Archipels SAS’ın ortak kontrolünün, Caisse des Dépôts et Consignations, La Poste S.A., Électricité de France…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN,

Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER : İsmail Atalay YOLCU, Betül AYHAN, Büşra ÖZCAN,

Alp Tuna MERCİMEK, Cihan ARIK

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Caisse des Dépôts et Consignations

- Électricité de France S.A.

- ENGIE S.A.

- Imprimerie Nationale S.A.

Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK; Av. O. Onur ÖZGÜMÜŞ,

Av. S. Buğrahan KÖROĞLU, Av. Efe OKER, Av. Onur Berke OKUR,

Av. Su AKGÜL, Av. Ziba Ayşegül ABACI

Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Archipels SAS’ın ortak kontrolünün, Caisse des Dépôts et Consignations, La Poste S.A., Électricité de France S.A., ENGIE S.A. ile Imprimerie Nationale S.A. tarafından devralınması işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 20.01.2023 tarih ve 34899 sayı ile intikal eden ve 15.02.2023 tarih ve 35715 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 24.02.2023, 2023-1-002/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Başvuruda; Archipels SAS’ın(ARCHIPELS) ortak kontrolünün Caisse des Dépôts et Consignations (CDC), La Poste S.A. (LA POSTE), EDF Pulse Holding (EDF PH), ENGIE S.A. (ENGIE) ve Imprimerie Nationale S.A. (IN GROUPE) tarafından devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir.

(5) Devre konu olan teşebbüs ARCHIPELS; 2020 yılında kurulmuş olup hâlihazırda CDC, LA POSTE, EDF ve ENGIE tarafından ortak kontrol edilen tam işlevsel bir ortak girişimdir [1]. Başvuruda yer alan bilgilere göre, işlem kapsamında sermayesinin tamamı 1 Rekabet Kurulunun 19.12.2019 tarihli ve 19-45/747-321 sayılı kararı ile söz konusu işleme izin verilmiştir.

IN GROUPE’a ait olan IN PARTICIPATIONS SAS (INP); CDC ve LA POSTE ile birlikte ARCHIPELS’in sermaye artırımına katılacaktır. İşlem sonrasında CDC, LA POSTE ve IN GROUPE’un her biri ARCHIPELS’in hisselere bölünmüş sermayesinin ve oy haklarının %(…..); EDF ve ENGIE’nin her biri ise ARCHIPELS’in hisselere bölünmüş sermayesinin ve oy haklarının %(…..) sahip olacaktır. Bununla birlikte, taraflar arasında imzalanmış olan Hissedarlar Anlaşması uyarınca ARCHIPELS’in tüm stratejik kararlarının alınması bütün hissedarların oybirliğine tâbi olacaktır. Dolayısıyla, CDC, LA POSTE, IN GROUPE, EDF ve ENGIE, ARCHIPELS üzerinde ortak kontrol sahibi olacaktır.

(6) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.” hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm uyarınca dosya konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte sağlanması gerekmektedir.

(7) Bildirim konusu işleme dayanak olan ve IN GROUPE’un ARCHIPELS’teki hisse alımına ilişkin öngörülen sermaye yapısı ile yönetim ilkelerini ortaya koyan Niyet Mektubu 02.08.2022 tarihinde, yine işleme dayanak olan Hissedarlar Anlaşması ise 04.01.2023 tarihinde taraflar arasında imzalanmıştır. Bu kapsamda, Niyet Mektubu’nun hükümleri doğrultusunda ARCHIPELS’e herhangi bir varlık aktarılmayacak olup ARCHIPELS’in sermayesine; sermayesinin tamamı IN GROUPE’a ait olan INP tarafından (…..) Avro, CDC tarafından (…..) Avro ve LA POSTE tarafından (…..) Avro tutarında nakdi katkı yapılacaktır. Başvuruda yer verilen bilgilere göre, işlemin ARCHIPELS’in işlem öncesindeki sermayesinin (…..) milyon Avro’luk değerlemesi esas alınarak arttırılması yoluyla gerçekleştirilmesi nedeniyle işlem değerinin (…..) milyon Avro olduğu anlaşılmaktadır. [2] Ayrıca, işlemin ekonomik gerekçesi bakımından, ARCHIPELS’in dijital kimlik bilgilerinin yönetimi, tasdiki ve teyidinden oluşan faaliyetleri kapsamında dijital kimlik bilgilerinin verilmesini kolaylaştırmayı ve bunları teyit etmeyi daha emniyetli ve güvenli hale getirmeyi planladığı ve bildirim konusu işlemin ARCHIPELS’in özellikle dijital kimlik ekosisteminde blok zinciri teknolojisini geliştirmesine imkân tanıyacağı ifade edilmektedir.

