Bilecik Hazır Beton İnşaat Nakliye Madencilik Otomotiv San. Tic. Ltd.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,

Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,

İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER : Ekrem KALKAN, Ekrem SOLMAZ

E. DOSYA KONUSU: Bilecik Hazır Beton İnşaat Nakliye Madencilik Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.’ye ait hazır beton tesislerinin, bu tesislerle ilgili çeşitli malvarlıklarının ve üç adet maden ocağı işletme ruhsatının Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından devralınması ve Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye ait Bilecik merkez ilçede bulunan hazır beton tesisi ve ilgili

malvarlığının İpek İnşaat Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş. tarafından devralınması

işlemlerine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ:

- Kurum kayıtlarına 7.11.2007 tarih ve 7324 sayı ile intikal eden ve dosyadaki eksiklikleri en son 12.2.2008 tarihinde tamamlanan başvuru ve Kurum kayıtlarına 12.2.2008 tarih ve 1006 sayı ile intikal eden Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Çimsa) tarafından gönderilen başvuru konusu işleme yönelik taahhüt metni üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmeye ilişkin 22.2.2008 tarih ve 2007-2-194/Öİ-08-EK sayılı Ön İnceleme Raporu, 25.2.2008 tarih ve REK.0.06.00.00-120/70 sayılı Başkanlık Önergesi ile 28.2.2008 tarih ve 08-19 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek, 08-19/203-M sayılı Rekabet Kurulu Kararı ile işlemin 4054 sayılı Kanun’un 10. maddesinin birinci fıkrası uyarınca nihai incelemeye alınmasına karar verilmiştir.

- Rekabet Kurulu’nun söz konusu işlemle ilgili ön itirazını konu eden ve nihai karara kadar işlemin uygulamaya konulamayacağını bildiren yazısı ile birlikte söz konusu Karar’a dayanak olan ilgili bilgi ve belgeler, işlemin tarafları adına başvuruyu yapan temsilcilere 10.3.2008 tarihinde tebliğ edilerek, 30 gün içerisinde ilk yazılı savunmalarını yapmaları istenmiş, bunun yanı sıra dosyanın incelenmesi açısından gerekli olabilecek diğer bilgiler de talep edilmiştir.

- Bu çerçevede, Çimsa tarafından gönderilen birinci yazılı savunma Kurum kayıtlarına 10.4.2008 tarih ve 2220 sayı ile intikal etmiştir. Birinci yazılı savunma ekinde bildirim konusu işleme yeni bir şekil kazandıran bir sözleşme taslağı ve değişiklik protokolü taslağı Kuruma sunulmuştur.

- 08-19/203-M sayılı Rekabet Kurulu Kararı gereğince hazırlanan ve nihai inceleme aşamasında elde edilen tüm bulgu ve değerlendirmeleri içeren 2007- 2-194/Nİ-08-EK sayılı Nihai İnceleme Raporu 16.2.2008 tarihinde başvuruyu yapan temsilcilere ve Kurul üyelerine tebliğ edilmiştir.

- Başvuruyu yapan temsilciler tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 22.5.2008 tarih, 3172 ve 3181 sayı ile intikal eden yazılarla, ilk yazılı savunmada taslak olarak gönderilen sözleşme metinlerinin taraflarca imzalanmış halleri Kuruma sunulmuş ve nihai inceleme sürecinin geri kalan aşamalarında yer alan yazılı ve sözlü usul ve süreçler ile bu aşamalardaki tüm savunma haklarından feragat edildiği bildirilmiştir.

- Nihai inceleme sürecinin tamamlanması hakkındaki 22.5.2008 tarih ve 2007-2- 194/BN-08-EK sayılı Bilgi Notu Rekabet Kurulu’na sunulmuştur.

- Taraf temsilcilerinin sözlü savunma taleplerinin olmaması ve Kurul’un resen sözlü savunma toplantısı yapma yönünde karar almaması nedeniyle, sözlü savunma toplantısı yapılmamıştır.

