BASF Türk Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile S.S. Önder Çiftçi Üretim ve Pazarlama Kooperatifi arasında…
Menfi Tespit ve Muafiyet13-62/859-366Karar tarihi: 06.11.2013Yayımlanma tarihi: 17.01.2014
BASF Türk Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile S.S. Önder Çiftçi Üretim ve Pazarlama Kooperatifi arasında imzalanan Ariyet Sözleşmesi ve Münhasır Olmayan Satış Sözleşmesi’ne menfi tespit belgesi verilmesi/muafiyet tanınması talebi.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
(1) D. DOSYA KONUSU: BASF Türk Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile S.S. Önder Çiftçi Üretim ve Pazarlama Kooperatifi arasında imzalanan Ariyet Sözleşmesi ve Münhasır Olmayan Satış Sözleşmesi’ne menfi tespit belgesi verilmesi/muafiyet tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 12.09.2013 tarih ve 6426 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 22.10.2013 tarih ve 2013-3-60/MM sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ:
(3) BASF Türk Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve SS. Önder Çiftçi Üretim ve Pazarlama Kooperatifi arasında akdedilen Ariyet Sözleşmesi ve Münhasır Olmayan Satış Sözleşmesi’ne menfi tespit verilmesi gerektiği görüşü ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Başvuru Konusu Sözleşmeler
(4) Başvuruya konu olan Ariyet Sözleşmesi, tohum ilacının doğru dozda kullanılmasını sağlayan BASF Gezici Tohum İlaçlama Makinesinin (Makine) SS. Önder Çiftçi Üretim ve Pazarlama Kooperatifi (KOOPERATİF) üyelerine ariyet verilmesini ve üyelerin başvuruya konu diğer sözleşme olan Münhasır Olmayan Satış Sözleşmesi’nde belirlenen beş yıllık satış hedeflerine uygun olarak BASF Türk Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (BASF TÜRK)’nden Kinto Duo markalı tohum ilacını satın almasını müteakip Makinenin mülkiyetinin üyelere devredilmesini konu almaktadır.
(5) KOOPERATİF üyelerine ariyet olarak sağlanacak olan Makineler, işlev ve amaç bakımından farklılık arz etmeyen büyük ve küçük Makineler olmak üzere iki türden oluşmakta ve BASF TÜRK tarafından kullanıcıların ihtiyaçları doğrultusunda uygun türde Makine kendilerine temin edilmektedir.
Sayfa 2
13-62/859-366
(6) Ariyet Sözleşmesi’nin 3.1. maddesine göre KOOPERATİF üyeleri, BASF TÜRK tarafından satılmakta olan Kinto Duo markalı ilacı, anılan sözleşme ve Münhasır Olmayan Satış Sözleşmesi’ndeki koşullara uygun ve yıllık satış miktarı hedeflerine bağlı olarak BASF TÜRK’ten satın almayı ve ilacı ariyet verilen Makinede kullanmayı taahhüt etmektedir.
(7) Söz konusu Sözleşme’nin 4.2. maddesine göre BASF TÜRK ise, KOOPERATİF üyelerinin Kinto Duo markalı ilacı Münhasır Olmayan Satış Sözleşmesi’nde öngörülen yıllık satış miktarı hedeflerine göre ve sözleşmeye uygun olarak kesintisiz beş yıl boyunca BASF TÜRK’ten satın alması veya beş yıllık süre sonunda alınması taahhüt edilen toplam ilaç miktarını süresinden önce satın alması halinde Makinenin mülkiyetini üyelere 1 TL (bir lira) üzerinden devretmeyi taahhüt etmektedir.
(8) Ariyet Sözleşmesi’nde atıfta bulunulan beş yıllık satış hedefleri, Münhasır Olmayan Satış Sözleşmesi’nin “Ticari Şartlar” başlıklı 2. maddesinde yer almaktadır. Söz konusu Sözleşme ile KOOPERATİF’e 5.000 ile 7.000 litre/yıl arasında değişen satış miktar hedefleri getirildiği görülmektedir. Satış miktarı hedeflerinin KOOPERATİF üyelerinin tohum ilacı ihtiyaçları, Kinto Duo ilacının teknik özellikleri ve ruhsatlı olduğu hastalıklar/ürünler dikkate alınarak belirlendiği belirtilmiştir.
(9) Başvuru konusu Ariyet ve Münhasır Olmayan Satış Sözleşmeleri 02.07.2012 tarihinden itibaren beş yıl süreyle geçerli olmak üzere akdedilmiştir.
