Rekabet Kurulunun 15.12.2022 tarihli ve 22-55/849-M sayılı kararı ile Danone Tikveşli Gıda ve İçecek San.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN,

Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER: Çağlar Deniz ATA, Cansu TOPAK KORKMAZ, Celal Umut CAN,

Merve GÖZÜKATI, Mert SÖNMEZ, Burcu AYKOL

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: Resen

D. İLGİLİ TARAF: - Eti Gıda San. ve Tic. AŞ

Temsilcileri: Av. Mehmet Haluk ARI, Av. Benan ARI

Atatürk Mah. Ataşehir Blv. 42 Ada Gardenya 7/1 Blok K:11 D:68

34758 Ataşehir/İstanbul

(1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 15.12.2022 tarihli ve 22-55/849-M sayılı kararı ile Danone Tikveşli Gıda ve İçecek San. ve Tic. AŞ, Eti Gıda San. ve Tic. AŞ, Horizon Hızlı Tüketim AŞ ve Nestle Türkiye Gıda Sanayi AŞ’nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında 09.02.2023 tarihli ve 23-07/109-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden Eti Gıda San. ve Tic. AŞ tarafından gönderilen uzlaşma metni neticesinde soruşturmanın Eti Gıda San. ve Tic. AŞ bakımından sonlandırılması.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Aralarında Eti Gıda San. ve Tic. AŞ’nin (ETİ) de bulunduğu bazı teşebbüslerin faaliyet gösterdiği piyasayı şeffaflaştırmaya yönelik rekabeti kısıtlayıcı nitelikte eylemlerde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 17.03.2021 tarihli ve 21-14/177-M sayılı kararıyla 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca hızlı tüketim malları (HTM) sektöründe üretici/tedarikçi olarak faaliyet gösteren bazı teşebbüsler hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Akabinde Kurulun 26.04.2021 tarihli, 21-23/271-M sayılı; 20.05.2021 tarihli; 21-26/325-M sayılı; 19.08.2021 tarihli, 21-39/557-M sayılı; 25.11.2021 tarihli, 21-57/796-M sayılı ve 27.01.2022 tarihli, 22-06/84-M sayılı kararları ile HTM sektöründe üretici/tedarikçi ve perakendeci olarak faaliyet gösteren, aralarında ETİ’nin de bulunduğu bazı teşebbüsler tarafından 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun'un 41. maddesi uyarınca soruşturma (tedarik dosyası) açılmasına karar verilmiştir.

(4) Söz konusu önaraştırma ve soruşturma kapsamında 18.03.2021 ve 07.12.2021 tarihlerinde ETİ’de yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir. ETİ’de gerçekleştirilen yerinde incelemelerde ETİ’nin Danone Tikveşli Gıda ve İçecek San. ve Tic. AŞ (DANONE TİKVEŞLİ), Horizon Hızlı Tüketim AŞ (HORİZON), Nestle Türkiye Gıda

Sanayi AŞ (NESTLE), Pasifik Tüketim Ürünleri Satış ve Ticaret AŞ (PASİFİK), Ülker Bisküvi Sanayi AŞ (ÜLKER BİSKÜVİ) ve Ülker Çikolata Sanayi AŞ (ÜLKER ÇİKOLATA) ile rekabete hassas bilgi değişiminde bulunduğuna, dolayısıyla ETİ’nin ve anılan diğer teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı eylemler içinde olabileceklerine yönelik şüphe uyandıran birtakım belgeler elde edilmiştir.

(5) Bahsi geçen belgelere istinaden hazırlanan 27.10.2022 tarihli ve 2022-2-039/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Kurulun 03.11.2022 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 22- 50/737-M sayılı kararla DANONE TİKVEŞLİ, ETİ, HORİZON, NESTLE, PASİFİK, ÜLKER BİSKÜVİ ve ÜLKER ÇİKOLATA hakkında, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası ile ilgili olarak aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Takiben ilgili taraflarda yerinde incelemeler yapılmıştır.