- 15.5.2008 tarih ve 2007-2-194/Nİ-08-EK sayılı Nihai İnceleme Raporu ve 22.5.2008 tarih ve 2007-2-194/BN-08-EK sayılı Bilgi Notu, 23.5.2008 tarih ve REK.0.06.00.00-120/160 sayılı Başkanlık Önergesi ile 27.5.2008 tarih ve 08- 35 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek dosya konusunun Kurul gündeminde

incelemeye alınmasına karar verilmiş, bununla birlikte anılan raporlar ve

önerge 2.6.2008 tarih ve 08-36 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara

bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

1. Bilecik Hazır Beton İnşaat Nakliye Madencilik Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye

(BHB) ait Adapazarı, Pamukova, Osmaneli, Bilecik, Yenişehir ve İnegöl’de kurulu

toplam 8 adet hazır beton tesisi ile bu tesislerin arazilerinin ve hazır beton üretimi

ve satışında kullanılan diğer malvarlıkları ve 3 adet maden ocağı işletme

ruhsatının Çimsa tarafından devralınmasına ilişkin işlemin ve Çimsa’ya ait Bilecik

merkez ilçede bulunan hazır beton tesisi ve ilgili malvarlığının İpek İnşaat

Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş. (İpek İnşaat) tarafından devralınmasına ilişkin

işlemin 4054 sayılı Kanun ve 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi devralma

işlemleri olduğu,

2. Rekabet Kurumu kayıtlarına 10.4.2008 tarih ve 2220 yazı ile intikal eden BHB,

İpek İnşaat, Mete ERİPEK, Hikmet ERİPEK, Meltem BALAN, Hülya ERİPEK, Erdil

BALAN ve Çimsa arasında imzalanması planlanan Varlık Satış Sözleşmesi ve

Çimsa, Mete ERİPEK, Meltem BALAN ve BHB arasında imzalanması planlanan

Değişiklik Protokolü’nde yer alan hükümlerin yürürlüğe konması koşuluyla 4054

sayılı Kanun’un 7 inci maddesi bakımından söz konusu devralma işlemlerine izin

verilmesinde herhangi bir sakınca bulunmadığı

ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı

Bildirim formunda, hazır betonun C14, C16, C18, C20, C25 ve C25+ gibi alt kategorilere ayrılabileceği ve tarafların farklı hazır beton çeşitleri bazındaki toplam pazar paylarının hazır betonun tek bir ilgili ürün pazarı olarak tanımlanması durumunda oluşacak pazar payından daha düşük olduğu ifade edilmektedir.

Üretim açısından farklı hazır beton türleri arasında yüksek geçiş maliyetleri bulunmamaktadır.

Hazır beton türleri arasında yüksek arz ikamesinin söz konusu olması sebebiyle ilgili ürün pazarı “hazır beton üretimi ve satışı pazarı” olarak belirlenmiştir.

Bildirim konusu devralma kapsamında yer alan arazi, transmikser, pompa, yükleyici, otomobil, kamyonet gibi diğer varlıkların hazır beton üretimine ilişkin varlıklar olması sebebiyle bu varlıklar için ayrı ilgili ürün pazarı tanımlanmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bildirim konusu işlemle birlikte devredilmesi planlanan maden işletme ruhsatları ile ilgili olarak ise Çimsa’nın maden ocağı işletme faaliyetinde bulunmuyor olması ve bunun sonucunda devir işleminin bu alanda yoğunlaşma açısından dosya sonucunu değiştirebilecek bir sonuca yol açmayacak olması sebebiyle madencilik faaliyetine ilişkin ayrıca bir ilgili ürün pazarı tanımlanmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Hazır beton; çimento, agrega, belli katkı malzemeleri ve suyun karıştırılması yöntemiyle üretilen bir inşaat malzemesidir. Hazır beton, niteliği gereği çok kısa zamanda tüketilmesinin zorunlu olması, stoklanamaması, yüksek taşıma maliyetlerinin birim maliyeti artırması gibi nedenlerle uzun mesafe taşınması mümkün olmayan bir üründür. Bu bakımdan, hem ürünün özelliği hem de taşıma maliyetleri nedeniyle hazır beton, bir hazır beton santralinden yaklaşık 50 km uzaklığa götürülebilmektedir. Bu bilgiler ışığında, bildirim konusu işlemler bakımından “Bilecik merkez ilçesi ve Osmaneli ile Yenişehir ilçe merkezleri de dahil olmak üzere Bilecik- Osmaneli ile Bilecik-Yenişehir hatları” ayrı birer ilgili coğrafi pazar olarak belirlenmiştir.

H.2. Taraflar

H.2.1. Çimsa

Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş.’nin kontrolü altında bulunan Çimsa’nın yurt içinde Mersin, Kayseri, Eskişehir'de entegre çimento fabrikaları, Ankara'da çimento öğütme/paketleme tesisi, Malatya’da paketleme tesisi ve Adana, Mersin, Kayseri, Nevşehir, Osmaniye, Kahramanmaraş, Antalya ve Bilecik'te hazır beton tesisleri bulunmaktadır. Şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

Tablo 1: Çimsa’nın ortaklık yapısı

Hissedarlar Hisse Oranı (%)

Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş. 44,54

Çimsa’nın ortakları arasında bulunan Adana Çimento San. A.Ş., OYAK grubuna bağlı bir teşebbüstür. OYAK grubunun hazır beton sektöründe faaliyet gösteren şirketi olan OYAK Beton San. ve Tic. A.Ş.’nin İstanbul, İzmit, Adapazarı, Düzce ve Bolu’da tesisleri bulunmaktadır. Ancak Adana Çimento San. A.Ş.’nin Çimsa üzerinde bir kontrol yetkisi bulunmaması sebebiyle dosya bakımından OYAK Grubu’nun Adapazarı’nda kontrol ettiği hazır beton tesisi değerlendirmeye alınmamıştır.

