Delil 2/31). 01.11.2019 tarihinde PEMBEMAVİ’de gerçekleştirilen ikinci toplantının gündeminin birinci maddesinin, ilk toplantıda alınan karara paralel şekilde, “maaş skalasının belirlenmesi” olduğu görülmektedir (Delil 2/32).

(180) Yukarıda açıklandığı üzere, çeşitli değişkenlere bağlı olarak her özel sağlık kuruluşunun kendi içinde belirlediği zam oranlarının teşebbüsler arasında ortaklaşa belirlenmesi 4054 sayılı Kanun 4. maddesi kapsamına girmektedir. En başta iş gücü piyasasındaki rekabet ortamının bozulmasına yol açan anlaşmalar, emeğin bir maliyet unsuru olması sebebiyle de fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının birlikte tespit edilmesini yasaklayan 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini amaç bakımından ihlal etmektedir.

(181) Taraflar arasında gerçekleştirilen 21.01.2020 tarihli üçüncü toplantıda ise, yine toplantı gündeminin ilk maddesinin “maaş skalası” olduğu, özel sağlık kuruluşlarının aynı toplantıda “mevcut asgari ücretli çalışan personele %15.3 oranında (yasal tutar kadar) zam yapılması, diğer ücretli kapsamına giren personellere de bir önceki yılın enflasyon oranı (ortalama %12) alt limit olarak çoğunlukla uygulanması. 2020 yılı zam oranlarının yüzdelik oranları ise %12 (alt limit) ve %20 (üst limit) olarak görüşülmüştür,” yönünde karar aldığı görülmüştür (Delil 2/33).

(182) Tarafların gerçekleştirdikleri toplantılar sonucunda yapılacak zam oranlarına birlikte karar verdikleri görülmektedir. Buna ek olarak söz konusu toplantılarda ücret ve işe alım süreçlerinde çalışanlara ilişkin bilgi değişiminin varlığına işaret eden gündem maddelerinin olduğu da görülmektedir. Bu kapsamda ilk toplantı sonrasında alınan;

• “Kurumlar arası geçişlerde ücret talepleri ve teklifleri”

• “Yeni işe girişlerde önceki kurumlarında aldığı ücretin öğrenilmesinde

yardımlaşma”

• “Personel bordrolarının imzalatılması ve mail ortamında gönderilmesi

konusunda bilgi alışverişi yapıldı”

şeklindeki kararlardan bu konuların gündem olmasının yanı sıra toplantıda görüşüldüğü de anlaşılmaktadır (Delil 2/31).

(183) Açıklamalar çerçevesinde bahse konu bilgi değişimi, tarafların içerisinde bulunduğu maaş skalasının belirlenmesine ilişkin anlaşmanın kapsamında ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla GÖZ VAKFI BURSA, ARİTMİ, MEDICABİL, RETİNA, CİHANGİR, CEYLAN, MEDICALPARK BURSA, MEDICANA BURSA, PEMBEMAVİ ve BURFİZ’in doğrudan çalışanların maaş tutarını tespit etmek yerine, asgari/azami zam oranını kararlaştırdıkları ve bu kapsamda 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri kanaatine varılmaktadır.

(184) Özetle; Bursa ilindeki özel sağlık kuruluşlarının insan kaynakları birimlerince maaş skalalarının belirlenmesine yönelik olarak 05.09.2019, 01.11.2019, 21.01.2020 tarihlerinde üç toplantı gerçekleştirmiştir. İlk toplantıya ilişkin elde edilen Delil 2/30, 10.09.2019 tarihinde GÖZ VAKFI BURSA tarafından ARİTMİ, MEDICABİL, RETİNA, CİHANGİR, CEYLAN, MEDICALPARK BURSA, MEDICANA BURSA, PEMBEMAVİ ve BURFİZ’e gönderilmiştir. Aynı e-posta aynı gün daha çok tarafa gönderilse de (Delil 2/31), Delil 2/30’da yer alan ifadeler e-postanın toplantılara daha geniş bir katılım sağlanması amacıyla atıldığına işaret etmektedir. Bununla birlikte, ikinci toplantı için

Sayfa 64

gönderilen e -postanın alıcıları yine, Delil 2/30’daki alıcılardır. Bu doğrultuda, Delil 2/30 ile Delil 2/32’nin taraflarının aynı olması, ikinci toplantıya katılımın yine aynı taraflarca gerçekleştirildiğini göstermektedir.

(185) İlk iki toplantıda, “maaş skalasının belirlenmesi” hususu ortak gündem olup gerçekleştirilen son toplantı 2020 yılına yönelik çalışanlara yapılacak ücret zamlarının asgari ve azami oranlarının belirlendiğini ortaya koymaktadır (Delil 2/33). Ayrıca, her bir toplantıda maaş skalasının belirlenmesinin yanında çalışanların sağlık kuruluşları arasındaki transferleri sürecinde “ücret talepleri ve teklifleri, yeni işe girişlerde eski iş yerinden alınan ücretin öğrenilmesinde yardımlaşma ve personel bordrolarının mail ortamında gönderilmesi” gibi hususlarda bilgi değişimine yönelik hususların da toplantı gündemini oluşturduğu anlaşılmaktadır.

(186) Her özel sağlık kuruluşunun kendi içinde belirlediği zam oranlarının teşebbüsler arasında ortaklaşa belirlenmesi 4054 sayılı Kanun 4. maddesi kapsamına girmektedir. En başta iş gücü piyasasındaki rekabet ortamının bozulmasına yol açan anlaşmalar emeğin bir maliyet unsuru olması sebebiyle de fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının birlikte tespit edilmesini yasaklayan 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini amaç bakımından ihlal etmektedir. Dolayısıyla GÖZ VAKFI BURSA, ARİTMİ, MEDICABİL, RETİNA, CİHANGİR, CEYLAN, MEDICALPARK BURSA, MEDICANA BURSA, PEMBEMAVİ ve BURFİZ 2020 yılındaki çalışan maaş zammı oranında skala belirleyerek asgari/azami zam oranını kararlaştırarak 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmiştir.

I.5.4. 4054 sayılı Kanun’un 5. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirme

I.5.4.2. TSS Sürecine Yönelik Eylemler Bakımından 4054 sayılı Kanun’un 5. Maddesi Kapsamında Değerlendirme

(187) Sigorta şirketleri ile yapılan TSS anlaşmalarında bilgi alışverişi yoluyla hastanelerin birlikte hareket etmeleri niteliği itibarıyla yatay iş birliği anlaşmasıdır. Yatay iş birliği anlaşmaları, özellikle, birbirini tamamlayıcı faaliyet, beceri veya varlıkları bir araya getirdiği zaman önemli ekonomik faydalar ortaya çıkarabilmesinin yanında çeşitli rekabetçi endişelere de yol açabilmektedir. Bu tür endişelerin en başında; tarafların fiyat, üretim, dağıtım veya arz miktarlarını belirlemek üzere anlaşması ya da iş birliğinin, tarafların pazar gücü elde etmesi, pazar gücünü koruması ya da artırmasına yol açması ve böylelikle, fiyat, üretim miktarı, ürün kalitesi, ürün çeşitliliği ya da inovasyon üzerinde olumsuz sonuçların doğması gelmektedir.