(8) Taraflar arasında imzalanan Hissedarlar Anlaşması hükümleri uyarınca ARCHIPELS’in Stratejik Kuruluna CDC, LA POSTE ve IN GROUPE’un (INP aracılığıyla) her birine (…..); EDF (EDF PH aracılığıyla) ve ENGIE’nin her birine (…..) atama hakkı [3] verildiği görülmektedir. Başvuruda, söz konusu hükümler kapsamında, ARCHIPELS’in Stratejik Kurulun iznini takiben ortaklar tarafından basit çoğunluk ile atanan bir Başkan tarafından yönetileceği, İcra Kurulu Başkanının da aynı usulle atanabileceği ve Yönetim Kurulu Başkanı ile İcra Kurulu Başkanının Stratejik Kurulun onayından sonra mevcut ya da temsil edilen hissedarların basit çoğunluğuyla alınacak karar ile görevden alınabileceği ifade edilmektedir. Bunun yanında, iş planı ile yıllık bütçenin onaylanması veya güncellenmesi ve ARCHIPELS’in veya iştiraklerinden birinin faaliyetlerinin, Fransa dışındaki coğrafi konumunun veya kurumsal amacın değiştirilmesi ya da yeni bir faaliyetin başlatılması gibi ARCHIPELS’in veya iştiraklerinden birinin faaliyetlerinin stratejik yönüyle ilgili herhangi bir karar da dâhil 2 Başvuruda, ARCHIPELS’in mevcut sermayesinin (…..) milyon Avro olduğu belirtilmektedir.

[3] Söz konusu hükümlerin başvuruda sunulan Hissedarlar Anlaşması’nın 3.6.1. maddesinde düzenlendiği anlaşılmaktadır.

olmak üzere birçok kararın Stratejik Kurulun oybirliğiyle alınacağı belirtilmektedir. Ayrıca, Yönetim Kurulu Başkanının ve İcra Kurulu Başkanının atanması, görev süresinin uzatılması ve görevden alınması gibi diğer stratejik kararların, Stratejik Kuruldaki üyelerin dörtte üçünün nitelikli çoğunluğu ile ((…..) üyeden (…..) oyu ile) alınması gerekeceği ifade edilmektedir.

(9) Diğer taraftan, Hissedarlar Anlaşması’nın “Kilitlenme Durumlarını Çözme” başlıklı 8. maddesindeki hükümler uyarınca, herhangi bir hissedar tarafından, anlaşmanın 3.6.2. maddesinde öngörülen stratejik kararların dayatılmasına izin verilmeyeceği belirtilmekte, kilitlenme durumunun oluşması halinde ise bu durumun ya diğer hissedarlar tarafından öne sürülen fikrin/kararın kabul edilmesi ya da kararın alınmasını istemeyen hissedarın hisselerini satması ile çözüleceği öngörülmektedir. Bununla birlikte, Başvuruda, devralan taraflardan CDC’nin ARCHIPELS’in sermayesinin %(…..) dolaylı olarak LA POSTE aracılığıyla olmak üzere toplamda %(…..) fazlasına sahip olması veya Stratejik Kurulun üyelerinin yarısının CDC grubu tarafından atanacak olmasının, stratejik kararların oybirliğiyle veya Stratejik Kurulda üyelerin dörtte üçünün nitelikli çoğunluğuyla alındığı sürece tarafların ARCHIPELS üzerindeki ortak kontrolünün niteliğini değiştirmeyeceği ifade edilmektedir. Dolayısıyla ana stratejik kararların oybirliğiyle veya Stratejik Kurul üyelerinin dörtte üçünün nitelikli çoğunluğuyla alındığı dikkate alındığında ortak kontrol taraflarının ARCHIPELS’e ilişkin önemli kararlarda anlaşmak ve işbirliği yapmak zorunda olduğu, bu doğrultuda işlem sonrasında CDC, LA POSTE, EDF, ENGIE ve IN GROUPE’un, ARCHIPELS üzerinde ortak kontrole sahip olacağı anlaşılmaktadır.