G.2. İlgili Pazar
G.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(10) Münhasır Olmayan Satış Sözleşmesi’ne konu edilen Kinto Duo markalı tohum ilacı, hasat öncesi bitki yetiştirme döneminde bitkiyi tohum ve toprak kaynaklı hastalıklara karşı koruyan ve bu mahsullerden maksimum verim alınmasına yardımcı olan bir üründür. Kinto Duo’nun açıklanan işlevi dikkate alındığında ilgili ürün pazarının “tarımsal mahsullerin korunmasına yönelik zirai ilaç pazarı” şeklinde tanımlanması mümkündür. Bununla birlikte, dosya bakımından varılacak sonuçta değişikliğe neden olmayacağından kesin bir ilgili ürün pazarı tanımı yapılmasına ihtiyaç duyulmamaktadır.
G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(11) Başvuruya konu Ariyet Sözleşmesi ve bu sözleşmeye bağlı Münhasır Olmayan Satış Sözleşmesi’nin belirli bir bölgede pilot uygulama şeklinde başlatılarak daha sonra Türkiye geneline yayılacak şekilde uygulanması tasarlanmaktadır. Bu bağlamda, Sözleşmelerin Türkiye genelinde çeşitli bölgelerde birden fazla kullanıcıyla akdedilmesinin planlanması ve Sözleşmeler ile herhangi bir bölge sınırlaması getirilmemesi dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
G.3. Değerlendirme
(12) Başvuruya konu Münhasır Olmayan Satış Sözleşmesi’nde belirtilen satış miktarı hedeflerinin sağlanması halinde BASF TÜRK tarafından KOOPERATİF’e Ariyet Sözleşmesi çerçevesinde temin edilen BASF Gezici Tohum İlaçlama Makinesinin mülkiyeti devredilecektir.
(13) İlgili Sözleşmeler, 4054 sayılı Kanun’un 6. ve 7. maddeleri kapsamında olmaması nedeniyle 4. madde çerçevesinde incelenmiştir.
(14) Başvuruya konu her iki Sözleşme bakımından da rekabeti kısıtlama riski barındıran tek husus belirlenen satış miktarı hedeflerinin münhasırlığa neden olup olmayacağıdır. Her ne kadar bu hedeflerin belirlendiği Satış Sözleşmesi’nin başlığında “münhasır olmayan” ifadesine yer verilmiş olsa da, satış miktarı hedeflerinin fiili münhasırlığa yol açıp açmadığı değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmede, kooperatif üyelerinin son üç yıla ait toplam tohum ilacı ihtiyaçları göz önünde bulundurulmuştur.
Sayfa 3
13-62/859-366
(15) KOOPERATİF üyeleri her yıl toplam 7.500 ton tohum ilaçlamaktadır. İlaçlamada kullanılan her ilacın dozu farklı olup, satış miktarı hedeflerine konu olan Kinto Duo ilacının dozu dikkate alındığında (200 ml/100 kg tohum) beş yıllık satış miktarı hedeflerinin 2012 ve 2013 yıllarında üyelerin kullandığı toplam ilaç miktarının %33’ünü oluşturduğu görülmektedir. Daha sonraki yıllar bakımından ise belirlenen hedeflerin üyelerin toplam ihtiyacının yaklaşık %43’üne tekabül edeceği öngörülmektedir.
(16) Bunun yanında KOOPERATİF tarafından üyelerin ihtiyaçları doğrultusunda farklı firmalardan alım yapıldığı ve herhangi bir firmaya bağlılığın bulunmadığı da vurgulanmıştır.
(17) Sözleşmelerin tarafı olan KOOPERATİF’in üyelerinin son üç yılda tohum ilaçlamasında farklı firmalardan yaptığı tohum ilacı alım miktarları ve KOOPERATİF’in beyanı dikkate alındığında belirlenen satış miktarı hedeflerinin fiili münhasırlığa yol açmadığı anlaşılmaktadır. Öte yandan, beş yıllık Sözleşme sürelerinin de makul olduğu değerlendirilmektedir.
(18) Bu çerçevede, bildirime konu Sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi bağlamında rekabete aykırı herhangi bir amaç ya da etkisinin bulunmadığı ve menfi tespit belgesi alabileceği kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, BASF Türk Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile SS. Önder Çiftçi Üretim ve Pazarlama Kooperatifi arasında akdedilen Ariyet Sözleşmesi ve Münhasır Olmayan Satış Sözleşmesi’ne menfi tespit verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.