Artı Marin Elektrik Dış Tic. Ltd. Şti. ve Mastervolt International Holding BV’nin; Eltesan Mobil Teknoloji…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

(Yargı Kararları Üzerine)

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ

Dr. Metin ARSLAN, Adem BİRCAN

B. RAPORTÖRLER: Özgür Can ÖZBEK, Ahmet ŞAHİN

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Eltesan Mobil Teknoloji Sistemleri San. ve Tic. A.Ş

Temsilcisi: Av. Ahmet MUTLU

Bahariye Caddesi, Hacışükrü Sokak 18/2 Kadıköy/İstanbul

D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR:

- Artı Marin Elektrik Dış Ticaret Ltd. Şti.

Aydıntepe Mahallesi Sahilyolu Caddesi Denizciler Ticaret Merkezi,

No:25/14 Tuzla/İstanbul

- Mastervolt International Holding BV.

Snijdersbergweg 93 1105 AN Amsterdam HOLLANDA

(1) E. DOSYA KONUSU: Artı Marin Elektrik Dış Tic. Ltd. Şti. ve Mastervolt International Holding BV’nin; Eltesan Mobil Teknoloji Sistemleri San. ve Tic. A.Ş.’nin Mastervolt markalı ürünlerin paralel ithalat yoluyla Türkiye’de satışını yapmasını engellemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle,

- Deniz (marin) [1] taşıt ve platformlarında, kara taşıtlarında ve solar enerji alanlarında

kullanılmak üzere enerji çözümleri üretmekte olan Hollanda menşeli Mastervolt

International Holding BV. (Mastervolt) ürünlerinin, Türkiye'de tek yetkili satıcı sıfatıyla

Artı Marin Elektrik Dış Ticaret Ltd. Şti. (Artı Marin) tarafından satıldığı,

- Artı Marin’in yıllarca, Mastervolt marka ürünleri Türkiye’de tek başına ve herhangi bir

rekabet ortamı olmaksızın, sadece kendisinin belirlediği fiyatlardan satışa sunduğu, 1 Marin kelimesi isim olarak kullanıldığında; "denizcilik, deniz kuvvetleri", sıfat olarak kullanıldığında; "deniz, denize ait" anlamına gelmektedir.

- Emsallerine göre tüketicilerden daha fazla rağbet gören Mastervolt ürünlerinin, müşterileri tarafından başvuru sahibinden de talep edilmesine istinaden araştırmalara başlandığı ve Mastervolt ürünlerinin yurt dışındaki satış fiyatı ile Türkiye’deki ithalatçısı tarafından belirlenen satış fiyatı arasında önemli bir fark olduğunun tespit edildiği, öyle ki; anılan ürünler yurt dışındaki perakende satış fiyatı üzerinden ithal edilip Türkiye’de normal kârla piyasaya sürüldüğünde dahi, distribütörün belirlediği fiyattan daha düşük fiyattan satılabileceğinin ve hala kâr edilebileceğinin görüldüğü,

- Bunun üzerine Eltesan Mobil Teknoloji Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. (Eltesan) tarafından Mastervolt ile iletişime geçilerek ürün alınmak istendiği, ancak Türkiye’de distribütörü olduğu gerekçesiyle bu talebin reddedildiği,

- Mastervolt’a satış fiyatlarının çok yüksek olduğunun ve bunun tüketiciyi koruma kanununa aykırılık teşkil ettiğinin anlatılmak istendiği, “bu konu Türkiye’deki şirketin konusudur bizi ilgilendirmez’’ şeklindeki bir beyan ile adeta Artı Marin’in Mastervolt ürünleri konusunda tekel olmasını destekledikleri,

- Daha sonra diğer ülkelerde yer alan Mastervolt bayilerinden Artı Marin’in tedarik ettiği fiyattan daha yüksek bir bedelle ürün temin edilerek paralel ithalat yoluyla Türkiye’de daha düşük fiyatlarla satış yapılmaya başlandığı,

- Tekel gücünün kırıldığını gören Artı Marin’in söz konusu gücünü koruma amacıyla; ilgili malların yasadışı yollardan ülkeye getirildiği, tek yetkili satıcının kendileri olduğu, Eltesan’dan Mastervolt markalı ürünlerin alınmaması gerektiği, aksi takdirde aynı suça iştirak etmiş olunacağı yönünde piyasada söylentiler yaymaya başladığı,

- Artı Marin’in, Eltesan’ın Mastervolt marka ürünlerin satışını yaptığını Mastervolt’a bildirdiği, bunun üzerine Mastervolt’un Eltesan’a söz konusu satışların yasa dışı olduğunu içeren yazılar gönderdiği ve Eltesan’ın yurt dışındaki tedarikçilerine, Eltesan’a mal verilmemesi hususunda baskı uyguladığı,

- Artı Marin’in Eltesan hakkındaki iddialarını yargıya da taşıyarak, mahkemeden paralel ithalat yolu ile Türkiye’ye getirilen ürünlerin toplatılması ve markalarına ilişkin müdahalenin men’i talebinde bulunduğu, ancak İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi nezdinde yapılan yargılama neticesinde, Eltesan’ın icra ettiği paralel ithalat eylemini yürürlükteki mevzuat kapsamında engelleyici herhangi bir hüküm bulunmadığı tespitiyle davanın reddedildiği,

- Anılan hükme karşın, Artı Marin ve Mastervolt tarafından piyasadaki tüm müşterilere yazı gönderildiği, bu yazılarda Eltesan’ın satışa sunduğu malların kaynağı bilinmeyen, yetkisiz satıcı tarafından satılan, çoğunun garanti süresi bitmiş ve yazılımları eski ve güncel olmayan ürünler olarak tanımlandığı ve söz konusu ürünlerin garanti kapsamında olmayacağının ifade edildiği, bu şekilde mevcut tekelin devamı için çalışıldığı,

- Orijinal ürün ister distribütör vasıtası ile ister paralel ithalat yolu ile getirilmiş olsun, üretici firmanın garantisinin salt üretici sıfatı dolayısıyla devam ettiği, kaldı ki Eltesan’ın da ithal ettiği ürünlerin garantisini, ithalatçı sıfatı ile verdiği ve gerektiğinde değişmesi gereken ürünler olduğunda da bunları iade alarak ürünü satın aldığı firmaya fatura ettiği,

- Eltesan’ın, sattığı her ürünün onarım ve servisini yapacak yetki, teknoloji ve servis ağına sahip olduğu, Mastervolt ve Artı Marin’in yasa dışı ve paralel ithalatı engeller mahiyetteki şikayete konu girişimlerinin hem başvuru sahibi olarak kendilerini hem de tüketiciyi mağdur edici nitelikte olduğu,

- Tüm bu uygulamalar nedeniyle Eltesan’ın piyasadaki ticari itibarının lekelendiği ve

müşterilere sunduğu Mastervolt ürünleri dışındaki diğer ürünlerin siparişlerinde de

azalma meydana geldiği,

- Rekabet Kurulu’nun 06.11.2000 tarih ve 00-44/472-257 sayılı kararında mevcut

şikayete benzer şekilde paralel ithalat meselesinin tartışıldığı, paralel ithalatın

engellenmeye çalışılmasının esasen suç olmakla birlikte, sadece dava açmanın

paralel ithalatı engellemeye çalışmak suçu oluşturmadığı ve başkaca bir eylem

bulunmadığı gerekçesiyle distribütör firmanın cezalandırılmasına gerek olmadığı

yönünde karar verildiği, bahse konu kararın ruhen ve lafzen yorumundan, dava ile

birlikte paralel ithalatı engelleyici başkaca girişimlerin bulunması halinde, paralel

ithalatı engelleme suçu oluşacağı çıkarımına varılacağı

ifade edilmiş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’un 4. maddesinde belirtilen rekabeti ve paralel ithalatı engellemeye çalışan teşebbüsler ve teşebbüs çalışanlarının 4054 sayılı Kanun’un 16. ve 17. maddeleri kapsamında cezalandırılması talep edilmiştir.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Konuya ilişkin hazırlanan 07.09.2010 tarih ve 2010-2-216/11-10- 400.CT sayılı ilk inceleme raporu Rekabet Kurulu’nun 16.09.2010 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 10-59/1228-M sayı ile şikayet konusunun 4054 sayılı Kanun kapsamında bulunmadığı gerekçesiyle, aynı Kanun’un 42/2. maddesi uyarınca şikayetin reddine karar verilmiştir. Bahse konu kurul kararı, “4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4(d) ve 6(a) maddeleri ve Kanun'un genel amacı doğrultusunda Türkiye’de markası tescil edilmiş bir malın, marka sahibi ya da yetkili satıcısı tarafından Türkiye’de piyasaya sunulmasını müteakip, üçüncü kişilerce yasal prosedüre uygun olarak ithal edilmesine, yani paralel ithalat yapılmasına engel olunamayacağı açık olup, davacının bu yöndeki iddiasının 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiği açıktır. Öte yandan, davalı idarenin savunma dilekçesinde, somut olayın paralel ithalatın engellenmesi niteliğinde olmadığı ve salt haksız rekabeti düzenleyen kurallar uyarınca değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmişse de, bu hususun Kurul tarafından gerçekleştirilecek bir önaraştırma neticesinde tespit edilmesi gerekmektedir.” gerekçesiyle Danıştay 13. Dairesi’nin 12.11.2014 tarih ve 2010/4464 E., 2014/3480 K. sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