(188) Özel sağlık kuruluşları ile sigorta şirketleri arasındaki TSS anlaşmalarına bakıldığında, bahse konu anlaşmalardaki TSS katsayısı, sunulan sağlık hizmeti sonucunda özel sağlık kuruluşlarının sigorta şirketlerinden talep/tahsil edeceği ücretleri etkilemektedir. TSS katsayısı artıkça özel sağlık kuruluşlarının geliri artarken sigorta şirketlerinin ise maliyeti yükselmektedir. TSS katsayıları normal şartlarda her bir hastane özelinde, sigorta şirketi ile arasında gerçekleştirilen tekil pazarlıklar sonucunda belirlenmektedir. Öte yandan Bursa ilinde faaliyet gösteren özel sağlık kuruluşlarının TSS katsayısının belirlenmesi sürecinde, bu katsayıların her sağlık kuruluşu açısından daha yüksek belirlenmesini sağlamak amacıyla sigorta şirketleri ile yapılan görüşmelerde ortak hareket etme kararı aldıkları görülmektedir. Birbirlerine rakip olan özel sağlık kuruluşlarının sigorta şirketlerine karşı birlikte hareket etmeleri, sağlık kuruluşlarının kendi aralarındaki rekabeti etkileyecektir. Özellikle hasta potansiyeli sebebiyle sigorta şirketleri ile yaptıkları sözleşmelerde daha yüksek TSS katsayısı alabilen zincir hastaneler ile hasta potansiyeli daha düşük olan küçük hastaneler arasındaki rekabetin bu eylemlerden etkilenmesi muhtemel görünmektedir. Bu çerçevede TSS katsayısının

Sayfa 65

belirlenmesinde özel sağlık kuruluşlarının birlikte hareket etmesi piyasadaki rekabeti bozucu etki doğurabileceğinden 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ele alınabilecektir.

(189) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesine göre teşebbüsler arası bir anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesince öngörülen yaptırımdan muaf olabilmesi için;

a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve

iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması,

b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması,

c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,

d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu

olandan fazla sınırlanmaması

koşullarını birlikte sağlaması gerekmektedir.

a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması

(190) Bireysel muafiyet değerlendirmesinde aranan ilk şart, malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanmasıdır. Genel olarak, üretim ve dağıtım maliyetlerinin düşürülmesi, kalitenin artırılması, malın arzında devamlılığın sağlanması, yeni piyasalara girişin kolaylaştırılması ve yeni ürünlerin ya da üretim tekniklerinin bulunması hallerinde bu şartın sağlandığı kabul edilmekle birlikte, muafiyete konu uygulama ile iddia edilen etkinlikler arasındaki illiyet bağının doğrudan olması gerekmektedir.

(191) TSS katsayılarının belirlenmesinde özel sağlık kuruluşlarının ortak hareket etmesinin teknik veya ekonomik gelişme ya da iyileşme sağlayıp sağlamadığının ortaya konulabilmesi için bahse konu birlikte hareket neticesinde elde edilmesi beklenen sonucun ortaya konulması önem taşımaktadır. Özel sağlık kuruluşlarının birlikte hareket etmelerindeki temel motivasyon, sigorta şirketleri ile imzaladıkları sözleşmelerde daha yüksek TSS katsayıları elde ederek anlaşmalı oldukları sigorta şirketinden daha yüksek ödeme alınmasını sağlamaktır. Özel sağlık kuruluşlarından gelen cevabi yazılarda TSS katsayılarının çok düşük belirlenmesi durumunda özel sağlık kurumlarının kendilerine gelen TSS’li hasta maliyetlerini karşılamada zorlanacakları, bu nedenle TSS’li hasta kabul etmek istemeyebilecekleri ve sonuç olarak TSS’li hastaların ilave ücret ödemeden hizmet alabilecekleri özel sağlık kurumu sayısının azalabileceği ifade edilmektedir. Öte yandan TSS katsayılarının birlikte hareket sonucu elde edilen pazar gücü neticesinde artmasının rekabet hukuku perspektifinden ekonomik veya teknik gelişme ya da iyileşme sağladığını söylemek mümkün görünmemektedir. Muafiyetin Genel Esaslarına İlişkin Kılavuz’un (Muafiyet Kılavuzu) 23. paragrafında etkinlik kazanımının sübjektif bakış açıları ile değerlendirilmemesi gerektiği, sadece tarafların pazar gücü kullanımı ile ortaya çıkan maliyet etkinliklerinin dikkate alınamayacağı açık şekilde dile getirilmiştir. Bununla birlikte, özel sağlık kuruluşlarının TSS kapsamındaki katsayılarının daha yüksek olması halinde dahi, sunulan hizmetin maliyetinde herhangi bir değişiklik olmayacak, bu uygulama yalnızca sigorta şirketlerinin anlaşmaları gereği ödeyeceği tutarı artıracaktır. Bu doğrultuda özel sağlık kuruluşlarının birlikte hareket etmesi sonucunda TSS katsayılarının yükselmesi nedeniyle herhangi bir maliyet etkinliğinin doğmadığı anlaşılmaktadır.

Sayfa 66

(192) Maliyet etkinliği haricinde TSS katsayılarının belirlenmesine yönelik ortak hareket edilmesi sonucunda ortaya çıkması muhtemel bir diğer etkinlik kazanımı nitel etkinliklere ilişkindir. Muafiyet Kılavuzu’nun 38. paragrafında nitel etkinliklerin yeni ya da gelişmiş bir ürünün üretilmesi, ürün çeşitliliği ve kalitenin artırılması şeklinde ortaya çıkabileceği belirtilmiştir. Muafiyete konu eylemlere bakıldığında ise TSS katsayılarının artmasının mevcut durumda sunulan hizmetler haricinde yeni bir hizmet sunulmasını sağlamadığı, ya da sunulan hizmetin kalitesinde bir artış oluşturmadığı görülmektedir. TSS katsayılarının yükseltilmesinin arkasında özel sağlık kuruluşlarının kendilerine daha fazla finansman sağlama güdüsü yatmaktadır. Bu çerçevede TSS katsayılarına yönelik ortak hareketlerin bir etkinlik kazanımı yaratmaktan ziyade özel sağlık kuruluşlarının kendilerine finansman sağlama amacı taşıdığı anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen açıklamalar bağlamında bahse konu eylemlerin bireysel muafiyet değerlendirmesindeki ilk koşulu karşılamadığı kanaatine varılmaktadır.

b) Tüketicinin yarar sağlaması

(193) Bireysel muafiyet alınabilmesi için karşılanması gereken ikinci koşul ortaya çıkan ekonomik veya teknik gelişmeden tüketicilerin yarar sağlamasıdır. Bu şartın sağlanabilmesi için öncelikle 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki şartın gerçekleşmiş olması gerekmektedir. Bursa ilindeki özel sağlık kuruluşlarının TSS katsayısının belirlenmesine yönelik ortak hareket etmeleri herhangi bir teknik veya ekonomik gelişme ya da iyileşme yaratmasa, dolayısıyla bireysel muafiyetin ilk şartı gerçekleşmemiş olsa da, yine de bahse konu eylemlerin tüketiciler üzerindeki etkisinin ortaya konmasında fayda bulunmaktadır.