(6) Önaraştırma kapsamında hazırlanan 07.12.2022 tarihli ve 2022-2-039/ÖA sayılı rapor, 15.12.2022 tarihli Kurul toplantısında ele alınarak 22-55/849-M sayılı kararla, aralarında ETİ’nin de yer aldığı bazı teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti amacıyla aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

(7) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası gereğince Soruşturma Bildirimi, ETİ’ye 30.12.2022 tarihinde tebliğ edilmiş ve teşebbüsün birinci yazılı savunmasını 30 gün içerisinde Rekabet Kurumu (Kurum) adresine gönderebileceği belirtilmiştir. ETİ’nin birinci yazılı savunması Kurum kayıtlarına 30.01.2023 tarihinde süresi içinde, intikal etmiştir.

(8) Soruşturma süreci devam ederken ETİ tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 10.01.2023 tarih ve 34541 sayı ile giren başvuruda 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca uzlaşma talebinde bulunulmuştur. Söz konusu başvuru üzerine hazırlanan 19.01.2023 tarihli ve 2022-2-039/BN-02 sayılı Bilgi Notu Kurulun 26.01.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 23-06/67-M sayı ile uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir.

(9) Uzlaşma görüşmelerine başlanmasına ilişkin Kurul kararını takiben 01.02.2023 tarihinde, ETİ temsilcileri ile Kurum merkez binasında uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Dosya kapsamında elde edilen bilgi ve belgeler çerçevesinde hazırlanan 07.02.2023 tarihli ve 2022-2-039/BN-03 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 09.02.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 23-07/109-MUA sayılı uzlaşma ara kararı verilmiştir.

(10) İlgili karar 10.02.2023 tarih ve 58747 sayılı yazı ile teşebbüse bildirilmiştir. ETİ tarafından bu karara istinaden hazırlanan uzlaşma metni 22.02.2023 tarih ve 35936 sayı ile süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(11) Söz konusu uzlaşma metninde ETİ ara kararda belirtilen hususları kabul ederek soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılmasını talep etmiştir.

(12) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 24.02.2023 tarih ve 2022-2-039/BN- 05 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(13) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; Kurulun 23-07/109-MUA sayılı uzlaşma ara kararı ile ETİ tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, anılan teşebbüs hakkındaki soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Taraf Hakkında Bilgi (ETİ)

(14) 1961 yılında "ETİ Bisküvi Fabrikası - Firuz Kanatlı" adı altında bir şahıs işletmesi olarak

Türkiye’de kurulan ETİ, 1972 yılında "ETİ Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ" ticaret unvanıyla

bir aile şirketi haline gelmiştir. ETİ, bisküvi ve gofret, kraker, kek ve turta, lifli ürünler,

kahvaltılık ürünler, çikolata ve çikolatalı ürünler, dondurulmuş ürünler, soğuk

atıştırmalıkların ve bebeklere özel ürünlerin üretimini ve satışını yapmaktadır.

I.2. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler

(15) Tespit 1 - ETİ’de yapılan yerinde incelemede ETİ Modern Kanal Satış Grup Müdürü

(.....) (CSS) mobil cihazından elde edilen ve 11.09.2018 ve 02.04.2019 tarihlerinde

CSS ile DANONE TİKVEŞLİ Pazarlama Direktörü (.....) (YF) arasında geçen Whatsapp

yazışmalarında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

…

(16) Tespit 2 - ETİ’de yapılan yerinde incelemede ETİ Yerel Zincir Müşteri Müdürü (…..)

(AK) mobil cihazından elde edilen ve 08.05.2017-01.12.2020 tarihleri arasında farklı

dönemlerde AK ile HORİZON çalışanı (.....) (GÜ) arasında geçen Whatsapp

yazışmalarında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

…

Distribütörün kısaltması olduğu değerlendirilmektedir.