(4) Anılan iptal kararının gereğinin yerine getirilmesine yönelik olarak ilgili süreci ve konuya ilişkin değerlendirmeleri içeren 10.04.2015 tarih 2010-2-216/BN sayılı Bilgi Notu üzerine, Kurul tarafından 24.04.2015 tarih ve 15-22/263-M sayılı karar ile Eltesan’ın farklı ülkelerden paralel ithalat yoluyla Mastervolt ürünlerinin ticaretini yapmasının, ürünlerin Türkiye’deki tek yetkili satıcısı Artı Marin ve Mastervolt tarafından engellendiği iddialarına yönelik olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Yapılan önaraştırma sonucu hazırlanan 12.06.2015 tarih ve 2010-2-216/ÖA sayılı önaraştırma raporu Rekabet Kurulu’nun 07.07.2015 tarihli toplantısında görüşülmüş ve Kurul’un 15-28/325-M sayılı kararı ile başvuruya konu iddialar hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

(5) 4054 sayılı Kanun’un 43/2. maddesi uyarınca taraflardan Artı Marin’e 04.08.2015 tarih, 8029 sayıyla; Mastervolt’a 04.08.2015 tarih, 8030 sayıyla soruşturma bildiriminde bulunulmuştur. Artı Marin’in yazılı savunması 07.09.2015 tarih ve 4189 sayı ile, Mastervolt’un yazılı savunması ise 20.01.2016 tarih ve 452 sayıyla Kurum kayıtlarına girmiştir. Soruşturmanın süresi Rekabet Kurulu’nun 16.12.2015 tarih ve 15-44/730-M sayılı kararıyla iki ay uzatılmıştır. Hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin sözlü savunma toplantısı yapılması yönünde talebinin olmadığını belirten 11.04.2016 tarih ve 2010-2-216/BN sayılı Bilgi Notu Kurul’un 20.04.2016 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 16-14/209-M sayılı karar ile 4054 sayılı Kanun’un 46. maddesine göre sözlü savunma toplantısı yapılmasına gerek olmadığına karar verilmiş ve söz konusu karar ile 11.05.2016 tarihinde yapılması kararlaştırılan nihai karar toplantısında Kurul nihai kararını vermiştir.

(6) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda Artı Marin ve Mastervolt’un 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine dair yeterli bulguya ulaşılamadığı, dolayısıyla adı geçen teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Taraflar

I.1.1. Artı Marin Elektrik Dış Tic. Ltd. Şti. (Artı Marin) 2

(7) Artı Marin, teknelere yönelik enerji sistemleri, jeneratörler, aküler, uydu anten sistemleri, uydu haberleşme sistemleri, internet sistemleri, su altı aydınlatma sistemleri, manevra pervaneleri, hidrolik pervaneler, rüzgar jeneratörleri, paket ve merkezi tip klima sistemleri, marin lomboz ve yangın söndürme sistemleri, marin tip elektrikli tuvalet sistemleri, ters ozmos deniz suyundan tatlı su yapıcı sistemler, sahil kablo bağlantıları, elektrik ekipmanı, pencere silecekleri vb. ürünlerin satışını gerçekleştirmektedir. Artı Marin kurulduğu 2007 yılından bu yana Mastervolt firmasının Türkiye’deki tek yetkili distribütörü olarak faaliyet göstermektedir.

I.1.2. Mastervolt International Holding BV (Mastervolt)

(8) Hollanda merkezli bir şirket olan Mastervolt, enerji sistemleri ile bileşenlerine yönelik akü, jeneratör, akü şarj üniteleri, redresör, konvertör [3], invertör [4], alternatör, izolatör, bilgi panoları, kablolama ekipmanı üretimi ve temini alanlarında faaliyet göstermektedir. Mastervolt tarafından üretilen ürünler başlıca; deniz araç ve platformlarında, karavanlarda, mobil TV stüdyosu, güvenlik ve araştırma taşıtları gibi taşıtlarda enerji ihtiyacına çözüm üretmek üzere kullanılmaktadır.

2 http://www.artimarin.com/ Erişim Tarihi: 14.01.2016

3 Konvertörler elektrik enerjisinin kontrol edilmesini sağlayan ve herhangi bir akım şeklindeki enerjiyi, başka akım şekillerine çeviren aletlerdir. Bir konventörden (dönüştürücüden) istenebilecek görevlerden biri alternatif akımı (AC), doğru akıma (DC) çevirmektir. Bu tip konvertöre redresör, yani doğrultucu denilmektedir.

[4] İnvörtör, doğru akımı, başka bir değerde doğru akıma çeviren konvertördür. Bu bağlamda teknelerde kullanılan invertörler bir alternatif akım tesisatı sunarak birçok elektrikli eşyayı kullanma olanağı sağlamaktadır.

I.2. Önaraştırma Döneminde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler

I.2.1. Artı Marin’de Elde Edilen Bilgi ve Belgeler

(9) Önaraştırma döneminde 04.06.2015 tarihinde Artı Marin’de yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. Yapılan incelemede elde edilen belgelere aşağıda yer verilmektedir.

(10) Artı Marin şirket müdürü (…..) tarafından 06.11.2009 tarihinde yat üreticilerine gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

‘’… Belli bir süredir Mastervolt markalı ürünlerin Türkiye’de başka firmalarca resmi

olmayan yollar ile teklif edildiğini ve satıldığını görmekte ve duymaktayız… Mastervolt

markalı ürünlere servis verebilme yetkisi Sanayi ve Ticaret Bakanlığının 71142

numaralı garanti belgesi ile Türkiye’de sadece Artı Marin Elektrik firmasına aittir…

Dolayısı ile garanti belgesi düzenleme yetkisi olmayan firmalarca bu ürünlerin ithalatı,

satışı cezai işleme tabidir… Bu bilgiler ışığında resmi olmayan yöntemler ile satışı

yapılan Mastervolt ürünleri ile ilgili Mastervolt firmasının genel müdürünün, bu

yöntemi benimseyen firmaya gönderdiği uyarı yazısı aşağıda bilgilerinize

sunulmuştur…’’

(11) Söz konusu e-postanın ekinde Mastervolt CEO’su (…..) tarafından Eltesan yetkilisi (…..) gönderilen açıklamaya yer verilmiştir. Söz konusu açıklamada Mastervolt ürünlerinin, ürünlere ilişkin eğitimleri almış mühendisler tarafından pazarlanmasının ve bakımının yapılması gerektiği, aksi durumda Mastervolt markası ve ürünlerinin zarar göreceği, marka hakkının tekrar ihlal edilmesi durumunda Eltesan’ın Mastervolt ürünlerini yetkisiz olarak pazarladığı ve ilgili ürünlere servis ve garanti verilmeyeceği konusunda müşterilerin ve satıcıların bilgilendirileceği belirtilmektedir.

(12) Mastervolt yetkilisi tarafından bir müşteriye gönderilen 02.03.2012 tarihli e- postanın ekinde yer alan ve Mastervolt CEO’su (…..) tarafından Mastervolt müşterilerine yapılan 14.06.2010 tarihli yazılı açıklamada Mastervolt ürünlerinin, ürünlere ilişkin eğitim almış mühendisler tarafından pazarlanmasının, monte edilmesinin ve bakımının yapılması gerektiği, ürünlerin hatalı monte edilmesi durumunda ürünlerin ve teknenin zarar görebileceği, Mastervolt’un hangi satıcıdan satın alındığı belli olmayan veya Eltesan gibi yetkisiz satıcılardan satın alınan ürünlere ve sistemlere servis ve garanti vermeyeceği belirtilmektedir.