(194) Devlet destekli bir sigorta olan TSS, SGK tarafından ödenmeyen veya ücret limitlerinin üzerinde yer alan tedavi masraflarını karşılamak amacıyla uygulamaya alınan bir sigorta çeşididir. Özel sağlık kuruluşları tarafından gönderilen cevabi yazılarda 2013 yılında hayata geçirilen ve nispeten yeni bir uygulama sayılan TSS sisteminde tahmin edilemeyen işlem maliyetleri oluşabildiği ve bunların devamlı şekilde özel sağlık sunucuları tarafından karşılanmak durumunda kalındığı dile getirilmiştir. TSS katsayılarının düşük kalması sonucunda ise sigorta şirketlerinin özel sağlık kuruluşlarına yaptığı ödemelerin maliyetleri karşılamadığı, bu şartlar altında ise büyük zincir hastanelere kıyasla daha düşük TSS katsayıları ile çalışan yerel/küçük özel sağlık kuruluşlarının TSS’li hasta kabul etmeyeceği ve bu nedenle çoğu TSS’li hastanın ilave ücret ödemeden ulaşabildiği hizmetlere erişiminin zorlaşacağı ileri sürülmektedir.

(195) Yukarıda yer verilen iddiaların kabul edilmesi varsayımı altında, TSS katsayılarının artmasının küçük özel sağlık kuruluşları tarafından TSS’li hastalara sunulan hizmetin devam edebilmesi için gerekli olduğu ve tüketicilerin bundan yarar sağlayacağı ileri sürülebilecektir. Bununla birlikte, Muafiyet Kılavuzu’nda da belirtildiği üzere, dolaylı etkilere dayanan belirsiz ve farazi iddialar dikkate alınmamaktadır. Bu doğrultuda özel sağlık kuruluşları tarafından ileri sürülen varsayımların kabul edilemeyeceği, TSS katsayılarının belirlenmesine yönelik özel sağlık kuruluşlarının birlikte hareket etmesinin tüketici yararı oluşturmayacağı, hatta tam tersi bir şekilde tüketici zararı doğmasının muhtemel olduğu öngörülmektedir. Şöyle ki, TSS katsayılarının piyasa koşulları dışında özel sağlık kuruluşlarının birlikte hareketi neticesinde suni olarak yüksek belirlenmesi en başta TSS poliçesi satan sigorta şirketlerinin maliyetlerinin artmasına ve poliçe fiyatlarının yükselmesine neden olabilecektir. Artan poliçe fiyatları nedeniyle de bu poliçeye olan talep düşecek, bu hizmeti almak isteyen bazı tüketiciler

Sayfa 67

hizmetten faydalanamayacak ve dolayısıyla tüketiciler bu durumdan olumsuz etkilenecektir.

(196) Özel sağlık kuruluşları tarafından TSS katsayısının düşük belirlenmesi sonucu maliyetlerini karşılayamayan bu teşebbüslerin TSS’li hasta kabul etmeyebileceği ve bu nedenle TSS’li hastaların hizmete erişimde zorluk yaşayacağı iddiasına ise katılmak mümkün görünmemektedir. Serbest piyasa ekonomisi çerçevesinde sunduğu hizmetlerin maliyetlerini karşılayamayan teşebbüslerin hizmet vermekten vazgeçmesinin önünde bir engel bulunmamaktadır. Bu çerçevede, sigorta şirketleri tarafından önerilen TSS katsayılarının maliyetlerini karşılamadığını düşünen özel sağlık kuruluşları bahse konu şirketler ile sözleşme yapmamakta özgürdür. Kendi bağımsız kararları doğrultusunda piyasadan çekilen teşebbüslerden sonra daha yüksek TSS katsayısı aldıkları için maliyetlerini karşılamakta zorluk yaşamayan büyük/zincir sağlık kuruluşları hizmet sağlamaya devam edeceği için TSS’li hastaların hizmete ulaşmasında bir zorluk oluşmayacaktır. Öte yandan MEDICABİL tarafından dile getirilen zincir hastanelerin kapasite kısıtı nedeniyle bütün TSS’li hastalara hizmet sunamayacağı iddiasının gerçekleşmesi durumunda ise hizmet almakta sıkıntılar yaşayan tüketicileri kaybetmek istemeyen sigorta şirketlerinin hizmet vermeyi durduran küçük/yerel özel sağlık kuruluşlarına daha yüksek katsayı teklif etmeleri sonucu piyasa dengesi sağlanacak ve bu denge özel sağlık kuruluşlarının birlikte hareket ederek oluşturmayı hedefledikleri suni dengeden daha fazla tüketici yararına katkıda bulunacaktır.

(197) TSS katsayılarının ortak hareket ederek yükseltilmesi durumunda artık maliyetlerini karşılayabilen özel sağlık kuruluşları maliyetlerini düşürme motivasyonunda azalma yaşayabilecek, böylece piyasadaki üretim etkinliği azalacak ve kaynakların kötü kullanımının önü açılacaktır. Bunlara ilaveten TSS katsayılarının ortak hareket ederek belirlenmesi durumunda hâlihazırda küçük/yerel özel sağlık kuruluşlarına kıyasla daha yüksek TSS katsayısı alabilen büyük/zincir özel sağlık kuruluşlarının da pazarlık güçlerini kullanarak sigorta şirketlerinden daha yüksek katsayı talebinde bulunması muhtemel görülmektedir. Böyle bir durumda ise yine poliçe fiyatlarının yükselmesi söz konusu olacak ve tüketici bundan olumsuz etkilenecektir.

(198) Yukarıda sayılan nedenlere bakıldığında TSS katsayısının belirlenmesine yönelik özel sağlık kuruluşlarının birlikte hareket etmesinin tüketici faydası sağlamayacağı ve sonuç olarak söz konusu eylem özelinde muafiyetin ikinci şartının da karşılanmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

(199) Soruşturma taraflarının TSS sürecinde bilgi alışverişinde bulunmak yoluyla birlikte hareket etmeye yönelik eylemlerinin, yukarıda açıklandığı üzere 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendlerindeki koşulları karşılamaması nedeniyle ve dolayısıyla diğer iki koşulun incelenmesine gerek olmaksızın, bireysel muafiyet alamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

I.5.4.2. Fiyat Tespiti ve İşgücü Piyasalarına Yönelik Eylemler Bakımından 4054 Sayılı Kanun’un 5. Maddesi Kapsamında Değerlendirme

(200) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma ve/veya uyumlu eylemin aynı Kanun’un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyet alabilmesi için aynı maddenin birinci fıkrasında sayılan şartların tamamını bir arada sağlaması gerekmektedir. Dolayısıyla bu şartlardan herhangi birinin sağlanmadığının ortaya konması halinde muafiyet değerlendirmesi bakımından diğer şartların incelenmesi gereği ortadan kalkmaktadır. Yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında;

Sayfa 68

teşebbüslerin iş gücü pazarındaki eylemleri bakımından rekabeti kısıtlama amacı taşıyan anlaşma içinde olduğu tespit edilmiştir.