…

…

AK (28.12.2018, 15.12): (İletildi) [Ülker markalı ürünlerin bulunduğu 2019 Ocak ayına ait

liste ve tavsiye raf fiyatlarına ilişkin fiyat listesi görseli

paylaşılmıştır.]

liste ve tavsiye raf fiyatlarına ilişkin iki ayrı fiyat listesi görseli

paylaşılmıştır.]

GÜ (28.12.2018, 15.22): Olabilir

…

…

AK (19.02.2019, 14.14): (İletildi) [Özakgün Gıda Pazarlama Ticaret ve Sanayi AŞ’ye [2]

kesilen ve Ülker markalı ürünlerin bulunduğu satış faturası görseli

paylaşılmıştır.]

…

içeriğinde ETİ’ye ait tablet kare çikolata ürünlerinde gramaj ve fiyat

değişikliklerinin olduğu görsel paylaşılmıştır.]

Ülker markalı ürünlerin distribütörlüğünü gerçekleştirmektedir.

…

…

AK (01.12.2020, 16.25): [ETİ ürünlerinin eski ve yeni fiyatlarına ilişkin fiyat listesi görseli

paylaşılmıştır.]

GÜ (01.12.2020, 16.25): Simdi geldi

AK (01.12.2020, 16.25): [ETİ ürünlerinin eski ve yeni fiyatlarına ilişkin fiyat listesi görseli

paylaşılmıştır.]

GÜ (01.12.2020, 16.26): [AK tarafından gönderilen fiyat listesi ile aynı içerikli olan fiyat listesi

görseli paylaşılmıştır.]

AK (01.12.2020, 16.26): Evet

AK (01.12.2020, 16.26): Aynısı

(17) Tespit 3 - ETİ’de yapılan yerinde incelemede ETİ Yerel Zincir Müşteri Müdürü (.....)’nın

(AK) mobil cihazından edilen ve 21.05.2018-03.11.2020 tarihleri arasında AK ile

NESTLE Satış Operasyon Müdürü (.....) (AA) arasında geçen Whatsapp yazışmasında

aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:

AA (21.05.2018, 11.07): Abi selam, Etinin distribütörden kredi kartı ile tahsilat sürecinde vade

ne uyguluyordu

paylaşılmıştır.]

…

...

AA (14.08.2018, 12.54): Abi zam yok dedim gofretleri unuttum, (.....) krş nestle gofretleri (.....)

e çıkarıyoruz

geçerli olacak yeni fiyat ve gramaj bilgilerini içeren Excel dosyası

paylaşılmıştır.]

AA (14.08.2018, 22.12): Eyvallah abi

…

geçerli olacak yeni fiyat bilgilerini içeren görsel paylaşılmıştır.]

…

3 Distribütörün kısaltması olduğu değerlendirilmektedir.

ilişkin görsel gönderilmiştir.]

…

…

I.3. Değerlendirme

(18) ETİ’nin uzlaşma talebi çerçevesinde, tedarik dosyası kapsamında ve yapılan yerinde incelemelerde ETİ hakkında elde edilen başlıca belgelere ilişkin değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir.

(19) Tespit 1’de, ETİ Modern Kanal Müşteri Müdürü (.....) ile DANONE TİKVEŞLİ Pazarlama Direktörü (.....) arasında gerçekleştirilen Whatsapp yazışmalarında DANONE TİKVEŞLİ çalışanının ETİ çalışanından ETİ’de gerçekleştirilecek geleceğe dönük zam tarihiyle ilgili bilgiler talep ettiği, bu talebe ETİ çalışanın zam verilerinin açıklandığı ancak henüz uygulanmadığı cevabını verdiği görülmektedir. Yazışmanın devamında DANONE TİKVEŞLİ çalışanının ETİ çalışanına ETİ’nin geleceğe dönük zam geçiş tarihini tekrar sorduğu ve DANONE TİKVEŞLİ’de nisan ayı ortasında zam geçişi yapılacağı bilgisini verdiği akabinde ETİ çalışandan “zam geçişinin haziran ayında olacağı” yanıtını aldığı tespit edilmiştir.