(13) Artı Marin şirket müdürü (…..) tarafından Mastervolt Akdeniz Bölgesi Satış Müdürü’ne gönderilen 29.12.2011 tarihli e-postada; Eltesan’ın gri ithalat yapmaya çalıştığı, üniteleri henüz teslim etmediği ve siparişin çok fazla satılmayan 2 adet Volr MVSV1500 model ürün olduğu belirtilerek bu siparişin izinin sürülmesi ve durdurulmasının bir yolunun olup olmadığı sorulmaktadır. Söz konusu e-postaya cevaben Mastervolt Akdeniz Bölgesi Satış Müdürü tarafından Artı Marin şirket müdürü (…..) gönderilen 03.01.2012 tarihli e-postada Eltesan’a söz konusu ürünlerin, Mastervolt Avusturya bayii Doma’nın satış yaptığı bir Avusturyalı satıcı tarafından satıldığı, Mastervolt Orta ve Doğu Avrupa Satış Müdürü’nün söz konusu satıcı ile iletişim kurup, (Eltesan’a yapılan) satışın Mastervolt’un ticaret yöntemine uygun olmadığını söylediği, gelecekte bu tür bir satışın (paralel ithalat) tekrarlanmayacağı, bununla birlikte Eltesan’ın söz konusu siparişinin halihazırda gönderilmesi nedeniyle bu siparişe ilişkin herhangi bir şey yapılamayacağı belirtilmiştir.

(14) Artı Marin şirket müdürü (…..) tarafından Mastervolt yetkililerine gönderilen 02.03.2012 tarihli e-postada; Eltesan’ın Mastervolt ürünlerinin tanıtımını yapmaya devam ettiği ve Mastervolt müşterilerini ziyaret ettiği belirtilerek Mastervolt CEO’su (…..) tarafından müşterilere yapılan 14.06.2010 tarihli yazılı açıklamanın Mastervolt yetkilileri tarafından tekrar yapılması talep edilmekte ve gri ithalat olayına kızgın oldukları ve Mastervolt’un gri ithalata yönelik daha fazla çaba harcaması gerektiği ifade edilmektedir. Bu elektronik postaya cevaben Mastervolt Satış Lideri tarafından Artı Marin şirket müdürüne gönderilen aynı tarihli e-postada, Mastervolt yeni CEO’sunun bu tür bir mektup yazmayacağının düşünüldüğü ve Eltesan’ın sattığı ürünlerin kaynağının bulunabilmesi için ürünlerin seri numarasına ihtiyaç olduğu, Eltesan’ın davranışının değiştirilemeyeceği ve Mastervolt’un yapabileceği tek şeyin ürünlerin kaynağını bulmak ve bu durumu düzeltmeye çalışmak olduğu ifade edilmektedir.

(15) Artı Marin şirket müdürü (…..) tarafından Mastervolt yetkililerine gönderilen 02.03.2012 tarihli e-postada Eltesan’ın pazarladığı ürünlerin kaynağının Doma olduğu, bunun Akdeniz Bölgesi Satış Müdürü tarafından bilindiği, kendisinin tek kaygısının Eltesan’ın Mastervolt ürünlerine ulaşıyorsa Eltesan’ın alış fiyatının Artı Marin’in alış fiyatına yakın olmaması olduğu, mevcut durumda Eltesan’ın alış fiyatının Artı Marin’in alış fiyatına çok yakın olduğu belirtilmiştir. (…..) tarafından Mastervolt yetkililerine gönderilen aynı tarihli e-postada, kaynağın her zaman olduğu gibi Doma olduğu, Doma’nın halen başka bir kaynak üzerinden (…..) ıskonto ile ürün sattığı, Artı Marin’in ise (…..) ıskonto ile aldığı, özellikle akülerde Eltesan’ın, Artı Marin’in teklif edebileceğinden daha iyi fiyat teklif ettiği belirtilmektedir. Bu elektronik postaya cevaben Mastervolt Satış Müdürü tarafından gönderilen elektronik postada Doma ile temasa geçildiği ifade edilmiştir.

(16) Artı Marin şirket müdürü (…..) tarafından Mastervolt Akdeniz Satış Müdürü’ne gönderilen 13.03.2012 tarihli e-postada Eltesan’ın müşterilere Mastervolt ürünleri için Artı Marin’den daha düşük fiyat teklif ettiği belirtilmiştir. Bunun üzerine Mastervolt Akdeniz Bölgesi Satış Müdürü aynı tarihli e-posta ile Mastervolt Orta ve Merkez Avrupa Satış Müdürü’nden Eltesan’ın Mastervolt ürünlerini hangi teşebbüsten almaya devam ettiğini araştırmasını istemiş, Mastervolt Orta ve Merkez Avrupa Satış Müdürü tarafından gönderilen cevapta ise, Eltesan’ın Orta ve Merkez Avrupa Bölgesi’nden ürün temin etmediği ve tüm müşterilere Türkiye’ye dikkat etmelerinin söylendiği belirtilmiştir. Artı Marin şirket müdürü (…..) tarafından Mastervolt Akdeniz Satış Müdürü’ne gönderilen 13.03.2012 tarihli e- postada, Mastervolt’un Avusturya’daki satıcısının Eltesan’a Mastervolt ürünleri sağlamama konusunda bilgilendirilmesinin mümkün olup olmadığı sorulmuş, bunun üzerine aynı tarihte Mastervolt Akdeniz Bölgesi Satış Müdürü tarafından gönderilen e- postada Mastervolt’un Avusturya’daki satıcısının bu konuda Mastervolt Orta ve Merkez Avrupa Satış Müdürü tarafından bilgilendirildiği belirtilmiştir.

(17) Eltesan yetkilisi (…..) tarafından Eltesan’ın iş ortaklarına/müşterilere gönderilen ve daha sonra Artı Marin yetkililerine iletilen 30.11.2012 tarihli açıklamada, Eltesan’ın Mastervolt ürünlerini 2009 yılında pazarlamaya başladığı ve 2012 yılı itibariyle Mastervolt ürünlerinin Eltesan tarafından pazarlanmasına devam edildiği belirtilmektedir.

(18) Artı Marin ile deniz taşıtları sektöründe faaliyet gösteren bir teşebbüsün yetkilisi arasında yapılan yazışmalardan, söz konusu teşebbüsün 2013 yılında Eltesan’dan Mastervolt ürünleri satın aldığı ve Artı Marin’den bu ürünlere ilişkin teknik servis talep ettiği anlaşılmaktadır.

(19) Artı Marin ile bir bayi arasında 22-23.01.2015 tarihlerinde yapılan yazışmalardan Eltesan’ın bayiye bir Mastervolt ürününe ilişkin Artı Marin’den daha düşük fiyat teklif ettiği ve bayinin ürünü Eltesan’dan temin ederek satmaya karar verdiği anlaşılmaktadır.

(20) Artı Marin şirket müdürü (…..) tarafından Mastervolt Orta ve Merkez Avrupa Satış Müdürü’ne gönderilen 20.04.2015 tarihli e-postada, Artı Marin’in hala Avusturya ve Almanya’dan Türkiye’ye yapılan gri ithalat ile mücadele ettiği, Eltesan’ın bu ülkelerden Mastervolt ürünleri getirmeye devam ettiği, söz konusu ürünlerin seri numaralarının en kısa zamanda belirleneceği, bir müşterinin belirli sayıda ve modelde (10 adet AGM slim 12/185) ürün için Eltesan’dan uygun fiyat aldığını kendilerine söylediği ve Artı Marin’in bu konuda Mastervolt’dan yardım talep ettiği belirtilmektedir.

(21) Mastervolt Orta ve Merkez Avrupa Satış Müdürü tarafından aynı tarihte gönderilen e- postalarda ise, söz konusu ürünlerin Avusturya’daki satıcıdan temin edilmediğinden emin oldukları, Almanya’daki durumun karışık olduğu, Almanya’da çok sayıda satıcı bulunduğu, Mastervolt’un bu satıcıların ürün ihracını kontrol edemediği, ürünlerin seri numaraları gönderilirse bunların kontrol edilebileceği, bununla birlikte bu tür satışların Avrupa’da yaygın olduğu ve tamamen sona erdirilmesinin mümkün olmadığının kendilerince bilindiği belirtilmiştir. Bu e-postaya cevaben Artı Marin Şirket Müdürü (…..) tarafından Mastervolt yetkililerine gönderilen 20.04.2015 tarihli e-postada, seri numaraları olmadan (kaynağın) bulunmasının zor olduğu, bununla birlikte 10 adet AGM Slim 12/185 siparişinin nadir/misilsiz olduğu ve daha kolay şekilde izine rastlanabileceği belirtilmiştir. Bunun üzerine Mastervolt Fransa ve Akdeniz Satış Müdürü tarafından Artı Marin Şirket Müdürü (…..) gönderilen aynı tarihli e-postada kendisinin Mastervolt Orta ve Merkez Avrupa Satış Müdürü ile konuştuğu, bu tür satışlardan haberdar olmak için ellerinden geleni yapacakları, bununla birlikte bu tür satışların tamamen durdurulmasının mümkün olmadığının kendilerince bilindiği ifade edilmiştir.