(201) Bunun yanı sıra gerek hukuken gerek iktisadi olarak doğası gereği rekabeti aşırı ölçüde sınırladıkları ve rekabet üzerindeki olumsuz etkilerini bertaraf edecek nitelikte ekonomik faydalar yaratabilme ihtimallerin oldukça düşük olduğu varsayılan anlaşmaların muafiyet koşullarını sağlama ihtimalinin görece düşük olduğu kabul edilmektedir. Fiyat tespiti, bölge ve müşteri paylaşımı, yeniden satış fiyatının tespiti gibi sınırlamalar bu kısıtlamalardandır. Bununla birlikte çıktı pazarlarındaki kartelin tam simetriği olan ve benzer sonucu üst pazarda (işgücü/girdi pazarında) doğuran girdi/alım kartelleri de açık ve ağır ihlal tanımı kapsamında ele alınmaktadır. Keza ekonomi yazını bakımından da çıktı pazarındaki karteller ile girdi pazarındaki karteller arasında bir fark bulunmamakta, her iki tür kartel de rekabet hukukunun çıkış noktası olan yapay şekilde tekelci gücü kullanma imkânına kavuşmayı hedeflemekte ve tüketici (alım karteli bakımından üretici) faydasını ele geçirmeyi; rekabetçi dengeye göre kartel taraflarının pazarın karşı taraftaki oyuncuların zararına olacak şekilde daha yüksek bir fayda elde etmesini sağlamaktadır.

(202) Böyle bir anlaşma veya uyumlu eylem “malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması” sonucunu doğuramayacaktır. Bu kapsamda fiyat tespiti ve işgücü piyasasına yönelik rekabeti kısıtlayıcı anlaşmalar sonucunda ortaya çıkan faydanın tamamen anlaşma tarafı teşebbüslerin lehine etki doğurması ve tüketicilerin bu uygulamalardan önemli zararlar görmesi nedenleriyle söz konusu anlaşmalara muafiyet tanınması mümkün değildir.

I.6. ARİTMİ Tarafından Yapılan Savunma ve Değerlendirilmesi

(203) Savunma: Teşebbüslerin hekim transferinin engellenmesi hususunda anlaşmadıkları, hastaneler arasında geçiş yapan hekimlerin bulunduğu, yalnızca grupta yer alan konuşmalara dayanılarak ihlal isnadında bulunulamayacağı, teşebbüsler arasında toplantı yapılıp yapılmadığının kesin olarak ispat edilemediği, herhangi bir davet ve katılımcı ayrımı yapılmadan eklenilen WhatsApp gruplarında paylaşılan yazılara ve duyurulara müdahale etmenin mümkün olmadığı, onlarca kişinin bulunduğu gruplarda yapılan yazışmaları takip etmenin çok zor olduğu ifade edilmektedir.

(204) Değerlendirme: İlgili yazışmalar MEDICABİL-CEYLAN-ARİTMİ arasında geçse de esasen WhatsApp grubu özelinde grup bünyesindeki her teşebbüs toplantı ve alınan kararlardan haberdardır. Zira bu nevi durumlarda, rekabet hukuku içtihadına göre teşebbüs yetkililerinin rekabeti kısıtlayıcı kararların alındığı bir toplantıda, herhangi bir beyanının olmaması ve sadece grupta/toplantıda yer almaları sorumluluktan kurtulmaları için yeterli görülmemektedir. Mezkûr içtihada göre, teşebbüslerin toplantı/gruplarda dile getirilen rekabeti sınırlayıcı hususları açıkça reddetmesi gerekmektedir (publicly distance). Son olarak, rakip teşebbüsler arasında personel transferinin engellenmesi amaç bakımından bir ihlal olarak değerlendirildiğinden, ihlalin varlığı sonucuna ulaşmak için bu tür bir uygulamanın etkisini ayrıca ortaya koymak zaruri değildir. Bu açıklamalar doğrultusunda, “TSS Çalışma Grubu” katılımcısı olan ARİTMİ, ATEK, HAYAT, DORUK YILDIRIM, PEDMER ve CİHANGİR’in hekim transferini engellemeye yönelik eylemleri yoluyla 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna varılmaktadır.

Sayfa 69

(205) Savunma: Bulguların TSS alanında ortak hareket edildiğini ispatlamadığı, ALLIANZ ile görüşmelerin bireysel olarak gerçekleştirildiği, ALLIANZ ile akdedilen sözleşmelerdeki katsayıların hastaneler arasında farklılaşmasının ihlalin olmadığını ispat ettiği ifade edilmektedir.

(206) Değerlendirme: Delil 2/16'da yer alan “Hastanelere adına bir dernek ya da başka bir oluşumla bugüne kadar görüşmediklerini, istisna olarak bizimle görüştüklerini dile getirmişlerdir.” ifadeleri ALLIANZ ile toplu görüşme yapıldığını desteklemektedir. Öte yandan ortak hareket etme güdüsünün çıkış noktası aynı katsayıları almaktan ziyade katsayıların artırılması yönünde ALLIANZ’a (ilerleyen zamanlarda diğer sigorta şirketlerine de) karşı baskı oluşturmaktır.

(207) Savunma: Sadece toplantılara katılmanın, bir araya gelmenin ihlal anlamını taşıdığı ifade edilmesine rağmen, TSS ile ilgili olarak bir kısım vekâletname/taahhütname veren hastane ya da tıp merkezinin ihlalde bulunmadığının, bir kısım hastanenin ise ihlalde bulunduğunun iddia edilmesinin çelişki yarattığı ifade edilmektedir.

(208) Değerlendirme: TSS bakımından ihlal iddiasının dayanağını teşebbüslerin ortak hareket etme sürecinde TSS katsayılarına ilişkin rekabete duyarlı bilgileri değişmeleri ve bilgi değişiminden sonra sigorta şirketlerinden talep edilecek katsayılar bakımından değerler belirlemeleri oluşturmaktadır. Bu kapsamda, ihlal isnat edilen teşebbüslerin tespitinde temel olarak 14.05.2020 tarihli bilgi değişimine yönelik e-posta (Delil 2/12) ve “TSS Çalışma Grubu” adlı Whatsapp grubunda bulunulması dikkate alınmıştır. Bu çerçevede tespitlerde herhangi bir çelişki bulunmamaktadır.