(10) Başvuruda belirtildiği üzere, ARCHIPELS’in hâlihazırda kendi kaynakları ile veri tasdiki ve şahıslara ilişkin bilgilerin teyidi için blok zinciri temelli çözümler alanında faaliyet gösterdiği ve işlem sonrasında da faaliyetlerini CDC, LA POSTE, EDF, ENGIE ve IN GROUPE’un faaliyetlerinden bağımsız olarak yürüteceği ve buna yönelik yeterli kaynağa sahip olacağı ifade edilmektedir. Ayrıca, ARCHIPELS’in yürüteceği faaliyetlerin CDC, LA POSTE, EDF, ENGIE ve/veya IN GROUPE’un faaliyetlerinden ayrı ve farklı olmasının yanı sıra cirosunu kendi nihai müşterileri ile ticari ilişkilerinden elde edeceği, gelecekte ürünlerini öncelikle doğrudan kendi üçüncü kişi müşterilerine satacağı ve bu faaliyetlerini uzun vadede süresiz olarak sürdürmeyi amaçladığı belirtilmektedir. Bu kapsamda, ARCHIPELS’in işlem sonrasında ortak girişimin faaliyetlerini bağımsız olarak yürütmek için yeterli kaynağa erişimi bulunduğu, faaliyetlerinin ana şirketlerin belirli bir işlevinin ötesinde olacağı, ticari ilişkilerinde ana şirketlerine yapacağı satışlara veya ana şirketlerinden yapacağı alımlara bağlı olmayacağı ve faaliyetlerini kalıcı olarak yerine getirebileceği dikkate alındığında, ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşıması kriterini de sağladığı değerlendirilmektedir. Dolayısıyla kurulacak ortak girişimin tam işlevsellik niteliğine sahip olacağı kanaatine varılmış olup tüm bu bilgiler doğrultusunda, bildirim konusu işlem neticesinde devre konu ARCHIPELS’in kontrol yapısı değişeceğinden ilgili işlemin bahsi geçen hükümler kapsamında bir devralma niteliği taşıdığı değerlendirilmektedir.

(11) Sonuç olarak, işlem neticesinde devre konu ARCHIPELS’in kontrol yapısı değişeceğinden, ilgili işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemidir. İşlem taraflarının ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri aştığından, işlem izne tabidir.

(12) Başvuruda, ortak girişim niteliğindeki ARCHIPELS’in blok zinciri teknolojisine dayalı olarak tespit hizmetleri sunmak suretiyle yalnızca Fransa pazarında faaliyet gösterdiği belirtilmektedir. Ayrıca bu hizmetler kapsamında belgelerin dijital parmak izlerinin

ortak girişimin kendi özel blok zinciri altyapısında bir tarih damgası eşliğinde kayıtlı olması nedeniyle bu hizmetlerin merkeziyetsiz (decentralized) olduğu [4] ve dijital parmak izlerinin blok zincirine yüklenen belgelerin kanıtlayıcı değerini sağladığı ifade edilmektedir. [5] Buna ilaveten, bir gerçek kişi tarafından sunulan kanıtın gerçekliğinin doğrulanması sürecinin; bu kanıtın, ortak girişimin müşterisi tarafından hesaplanan dijital parmak izi ile bilgi veya belgeleri ihraç eden tarafından hesaplanan ve blok zincir içinde sunulmuş olan bilgi veya belgenin dijital parmak izi ile karşılaştırılarak gerçekleştirildiği bilgisine yer verilmektedir. Ayrıca, ortak girişimin sunduğu dijital belge tespit hizmetlerinin Müşterini Tanı (Know Your Customer -KYC [6]) süreçlerinin veya belge kontrollerinin bir parçası olarak kendilerine dijital ortamda sağlanan bilgilerin gerçekliğini teyit etmesi gereken bankalar, sigorta şirketleri, KYC hizmet sağlayıcıları ve yasal düzenlemeye tâbi meslekler gibi belirli tüzel kişilere pazarlandığı ve bu kişilerin, belgelerin dijital parmak izlerinin blok zinciri altyapısına kaydedilmesi için ödeme yaptığı ve sonrasında danışmanlık aldığı ifade edilmektedir. İlaveten, başvuruda ortak girişimin Türkiye’de herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı ve Türkiye’de faaliyette bulunmayı da planlamadığı belirtilmektedir.

