Bosch-Siemens-Profilo Beyaz Eşya Servis A.Ş. (BSP)'nin bayileri ile yapmış olduğu sözleşmelere menfi tespit…

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: D3/Ş.Y.-99/3 (Menfi Tespit/Muafiyet)

Karar Sayısı: 99-31/282-171

Toplantı Tarihi: 22.06.1999

DOSYA KONUSU: Bosch-Siemens-Profilo Beyaz Eşya Servis A.Ş. (BSP)'nin bayileri ile yapmış olduğu sözleşmelere menfi tespit belgesi verilmesi talebi. A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU.

Üyeler: Dr. Kemal EROL, Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER.

B- RAPORTÖRLER: Şefkat YÜKSEL, Hakan SABUNCU.

C- BİLDİRİMDE BULUNAN: Bosch-Siemens-Profilo Beyaz Eşya Servis Hizmetleri A.Ş. (BSP) D- TARAFLAR: - Bosch-Siemens-Profilo Beyaz Eşya Servis Hizmetleri A.Ş.

Cemal Sahir Sokak No:26-28 80300 Mecidiyeköy/İstanbul

- Bosch-Siemens-Profilo Beyaz Eşya Servis Hizmetleri A.Ş.’nin yetkili bayileri E- DOSYA EVRELERİ

(1) Dosya konusu talep üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4, 5, 6 ve 8 inci maddeleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 27.05.1999 tarih, D3/Ş.Y.-99/3 sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Ön İnceleme Raporu, 18.06.1999 tarih, REK.0.07.00.00/34 sayılı Başkanlık önergesi ile Kurul toplantı gündemine alınarak karara bağlanmıştır.

F- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ

Sözkonusu talep ile ilgili olarak; BSP Beyaz Eşya Servis A.Ş.’nin yetkili servisleri ile yapmış olduğu sözleşme, süresi içinde bildirilmiş bir anlaşma bile olsa, bahsi geçen sözleşmenin 20, 22, 23, 24, 27 ve 28 inci maddelerinde yer alan malzeme ve işçilik fiyatlarının adıgeçen şirket tarafından belirleneceğine ilişkin hükümlerin 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesini açık bir biçimde ihlal etmeleri nedeniyle menfi tespit taleplerinin reddedilmesi;

Sözkonusu sözleşmelerde yer alan yedek parça fiyatlarının şirketçe belirlenmesine yönelik hükümlerin Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nca çıkartılan TRKGM-95/137-138 sayılı “Sanayi Mallarının Satış Sonrası Hizmetleri Hakkında Tebliğ” uyarınca hazırlandığı, bu nedenle anılan sözleşme hükümlerinin 4054 sayılı Kanun’a aykırılığından dolayı 16 ncı maddenin 2 nci fıkrası gereğince ceza uygulanmamasının yerinde olacağı;

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nca çıkartılan, yukarıda sözü edilen “Etiket, Tarife ve Fiyat Listeleri Yönetmeliği”nin işçilik fiyatlarının imalatçı ya da ithalatçı firma tarafından belirleneceğine ilişkin bir düzenleme getirmediği hususu gözönünde

REKABET KURUMU 1

bulundurulduğunda, bahsi geçen yetkili servis sözleşmesinin ilgili maddeleri 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer alan eylemi gerçekleştirmek suretiyle ve anılan maddenin birinci fıkrasını açık bir biçimde ihlal eden hükümler taşıması sebebiyle BSP Beyaz Eşya Servis A.Ş.’ne sözkonusu Kanun’un 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen para cezasının uygulanması ve bu nedenle de aynı Kanun’un 40 ıncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca soruşturma açılması gerektiği;

Öte yandan, yetkili servis sözleşmesinden fiyat tespitine ilişkin hükümlerin çıkarılması ve sözleşmenin 12 nci maddesinde verilen yedek parçaya ilişkin hükmün ‘aynı kalitede olmayan başka kaynaklardan temin edilen’ şeklinde düzeltilmesi halinde 5 yıllık bir süre için bireysel muafiyet verilebileceği;