(209) Savunma: Çalışanların maaşlarının belirlenmesine ilişkin olarak yapılan tespitin varsayımsal olduğu, soruşturmaya konu teşebbüslerin homojen bir yapı sergilememesi nedeniyle çalışan ücretleri konusunda ortak karara varmalarının mümkün olmadığı, hekim ve deneyimli hemşireler dışındaki sağlık çalışanlarının büyük bir kısmının asgari ücretle ücretlendirildiği ve asgari ücretin merkezi otorite tarafından belirlendiği bir ülkede çalışanların ücret skalalarının ortak belirlendiği iddiasının hukuka aykırı olacağı ifade edilmektedir.

(210) Değerlendirme: Delil 2/30 ve 2/33’ten soruşturma tarafı teşebbüsler arasında ortak bir maaş skalası belirlenmesi çabası görülmektedir. İş gücü piyasasındaki rekabet ortamının bozulmasına yol açan anlaşmalar emeğin bir maliyet unsuru olması sebebiyle de fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının birlikte tespit edilmesini yasaklayan 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini amaç bakımından ihlal etmektedir. Bu nedenle, ihlalin varlığını ortaya koymak bakımından, söz konusu davranışın uygulamaya geçip geçmemesi gibi hususların ayrıca değerlendirilmesine gerek bulunmamaktadır.

(211) Savunma: Psikoteknik rapor onay fiyatlarını birlikte belirleme güdüsü içerisinde oldukları iddiasıyla varsayım ile ihlal kararı verildiği, bununla birlikte sağlık sektöründe ticari faaliyetlerin pek çok düzenlemeye tabi olduğu ve bu fiyatların kolaylıkla öğrenilebileceği, bu nedenle bu bilgilerin hassas bilgi olarak kabul edilmemesi gerektiği, HAYAT ile aralarındaki birkaç cümleden ibaret olan mesajdan birlikte fiyat tespitinde bulunulduğu yönündeki tespitlerin yasaya ve hakkaniyete aykırı olduğu, psikoteknik rapor onayına ilişkin ortak fiyat belirleme davranışının söz konusu olmadığı, ARİTMİ ile diğer hastaneler arasında hiçbir zaman geleceğe yönelik fiyat politikalarının ve arzın kontrolünü etkileyebilecek nitelikte bilgilerin paylaşılmadığı ifade edilmektedir.

Sayfa 70

(212) Değerlendirme: HAYAT ile ARİTMİ arasında psikoteknik rapor onayına ilişkin ortaklaşa fiyat belirlendiğine yönelik tespitte Delil 2/29’daki Whatsapp yazışması temel alınmıştır. Söz konusu yazışmanın içeriği incelendiğinde, ARİTMİ Genel Müdürü (.....) ile HAYAT Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başhekimi (.....) arasındaki yazışmanın teşebbüsün iddia ettiği gibi sadece rekabete duyarlı olmayan bir fiyat bilgisi paylaşımı olmadığı, bunun da ötesine geçerek bir ortak fiyat belirleme amacı taşıdığı görülmektedir. Özellikle bahse konu yazışmada yer alan “50 çok düşük, ortak rakam yaparız” ve “Anlaşmalı olduğumuz birkaç yere 50 TL'den veriyorlar mış konuştum fiyatı 100 TL'ye çekecekler sizde 100 diyebilirsiniz veya 120 derseniz biz de öyle diyebiliriz.” ifadeleri taraflar arasında fiyat tespitini açıkça göstermektedir.

I.7. Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme

(213) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası;"Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yılsonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yılsonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir. ARİTMİ’nin rakip teşebbüsle fiyat tespit etmek, rekabete hassas bilgi değişimi yapmak ve iş gücü piyasalarındaki rekabeti sınırlamak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği tespit edildiğinden, teşebbüse her bir ihlal için 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası verilmesi gerekmektedir.

(214) Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesinin aldığı 25.02.2026 tarih ve 2025/1965 E. 2026/363 K., 2025/1963 E. 2026/364 K. ve 2025/1960 E. 2026/362 K. sayılı kararlarda;

- ARİTMİ’nin fiillerinin rakip teşebbüsle anlaşarak fiyat tespiti yapmak, rekabete

hassas bilgi değişimi yapmak ve iş gücü piyasasındaki rekabeti sınırlamak

suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlali niteliğinde olduğu ve Kurul

kararında ihlal tespiti yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı,

- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun “Zaman bakımından uygulama" başlıklı 5.

maddesinde, 26.09.2004 tarih ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun zaman

bakımından uygulamaya ilişkin hükümlerinin kabahatler bakımından da

uygulanacağı, kabahatler karşılığında öngörülen idari yaptırımlara ilişkin

kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralının geçerli

olduğu; bu maddenin atıf yaptığı 5237 sayılı Kanun'un 7. maddesinin ikinci

fıkrasında, suçun islendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan

yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanunun

uygulanacağı ve infaz olunacağının kurala bağlandığı,

- Dava konusu kararın tesis edildiği 24.02.2022 tarihinde, 15.02.2009 tarih ve

27142 sayı ile Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Rekabeti

Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye

Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmeliği’nin

(Mülga Ceza Yönetmeliği) yürürlükte olduğu,

- Ancak 27.12.2024 tarih ve 32765 sayı ile Resmî Gazete’de yayımlanarak

yürürlüğe giren Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile

Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına

İlişkin Yönetmelik (Yeni Ceza Yönetmeliği) ile 15.02.2009 tarihli yönetmeliğin

mülga olduğu,

Sayfa 71

- Bu doğrultuda Yeni Ceza Yönetmeliği’nin, Mülga Ceza Yönetmeliği’ne kıyasla lehe hükümler içerip içermediğinin ayrıca değerlendirilmesi gerektiği, nitekim Kurulun da Yeni Ceza Yönetmeliği yürürlüğe girdikten sonra lehe hüküm ilkesine riayet etmek suretiyle kararlar verdiği,

- 4054 sayılı Kanun'un 4. ve 6. maddelerine aykırı davranışlar yönünden verilecek idari para cezalarının tespitine ilişkin usul ve esasları düzenleyen Mülga Ceza Yönetmeliği ve Yeni Ceza Yönetmeliği'nin kıyaslanmasından; önceden karteller ve diğer ihlaller ayrımı yapılarak, bunlar için uygulanacak temel ceza oranlarının alt ve üst sınırları belirlenmişken, yeni durumda "kartel - diğer ihlal" ayrımı bulunmadığı gibi, bunlara ilişkin herhangi bir alt sınıra da yer verilmediği, temel ceza oranının belirlenmesi bakımından önceden ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü dikkate alınmaktayken, artık ihlalin niteliğinin açık ve/veya ağır olup olmadığının gözetileceğinin belirtildiği, temel ceza oranı belirlenirken ihlalin süresine bağlı olarak yapılacak artırım bakımından, önceden "1-5 yıl" süren ihlaller için yarısı oranında artırım yapılacağı belirtilmişken, artık "1-2 yıl" için 1/5, "2-3 yıl" için 2/5, "3-4 yıl" için 3/5 ve "4-5 yıl" için 4/5 oranında kademeli artırım yapılacağı, Yeni Ceza Yönetmeliği'nde bazı ağırlaştırıcı unsurların kaldırıldığı, ayrıca hafifletici yeni unsurların eklendiği,