Çimsa, 5.11.2007 tarihli Varlık Satış Sözleşmesi (Sözleşme-1) ve 21.5.2008 tarihli Varlık Satış Sözleşmesi’ni (Sözleşme-2) imzalayan taraflar arasındadır.

H.2.2. BHB

BHB, Bilecik merkez ilçede ve Adapazarı merkez ilçede ikişer, Bilecik’in Osmaneli, Adapazarı’nın Pamukova ile Bursa’nın İnegöl ve Yenişehir ilçelerinde birer tesis olmak üzere toplam sekiz adet hazır beton santrali ile Bursa İnegöl’de bir ve mevcut durumda üretim yapılmayan Bilecik merkez ilçede iki adet olmak üzere toplam üç maden ocağı işletme ruhsatına sahiptir. BHB’nin belirtilenler dışında kontrol ettiği herhangi bir varlık veya şirket bulunmamaktadır. BHB’nin ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

Tablo 2: BHB Ortaklık Yapısı

Hissedar Hisse Oranı (%)

Mete Eripek 80

Meltem Balan 20

Toplam 100

BHB, Sözleşme-1 ve Sözleşme-2’yi imzalayan taraflar arasındadır.

H.2.3. İpek İnşaat Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş. (İpek İnşaat)

Sözleşme-2 çerçevesinde Çimsa’ya ait hazır beton tesisini devralacak olan İpek İnşaat, BHB ortaklarından Mete ERİPEK tarafından kontrol edilmektedir. İpek İnşaat’ın ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

Tablo 3: İpek İnşaat Ortaklık Yapısı

Hissedar Hisse Oranı (%)

Mete Eripek 58

Hikmet Eripek 20

Meltem Balan 19,9975

Hülya Eripek 2

Erdil Balan 0,0025

Toplam 100

İpek İnşaat, Sözleşme-2’yi imzalayan taraflar arasındadır.

H.2.4. Gerçek Kişiler

Mete ERİPEK, BHB hisselerinin %80’nine ve İpek İnşaat hisselerinin %58’ine sahip olan gerçek kişidir. İpek İnşaat, Mete ERİPEK tarafından kontrol edilmektedir. Mete ERİPEK, Sözleşme-1 ve Sözleşme-2’yi imzalayan taraflar arasındadır.

Meltem BALAN, BHB hisselerinin %20’sine ve İpek İnşaat hisselerinin %19,9975’ine sahip olan gerçek kişidir. Meltem BALAN, Sözleşme-1 ve Sözleşme-2’yi imzalayan taraflar arasındadır.

Hikmet ERİPEK, İpek İnşaat hisselerinin %20’sine sahip olan gerçek kişidir. Hikmet ERİPEK, Sözleşme-2’yi imzalayan taraflar arasındadır.

Hülya ERİPEK, İpek İnşaat hisselerinin %2’sine sahip olan gerçek kişidir. Hülya ERİPEK, Sözleşme-2’yi imzalayan taraflar arasındadır.

Erdil BALAN, İpek İnşaat hisselerinin %0,0025’ine sahip olan gerçek kişidir. Erdil BALAN, Sözleşme-2’yi imzalayan taraflar arasındadır.

H.3. Değerlendirme

Taraflarca yapılan bildirimde ve Sözleşme-2’de Çimsa’ya ait Bilecik merkez ilçede bulunan hazır beton tesisi ve ilgili malvarlığının İpek İnşaat tarafından devralınması işleminin (İşlem-2), BHB’ye ait hazır beton tesisleri, bu tesislerle ilgili çeşitli malvarlığı ve üç adet maden ocağı işletme ruhsatının Çimsa tarafından devralınması işleminin (İşlem-1) ayrılmaz bir parçası olduğu ve Sözleşme-2’nin geçerliliği ve bu doğrultuda İşlem-2’nin taraflarca gerçekleştirilmesinin Rekabet Kurulu tarafından İşlem-1’e izin verilmesi şartına bağlı olduğu ifade edilmektedir.