(20) Öte yandan, Tespit 2’de, 08.05.2017-01.12.2020 tarihleri arasında farklı zamanlarda ETİ Yerel Zincir Müşteri Müdürü (.....) ile HORİZON çalışanı (.....) arasında gerçekleştirilen Whatsapp yazışmalarının ilk kısmında ETİ Yerel Zincir Müşteri Müdürü (.....)’nın HORİZON çalışanı (.....)’dan fiyat listesini istediği, HORİZON çalışanı (.....)’nun bahse konu listeyi toplantı bittikten sonra göndereceğini söylediği görülmektedir.

(21) İleti dizisinin devamında ÜLKER’in distribütörlere uyguladığı iskonto, vade süreleri ve peşin indirimlere ilişkin veriler iletişime konu edilmektedir. Akabinde ETİ çalışanının Ülker markalı iki farklı ürüne ait geleceğe ilişkin tavsiye raf fiyatı listesini paylaşarak, söz konusu listenin doğru olup olmadığını sormuş, devamında ise HORİZON çalışanından “olabilir” yanıtını almıştır.

(22) Söz konusu belgede takiben 15.02.2019 tarihinde ETİ çalışanının, HORİZON çalışanına Ülker ürünlerinde zam olup olmayacağını sorduğu ve HORİZON çalışanının “daha yok” şeklinde cevap verdiği görülmektedir.

(23) Aynı silsilede HORİZON çalışanının ETİ’nin ürün portföyünde yer alan kare çikolatanın eski fiyatlarını ve yeni uygulanacak olan fiyatlarını sorduğu, devamında ETİ çalışanının ETİ’ye ait tablet kare çikolata ürünlerinde gramaj ve fiyat değişikliklerinin yer aldığı görseli paylaştığı dikkat çekmektedir.

(24) 30.07.2020 tarihinde ÜLKER çalışanının ETİ markalı çikolatalı gofretin fiyatının (.....) TL olup olmadığını sorduğu, ETİ çalışanının cevaben 15.08.2020 tarihinde bu fiyata geçileceğini bildirdiği, bunun yanında ETİ’nin ürün portföyünde yer alan Sütburger adlı ürünün de fiyatının (.....) TL olacağını ilettiği ve başka üründe fiyat artışı olmayacağını eklediği mesajlar da yazışma silsilesinde yer almaktadır.

(25) Son olarak, 01.12. 2020 tarihinde ETİ çalışanının ETİ ürünlerinin eski ve yeni fiyatlarını içeren listeyi ÜLKER çalışanına ilettiği, ÜLKER çalışanının “şimdi geldi” diyerek başka bir kaynaktan elde edildiği değerlendirilen aynı listeyi yeniden paylaştığı belirlenmiştir.

(26) Tespit 3’te ise, 21.05.2018-03.11.2020 tarihleri arasında ETİ Yerel Zincir Müşteri Müdürü (.....) ile NESTLE Satış Operasyon Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmaları yer almaktadır. Yazışmanın ilk kısmında distribütörlere uygulanan vade ve taksit bilgileri konu edilmiştir. Devamında NESTLE çalışanı, ETİ çalışanına NESTLE’nin çikolata iade oranını sormuş ve ETİ çalışanından “Yaklaşık (.....)dir.” cevabını almıştır.

(27) 14.08.2018 tarihinde NESTLE çalışanı daha önce “zam yok” dediğini ancak gofretleri

unuttuğunu dile getirerek, (.....) kuruşa satılan gofretlerin fiyatının (.....) kuruşa yükseleceği ve NESTLE’nin portföyünde yer alan Nesquik ile Crunch adlı ürünlerin fiyatının değişmediğini ETİ çalışanına iletmektedir. Yazışmanın devamında yine NESTLE’ye ait tablet çikolata fiyat değişimlerini de ayrıca bildireceğini eklemektedir.