(22) Söz konusu incelemede teşebbüs yetkilileri tarafından özetle;

- 2007’den bu yana Hollanda merkezli Mastervolt’un tek Türkiye yetkili distribütörü

olarak faaliyet göstermekte olan Artı Marin’in faaliyet gösterdiği her pazarda faaliyet

yürüttüğü,

- Dağıtımı yapılan ürünlerin, teknik mühendislik altyapısı ve ciddi eğitim gerektiren

komplike ürünler olduğu, bu doğrultuda üretici firma Mastervolt’un dünya çapındaki

tüm distribütörlerine yönelik gerek merkezinde verdiği eğitimler, gerekse aralıklarla

Türkiye’ye gelerek verdiği eğitimler ile markanın global çaptaki ticari imajının ve

güvenirliğinin korunmaya çalışıldığı,

- Cihazların mühendislik ürünü olduğu, kurulum ve donanımının yapılabilmesi için

özel donanım ve şifrelerle cihazların içine program yazılarak birbiriyle

haberleşmesinin sağlandığı bir sistem dizaynının gerektiği, diğer taraftan cihazların

doğru kurulmaması veya montajının yetkili kişilerce yapılmaması durumunda pahalı

araç ve teknelerin zarar görebildiği, hatta can kaybı gibi neticelerin ortaya çıkabildiği,

- Bir sistemin parçası olarak çalışabilmesi yönüyle özellik arz eden söz konusu

ürünlere müdahale edilmesi, güncellenmesi ve garantisine ilişkin sorunlar ortaya

çıktığında üreticiyle irtibata geçilmesi gerektiği, yetkili olmayan firmaların üreticiye

erişim olanağına sahip olmadığı ve kullanıcı nezdinde mağduriyetlerin yaşandığı,

- Artı Marin’in satışını yaptığı ürünlerle ilgili olarak; yazılım güncellemesi yapma, özel cihazlarla ilgili notlara ulaşma, cihazların Türkiye’deki garantisini işletebilme, raporlama nev’inden her türlü işlem ve takip için “My Mastervolt’’ portalından yararlanıldığı, ürünle ilgili her türlü tespitin bünyelerindeki donanımlar ve yurt dışı ile olan iletişim sayesinde gerçekleştirildiği, örneğin ürüne ilişkin garantiden kaynaklanan bir sorun yaşandığında merkezden alınan yetkilendirme numarası ile o ürün için merkezde dosya numarası açıldığı ve cihazın yurt dışına gönderilmesinde bu numara üzerinden Artı Marin aracılığı ile takip yapıldığı, bir diğer ifadeyle müşteri veya üçüncü kişinin direkt Hollanda’daki fabrika ile iletişime geçme yetkisinin olmadığı,

- Tüm bu nedenler ışığında, bilhassa ihtisas gerektiren ürünlerin paralel ithalat yoluyla yetkili olmayan satıcılar eliyle Türkiye’ye getirilmesinin ciddi sakıncalar barındırdığı, bununla birlikte paralel ithalatın her alanda olduğu gibi anılan sektörde de yapılageldiği ve bunun önüne geçilmesine ilişkin Artı Marin’in herhangi bir müdahalesi olmadığı ve olamayacağı gibi pratikte de bunun mümkün olmadığı

ifade edilmiştir.

(23) Dosya konusu iddialara ve Artı Marin’de yapılan yerinde incelemede elde edilen belgelere

ilişkin olarak Artı Marin tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 09.06.2015 tarih ve

2782 sayıyla giren yazıda özetle;

- Artı Marin ile Eltesan arasında uzun yıllara dayanan bir ticari ihtilafın söz konusu olduğu,

- Dosya konusu ürünlere ilişkin Türkiye’de 100’ün üzerinde tedarikçi olduğu ve Mastervolt’un pazar payının (…..) geçmediği, dolayısıyla kartelleşme veya tek satıcı olma benzeri bir eylem içinde yer alabilecek bir üretici veya ürün grubu olamayacağı,

- Mastervolt’un internet sitesinde Mastervolt ürünlerinin temin edilebileceği teşebbüslerin yer aldığı, bu nedenle söz konusu ürün grubu için kartel oluşturma ve rekabeti engelleme iddiasının gerçek ile uyuşmadığı,

- Eltesan’ın son altı yıldır Mastervolt ürünlerini paralel ithalat yöntemi ile Türkiye’ye getirdiği, Artı Marin’in bilinçli ve sistemli bir rekabeti engelleme çabası olsaydı altı yıl boyunca söz konusu ürünlerin paralel ithalat yöntemi ile Türkiye’ye getirilemeyeceği,

- Mastervolt ürünlerinin bileşenlerine ve yazılımına yetkin olmayan kişilerin müdahale etmesi durumunda ciddi risklerin doğduğu,

- İlgili firmanın ürünleri satarken söz konusu ürünlerin paralel ithalat yöntemi ile ithal edildiğini ve garantisinin sadece satıcı firma tarafından verildiğini müşterilere belirtmediği,

- Artı Marin şirket müdürü (…..) tarafından 06.11.2009 tarihinde yat üreticilerine gönderilen ve ekinde Mastervolt CEO’su (…..) tarafından Eltesan yetkilisi (…..) gönderilen açıklama yer alan e-postanın, bunun dışında Mastervolt yetkilisi tarafından bir müşteriye gönderilen ve ekinde ve Mastervolt CEO’su (…..) tarafından Mastervolt müşterilerine yapılan 14.06.2010 tarihli yazılı açıklamanın yer aldığı 02.03.2012 tarihli e- postanınEltesan’ın ilgili ürünleri ithal etmek için gerekli olan hizmet yeterlilik belgesine sahip olmaması nedeniyle Eltesan’dan ürün satın alan müşterilerin, garanti konusunda yaşanabilecek sorunlar hakkında bilgilendirilmeleri için gönderildiği,

- Artı Marin şirket müdürü (…..) tarafından Mastervolt Akdeniz Bölgesi Satış Müdürü’ne gönderilen 29.12.2011 tarihli e-postaya cevaben Mastervolt Akdeniz Bölgesi Satış Müdürü tarafından Artı Marin şirket müdürü (…..)’a gönderilen 03.01.2012 tarihli e-postada Mastervolt’un, ürünleri hangi teşebbüsten aldığı konusunda Artı Marin’e bilgi verdiği,

- Artı Marin şirket müdürü (…..) tarafından Mastervolt yetkililerine gönderilen 02.03.2012 tarihli e-posta ve bu e-postaya cevaben Mastervolt Satış Müdürü tarafından gönderilen elektronik posta ile Artı Marin şirket müdürü (…..) tarafından Mastervolt yetkililerine gönderilen 02.03.2012 tarihli e-posta ve bu e-postaya cevaben Mastervolt Satış Lideri tarafından Artı Marin şirket müdürüne gönderilen aynı tarihli e-postanın Eltesan’ın Avrupa’dan yüksek indirim oranları ile ürün tedarik etmesi sonucunda Artı Marin’in rekabet şansının azalmasına ve bu durumun düzeltilmesine ilişkin olarak Mastervolt ile yapılan yazışmalar olduğu,

- Artı Marin şirket müdürü (…..) tarafından Mastervolt Akdeniz Satış Müdürü’ne gönderilen 13.03.2012 tarihli e-posta ve Mastervolt Akdeniz Bölgesi Satış Müdürü’nün aynı tarihli cevabi e-postasının, Mastervolt Orta ve Merkez Avrupa Satış Müdürü tarafından gönderilen e-postanın, Artı Marin şirket müdürü (…..) tarafından Mastervolt Akdeniz Satış Müdürü’ne gönderilen 13.03.2012 tarihli e- posta ile aynı tarihte Mastervolt Akdeniz Bölgesi Satış Müdürü tarafından gönderilen cevabi e-postanın, Eltesan’ın Mastervolt ürünlerini müşterilere teklif etmeye devam etmesi ve bu ürünleri ne şekilde temin ettiği ile ilgili olarak Mastervolt ile yapılan yazışmalar olduğu,

- Artı Marin şirket müdürü (…..) tarafından Mastervolt Orta ve Merkez Avrupa Satış Müdürü’ne gönderilen 20.04.2015 tarihli e-posta, Mastervolt Orta ve Merkez Avrupa Satış Müdürü tarafından aynı tarihte gönderilen e-posta ve bu e-postaya cevaben Artı Marin Şirket Müdürü (…..) tarafından Mastervolt yetkililerine gönderilen 20.04.2015 tarihli e-postanın Eltesan tarafından çok ucuza Mastervolt ürünleri getirilmesi ile Eltesan’ın kendilerinin ikinci distribütör olduğu ve ürünleri doğrudan Mastervolt’dan aldığı yönünde müşterilere beyanlarda bulunması sonrasında Mastervolt’a yönelik oluşan tereddütler neticesinde bu durumun önlenmesi ve fiyat adaleti sağlanmasına yönelik olarak Mastervolt ile yapılan yazışmalar olduğu

hususlarına yer verilmiştir.