H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme

Çimsa, Mete ERİPEK ve Meltem BALAN arasında imzalanan 5.11.2007 tarihli Sözleşme-1 uyarınca BHB’ye ait sekiz hazır beton tesisinin, tesislerle ilgili yukarıda sayılan diğer varlıkların ve üç maden ocağı ruhsatının Çimsa’ya devredilmesi söz konusudur. Devir işlemi sonucunda Çimsa belirtilen varlıkların tam kontrolüne sahip

olacaktır. İlgili devralma işlemi, belirtilen varlıkların kontrolünde değişiklik yaratması nedeniyle 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” şeklindeki (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.

Diğer yandan işlemin ikinci parçası olarak BHB, İpek İnşaat, Mete ERİPEK, Hikmet ERİPEK, Meltem BALAN, Hülya ERİPEK, Erdil BALAN ve Çimsa arasında imzalanan Sözleşme-2 uyarınca Çimsa’ya ait Bilecik merkez ilçede bulunan hazır beton tesisi, tesise ait tüm duran varlıklar, transmikserler, pompalar, izinler, ruhsatlar, sigorta poliçeleri ve bu poliçelerden doğan haklar ile tesisin müşterileri ile yapılan sözleşmeler İpek İnşaat tarafından devralınacaktır. Çimsa’ya ait Bilecik merkez ilçede bulunan hazır beton tesisi ve ilgili malvarlığının İpek İnşaat tarafından devralınması, belirtilen varlıkların kontrolünde değişiklik yaratacak olması nedeniyle 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.

H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme

Söz konusu devralma işlemlerinin aynı Tebliğ’in, “İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar” başlığı altındaki 4. maddesinin; “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü uyarınca, Tebliğ’de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerini aşıp aşmadığının incelenmesi gerekmektedir.

Dosyada yer alan bilgilere göre, BHB’nin 2006 yılı faaliyetlerinden elde ettiği toplam ciro (………..…) YTL’dir. Çimsa’ya ait Bilecik merkez ilçede faaliyet gösteren hazır beton tesisinin 2006 yılı cirosu yaklaşık olarak (………..…) YTL’dir.

Aşağıdaki bölümlerde daha ayrıntılı yer verileceği üzere belirlenen coğrafi pazarların tamamında BHB ile Çimsa’nın toplam pazar payları %25 eşiğinin çok üzerinde gerçekleşmektedir.

Dolayısıyla bildirim konusu devralma işlemlerinin Rekabet Kurulu’nun iznine tabi devralma işlemleri olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

H.3.3. Devralma İşlemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir (veya daha fazla) teşebbüsün birleşme veya devralma yoluyla ilgili pazardaki rekabeti önemli ölçüde azaltacak şekilde hakim duruma gelmesi veya mevcut hakim durumunu güçlendirmesi yasaklanmıştır.

H.3.3.1. Ön İnceleme Kapsamında Birinci Bildirim Hakkında Yapılan Değerlendirmeler

İlgili coğrafi pazarlarda faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar paylarına ve nihai inceleme öncesinde bildirilen İşlem-1 sonrasında ulaşacakları toplam pazar paylarına aşağıda yer verilmektedir.

Ayrıca Bilecik merkez ilçe Pelitözü mevkinde faaliyet gösteren ve BHB’ye ait olan Pelitözü Hazır Beton Tesisi’nin sadece bir otoyol projesine hazır beton sağladığı, başka bir kişi ya da kuruluşa hazır beton sağlamadığı ve bu sebeple diğer hazır beton tesisleri ile rekabet etmediği belirtilmiştir. Bu durumda işlem taraflarının lehine

yorumlanacak biçimde Pelitözü tesisinin satışları, tarafların pazar paylarının hesaplanmasında dikkate alınmamıştır. BHB’nin pazar gücünü daha düşük göstereceğinden devralma işlemiyle birlikte yaratılan yoğunlaşmanın değerlendirilmesi bakımından işlem taraflarının lehine olacak bir durum olarak yorumlanabilir.

Tesislerin pazar güçlerinin hesaplanmasında 2006 ile 2007 yılının ilk 11 ayına ait satış hacmi verileri (m³) dikkate alınmıştır. Söz konusu pazar paylarının hesaplanmasında kullanılan verilerin elde edilmesi amacıyla raportörlerce devralmanın etki edeceği bölgelerde faaliyet gösteren hazır beton üreticilerinden, hangi ilçelere 2006 ve 2007 yılında ne kadar m³ hazır beton satışı gerçekleştirdikleri sorulmuştur. Belli bir ilçenin toplam hazır beton tüketimi, söz konusu tesislerin o ilçeye yaptıkları satışların toplanmasıyla bulunmuştur. Daha sonra bu toplam tüketim miktarları kullanılarak ilgili coğrafi pazarlardaki tüketim miktarları hesaplanmış ve her bir tesisin bu coğrafi pazarlar üzerindeki pazar payı hesaplanmıştır.