- Bu durumda, temel ceza oranına ilişkin önceden belirlenmiş olan alt sınırların kaldırılmış olduğu, bir yıldan uzun üç yıldan kısa olan ihlaller bakımından temel ceza oranı belirlenirken ihlalin süresi yönünden yapılacak artırımın azaltıldığı, ağırlaştırıcı bazı unsurların kaldırıldığı ve hafifletici yeni unsurlara yer verildiği,

- Yeni Ceza Yönetmeliği’nde herhangi bir alt sınırın bulunmadığı, bir bütün olarak karşılaştırıldığında Yeni Ceza Yönetmeliği’nin Mülga Ceza Yönetmeliği’ne kıyasen lehe düzenlemeler içerdiği,

- Kurul tarafından her iki yönetmelik dikkate alınmak ve kıyaslanmak suretiyle temel ve sonuç idari para cezası oranlarının yeniden belirlenmesi ve lehe olan düzenlemenin davacıya uygulanması gerektiği gözetilerek Kurul kararının iptaline karar verildiği

ifade edilmiştir.

(215) Açıklamalar çerçevesinde mahkeme kararının gereğinin yerine getirilmesi teminen

ARİTMİ’ye verilecek idari para cezasının yeniden belirlenmesi gerekmekle birlikte, bu

noktada genel bir hukuk ilkesi olarak aleyhe hüküm verme yasağı göz önünde

bulundurulmalıdır. Aleyhe hüküm verme yasağı, kanun yolu incelemesi yapan yargı

merciinin, yalnız başvuran tarafın durumunu ağırlaştıracak şekilde önceki kararı

bozmasına, kaldırmasına veya değiştirmesine izin vermeyen bir ilke olarak

tanımlanmaktadır [60]. Aleyhe hüküm verme yasağı yalnızca yargı mercileri tarafından

verilen kararları değil, aynı zamanda idari başvurular neticesinde başvuru makamı

tarafından verilecek kararları da kapsamaktadır. Nitekim iptal kararlarının hukuki etkisi,

idarenin işlem tesis ederken bağlı olduğu temel ilkeler ve idari yargının iptal

müessesesi aracılığıyla sağladığı hukuki korunma birlikte değerlendirildiğinde,

idarenin iptal kararı sonrasında teşebbüs açısından önceki işleme kıyasla daha ağır

sonuç doğuracak nitelikte bir işlem tesis edilmemesi gerektiği Danıştay 12. Dairesinin

23.03.2016 tarih ve E.2016/204, K.2016/587 sayılı kararı ile de sabittir [61].

PEKCANITEZ, H., ÖZEKES, M., ve TAŞ, H. (2017), Pekcanıtez Usul – Medeni Usul Hukuku, On İki

Levha Yayıncılık, İstanbul, s. 2171.

https://lib.kazanci.com.tr/kho3/ibb/anaindex.html.

Sayfa 72

(216) Bu kararda Danıştay;

“İdari rejim uygulamasının geçerli olduğu idare hukuku sistemimizde, idari

işlemlere karşı idari makamlara yapılan başvurular, idari yargı mercilerine yapılan

başvurularla aynı sonucu alabilme kabiliyetini haiz olduklarından ve disiplin

cezasının kaldırılm ası ya da hafifletilmesi yönünde sonuç doğurabildiklerinden

dolayı ilgililerin bu başvurularına da aleyhe bir sonuçla karşılaşmama güvencesi

tanınmasında, yani itiraz üzerine yetkili merciler tarafından tesis edilecek

işlemlerin de aleyhe karar verme yasağ ına tabi olması gerektiğinde kuşku

bulunmamaktadır”

şeklinde hüküm kurarak idari makamlara yapılan başvurularda da aleyhe karar verme yasağının kabul edilmesi gerektiğini ifade etmiştir [62].

(217) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin son fıkrası “Bu maddeye göre verilecek idarî para cezalarının tespitinde dikkate alınan hususlar, işbirliği halinde para cezasından bağışıklık veya indirim şartları, işbirliğine ilişkin usul ve esaslar Kurulca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.” hükmünü amirdir. Bu fıkra uyarınca 15.02.2009 tarih ve 27142 sayı ile Resmî Gazete’de yayımlanmış olan Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Mülga/Eski Ceza Yönetmeliği), aynı fıkra uyarınca 27.12.2024 tarihli ve 32765 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Yeni Ceza Yönetmeliği) ile güncellenmiştir. Diğer bir deyişle Mülga Ceza Yönetmeliği iptale konu 24.02.2022 tarih ve 22 - 10/152 - 62 sayılı Kurul kararı alındıktan sonra yürürlükten kaldırılmış ve yerine Yeni Ceza Yönetmeliği yürürlüğe girmiştir.

(218) Lehe kanun ilkesi gereğince mahkeme kararının yerine getirilmesini teminen, somut olay bakımından Mülga Ceza Yönetmeliği ve Yeni Ceza Yönetmeliği’nin karşılaştırılması gerekmektedir. [63] Bu bağlamda Yeni Ceza Yönetmeliği ile Mülga Ceza Yönetmeliği bir bütün halinde ele alınıp hangisi teşebbüs lehine ise o karara esas alınmalıdır.

(219) Mülga Ceza Yönetmeliği ve Yeni Ceza Yönetmeliği'nin kıyaslanmasından; önceden karteller ve diğer ihlaller ayrımı yapılarak, bunlar için uygulanacak başlangıç ceza oranlarının alt ve üst sınırları belirlenmişken, yeni durumda "kartel-diğer ihlal" ayrımının bulunmadığı, bunlara ilişkin herhangi bir alt sınıra da yer verilmediği, artık ihlalin niteliğinin açık ve/veya ağır olup olmadığının gözetileceği, temel ceza oranı belirlenirken ihlalin süresine bağlı olarak yapılacak artırım bakımından, önceden "1-5 yıl" süren ihlaller için yarısı oranında artırım yapılacağı belirtilmişken, artık "1-2 yıl" için 1/5, "2-3 yıl" için 2/5, "3-4 yıl" için 3/5 ve "4-5 yıl" için 4/5 oranında kademeli artırım yapılacağı, Yeni Ceza Yönetmeliği'nde bazı ağırlaştırıcı unsurların kaldırıldığı, ayrıca hafifletici yeni unsurların eklendiği anlaşılmaktadır.

(220) Her iki yönetmeliğin 4. maddesi uyarınca nihai idari para cezası belirlenirken öncelikle temel ceza oranı tespit edilmekte, ardından varsa ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar çerçevesinde cezada artırıma ve/veya indirime gidilmektedir. Somut dosyada 62 GÜNDÜZ, F. Ebru, “İdari Yargılama Hukukunda Aleyhe Hüküm Verme ve Aleyhe Bozma Yasağı”, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. XXIV, 2020, S. 2, s. 348.