Ayrıca, 4077 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan TRKGM-95/137-138 sayılı “Sanayi Mallarının Satış Sonrası Hizmetleri Hakkında Tebliğ”in yukarıda yer verilen 12 nci maddesinde yer alan hükmünün, 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin 2/a fıkrasına aykırılık oluşturduğu düşünüldüğünden sözkonusu hükmün yeniden gözden geçirilmesini teminen durumun Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na iletilmesi gerektiği. G- İNCELEME ve DEĞERLENDİRME

(2) İlgili Ürün Pazarı: Belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer mallardan oluşan pazardır. Bir malın diğer malla aynı pazarda sayılabilmesi için bu iki ürünün tüketici gözünde nitelikleri, kullanım amaçları ve fiyatları bakımından benzer olması gerekir.

İlgili ürün pazarını Bosch, Siemens ve Profilo markalı beyaz eşyalar ve küçük ev aletlerine verilen satış sonrası servis hizmeti olarak ele almak gerekmektedir. (3) İlgili Coğrafi Pazar : Bosch-Siemens-Profilo Beyaz Eşya Servis Hizmetleri A.Ş. (BSP) adlı firmanın satış ve satış sonrası vermiş olduğu servis hizmetlerinin geçerli olduğu alan dikkate alındığında ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak tespit edilmiştir.

(4) Bosch-Siemens-Profilo (BSP) Beyaz Eşya Servis Hizmetleri A.Ş. PEG Profilo Elektrikli Gereçler Sanayi A.Ş. grubuna bağlı bir şirkettir. BSP Beyaz Eşya Servis A.Ş.’nin faaliyet alanı ise, Bosch, Siemens ve Profilo markalı beyaz eşya ve küçük ev aletleri ürünlerinin ve PEG tarafından üretilmiş veya ithal edilmiş tüm beyaz eşya ve küçük ev aletlerinin servis hizmetidir.

(5) BSP Beyaz Eşya Servis A.Ş.’nin yetkili servisler ile yapmış olduğu sözleşmenin amacının; Bosch-Siemens-Profilo markalı beyaz eşyalara ve küçük ev aletlerine verilecek servis hizmetinin kaliteli bir şekilde, sürekli eğitilen ehil kişilerce, en kısa sürede verilmesi ve sözkonusu faaliyetlerin yürütülürken, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a, TSE standartlarına ve şirketin (BSP Beyaz Eşya Servis A.Ş.) belirlemiş olduğu kalite standartlarına ve çalışma ilkelerine uyulmasını sağlamak olduğu belirtilmektedir .

(6) Bildirimin, 4054 sayılı Kanun’un ilgili hükümlerine dayanılarak çıkarılan 1997/2 sayılı “Anlaşmaların, Uyumlu Eylemler ve Teşebbüs Birliği Kararlarının Kanunun 10 uncu Maddesine Göre Bildiriminin Usul ve Esasları Hakkında Rekabet Kurulu Tebliği”nin 4 üncü maddesine uygun olarak zamanında ve eksiksiz yapılmış olduğu anlaşılmaktadır.

REKABET KURUMU 2

(7) Bildirime konu olan anlaşmanın, anlaşmaya taraf olanların, bu anlaşma nedeniyle ticari kararlarını özgürce almalarını engelleyen hükümleri ve etkilerinin olmadığı, anlaşmanın tarafı olan teşebbüslerle aynı gruba bağlı olan ve ilgili ürün pazarında ve komşu ürün pazarlarında faaliyet gösteren herhangi bir teşebbüsün olmadığı, ilgili coğrafi pazara girişi etkileyen koşulların bulunmadığı dosya mevcudu bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

1. Menfi Tespit Talebinin Değerlendirilmesi

(8) 4054 sayılı Kanun’un 5 inci maddesi Muafiyet ile ilgili, 8 inci maddesi ise Menfi Tespit ile ilgili hükümler içermektedir. Kanun’un 8 inci maddesinde; “ilgili teşebbüsün veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Rekabet Kurulu, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın bu Kanunun 4, 6 ve 7 inci maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfi tespit belgesi verebilir....” denilmektedir.