Tablo 4: Tesislerin İlgili Coğrafi Pazarlardaki 2006 Yılı Hazır Beton Satış Rakamları

PAZARLAR Bilecik (m³) Bilecik+Osmaneli (m³) Bilecik+Yenişehir (m³) TESİSLER

PAZARLAR

Rakamları

PAZARLAR

270

PAZARLAR

Sözleşme-1 çerçevesinde BHB’ye ait hazır beton tesislerinin Çimsa tarafından devralınması durumunda, işlem sonrasında Bilecik merkez ilçe coğrafi pazarında faaliyet gösteren teşebbüs sayısının üçten ikiye düşmesi, Çimsa’nın işlem sonrasında bu pazardaki toplam pazar payının 2007 yılı verileri ile %(…)’den %(…)’e yükselmesi söz konusu olabilecektir.

Aynı şekilde, işlem sonrasında Bilecik-Osmaneli coğrafi pazarında faaliyet gösteren teşebbüs sayısının üçten ikiye düşmesi, Çimsa’nın işlem sonrasında bu coğrafi pazardaki toplam pazar payının 2007 yılı verileri ile %(…)’den %(…)’ya yükselmesi sonucunu ortaya çıkaracaktır. İşlem sonrasında Bilecik-Yenişehir pazarında faaliyet gösteren teşebbüs sayısı beşten dörde düşecek, Çimsa’nın işlem sonrasında bu coğrafi pazardaki toplam pazar payı 2007 yılı itibarıyla %(…)’dan %(…)’e yükselecektir. Bu pazardaki diğer teşebbüsler olan Timaş, Bursa Beton ve Pınar Beton’un toplam pazar payları %(…)’un altındadır.

Yukarıda da yer verildiği üzere ilgili coğrafi pazarlar il ve ilçe merkezleri de dahil olmak üzere Bilecik-Osmaneli ve Bilecik-Yenişehir hattı olarak tanımlanmıştır. Ön İnceleme kapsamında yapılan değerlendirmelerde, ilgili coğrafi pazarlar dışında kalan Adapazarı, Pamukova ve İnegöl’de kurulu tesislerin devredilmesinde rekabet açısından herhangi bir sorun bulunmadığı tespit edilmiştir. Ancak tarafların devir işleminin 8 tesis ve ilgili malvarlığı ile birlikte bütün olduğunu ifade etmeleri ve kısmi devir gerçekleştirmek istememeleri üzerine Ön İnceleme Raporu’nda, yukarı yer verilen pazar payı bilgileri, tesislerin kapasite kullanım oranları ve piyasaya giriş koşulları da dikkate alınarak ilk bildirim konusu işleme doğrudan izin verilemeyeceği sonucuna ulaşılmış ve işlemin nihai incelemeye alınmasına karar verilmiştir.

H.3.3.2. Çimsa’ya Ait Hazır Beton Tesisinin İpek İnşaat Tarafından Devralınmasının İşlemin Bütünü Üzerindeki Etkisi Açısından Yapılan Değerlendirmeler

Kurum kayıtlarına 10.4.2008 tarih ve 2220 sayı ile intikal eden birinci yazılı savunma metninde, Rekabet Kurulu’nun bildirim konusu işlemi nihai incelemeye alma yönündeki kararının ardındaki kaygıları ortadan kaldırmak amacıyla tarafların “Varlık Satış Sözleşmesi”ni imzalamayı planladıkları belirtilmektedir. Böylece tarafların ilk yazılı savunmasında taahhüt ettikleri işlemler eşliğinde söz konusu bildirimin önceki duruma göre yeni bir çerçevede değerlendirilmesi gerekmiştir.

BHB, İpek İnşaat, Mete ERİPEK, Hikmet ERİPEK, Meltem BALAN, Hülya ERİPEK, Erdil BALAN ve Çimsa arasında imzalanan Sözleşme-2 uyarınca Çimsa’ya ait Bilecik merkez ilçede bulunan hazır beton tesisi, tesise ait tüm duran varlıklar, transmikserler, pompalar, izinler, ruhsatlar, sigorta poliçeleri ve bu poliçelerden