(13) Başvurudan edinilen bilgilere göre, ortak girişim taraflarından CDC, Fransız Para ve Finans Kanunu düzenlemeleri uyarınca yasama makamlarının gözetimi ve garantisi altında yapılandırılmış bir kamu sektörü finans kuruluşu olup özellikle tasarruf hesapları mevduatları, sosyal kiralık konut ve kentsel yenilemeyi finanse eden Livret A, konsinye ve düzenlemeye tâbi mevduatlar, emeklilik fonunun yönetimi, kişisel antrenman hesabı ve kişisel faaliyet hesabı gibi kamu makamlarının koruma sağlamak istediği özel fonları yönetmektedir. Bunun yanında, CDC, iştirakleri aracılığıyla serbest piyasada aşağıda belirtilen faaliyetlerde bulunmaktadır:

- Réseau de Transport d’Electricité (RTE) ve CDC Biyoçeşitlilik aracılığıyla çevre

ve enerji, yenilenebilir enerji piyasalarında çok sayıda yatırım,

- CDC Habitat, CDC Investissement Immobilier, Icade unvanlı iştirakleri ve

gayrimenkul varlıklarına sahip şirketlerdeki yatırımları aracılığıyla konut ve

gayrimenkul piyasalarında faaliyet,

- Bpifrance ve Qualium Investissement aracılığıyla [7] yatırım ve özel sermaye

faaliyetleri,

- Transdev aracılığıyla yolcu taşımacılığı piyasasında faaliyetler,

- Compagnie des Alpes aracılığıyla kayak merkezlerinin ve eğlence yerlerinin

işletilmesi piyasasında faaliyetler,

- SCET aracılığıyla kamu aktörlerine danışmanlık hizmeti piyasasında faaliyetler,

- SFIL, LA POSTE aracılığıyla posta gönderileri, posta veya ürünler için toplama,

tasnif, taşıma ve dağıtım hizmetleri ile bankacılık hizmetlerinde faaliyetler,

- CNP aracılığıyla sigorta piyasasında faaliyetler.

4 Blok zinciri teknolojisinde “merkeziyetsizlik” veri doğrulama faaliyetlerinin belirli, güvenilir tek bir veri deposu yerine bir veri zincirinin, eş deyişle birçok küçük veri deposunun kullanmasını ifade etmektedir.

[5] Başvuruda ARCHIPELS’in müşterilerinin kendi altyapılarını oluşturmak ve yönetmek zorunda kalmadan blok zincir teknolojisinin avantajlarından faydalanmasını sağlayan bir blok zincir altyapısı teslim hizmeti (blockchain as a service -BaaS) sunduğu ifade edilmektedir.

6 Başvuruda, KYC’nin esas olarak bankalar tarafından, müşterileri hakkında bilgi toplamak suretiyle kimlik hırsızlığını daha iyi saptayabilmek, müşterilerini kimlik hırsızlığı, kara para aklama, dolandırıcılık ve mali suçlara karşı korumak amacıyla benimsenmiş bir süreç olduğu belirtilmektedir.

7 Başvuruda (…..) ifade edilmektedir.

(14) Başvuruda yer verilen bilgilere göre,

(…..TİCARİ SIR…..) 8

(15) Başvuruda ayrıca,

(…..TİCARİ SIR…..) 9

belirtilmektedir.