I.2.2. Eltesan Tarafından Gönderilen Bilgi ve Belgeler

(24) Önaraştırma döneminde Eltesan’dan başvuru konusu iddialara ilişkin bilgi ve belge talep

edilmiştir. Eltesan adına gönderilen ve Kurum kayıtlarına 12.06.2015 tarih ve 2846 sayı

ile giren cevap yazısında ve yazının ekinde yer alan elektronik postalarda özetle;

- Eltesan’ın 2009 yılından itibaren Mastervolt ürünlerinin satışını gerçekleştirdiği, ürünleri Mastervolt’un Avrupa’daki dağıtım kanallarından tedarik ettiği,

- 2010-2015 döneminde Mastervolt ve Artı Marin’in birlikte ve ayrı ayrı hareket ederek hem ürünlerin tedariki hem de satışı aşamalarında Eltesan’a zorluk çıkardığı ve bu durumun halen devam ettiği,

- Mastervolt CEO’su (…..) tarafından Eltesan’a gönderilen 02.06.2009 tarihli e- postada Mastervolt ürünlerinin Türkiye’de üçüncü kişilerce tanıtımının ve satışının yapılmasının yasalara aykırı olduğunun, bu çerçevede Eltesan’ın Mastervolt ürünlerinin tanıtımı ve satışına yönelik izinsiz faaliyetlerinin durdurulmasının talep edildiğinin belirtildiği ve Eltesan’ın satışlarının açık bir şekilde engellenmeye çalışıldığı,

- Artı Marin’in 2009 yılında Türkiye’deki firmalara, Artı Marin dışındaki firmaların da Türkiye’de Mastervolt ürünlerini sattığı ve bu ürünlere Mastervolt tarafından garanti verilmeyeceği ifadelerinin yer aldığı e-posta gönderdiği ve bu e-postaya, Mastervolt CEO’sunun, satış kaynağı bilinmeyen veya Eltesan gibi yetkisiz firmaların satışını yaptığı ürün ve sistemlere herhangi bir garanti talebinin Mastervolt tarafından kabul edilmeyeceğini belirten yazısının eklendiği,

- Eltesan’ın Mastervolt ürünlerini Türkiye’de Artı Marin’den daha düşük fiyatlara pazarladığı, bu durumun tüketicilerin lehine olduğu,

- 2010 yılında Artı Marin’in Eltesan’ın müşterilerine ve bayilerine, Eltesan’ın Mastervolt ürünlerini gayrı resmi şekilde ve Mastervolt’un onayı ve rızası olmadan sattığı ve bu ürünlerin çoğunun garanti süresinin sona erdiği ifadelerine yer verilen yazılar gönderdiği, bu yazıların Eltesan’ın Mastervolt satışlarını ciddi şekilde engellediği ve Eltesan’ın piyasadaki itibarına zarar verdiği,

- Artı Marin’in Eltesan’ın müşterileri ile iletişim kurarak, Eltesan’ın faaliyetlerini karalayıcı yazılar gönderdiği ve bu yazılarda Eltesan’ın Mastervolt hizmet/servis yetki belgesine sahip olmadığı ve Eltesan’dan satın alınan Mastervolt ürünleri için yasal garanti talebinde bulunamayacağı ifadelerine yer verildiği, Artı Marin’in Eltesan’ın faaliyetlerini karalayıcı davranışlarının 2015 yılında da devam ettiği,

- Eltesan’a sipariş veren müşterilerin, Mastervolt’un, hangi satıcıdan satın alındığı belli olmayan veya Eltesan gibi yetkisiz satıcılardan satın alınan ürünlere ve sistemlere servis ve garanti vermeyeceğini belirten yazılı açıklaması nedeniyle siparişlerini iptal ettiği

ifade edilmektedir.

(25) Eltesan tarafından gönderilen yazının ekinde yer alan ve Mastervolt Avusturya bayisi

yetkilisi tarafından Eltesan yetkilisine gönderilen 03.01.2012 tarihli e-postada,

Mastervolt’un yeni CEO’su ve satış müdürünün Avusturya bayisine, Eltesan’a satış

yapmasını durdurmasını söylediği, ayrıca Mastervolt’un tüm satıcılarına gönderilen

yazıda hiçbir satıcının Türkiye’ye ürün satmasına izin verilmediğinin belirtildiği, bu

nedenle mevcut siparişin Eltesan’a gönderilen son sipariş olduğu, kendi bölgesindeki tüm

yetkililere Türkiye’ye satış yapılmasına izin verilmediğini bildirdiği, aksi takdirde

Mastervolt ürünleri sipariş etmelerinin engelleneceği ifadeleri yer almaktadır.

I.3. Soruşturma Döneminde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler

I.3.1. Artı Marin’in Yazılı Savunması

(26) Artı Marin tarafından gönderilen ve 07.09.2015 tarih ve 4189 sayıyla Kurum kayıtlarına

giren yazılı savunmada özetle;

- Kabahatler Kanunu’nun 20. maddesinin 2. fıkrasında 3, 4 ve 5 yıllık zamanaşımı süreleri öngörüldüğü ve başvuru sahibinin iddialarının yaklaşık 8 yıllık bir süre öncesine gittiği, bu nedenle başvuruya konu eylemlerle ilgili olarak soruşturma zamanaşımının dolduğu ve başvurunun reddedilmesi gerektiği,

- Artı Marin ile Eltesan arasında uzun yıllara dayanan ticari bir ihtilafın söz konusu olduğu ve iki firma arasında geçmişte başka hususlarda davalar olduğu, başvurunun tamamen Eltesan’ın husumeti sebebiyle yapıldığı,

- Rekabete konu olan ürünlerin tüm Türkiye genelinde ve hakim sektörlerde satışı incelendiğinde, yerli üreticiler ve diğer ithalatçılar da göz önüne alınarak, Mastervolt ürünlerinin pazar payının %(…..) olduğu ve dolayısıyla bir kartelleşme, tek satıcı olma gibi eylemin içinde yer alabilecek bir üretici ve ürün grubu olamayacağının açıkça görüldüğü, bu durumun da ortada bir tekel bulunmadığını gösterdiği,

- Eltesan firmasının ticari kayıtları incelendiği takdirde ana faaliyet alanı soğutma ve buzdolabı sistemleri üretimi olan bu firmanın elektrik ekipmanı niteliğindeki Mastervolt ürünlerinin satışından son altı yılda elde ettiği cironun, toplam cirosunun %(…..) bir kısmına dahi tekabül etmediğinin görüleceği,

- Mastervolt firmasının www.mastervolt.com adresindeki uluslararası sitesi ve yine kendilerinin hazırladığı www.mastervolt.com.tr adresindeki Türkçe sitesi incelendiğinde bu ürünlerin gerek Türkiye’de gerekse Avrupa ve diğer kıtalarda nerelerden temin edilebileceğinin, her bölgede birden fazla satıcı ile açıkça gösterildiği, durum böyle iken herkesin kolayca ulaşabileceği Türkçe dil opsiyonu olan bir internet sitesinde satış noktaları belirtilmiş bir ürün grubu için kartel oluşturma ve rekabeti engelleme iddiasının gerçekle uyuşmadığı,

- Eltesan firmasının son altı yıldır Mastervolt marka ürünleri paralel ithalat yöntemi ile Türkiye’ye getirdiği, eğer Artı Marin tarafından bilinçli ve sistemli bir rekabeti engelleme çalışması olsaydı Eltesan’ın bu ürünlerin altı yılı aşkın bir süredir paralel ithalat yöntemi ile Türkiye’ye ithalatını gerçekleştiremeyeceği,

- Son derece yüksek teknoloji içeren Mastervolt ürünlerinin, yeterli teknik bilgiye sahip olmayan, bilgi kaynağına erişim olanağı kısıtlı kişilerce bir raf ürünü gibi satılmasının son derece tehlikeli riskleri içerdiği,

- Eltesan’ın bu ürünleri müşterilere satarken paralel ithalat yöntemi ile ithal edildiğini ve garantisinin sadece satıcı firma tarafından verildiğini belirtmediği, kendisini müşterilere ikinci distribütör olarak tanıtmayı tercih ettiği ve Mastervolt ürününün marka değerinden faydalanmaya çalıştığı,

- 06.11.2009 tarihli e-postada belirtildiği üzere, Mastervolt markalı ürünlerin niteliği gereğince bu ürünlere ilişkin servis verebilmenin o dönemdeki Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’ndan alınan garanti belgesi ile mümkün olabildiği, bu durumun hem yasal mevzuat, hem de ürünlerin teknik yapıları ve kullanılacakları alanlar itibariyle tehlike arz etmemesi için gerekli ve şart olduğu, elektronik postada ilgili bakanlığın yayınlamış olduğu kararname numarasının açıkça görülebileceği ve rekabete ilişkin bir engelleyici durumun söz konusu olmadığı,

- 29.11.2011 tarihli e-postada Mastervolt firmasının bilgilendirme yazısının ilgili kişilere gönderildiği, sözleşmeler gereği sahip oldukları hakkın dillendirildiği, ilgili ürünün Türkiye temsilciliğinin firmalarında olduğunun belirtildiği,

- Garanti hususunda gelen taleplerin Mastervolt firmasının garantisini içermeyeceği belirtilmesine rağmen, Eltesan’ın bunu sanki kendilerinin garanti vermesi engelleniyor gibi yansıtarak yanıltıcı beyan verdiği,

ifade edilmektedir.