doğan haklar ile tesisin müşterileri ile yapılan sözleşmeleri İpek İnşaat tarafından devralınacaktır. Sözleşme-2’nin 3. maddesinde Çimsa’ya ait hazır beton tesisinin (Çimsa Tesisi) İpek İnşaat tarafından devralınması işleminin BHB’ye ait tesislerin Çimsa tarafından devralınması işleminin ayrılmaz bir parçası olduğu belirtilmektedir. 22.2.2008 tarih ve 2007-2-194/Öİ-08-EK sayılı Ön İnceleme Raporu’nda BHB’ye ait hazır beton tesislerinin Çimsa tarafından devralınması işlemi ile Bilecik merkez ilçe, Bilecik-Osmaneli ve Bilecik-Yenişehir hazır beton pazarlarında hakim durum yaratılacağı veya mevcut hakim durumun güçlendirileceği ve etkin rekabetin önemli ölçüde azalacağı ifade edilerek işleme ön inceleme aşamasında izin verilemeyeceği belirtilmiştir.

İlk yazılı savunma ve Sözleşme-2’nin içeriğinden Çimsa Tesisi’nin, tesise ait tüm duran varlıklar, transmikserler, pompalar, izinler, ruhsatlar, sigorta poliçeleri ve bu poliçelerden doğan haklar ile tesisin müşterileri ile yapılan sözleşmeleri gibi faaliyetlerini devam ettirebilmesi için gerekli tüm malvarlığı ve müşteri portföyü ile birlikte devredileceği anlaşılmıştır. Çimsa Tesisi’nin 2007 yılı toplam hazır beton satışlarının yaklaşık %85’i Sözleşme-2 uyarınca İpek İnşaat’a devredilecek olan sözleşmeler çerçevesinde gerçekleştirilmiştir.

Nihai İnceleme aşamasında gelişen yeni durum karşısında bildirim konusu iki işlemin de eş zamanlı olarak gerçekleşeceği tespit edilmiştir. Böylece dosya konusu devir işlemlerinin eş zamanlı olarak uygulamaya konulması sonucunda, Çimsa Tesisi’nin İpek İnşaat’a devri ile bildirim konusu işlem sonrasında tarafların sahip olduğu hazır beton tesisleri karşılıklı olarak el değiştirmiş ve ilgili ürün pazarlarında faaliyet gösteren teşebbüs sayısında herhangi bir azalma meydana gelmemiş olacaktır.

Çimsa Tesisi’nin BHB’nin de hissedarı olan Mete ERİPEK tarafından kontrol edilen İpek İnşaat tarafından devralınması ve BHB’nin hazır beton pazarı hakkında sahip olduğu bilgi ve tecrübe dikkate alındığında, işlem sonrasında İpek İnşaat’ın, Çimsa Tesisi’nin rekabetçi gücünü koruyacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Sözleşme-1, Değişiklik Protokolü ve Sözleşme-2 birlikte değerlendirildiğinde bildirim konusu işlemler sonucunda, BHB’ye ait hazır beton tesisleri Çimsa tarafından, Çimsa’ya ait hazır beton tesisi ise BHB’nin ortaklarından Mete ERİPEK tarafından kontrol edilen İpek İnşaat tarafından devralınacaktır. Çimsa Tesisi’nin İpek İnşaat’a devredilmesi işleminin, Tesisin bağımsız bir teşebbüs olarak faaliyet gösterebilmesini, ekonomik olarak varlığını ve rekabetçi gücünü devam ettirebilmesini sağlayan koşullarla birlikte gerçekleştirileceği anlaşılmaktadır. Ayrıca aşağıda inceleneceği üzere, BHB’ye ve ortaklarına dolayısıyla da İpek İnşaat’a getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü Çimsa Tesisi’nin rekabetçi yapısının devam etmesini engelleyici nitelikte değildir.

Bu çerçevede, eş zamanlı olarak gerçekleştirilecek her iki devir işlemi sonucunda, işlem öncesindeki verilere göre, herhangi bir coğrafi pazarda yoğunlaşma seviyesinde artış meydana gelmeyecek, sadece teşebbüslerin (Çimsa ve BHB) sahip olduğu hazır beton tesisleri karşılıklı olarak el değiştirmiş olacaktır. Bu durumda BHB’nin ilgili pazarlarda hakim durumda olduğu varsayımı altında dahi söz konusu işlemle birlikte bu hakim durumun sadece el değiştireceği ve ilgili pazarlarda yoğunlaşma oranlarında artışa yol açılmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

H.4. Yan Sınırlamalar

Birleşme ve devralmalarda, taraflar arasında düzenlenen bazı rekabet sınırlamaları devralma işlemi ile doğrudan ilgili ve devralma işleminin amacına ulaşması için

gerekli olduğu sürece yan sınırlama olarak kabul edilmekte ve rekabet otoriteleri tarafından bu tür sınırlamalara izin verilebilmektedir.