(28) 27.08.2018 tarihinde NESTLE çalışanının, ETİ’ye ait çikolatalarda zam yapılıp yapılmayacağını ETİ çalışanına sorduğu, ETİ çalışanının ise ayın 31’inde zam yapılacağını belirttiği, “Eylül’de mi” sorusuna karşılık ise 31.08.2018 tarihinde geçilecek fiyatlara ilişkin görseli paylaştığı ve NESTLE çalışanının sorusuna “Ağustos” olarak cevap verdiği görülmektedir. Yazışmanın devamında ise ETİ’ye ait Karam Gurme isimli üründe fiyat geçişi olup olmayacağı sorusuna ETİ çalışanı, “Şu an yok Ama eylülde oda geçecek” cevabını vermektedir.

(29) 16.01.2019 tarihinde ETİ çalışanının, NESTLE çalışanına NESTLE ürünlerinde zam olup olmayacağını sorduğu, “çikolatada olabilir gibi” cevabına karşılık “bizde de 18 inde liste gelecek gibi” dediği ve bu konuşmaya istinaden 18 Ocak’ta NESTLE çalışanının “Fiyat geçtiniz mi” diye sorduğu, ETİ çalışanının “Gelmed. Gelince haber verecem” şeklinde cevap verdiği görülmektedir. Akabinde ETİ çalışanı ETİ ürünlerine ait fiyat listesinin geldiğini, listeyi ertesi gün göndereceğini ve fiyat geçiş tarihinin 01.02.2019 olduğunu belirtmektedir. ETİ çalışanı ortalama fiyat artışının %(.....) olduğunu söylemekte, bu oranı yüksek bulan NESTLE çalışanı kendileri fiyat artırırsa %(.....) oranında bir fiyat artışı yapacaklarını dile getirmektedir. ETİ çalışanının ETİ’ye ait ürünlerden Puf, Sticks ve Intense ürünlerindeki fiyat artışlarını NESTLE çalışanına aktardığı, NESTLE çalışanının ETİ’ye ait kare çikolatalarda fiyat artışı olup olmayacağını sorduğu ve ETİ çalışanının cevaben %(.....) arası artış olacağını belirttiği görülmektedir. Akabinde NESTLE çalışanının talebi doğrultusunda ETİ çalışanı tarafından ETİ ürünlerine ait fiyat artışlarını gösteren liste bir gün sonra paylaşılmaktadır.

(30) Silsilenin devamı olan 04.05.2020 tarihli yazışmada ETİ çalışanı tarafından NESTLE çalışanına fiyat geçişi olup olmayacağının sorulduğu, NESTLE çalışanının ise “kahvede olacak gibi abi, çikolatada yok şimdilik” cevabını verdiği görülmektedir. 03.11.2020 tarihli yazışmada da benzer bir diyalog gerçekleşmiş olup, söz konusu yazışmada NESTLE çalışanı, çikolata ürününde fiyat artışı olup olmadığını sormakta ve ETİ çalışanından “akşama öğrenirim” cevabını almaktadır.

(31) Buraya kadar yer verilen rakip teşebbüs çalışanları arasındaki yazışmalarda, aralarında sütlü atıştırmalık, kaplamalı/kaplamasız çikolata ve kahve kategorilerinde yer alan pek çok ürüne ait geleceğe ilişkin fiyat artışlarının ve henüz uygulanmayan fiyat listelerinin paylaşıldığı görülmektedir. Öte yandan yazışmalarda yer alan iletişime konu olan bilgilerin içeriğini geleceğe ilişkin fiyatların yanı sıra kimi zaman iade oranları, kimi zamansa distribütörlere verilen vadeler ve iskontolar oluşturmaktadır.