I.3.2. Mastervolt’un Yazılı Savunması

(27) Mastervolt tarafından gönderilen ve 20.01.2016 tarih, 452 sayıyla Kurum kayıtlarına giren

yazılı savunmada özetle;

- Eltesan’ın hem kendilerine Mastervolt ürünleri verilmediği hem de bu ürünleri paralel ithalat yoluyla alıp Türkiye pazarına sattıkları yönündeki ifadelerinin tam bir zıtlık içerdiği,

- Mastervolt’un aktif olarak 65’ten fazla ülke ile ticaret yaptığı ve uluslararası ticaret kurallarını ve müşteri haklarını iyi bildiği,

- Artı Marin ile Eltesan arasında yıllardır süren anlaşmazlıkların bulunduğu, Rekabet Kurumu’na yapılan bu başvurunun da iki firma arasındaki anlaşmazlıkların bir parçası olduğu, Mastervolt olarak bu anlaşmazlıklara müdahale etmedikleri ve bu anlaşmazlığın içinde yer almadıkları,

- Mastervolt’un bütün Türk müşterilere elektronik posta gönderdiği iddiasının tamamen hayal olduğu, şu anki oyuncular, müşteriler ve fırsatlar dikkate alındığında Türkiye pazarının çok büyük olduğu, pazarın büyüklüğünün ve müşteri isimlerinin hesaplanamayacağı,

- Mastervolt’un Eltesan’ın bahsettiği gibi hiçbir Türk müşterisine elektronik posta göndermediği,

- Türkiye pazarı düşünüldüğünde, Mastervolt’un sahip olduğu ürün grubunun pazar payının %(…..) bile olmadığı,

- Eltesan firmasının uluslararası alanda Mastervolt ürünlerinin direkt rakibi olan Waeco ürünlerinin Türkiye’deki resmi ve münhasır distribütörü olduğu, Waeco ürünlerinin Mastervolt ürünlerine göre daha düşük fiyat seviyesinde olmasından dolayı, Türk şirketlerinin ellerinde daha ucuz bir ürün grubu varken, Mastervolt ürünlerinin daha ucuza satılmasına engel olunduğu yönündeki iddianın uygun olmadığı,

- Mastervolt ürünleri ve distribütör ağına uluslararası ve Türkçe siteleri aracılığıyla ulaşılabileceği,

- Eltesan’ın envanterinde halen Mastervolt ürünleri olduğu ve bunları Türkiye pazarına satabileceği, eğer sistematik bir engelleme olsaydı 6 yıldır bu ürünleri satamayacakları,

- Mastervolt ürünlerinin yüksek teknoloji gerektiren ürün grubunda oldukları, çoğunun özel yazılımla ve işin eğitimini almış kişilerce kurulumunun yapılması gerektiği,

- Eltesan’ın Mastervolt ürünleri sattığı ancak gerekli servis hizmeti vermediği, bunun da Mastervolt’un marka imajına zarar verdiği,

- Mastervolt’un rakibi Waeco ürünlerine ise iyi servis hizmeti verdiği böylelikle Waeco’nun daha çok tercih edilmesi için çabaladığı

ifade edilmektedir.

I.3.3. Artı Marin’den Elde Edilen Bilgi ve Belgeler

(28) Soruşturma döneminde 07.01.2016 tarihinde Artı Marin’de yerinde inceleme

gerçekleştirilmiştir. Yapılan incelemede elde edilen belgelere aşağıda yer verilmektedir.

(29) Artı Marin şirket müdürü (…..) tarafından (…..)’ye gönderilen 31.03.2014 tarihli e-postada,

Eltesan’ın birkaç ülkeden Tecma ürünlerini gri ithalatla getirmeye çalıştığı bunun

olmaması durumunda ise Almanya’dan ithal etmeye çalışacakları ifade edilmiştir.

(30) Artı Marin şirket müdürü (…..) tarafından Mastervolt çalışanı (…..)’e gönderilen

20.04.2015 tarihli e-postada, halen Avusturya ve Almanya’dan gri ithalatla gelen ürünlerle

mücadele ettikleri, Eltesan’ın Avusturya ve Almanya’dan gri ithalatla Mastervolt ürünleri

getirdiği, mümkün olduğunca seri numaralarının bulunmaya çalışılacağı belirtilmektedir.

(31) Bu elektronik postaya cevaben Mastervolt çalışanı (…..) tarafından Artı Marin şirket

müdürü (…..)’a gönderilen 20.04.2015 tarihli e-postada ise, Türkiye’ye yapılan gri ithalat

olayını bildiği, ancak bunun Avusturya ve Almanya üzerinden yapıldığının seri numaraları

olmadan nasıl anlaşıldığı, Avusturya’daki distribütörü Doma’nın bunu yapmadığından

emin olduğu, Almanya için ise durumun biraz karışık olduğu, ne ihraç edildiğini kontrol

edemedikleri, Eltesan’ın Almanya ile birçok bağlantısının olduğu, Eltesan’ın Mastervolt

bayileriyle irtibata geçtiğinde bunun reddedildiği, seri numaraları olduğu takdirde satış

kanalının kontrol edilebileceği,

ifade edilmektedir.

(32) İnceleme sırasında yapılan görüşmede Artı Marin Şirket Müdürü (…..) tarafından;

- Artı Marin’in Mastervolt’un Türkiye’deki yetkili satıcısı olduğu, Eltesan’ın ise Mastervolt ürünlerinin bire bir rakibi olan Waeco ürünlerinin Türkiye’deki yetkili satıcısı olduğu, bu bağlamda Eltesan’ın, bu ürünleri paralel ithalat yöntemi ile Türkiye’ye getirip “müşterilere ucuz ürün temin ediyorduk” şeklindeki beyanlarının ticari faaliyetleri ile uyuşmadığı,

- Waeco ürünlerinin Mastervolt ürünlerinden daha ekonomik bir fiyat seviyesinden piyasada satıldığı, birçok resmi ve ticari kuruluşta ihale ile satın alımların yapıldığı ve bu işlemler için üç ayrı fiyat teklifinde bulunmak gerektiği, Eltesan’ın kendi yetkili temsilcisi olduğu ürünlerin yanı sıra, yine aynı alanda faaliyet gösteren ve birebir rakip durumda olan Victron Energy firması ve Mastervolt ürünlerini paralel ithalat yöntemi ile getirip ihalelerde istenen üç farklı ürün ve fiyat şartlarını tek başına yerine getirip, kendi temsilcisi olduğu ürüne avantajlı bir ortam hazırladığı ve bu şekilde ihalelerde öne çıktığı, Mastervolt ürünlerinin temsilcisi olarak çoğu zaman haberleri dahi olmadan bu ürünlerin ihalelerde teklif edildiği,

- Eltesan’ın Mastervolt ürünlerinin satışını yaptığı son kullanıcılara yeterli teknik hizmet ile arıza durumlarında servis vermediği ve temsilcisi olduğu ürünü ön plana çıkarttığı,

- 2010 yılından 2016 yılına kadar altı yıllık bir süreçte Eltesan’ın bu ürünleri paralel ithalat yolu ile Türkiye’ye ithal ediyor ve bugün bile stoklarında bulunduruyor olmasının bu ürünlerin paralel ithalatının engellenmediğinin en açık göstergesi olduğu,

ifade edilmiştir.