Taraflar arasında imzalanan Sözleşme-1’in Rekabet Yasağı başlıklı 10. maddesinde yer verilen “Şirket (BHB) ve Pay Sahipleri, Şirketin çalıştığı iller ve bu illere komşu iller ile doğrudan veya dolaylı olarak, Çimsa’nın menfaatleri aleyhine Varlık Satış Sözleşmesi’nin imzalanmasını müteakiben kendi namına veya herhangi bir başkası hesabına aşağıdakilerden hiçbirini yapmayacaktır… kendi nam ve/veya başkası hesabına, hazır beton işi ve bu iş ile doğrudan ilgili diğer işler ile ilgili olarak Şirket’in çalıştığı iller ve bu illere komşu iller ile doğrudan veya dolaylı olarak faaliyette bulunmayacaktır… İşbu madde hükümleri, Kapanış Günü’nden itibaren 2 (iki) yıl süreyle bağlayıcı olmaya devam edecektir...” şeklindeki hüküm çerçevesinde devreden taraflara devirden sonraki iki yıllık süre için rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmektedir.

Sözleşme-1 ile BHB ve ortaklarına getirilen BHB’nin faaliyet gösterdiği iller ve bu illere komşu illerde hazır beton işi ve bu iş ile doğrudan ilgili işlerde faaliyet göstermeme yükümlülüğü, Çimsa, BHB, Mete ERİPEK ve Meltem BALAN arasında imzalanması planlanan Değişiklik Protokolü’nün 10.4. maddesi ile BHB’ye ait tesislerin faaliyet gösterdiği Bilecik merkez ilçe, Adapazarı merkez ilçe, Osmaneli, Pamukova, Yenişehir ve İnegöl ilçeleri ile sınırlandırılacaktır.

Değişiklik Protokolü’nün 10.4. maddesinde

“… Şirket (BHB) ve Pay Sahipleri’nin, Çimsa’nın taraf olduğu veya olacağı ve Tesisler’e (BHB’ye ait olan tesisler) ve/veya Tesisler’den herhangi birine yönelik veya bunlara veya bunlardan herhangi birisiyle bağlantılı herhangi bir takas, trampa, değiş tokuş ve benzeri bir muamele öngören herhangi bir işlemin gerçekleştirilmesi sonucunda yukarıda belirtilen faaliyetlerde (hazır beton işi ve bu iş ile doğrudan ilgili diğer işler) bulunma durumunda kalmaları halinde, işbu madde hükümleri, yalnızca Çimsa’nın taraf olduğu veya olacağı söz konusu işlemin gereklerinin yerine getirilmesi için gerektiği ölçüde ve bununla sınırlı olarak uygulanmayacaktır.” hükmü yer almaktadır.

Bu madde uyarınca Çimsa’nın taraf olduğu herhangi bir takas işleminin gerçekleştirilmesi durumunda (örneğin Çimsa Tesisi’nin İpek İnşaat tarafından devralınması) rekabet etmeme yükümlülüklerinin Çimsa’nın taraf olduğu işlemin gereklerinin yerine getirilmesi için gerektiği ölçüde ve bununla sınırlı olarak uygulanmayacaktır. Bu ise, Bilecik merkez ilçenin rekabet etmeme yükümlülüğünün kapsamı dışında bırakılması sonucunu doğuracaktır.

Devralma işlemi ile BHB’ye ve BHB’nin ortaklarına (dolaylı olarak İpek İnşaat’a) iki yıl süreyle Bilecik merkez ilçe, Adapazarı merkez ilçe, Osmaneli, Pamukova, Yenişehir ve İnegöl ilçelerinde hazır beton işinde faaliyette bulunmama yükümlülüğü getirilmekle birlikte Değişiklik Protokolü ile Tesis’in İpek İnşaat’a devri durumunda Bilecik merkez ilçe açısından rekabet etmeme yükümlülüğü söz konusu olmayacaktır.

Tesis’in İpek İnşaat tarafından devralınması durumunda Çimsa Tesisi, mevcut durumda BHB’nin faaliyette bulunduğu yerlerden sadece Bilecik merkez ilçeye yönelik faaliyette bulunabilecektir. Maliyetlerini düşürmek ve rekabet gücünü artırmak amacıyla mevcut durumda BHB’nin yaptığı gibi Adapazarı merkez ilçe, Osmaneli, Pamukova, Yenişehir ve İnegöl ilçelerinde hazır beton tesisi işletmesi veya bu ilçelere Çimsa Tesisi vasıtasıyla hazır beton satması, BHB’ye ve ortaklarına getirilen

rekabet etmeme yükümlülüğü sebebiyle mümkün olmayacaktır. Tesis’in üçüncü taraflarca devralınması halinde üçüncü taraflar belirtilen ilçelere hazır beton satabilecekler veya bu ilçelerde hazır beton tesisi açabilecekler ve bu şekilde İşlem sonrasında Çimsa ile daha etkin şekilde rekabet edebileceklerdir.