(32) Esasen, iki veya daha fazla teşebbüsün tek yanlı veya karşılıklı olarak, rekabetçi kararlarına etki eden her türlü ticari bilgilerini paylaşmaları rekabet ihlali olarak tanımlanabilmektedir. Bu paylaşım geçmiş veya cari üretim ve satış miktarlarına, fiyatlara, talebe ve maliyetlere, müşterilere, kapasitelere, yatırımlara ve Ar&Ge çalışmalarına ya da sahip olunan teknolojiye ve benzerlerine ilişkin doğrulanabilir nitelikteki verilere ve bilgilere ilişkin olabildiği gibi; firmaların gelecekte uygulamayı planladıkları fiyatlara, miktarlara ilişkin de olabilmektedir.

(33) Rekabet ihlaline konu olan bilgi değişiminin tespitinde, paylaşılan bilginin niteliği önem kazanmaktadır. Değişime konu olan bilgi geçmiş tarihli fiyat, indirim, kampanya gibi bilgilere ilişkin olmasının yanı sıra, güncel ya da geleceğe ilişkin de olabilir. Geleceğe

ilişkin fiyatların ve fiyatla ilişkili bilgilerin paylaşılması, rekabet hukuku literatüründe “amaç itibarıyla rekabeti kısıtlayıcı” nitelikte kabul edilmekte ve yasaklanmaktadır [4]. Bu bağlamda yukarıda yer verilen teşebbüsler arası iletişimin amacı açısından rekabeti kısıtlayıcı bir eylem olduğu kanaatine varılmıştır.

I.4. Uzlaşma Süreci ve İdari Para Cezasına İlişkin Değerlendirme

(34) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası; "Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir.

(35) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının arttırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir.

(36) Söz konusu Yönetmelik’in temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınacaktır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir.

(37) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır.

(38) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) 5. maddesinin birinci fıkrasında ise “Soruşturma tarafları uzlaşma taleplerini yazılı olarak Kuruma iletir. Kurul, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hususları dikkate alarak bu talebi kabul veya ret edebileceği gibi varsa diğer tarafların da uzlaşma görüşmelerine davet edilmesine karar verebilir” düzenlemesi bulunmaktadır.

(39) Bu kapsamda soruşturma taraflarından ETİ uzlaşma talebinde bulunmuştur. Söz konusu başvuru üzerine Kurul tarafından uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir.

(40) Söz konusu Kurul kararı ve Uzlaşma Yönetmeliği hükümleri uyarınca ETİ yetkilileri ile 4 Whish, Competition Law, sf. 122.

yapılan uzlaşma görüşmesinde teşebbüse dosya konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, uzlaşma tarafı olan teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir.

(41) ETİ’nin uzlaşma sürecinin devam etmesi yönündeki beyanları doğrultusunda gerçekleştirilen uzlaşma görüşmesi neticesinde alınan 23-07/109-MUA sayılı uzlaşma ara kararında, soruşturma sürecinin uzlaşma ile neticelenmesi halinde;

- a) Eti Gıda San. ve Tic. AŞ’nin faaliyet gösterdiği piyasayı şeffaflaştırmaya yönelik

rekabeti kısıtlayıcı nitelikte eylemlerde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin

Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine,

- b) Bu doğrultuda, anılan teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü

fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim

Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin

Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü

fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2021 yılı gayrisafi geliri

üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 48.128.870,52- TL idari para cezası

uygulanmasına,

- c) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı

Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına

Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in

4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse

verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına,

- d) Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2021 yılı gayrisafi gelirleri

üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 36.096.652,89-TL tutarında idari para

cezası uygulanmasına,

- e) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca,

uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden

itibaren anılan teşebbüse 15 gün süre verilmesine,

- f) Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun işbu ara

kararıyla bağlı olmadığına

karar verilmiştir.