(16) Başvuruda ortak girişim taraflarından LA POSTE’un ise hisselere bölünmüş sermayesinin ve oy haklarının %34’üne Fransız devleti sahipken %66’sına CDC’nin sahip olduğu ve dolayısıyla LA POSTE’un CDC tarafından tek kontrol edildiği ifade edilmektedir. Aynı zamanda, LA POSTE’un Fransa’da posta hizmetleri operatörü olarak (i) Posta-Kargo Hizmetleri kolu, (ii) GeoPost/DPD Group kolu, (iii) La Banque Postale kolu, (iv) Müşteri ve Dijital kolu olmak üzere dört ana iş biriminde örgütlenmiş şekilde faaliyet gösterdiği bilgisine yer verilmektedir.

(17) Başvuruda yer verilen bilgilere göre, ortak girişimin diğer bir tarafı olan EDF, esas olarak Fransa’da ve Fransa dışında; elektrik, elektrik üretimi ve elektriğin toptan satışı, ticareti, iletimi, dağıtımı ve tedarikinin yanı sıra gaz ve enerji hizmetleri piyasalarında ve elektrik santralleri ile elektrik şebekelerinin inşası, işletilmesi ve bakımı alanlarında faaliyet göstermektedir. Temel olarak Fransa’da bir elektrik üreticisi ve tedarikçisi olan EDF’nin; nükleer, hidro, fosil yakıtlar ve yenilenebilir kaynaklara dayalı bir üretim filosu işletmekle birlikte yenilenebilir enerjilerden elektrik üretiminde esasen uluslararası iştiraki EDF Renouvelables S.A. (EDF RENOUVELABLES) aracılığıyla faaliyet gösterdiği bilgisine yer verilmektedir. Bununla birlikte, (…..) [10] belirtilmektedir.

(18) Başvurudan edinilen bilgilere göre, ortak girişim taraflarından olan ENGIE; doğal gaz, elektrik ve enerji hizmetleri alanlarında faaliyet gösteren bir uluslararası endüstriyel ve hizmet grubu olup Türkiye’de enerji sektöründe, özellikle doğal gaz dağıtımı ile birlikte, elektrik üretimi, işletilmesi, bakımı, elektrik ve gaz ticareti ile enerji hizmetleri alanlarında faaliyet göstermektedir.

(…..TİCARİ SIR…..)

(19) Ortak girişim taraflarından IN GROUPE’a ilişkin olarak başvuruda; IN GROUPE’un pasaport, kimlik kartı ve ehliyet gibi güvenli kamusal kimlik belgelerinin üretimi için yasal düzenlemeler doğrultusunda kendisine verilen münhasır haklara sahip olduğu ve halihazırda elektronik, optik, holografik ve biyometrik teknolojileri entegre eden çözümler sunarak devletlere, şirketlere ve vatandaşlara hizmet verdiği bilgilerine yer verilmektedir. IN GROUPE’un Fransa’da ve çeşitli ülkelerde faaliyet gösterdiği ve söz konusu faaliyetlerinin (i) kimlik işkolu, (ii) dijital hizmetler işkolu, (iii) güvenli bileşenler işkolu olmak üzere üç iş birimine ayrıldığı belirtilmektedir. Bununla birlikte, başvurudan 8 Başvuruda (…..) belirtilmektedir.

9 Başvurudan edinilene bilgilere göre (…..).

10 Başvuruda, (…..) belirtilmektedir.

edinilen bilgilere göre, IN GROUPE’un Türkiye’de iştiraki bulunmamakta olup Türkiye cirosu (…..) unvanlı satış acentesi aracılığıyla elde edilmekte ve bu ciro IN GROUPE’un Fransız iştiraki SPS Smart Packaging Solutions’ın hesabına dâhil edilmektedir.

(20) Başvuruda, ortak girişimin tarafları ile ortak girişimin faaliyetleri arasındaki örtüşme bakımından; Türkiye’de ARCHIPELS’in faaliyetleri ile CDC, EDF, ENGIE ve IN GROUPE’un faaliyetleri arasında yatay ve dikey örtüşme bulunmadığı, ilaveten ARCHIPELS’in Türkiye’ye ilişkin herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı dikkate alındığında bildirime konu işlemin Türkiye’de yatay veya dikey örtüşmeye yol açmayacağı ifade edilmektedir.

(21) Sonuç olarak, bildirime konu işlem ile 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun ortaya çıkmayacağı kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

(22) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.