I.4. İlgili Pazar

(33) Dosya konusu başvuru, Mastervolt ürünlerinin Eltesan tarafından paralel ithalat yoluyla Türkiye’de satışının Mastervolt ve Artı Marin tarafından engellendiği iddiasına ilişkindir. Dosya kapsamında ilgili ürün pazarı, paralel ithalatının engellendiği iddia edilen ürünler çerçevesinde belirlenebilecektir. Bu ürünler akü şarj üniteleri, invertörler, kombine üniteler, konvertörler, aküler, alternatörler, izolatörler ve elektrikli tahrik ürünleridir. Bununla birlikte İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafında ‘’… inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.’’ denilmektedir. Mevcut dosya bakımından yapılacak değerlendirmeyi etkilemeyeceğinden hareketle dosya kapsamında ilgili ürün pazarı ve ilgili coğrafi pazar belirlenmemiştir. I.5. Değerlendirme, Hukuki Gerekçe ve Dayanak

(34) Paralel ithalatın engellenmesi mehaz Avrupa Birliği (AB) rekabet hukuku kapsamında bir ihlal olarak değerlendirilmektedir. Bunun temel sebebi AB’nin dört temel serbestisinden biri olan malların serbest dolaşımının, İkinci Dünya Savaşının ertesinde kurulmaya çalışılan ekonomik entegrasyon bakımından taşıdığı önemdir. Nitekim Avrupa Birliği’nin İşleyişine Dair Anlaşma’nın (ABİDA) 26. maddesi iç pazarı, “içinde malların, kişilerin, hizmetlerin ve sermayenin serbest dolaşımının sağlandığı, iç sınırların olmadığı” bir alan olarak tanımlamaktadır.

(35) ABİDA’da ya da ikincil mevzuatta paralel ithalatın engellenmesine yönelik doğrudan bir yasak bulunmamakla beraber Komisyon’un ve Avrupa Adalet Divanı’nın kararları paralel ithalat uygulamalarının açıkça desteklendiğini göstermektedir. Bu çerçevede kilometre taşı kabul edilebilecek karar Avrupa Adalet Divanı’nın 1966 tarihli Consten and Grundig [5] kararıdır. Karara konu olayda Alman üretici Grundig çeşitli ülkelerde münhasır distribütörlerle çalışmakta ve bu distribütörlere doğrudan ya da dolaylı olarak diğer ülkelere satış yasağı getirmektedir. Vakadaki kritik husus ise bu yasakların meşru hâle getirilmesi için distribütörlere Grundig tescilli markasının kullanım hakkının münhasır olarak verilmesidir. Bu hakka sahip olmayan UNEF adlı teşebbüs Alman pazarından temin ettiği ürünleri daha uygun fiyatlarla Fransız pazarında satmaya teşebbüs ettiğinde münhasır distribütör Consten tarafından tescilli marka ihlali ve haksız rekabet iddiasıyla dava açılmış ve konu sırasıyla Komisyon’a ve Adalet Divanı’na taşınmıştır.

(36) Adalet Divanı yaptığı değerlendirmede rekabet karşıtı bir anlaşmanın varlığının ortaya konulabilmesi için iki temel faktörün ortaya konulması gerekliliğine işaret etmiştir. Bu faktörler anlaşmanın üye ülkeler arası ticareti etkilemesi ve rekabetin bozulmasının anlaşmanın amacı ya da etkisini teşkil etmesidir. Mahkeme iç pazarda paralel ticaret imkânlarını kısıtlayıcı şartlar içeren anlaşmaların üye ülkeler arasındaki ticareti tartışmasız olarak etkilediği sonucuna ulaşmış ve ilk şartın sağlandığına hükmetmiştir. Bunun yanı sıra paralel ticareti yasaklayan anlaşmaların amaçları itibarıyla rekabeti sınırlayıcı oldukları tespit edilmiş ve herhangi bir ekonomik analize gerek kalmaksızın ABİDA’nın 101. maddesi kapsamında ihlale yol açtıkları sonucuna ulaşılmıştır.

[5] Joined cases 56 and 58-64, Établissements Consten S.à.R.L. and Grundig-Verkaufs-GmbH v Commission of the European Economic Community, ECR 1966/299 [1966].

(37) Mevcut olayda da 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespit edilebilmesi açısından öncelikli husus, haklarında soruşturma yürütülen teşebbüsler arasında paralel ithalatı engellemeye yönelik bir anlaşmanın varlığının tespit edilmesidir. Rekabet Kurumu’na yapılan başvuruda ve daha sonra sunulan bilgilerde şikâyetçi Eltesan tarafından 2009 yılından bu yana Mastervolt ürünlerinin satıldığı ve 2010-2015 döneminde Mastervolt ve Türkiye dağıtıcısı Artı Marin’in birlikte ve ayrı ayrı hareket ederek ürünlerin satışı ve tedariki konusunda zorluk çıkardıkları ifade edilmektedir.

(38) Gerek önaraştırma, gerekse de soruşturma döneminde Artı Marin’de yapılan yerinde incelemelerde 2010 yılından itibaren teşebbüs yetkilileri tarafından farklı muhataplara gönderilen e-postalar tespit edilmiştir. Bu e-postaların oluşturduğu genel tablo, Mastervolt ürünlerinin yetkili distribütörü olan Artı Marin’in ilgili ürünlerin farklı pazarlardan temin edilerek Eltesan tarafından da satılması hususunda çeşitli tedbirler almaya çalıştığına işaret etmektedir. Bununla birlikte 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir ihlalden söz edebilmek için en az iki teşebbüs arasında rekabeti kısıtlamaya yönelik bir anlaşmanın varlığının ortaya konulması gerekmektedir.

(39) Bu çerçevede yapılan başvuruda anlaşmanın diğer tarafı olduğu iddia edilen Mastervolt ile Artı Marin arasında rekabet hukuku çerçevesinde bir anlaşma olup olmadığının tespiti önem kazanmaktadır. Dosya mevcudu belgelerde Mastervolt’un paralel ithalatın engellenmesine yönelik rolü esasen şirket yöneticisi Paul F. Kennick tarafından Eltesan ortaklarına hitaben 02.06.2009 tarihinde gönderilen bir e-posta ile ortaya konabilmektedir. Bu e-postada, Mastervolt ürünlerinin Türkiye’de üçüncü bir şahıs tarafından tanıtımı ve satışının yasalara aykırı olduğundan ve Mastervolt markasının bütünlüğünün ihlalinden söz edilerek, bu bilgiler ışığında Eltesan’ın Türkiye’de Mastervolt ürünlerinin tanıtımı ve satışına yönelik izinsiz faaliyetlerinin durdurulması talebi yer almaktadır.

(40) Bu e-postanın ardından Eltesan tarafından Mastervolt’a özetle; herhangi bir marka ihlali olmadığı sürece ilgili ürünlerin üçüncü şahıslar tarafından resmi yollar ile satışında herhangi bir ihlal olmadığı şeklinde bir bildirimde bulunulmuş, Mastervolt da Eltesan’ın yetkisiz olarak kendi markalı ürünlerini sattığını ve satışa devam edilmesi durumunda bütün hakların saklı tutulacağını bildiren bir cevap vermiştir. Daha sonrasında Eltesan’a benzer içerikli bir yazı Mastervolt antetli olarak 14.08.2009 tarihinde kargo ile ulaştırılmıştır.

(41) Dosya mevcudu belgelerden, Mastervolt’un bu teşebbüsler ve paralel ithalat konusundaki dahlinin 2010 ve 2012 yıllarında müşterilerine hitaben bir yazı yazılması suretiyle olduğu anlaşılmaktadır. Bu yazılarda Mastervolt, Türkiye’de atanmış resmi temsilcisinin Artı Marin olduğunu, ürünlerinin teknik nitelikte olmasından dolayı iyi eğitimli mühendisler tarafından satılması, monte edilmesi ve servis verilmesi gerektiğini, derinlemesine eğitim ve güncel teknik bilgi olmaksızın Mastervolt ürünlerine servis verilmesinin büyük arızalarla sonuçlanabileceğini ve bu sebeplerle satış kaynağının bilinmediği ve/veya yetkisiz olduğu durumlarda ürün ve sistemlere yönelik herhangi bir garanti iddia ve/veya talebinin her zaman için kendileri tarafından geri çevrileceğini ifade etmektedir.

(42) Elde edilen belgelere göre Mastervolt tarafından hazırlanan yazıların pazardaki oyunculara aksettirilmesi çoğu zaman Artı Marin marifetiyle gerçekleştirilmiştir. Bu paylaşımların sonucunda bazı durumlarda müşteri firmalar Eltesan’la anlaşmalarına rağmen daha sonra bu anlaşmalardan caymışlardır [6]. Bu gelişmelere ilave olarak ayrıca Artı Marin Eltesan’a Mastervolt ürünlerinin satışının mevzuata uygun olmadığı ve bu satışın derhal durdurulması gerektiği hakkında müteaddit defalar ihtar göndermiş ve nihayetinde İstanbul 4 Nolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde Eltesan aleyhine “marka tecavüzünün men’i” ve “maddi-manevi tazminat” davası açmıştır. Ancak anılan mahkeme, 556 sayılı KHK’nın 13. maddesi gereğince, tescilli bir markanın tescil kapsamındaki mal üzerine konularak marka sahibi tarafından veya onun izni ile Türkiye’de piyasaya sunulmasından sonra mallarla ilgili fiillerin marka tescilinden doğan hakkın kapsamı dışında kalacağına ve bu maddede düzenlenen tükenme ilkesine göre, markayı taşıyan malların marka sahibi tarafından ya da onun izni ile üçüncü bir kişi tarafından bir kez piyasaya sunulmasından sonra o malların daha sonraki el değiştirmesinin, alınıp satılmasının ve Türkiye’ye ithal edilerek satışının yapılmasının engellenemeyeceğine hükmetmiştir. Esasen bu karar paralel ithalatın engellenemeyeceğine ilişkin yerleşik rekabet hukuku içtihadının bir başka hukuki enstrüman aracılığıyla da korunduğu anlamına gelmektedir.

