Bazı bireysel emeklilik şirketlerinin bankalarını kullanarak düzenledikleri promosyonlar ile bankacılık sektöründeki üstünlüklerini bireysel emeklilik alanına yansıttıkları ve bu yolla serbest rekabet koşullarını ihlal ettiği iddiası.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Tuncay SONGÖR Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Cihan AKTAŞ, Evren SESLİ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN: E. Alper KARAÇAR
(Şikayet elektronik posta mesajı ile yapıldığından adres
bulunmamaktadır.)
D. DOSYA KONUSU: Bazı bireysel emeklilik şirketlerinin bankalarını kullanarak düzenledikleri promosyonlar ile bankacılık sektöründeki üstünlüklerini bireysel emeklilik alanına yansıttıkları ve bu yolla serbest rekabet koşullarını ihlal ettiği iddiası.
E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 9.11.2006 tarih, 7453 sayı ile intikal eden başvuru üzerine düzenlenen 7.12.2006 tarihli Bilgi Notu, 14.12.2006 tarih, 06-90 sayılı Rekabet Kurulu toplantısında görüşülmüş olup, 06-90/1158-M sayı ile “başvuru konusunun İlk İnceleme Raporu’na bağlanarak Kurul gündemine getirilmesine” karar verilmiştir. 21.12.2006 tarih, 2006-4-234/İİ-06-CA sayılı İlk İnceleme Raporu 22.12.2006 tarih, REK.0.08.00.00-110/353 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-95 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, şikâyet konusuna ilişkin olarak şu aşamada bir önaraştırma yapılmasına gerek bulunmadığı görüşlerine yer verilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. İlgili Pazar
G.1.1. Ürün Pazarı
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün/hizmet pazarı “bireysel emeklilik hizmetleri pazarı”” olarak belirlenmiştir.
G.1.2. Coğrafi Pazar
Başvuru konusu dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti Sınırları” olarak tespit edilmiştir.
G.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 3. maddesinde hâkim durum, “belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve
Sayfa 2
06-95/1196-361
müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametleri belirleyebilme gücü” olarak tanımlanmıştır. Bu tanım çerçevesinde, gerek bireysel emeklilik hizmetleri gerekse de bankacılık hizmetleri pazarında bir veya birden fazla teşebbüsün hâkim durumda olduğundan söz edebilmek imkânı bulunmamaktadır.
Türkiye’de faaliyet gösteren bireysel emeklilik şirketlerinin genellikle bankalar ile aynı grup bünyesinde yer aldıkları ve/veya bireysel emeklilik şirketlerinin büyük ortaklarının bankalar olduğu görülmektedir. Dolayısıyla, hâkim durumdan söz etmenin mümkün olmadığı söz konusu hizmet pazarlarında, bankaların aynı grup içerisinde yer aldıkları ve/veya büyük ortağı oldukları bireysel emeklilik şirketleri ile çeşitli promosyolar düzenlemesinin; acentelik ve kar payı geliri getirmesi, çalışma kolaylığı ve sağladıkları güvence nedeniyle ticari hayatın getirdiği rasyonel uygulamalar olduğu kanaatine varılmıştır. Kaldı ki; gerek bankacılık gerekse de bireysel emeklilik hizmetleri pazarlarında mevcut durumda hakim durum koşullarından bahsedebilmek mümkün gözükmemektedir. Dolayısıyla, şikâyet konusu promosyonlar serbest rekabet koşullarını ihlal etmemektedir.
H. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; şikâyet konusu iddialar ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
2
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.