63 Detay için bkz. KAPLAN, O. (2021), “Danıştay Kararları Çerçevesinde İdari Yaptırımlarda Lehe Hükmün Uygulanması İlkesi,” Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 16, S. 2, s. 445-486; ÖZKAN, G. (2020), “İdari Yaptırımlar, Lehe Kanun Uygulaması ve Yargıya Güven,” International Conference On Eurasian Economies 2020,” Session 6A: Hukuk, s. 175-185.

Sayfa 73

ARİTMİ’nin fiyat tespiti yapmak, rekabete hassas bilgi değişimi yapmak ve iş gücü piyasalarında rekabeti kısıtlamak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği değerlendirilmiş tir. Fiyat tespiti ihlali bakımından Mülga Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer alan “kartel” tanımı kapsamında olan bu eylemler için Mülga Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ve aynı maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde başlangıç ceza oranı ARİTMİ’nin gayri safi gelirin in %2’si ile %4’ü arasında bir oran olan %(.....) olarak tespit edilmiştir. Rekabete hassas bilgi değişimi ihlali bakımından Mülga Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer alan “diğer ihlal ler” snıflandırması kapsamında olan bu eylemler için Mülga Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca ve aynı maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde başlangıç ceza oranı %0,5 ile %3 arasında bir oran olan %(.....) olarak belirlenmiştir. İş gücü piyasasına yönelik ihlal bakımından ise, Mülga Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer alan “kartel” tanımı kapsamında olan bu eylemler için Mülga Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ve aynı maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde başlangıç ceza oranı ARİTMİ’nin gayri safi gelirin in %2’si ile %4’ü arasında bir oran olan %(.....) üzerinden tespit edilerek teşebbüs hakkında ceza takdirinde bulunulmuştur. Her üç i hlal bakımından da ihlal süresinin bir yıldan kısa olması sebebiyle Mülga Ceza Yönetmeliği uyarınca ceza oranında süreye bağlı herhangi bir artırım yapılmamı ştır.

(221) Yeni Ceza Yönetmeliği bakımından ise kartel - diğer ihlal ayrımı mevcut olmadığından, ihlalin niteliği ve doğurduğu etki, yönetmeliğin 5. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında başlangıç ceza oranının takdirinde ele alınabilecektir. Anılan fıkraya göre; başlangıç ceza oranı, özellikle, ihlal dolayısıyla gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı ile ihlalin niteliğinin açık ve/veya ağır olup olmadığı gözetilmek suretiyle belirlenmektedir. Açıklamalar çerçevesinde, fiyat tespiti ihlali bakımından Yeni Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ve ikinci fıkrası çerçevesinde ihlalin açık ve/veya ağır ihlal niteliğinde olduğu dikkate alınarak, başlangıç ceza oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. R ekabete hassas bil gi değişimi ihlali bakımından, Yeni Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ve ikinci fıkrası çerçevesinde ihlalin açık ve/veya ağır ihlal niteliğinde olmadığı dikkate alınarak, başlangıç ceza oranı %(.....) olarak; işgücü piyasalarında rekabetin kısıtlanması ihlali bakımından ise, Yeni Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ve ikinci fıkrası çerçevesinde ihlalin açık ve/veya ağır ihlal niteliğinde ol duğu dikkate alınarak, başlangıç ceza oranı %(.....) olarak belirlenmiştir.

(222) Yeni Ceza Yönetmeliği’nin de 5. maddesinin üçüncü fıkrasına göre ceza tespitinde dikkate alınması gereken bir diğer kıstas ihlalin süresidir. ARİTMİ’nin her üç ihlalinin de bir yıldan kısa sürdüğü tespit edilmiştir. Bu doğrultuda Yeni Ceza Yönetmeliği bakımından da ARİTMİ’ye uygulanacak ceza oranında süreden dolayı bir artırıma gidilmeyecektir.

(223) Temel para cezasının hesaplanmasından sonra her iki Ceza Yönetmeliği’nin 6. ve 7. maddeleri çerçevesinde ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak artırıma ve/veya indirme gidilmektedir.

(224) ARİTMİ’nin her üç ihlali bakımından da her iki yönetmeliğin 6. madde hükümleri çerçevesinde herhangi bir ağırlaştırıcı nedenin sübut etmediği anlaşılmaktadır.

(225) Konu hafifletici unsurlar bakımından ele alındığında ise, her iki yönetmelikte hafifletici unsurlar tadadi olarak sayılmakla birlikte, Yeni Ceza Yönetmeliği’nin Mülga Ceza Yönetmeliği’ne kıyasla hem kapsam hem de uygulanabilirlik bakımından daha geniş bir çerçeve sunduğu anlaşılmaktadır. Nitekim Yeni Ceza Yönetmeliği’nde yurt dışı

Sayfa 74

satış gelirlerinin bulunması da açıkça bir indirim sebebi olarak düzenlenmiş; böylece uluslararası faaliyet gösteren teşebbüslerin ekonomik yapılarının ceza takdirinde dikkate alınmasına imkân tanınmıştır. Buna ek olarak, ihlale konu faaliyetlerin yıllık gayrisafi gelirler içindeki payı bakımından Mülga Ceza Yönetmeliği’nde “çok düşük olması” şartı aranırken, Yeni Ceza Yönetmeliği’nin yalnızca “düşük olması” tabirini kullanması, hafifletici unsurun uygulanabilirliğini genişleten bir yaklaşım ortaya koymaktadır. Diğer taraftan Yeni Ceza Yönetmeliği, hafifletici unsurlar kapsamındaki indirim oranına ilişkin alt ve üst sınırı tamamen kaldırarak, Mülga Ceza Yönetmeliği’nin dörtte bir ile beşte üç arasında belirlediği sınırlamaların dışına çıkılmasına da olanak sağlamıştır.

(226) Mahkeme kararı doğrultusunda, ARİTMİ’ye uygulanacak idari para cezasının takdirinde dikkate alınan hafifletici nedenlerde de Mülga ve Yeni Ceza Yönetmeliği kıyaslanmıştır. Mevcut durumda Yeni Ceza Yönetmeliği’nin, Mülga Ceza Yönetmeliği’den farklılık arz eden ve somut olayda dikkate alınabilecek hükmü, teşebbüsün yurt dışı satış gelirlerinin bulunması halinde takdiri indirim yapılabileceğine ilişkin hükümdür. ARİTMİ’nin 2020 ve 2024 yıllarında herhangi bir yurt dışı gelirinin bulunmadığı görülmektedir. Bu çerçevede, teşebbüs herhangi bir ihracat gelirine sahip olmadığından bu durum hafifletici unsur olarak dikkate alınamayacaktır.