Diğer taraftan BHB’ye ve ortaklarına getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü Bilecik’in ilçelerinden sadece Osmaneli’ni kapsamaktadır. Bilecik’in ilçelerinden Bilecik’e uzaklığı 34 km olan Bozüyük, 43 km olan Gölpazarı, 30 km olan Pazaryeri ve 30 km olan Söğüt rekabet etmeme yükümlülüğünün kapsamında değildir. Hazır betonun niteliği ve taşıma maliyetlerinin ürünün hazır beton tesislerinden 50 km uzaklığa kadar ekonomik bir şekilde satışını mümkün kıldığı dikkate alındığında, İpek İnşaat, işlem sonrasında Bilecik merkez ilçe ile birlikte bu ilçelere de hazır beton satabilecek veya bu ilçelerde de hazır beton tesisi kurabilecek ve bu şekilde Çimsa Tesisi’nin rekabetçi gücünün koruyabilecektir.

Ayrıca İpek İnşaat tarafından devralınacak Çimsa Tesisi’nin 2007 yılının ilk onbir ayına ait hazır beton satışlarının %79’u Bilecik merkez ilçeye, kalan %21’lik kısmı ise Osmaneli ilçesine yapılmıştır. Rekabet etmeme yükümlülüğünün, Çimsa Tesisi’nin satışlarının sadece %21’lik kısmını etkileyecek olması nedeniyle anılan Tesis’in işlem sonrasında rekabet etmeme yükümlülüğüne rağmen rekabetçi gücünü koruyabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Yapılan inceleme sonucunda, imzalanması planlanan Değişiklik Protokolü ve Sözleşme-2 ile birlikte değerlendirildiğinde Sözleşme-1’de yer alan rekabet yasağının; sadece devredilen iş alanları ve sadece devreden taraflar (BHB ve ortakları) ile sınırlı olduğu anlaşılmaktadır. Devralan açısından devralma işleminin amacına ulaşabilmesi için devreden taraflara getirilen 2 yıllık rekabet etmeme yükümlülüğü süresinin makul olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca Değişiklik Protokolü ile rekabet etmeme yükümlülüğü coğrafi olarak BHB’ye ait tesislerin bulunduğu ilçeler ile sınırlandırılmış ve bu ilçeler açısından devralan taraflara getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün işlemin amacına ulaşması için gerekli bir yan sınırlama olduğu anlaşılmıştır.

Sözleşme-1’in 10.5. maddesi ile devreden taraflara getirilen iki yıl süre ile devredilen şirketin çalışanlarını ayartmama yükümlülüğünün de devralma işleminin amacına ulaşması için gerekli ve makul olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

I. SONUÇ

Yukarıda yer verilen bilgiler ve ışığında;

1. Bilecik Hazır Beton İnşaat Nakliye Madencilik Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye

ait Adapazarı, Pamukova, Osmaneli, Bilecik, Yenişehir ve İnegöl’de kurulu

toplam 8 adet hazır beton tesisi ile bu tesislerin arazilerinin ve hazır beton

üretimi ve satışında kullanılan diğer malvarlıkları ve 3 adet maden ocağı

işletme ruhsatının Çimsa Çimento ve San. Tic A.Ş. tarafından devralınmasına

ilişkin işlemin ve Çimsa Çimento ve San. Tic A.Ş.’ye ait Bilecik merkez ilçede

bulunan hazır beton tesisi ve ilgili malvarlığının İpek İnşaat Malzemeleri San.

ve Tic. A.Ş. tarafından devralınmasına ilişkin işlemin 4054 sayılı Rekabetin

Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak

çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme

ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna,

2. 22.5.2008 tarihinde 3172 ve 3181 sayı ile Rekabet Kurumu kayıtlarına giren Bilecik Hazır Beton İnşaat Nakliye Madencilik Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti., İpek İnşaat Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş., Mete ERİPEK, Hikmet ERİPEK, Meltem BALAN, Hülya ERİPEK, Erdil BALAN ve Çimsa Çimento ve San. Tic. A.Ş. arasında imzalanan Varlık Satış Sözleşmesi ve Çimsa Çimento ve San. Tic. A.Ş., Mete ERİPEK, Meltem BALAN ve Bilecik Hazır Beton İnşaat Nakliye Madencilik Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan Değişiklik Protokolü sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bahse konu işlemlere izin verilmesine

460

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.