(42) Bahse konu ara kararda ceza oranı belirlenirken yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak, ETİ’nin faaliyet gösterdiği piyasayı şeffaflaştırmaya yönelik rekabeti kısıtlayıcı nitelikte eylemlerde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilmesi “diğer ihlaller” kategorisinde değerlendirilmiş ve temel para cezası başlangıç oranı %(.....) olarak belirlenmiştir.

(43) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre temel para cezasının miktarı; bir ila beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında arttırılacaktır. Dosya mevcudu bilgilere göre, ETİ tarafından rekabetin ihlal edildiğini gösteren belgelerin tarihleri 08.05.2017- 01.12.2020 arasını kapsamaktadır. Bu çerçevede, ihlal bir ila beş yıl arasında sürdüğünden, Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca temel para cezasının yarısı oranında artırılması gerektiği anlaşılmıştır. Buna göre, uygulanacak temel para cezası oranı %(.....) olarak belirlenmiştir.

(44) Diğer taraftan, Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi çerçevesinde ağırlaştırıcı unsurun bulunmadığı değerlendirilmiştir. Yönetmelik’in 7. maddesi kapsamında ise soruşturmanın bir diğer tarafının Yıldız Holding AŞ (YILDIZ HOLDİNG) bünyesinde faaliyet gösteren HORİZON’un olması dolayısıyla YILDIZ HOLDİNG’in geleneksel kanal cirosu üzerinden karar verilecek olması, ETİ’nin ise pazarlama ve satış faaliyetini farklı tüzel kişilikler üzerinden gerçekleştirmemesi sonucu tüm cirosunun dikkate alınmasının soruşturma tarafları arasında hakkaniyete aykırı bir sonuç ortaya çıkarabileceği hususu ETİ’ye uygulanacak temel para cezasının belirlenmesinde teşebbüs lehine yorumlanarak hafifletici unsur olarak dikkate alınmış olup, temel para cezası %50 oranında indilerek %(.....) olarak belirlenmiştir.

(45) ETİ tarafından bu karara istinaden hazırlanıp gönderilen uzlaşma metninde mezkûr kararda belirtilen hususlar kabul edilerek, teşebbüs hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması talep edilmiştir.

(46) Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasında;

“1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde,

aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar:

a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı,

b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası

oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını

kabul ettiği,

c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği

ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı,

ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca

dava konusu yapılamayacağı.”

hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda ETİ tarafından gönderilen uzlaşma metininin Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür.

(47) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer almaktadır. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından soruşturma sonlandırılır.” denilmektedir.

(48) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, ETİ tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde Ceza Yönetmeliği kapsamında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesi; ETİ’ye 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle 2021 yılı gayri safi gelirleri üzerinden %(.....) oranında idari para cezası uygulanması ve ETİ hakkındaki soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması sonuçlarına varılmıştır. J. SONUÇ

(49) Rekabet Kurulunun 15.12.2022 tarihli ve 22-55/849-M sayılı kararları uyarınca yürütülmekte olan soruşturma kapsamında; Kurulun 09.02.2023 tarihli, 23-07/109- MUA sayılı ara kararına istinaden Eti Gıda San. ve Tic. AŞ tarafından gönderilen nihai uzlaşma metni 22.02.2023 tarih ve 35936 sayı ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Uzlaşma metninde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranı ve tutarı teşebbüs tarafından açıkça kabul

edilmiş olup

1. Eti Gıda San. ve Tic. AŞ’nin faaliyet gösterdiği piyasayı şeffaflaştırmaya yönelik rekabeti kısıtlayıcı nitelikte eylemlerde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine,

2. Bu doğrultuda, anılan teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2021 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 48.128.870,52- TL idari para cezası uygulanmasına,

3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına,

4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2021 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 36.096.652,89-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına,

5. Böylece Rekabet Kurulunun 15.12.2022 tarihli ve 22-55/849-M sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın Eti Gıda San. ve Tic. AŞ bakımından uzlaşma ile sonlandırılmasına

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı

yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.