(227) Sonuç itibarıyla ARİTMİ’ye uygulanacak para cezası bakımından 24.02.2022 tarih ve 22-10/152-62 sayılı kararda da olduğu gibi, her üç ihlal için de, ihlale konu faaliyetlerin teşebbüsün yıllık gayrisafi geliri içindeki payının düşük olması dikkate alın mış ve Mülga Ceza Yönetmeliği kapsamında %(.....) hafifletici neden indirimi uygulanarak, fiyat tespiti ihlali bakımından %(.....); rekabete hassas bilgi değişimi ihlali bakımıdan %(.....); iş gücü piyasalarında rekabeti kısıtlamak ihlali bakımından ise %(.....) nihai para cezası oranına ulaşılmıştır. Diğer yandan Yeni Ceza Yönetmeliği çerçevesinde de, her iki ihlal bakımından ihlale konu faaliyetlerin teşebbüsün yıllık gayrisafi geliri içindeki payının düşük olması hafifletici unsur olarak kabu l edilmiş ve temel para cezası oranında %(.....) indirime gidilerek ilgili ihlaller için sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....) nihai para cezası oran larına ulaşılmıştır.

(228) Teşebbüse uygulanacak para cezasının tayininde 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Kurul tarafından verilecek nihai karar tarihine en yakın mali yıl olan 2024 yılının cirosu esas alınmıştır.

(229) Fiyat tespiti ihlali bakımından belirlenen ceza oranı ARİTMİ’nin 2024 yılı cirosuna uygulandığında ortaya çıkan para cezası tutarı 6.228.624,26-TL’dir. Bu tutar söz konusu ihlal bakımından 24.02.2022 tarih ve 22-10/152-62 sayılı kararda ARİTMİ için belirlenen para cezası tutarından yüksektir. Benzer şekilde rekabete hassas bilgi değişimi ihlali bakımından belirlenen ceza oranı ARİTMİ’nin 2024 yılı cirosuna uygulandığında ortaya çıkan para cezası tutarı 1.557.156,07-TL’dir. Bu tutar söz konusu ihlal bakımından 24.02.2022 tarih ve 22-10/152-62 sayılı kararda ARİTMİ için belirlenen para cezası tutarından yüksektir. Aynı şekilde iş gücü piyasasında rekabeti kısıtlamak ihlali bakımından belirlenen oran ARİTMİ’nin 2024 yılı cirosuna uygulandığında ortaya çıkan para cezası tutarı 6.228.624,26-TL olup, bu tutar da aynı ihlal için 24.02.2022 tarih ve 22-10/152-62 sayılı Kurul kararında belirlenen ceza tutarından yüksektir. Bu nedenle ARİTMİ’ye, aleyhe hüküm verme yasağı ilkesi de nazara alınmak suretiyle, 24.02.2022 tarih ve 22-10/152-62 sayılı kararda ilgili ihlaller bakımından tespit edilen sırasıyla 1.022.647,28-TL, 255.661,82-TL ve 1.022.647,28- TL tutarlarında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.

Sayfa 75

K. SONUÇ

(230) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Ankara Bölge İdare

Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesinin 25.02.2026 tarih ve 2025/1965 E. 2026/363 K.

sayılı, 25.02.2026 tarih ve 2025/1963 E. 2026/364 K. sayılı ve 25.02.2026 tarih ve

2025/1960 E. 2026/362 K. sayılı kararının gereğinin yerine getirilmesini teminen;

I-

1. ASG Özel Sağlık Hizmetleri ve Sağlık Malzemeleri San. ve Tic. AŞ’nin rakip teşebbüsle anlaşarak fiyat tespiti yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine,

2. Bu nedenle ASG Özel Sağlık Hizmetleri ve Sağlık Malzemeleri San. ve Tic. AŞ’ye aynı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası ve 7. maddesi uyarınca 2024 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden %(…..) oranında olmak üzere 6.228.624,26 TL tutarında idari para cezası uygulanması gerekmekle birlikte; 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” ile 15.02.2009 tarih ve 27142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan mülga “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” hükümlerinin ayrı ayrı uygulanması neticesinde ulaşılan sonuç cezalar kıyaslandığında “aleyhe hüküm verme yasağı” ilkesi de nazara alınmak suretiyle mülga yönetmelik uyarınca verilen idari para cezasının lehe olduğu anlaşıldığından, ASG Özel Sağlık Hizmetleri ve Sağlık Malzemeleri San. ve Tic. AŞ’ye 24.02.2022 tarih ve 22- 10/152-62 sayılı kararda tespit edilen 1.022.647,28 TL tutarında para cezası uygulanmasına,

II-

1. ASG Özel Sağlık Hizmetleri ve Sağlık Malzemeleri San. ve Tic. AŞ’nin iş gücü piyasasındaki rekabeti sınırlamak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine,

2. Bu nedenle ASG Özel Sağlık Hizmetleri ve Sağlık Malzemeleri San. ve Tic. AŞ’ye aynı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası ve 7. maddesi uyarınca 2024 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden %(…..) oranında olmak üzere 6.228.624,26 TL tutarında idari para cezası uygulanması gerekmekle birlikte; 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” ile 15.02.2009 tarih ve 27142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan mülga “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” hükümlerinin ayrı ayrı uygulanması neticesinde ulaşılan sonuç cezalar kıyaslandığında “aleyhe hüküm verme yasağı” ilkesi de nazara alınmak suretiyle mülga yönetmelik uyarınca

Sayfa 76

verilen idari para cezasının lehe olduğu anlaşıldığından, ASG Özel Sağlık Hizmetleri ve Sağlık Malzemeleri San. ve Tic. AŞ’ye 24.02.2022 tarih ve 22- 10/152-62 sayılı kararda tespit edilen 1.022.647,28 TL tutarında para cezası uygulanmasına,

III-

1. ASG Özel Sağlık Hizmetleri ve Sağlık Malzemeleri San. ve Tic. AŞ’nin rekabete hassas bilgi değişimi yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine,

2. Bu nedenle ASG Özel Sağlık Hizmetleri ve Sağlık Malzemeleri San. ve Tic. AŞ’ye aynı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası ve 7. maddesi uyarınca 2024 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden %(…..) oranında olmak üzere 1.557.156,07 TL tutarında idari para cezası uygulanması gerekmekle birlikte; 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” ile 15.02.2009 tarih ve 27142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan mülga “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” hükümlerinin ayrı ayrı uygulanması neticesinde ulaşılan sonuç cezalar kıyaslandığında “aleyhe hüküm verme yasağı” ilkesi de nazara alınmak suretiyle mülga yönetmelik uyarınca verilen idari para cezasının lehe olduğu anlaşıldığından, ASG Özel Sağlık Hizmetleri ve Sağlık Malzemeleri San. ve Tic. AŞ’ye 24.02.2022 tarih ve 22- 10/152-62 sayılı kararda tespit edilen 255.661,82 TL tutarında para cezası uygulanmasına

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde

yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.

Atıf zinciri

Aynı toplantıda alınan kararlar

Bu toplantının tüm kararları

Bu kararın işiniz için ne anlama geldiğini konuşalım

Rekabet hukuku uyumu, soruşturmalar ve birleşme-devralma süreçlerinde uçtan uca destek veriyoruz.