(43) Yukarıda aktarılan mahkeme kararının ardından Artı Marin bu kez pazarda ara satıcı/bayi/toptancı olarak faaliyet gösteren (…..) isimli firmaya 23.01.2015 tarihinde bir e-posta göndererek Eltesan’ın yasadaki boşluklardan yararlanarak, resmi garanti vermeden Mastervolt ürünlerinin satışını yaptığını ve satış sonrası resmi garanti verme yetkisinin olmadığını ifade etmiştir.

(44) Bu bilgiler ışığında enerji evirici, saklayıcı ve çevirici gibi cihazlardan oluşan mobil güç ekipmanları pazarında Artı Marin ve Eltesan firmalarının sırasıyla Mastervolt ve Waeco markalı ürünlerin yetkili distribütörlüklerini yaptıkları ve Eltesan’ın 2009 yılından itibaren rakip Mastervolt ürünlerini de paralel ithalat yoluyla Türkiye’ye getirmeye başladığı görülmektedir. Bu gelişmeden ürünün Türkiye yetkili satıcısı Artı Marin rahatsızlık duymuş ve muhtelif yöntemlerle bunu engellemeye çalışmıştır. Bu yöntemlerin rakip teşebbüs hakkında asılsız bilgiler yaymak şeklinde olanlarının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 55. maddesinde sayılan haksız rekabet halleri kapsamında değerlendirilmelerinin gerektiği kanaatine varılmıştır. Dolayısıyla işbu dosya bakımından 4054 sayılı Kanun’u ihlal edip etmediğinin tespiti açısından sonuca bağlanması gereken eylemler Artı Marin ve Mastervolt’un rekabeti sınırlayıcı bir anlaşma içinde olduğuna işaret eden eylemler olmalıdır.

6 Bu çerçevede örnek olarak yalnızca 2012 yılında Yıldız Gemi ve Makine San. Tic. A.Ş. firmasının “Artı Marin’den gelen yazılı ve sözlü zorlamalardan sonra” siparişini iptal etmesi örnek olarak sunulabilmiştir.

(45) Dosya kapsamında elde edilen belgelerden Artı Marin’in 2011-2015 yılları arasında Mastervolt’tan Eltesan’ın paralel ithalat yöntemiyle Türkiye’de ürünlerinin satılmasına engel olunmasını istediği görülmektedir. Bu talepler karşısında Mastervolt, satış yapan temsilcilerinin belirlenebilmesi için ürünlerin satış numaralarını talep etmiş ve satış yaptığı tespit edilen Avusturya bayisine satış yapmayı durdurması talimatını vermiş, aksi halde ürün tedarikini sonlandıracağını bildirmiştir. Avusturya bayisi Doma’nın bir yetkilisinin Eltesan yetkilisi (…..) gönderdiği 03.01.2012 tarihli e-postada, artık kendileriyle çalışamayacakları ve bu durumun sorumlu oldukları Merkezi ve Doğu Avrupa’daki bütün bayiler için geçerli olduğu ifade edilmektedir. Bu itibarla en azından bu bayi özelinde Mastervolt ile Artı Marin arasında Mastervolt ürünlerinin Türkiye’ye diğer bayiler aracılığıyla satılmasının engellenmesi konusunda bir anlaşmanın varlığı sonuca ulaşılabilecektir.

(46) Diğer taraftan Mastervolt tarafından Artı Marin’e gönderilen çeşitli cevaplarda paralel ithalatın tümüyle engellenmesinin neredeyse imkânsız olduğu da belirtilmektedir. Nitekim Eltesan tarafından sunulan bilgilere göre 2009-2015 arasındaki dönemde teşebbüsün yıllık Mastervolt ürünleri satış miktarı sırasıyla (…..) (2015 yılının ilk altı ayında) olmuş, bir başka deyişle 2014 yılı dışında önemli bir düşüş göstermemiştir. 2014 yılının ardından 2015’in ilk altı ayında (…..) gibi şirketin yıllık ortalamasına yakın bir değere ulaşılmış olması da, ortada sistematik ve başarılı bir engelleme olduğu hususunda tereddüt oluşturmaktadır.

(47) AB içtihadı göz önünde tutulduğunda, Artı Marin ve Mastervolt arasındaki paralel ithalatı engelleme çabasına dönük mutabakatın (en azından Doma isimli firmanın Eltesan’a satışı durdurması örneğinde fiiliyatın) rekabetin kısıtlanması amacını taşıdığına ve bunun ihlal tespiti için yeterli olduğu sonucuna ulaşmak mümkündür. Ne var ki bu noktada paralel ithalatın engellenmesinin farklı ülke pazarlarından oluşan bir birlik olan AB ile ülke sınırlarının tek bir pazar oluşturduğu [7] Türkiye arasında farklı sonuçlar doğurabileceği de gözden kaçırılmamalıdır. Bilindiği gibi rekabet kurallarının AB sınırları içinde konulmasının ve uygulanmasının temel sebeplerinden biri iç pazarın herhangi bir şekilde bölümlere ayrılmasını ve bu yolla tüketicilerin farklı ticaret koşullarıyla karşılaşmasını engellemektir. Bu hedefin doğurduğu hassasiyet paralel ithalatın engellenmesi söz konusu olduğunda amacın ihlalin tespiti için yeterli olması sonucunu doğurmuştur. Türkiye’nin yapısal olarak arz ettiği farkın paralel ithalatın engellenmesinin kategorik olarak ihlal olmaktan çıkmasını gerektirdiği gibi bir çıkarım mümkün olmasa bile somut olaydaki gelişmelerin dikkate alınabileceği değerlendirilmektedir.

(48) Mevcut olayda Mastervolt ürünlerinin yetkili distribütör Artı Marin dışındaki teşebbüsler tarafından satılmasının zorlaştırılmaya çalışılması marka içi rekabeti sınırlama potansiyelini barındırmaktadır. Bununla birlikte üretici firma Mastervolt tarafından Artı Marin’e Türkiye’ye satış yapma ihtimali olan bütün bayileri engellemenin neredeyse imkânsız olduğunu ve Avrupa’da paralel ithalat uygulamasının her gün yaşanan bir durum olduğu belirtilmiştir. Diğer taraftan aynı zamanda söz konusu ürünlere rakip olan Waeco’nun dağıtıcılığını yapmakta olan Eltesan’ın Mastervolt ürünleri satışında da kalıcı ve sürekli bir düşüş gözlenmemektedir. Yapılan yerinde incelemelerde elde edilen belgeler ise Artı Marin tarafından paralel ithalatın engellenmesine yönelik bir çabaya işaret etmekle beraber, ihlalin sürdüğü iddia edilen 2010-2015 dönemi boyunca Mastervolt’un bu çerçevede hareket ettiğine dair bir tablo ortaya koymamaktadır.

7 Vaka bazında daha sınırlı coğrafi pazar tanımlarının gerekli olduğu haller dışında.

(49) Bu çerçevede son olarak belirtilmesi gereken husus Mastervolt ürünlerinin Eltesan’ın toplam cirosu içerisinde oldukça küçük bir yer tuttuğudur. Eltesan tarafından sunulan bilgilere göre teşebbüsün 2009-2015 yılları arasında toplam brüt cirosu (…..) TL ile (…..) TL arasında değişmiştir. Buna göre Mastervolt ürünlerinin satışı Eltesan’ın toplam cirosu içinde hiçbir yıl (…..) seviyesine ulaşmamıştır.

Yukarıdaki bilgiler ışığında eldeki verilerin, Artı Marin ve Eltesan arasında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi anlamında rekabeti sınırlayıcı bir anlaşmanın varlığına ve bu anlaşmanın ilgili ürün pazarında etki gösterdiğine ilişkin bir sonuca varmak için yetersiz olduğu kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

(50) 07.07.2015 tarih ve 15-28/325-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a, toplanan delillere ve incelenen dosya kapsamına göre; Artı Marin Elektrik Dış Tic. Ltd. Şti. ve Mastervolt International Holding BV’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmediklerine, dolayısıyla aynı Kanun'un 16. maddesi uyarınca adı geçen teşebbüslere idari para cezası uygulanmasına gerek olmadığına OYBİRLİĞİ ile, Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.