(9) Yetkili servis sözleşmesinin maddeleri incelendiğinde, 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesi ile çatışır hükümler taşıdığı görülmektedir. Sözleşmenin 20 nci, 22 nci, 23 üncü, 24 üncü ve 28 inci maddeleri fiyat tespitine ilişkin hükümler içermektedir. Metnin ilgili maddelerinden bazıları aşağıdaki gibidir.

22 nci madde: “…İşçilik ve malzeme fiyatlarının katalogdaki fiyatlara uygun olması şarttır.”

23 üncü madde: “Yetkili servisler her türlü durumda yapılan hizmet karşılığı olarak satıcı ve tüketiciden BSP Servis A.Ş.’nin tayin ettiği malzeme ve işçilik ücretinden başka her ne nam altında olursa olsun başkaca para talep edemezler.”

24 üncü madde: “Yetkili servis, BSP Servis A.Ş. tarafından kendisine verilen malzeme ve işçilik fiyat kataloğunu iş yerinde bulundurmak ve her türlü malzeme satışını ve işçilikleri bu fiyat listesine göre yapmak ve müşterilerine kataloğu göstermekle yükümlüdür.”

4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (a) bendi “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi”ni hukuka aykırı ve yasaklanan fiiller olarak değerlendirmektedir. Dolayısıyla yukarıda verilen madde hükümlerinin fiyat tespiti içermesi nedeniyle Kanun’un 4 üncü maddesi kapsamına girdiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen sözleşme maddelerini 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve bu Kanuna dayanılarak çıkartılan Tebliğler açısından irdelemek yararlı olacaktır.

2. Rekabetin Korunması Hakkında Kanun`a Aykırı Hükümler İçeren Sözleşme

Maddelerinin 4077 Sayılı Kanun Çerçevesinde İrdelenmesi

(10) Sözkonusu yetkili servis sözleşmesi incelendiğinde, metnin 2 nci maddesi “iş bu sözleşme ile taraflar 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve bu Kanun kapsamında yürürlüğe konulan Sanayi Mallarının Satış Sonrası Hizmetleri Hakkında Tebliğ’den doğan sorumluluk ve yükümlülükleri aynen yerine getirmeyi ve bunlarla ilgili olarak tüketicilere karşı, müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını kabul ederler.” demek suretiyle bu sözleşmenin Sanayi Mallarının Satış

REKABET KURUMU 3

Sonrası Hizmetleri Hakkında TRKGM-95/137-138 sayılı Tebliğ hükümlerine uygun olduğu dosya mevcudu bilgi ve belgeden anlaşılmaktadır.

(11) 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 12 nci maddesinde aynen; “Ticaret konusu olan ve perakende satışa arz edilen malların veya ambalajlarının yahut kaplarının üzerine kolaylıkla görülebilir, okunabilir şekilde o malın menşei, cinsi ve fiyatı hakkında bilgileri içeren etiket konulması, etiket konulması mümkün olmayan hallerde aynı bilgileri kapsayan listelerin görülebilecek şekilde uygun yerlere asılması zorunludur.'' denilmekte ve aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise; Bakanlığın, etiket ve tarife listelerinin şeklini, içeriğini, usul ve esaslarını bir yönetmelikle düzenleyeceği ifade edilmektedir.

4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 12 ve 31 inci maddelerine dayanılarak çıkartılan “Etiket, Tarife ve Fiyat Listeleri Yönetmeliği”nde, satışa sunulan mal veya hizmetin etiket bulundurma zorunluluğuna yer verilmiş, etikette ve fiyat listelerinde bulunması zorunlu olan hususlar sayılmıştır. Bunlar; malın üretim yeri, cinsi, malın satış fiyatı ve ithal edilen bir ürünse malın etiketinde malın üretildiği ülke adının ve ithal olduğu belirtilen ibarenin kullanılma zorunluluğudur.

Sözkonusu yönetmeliğin, “Tarife ve Fiyat Listesi” başlığını taşıyan 8 inci maddesi “Hizmetlerin özelliğine ve tüketiciye sunuluş biçimine göre, tarife ve fiyat listelerine ilişkin belge, levha, pano ve benzerleri, hizmetin sunulduğu işyerinde, tüketiciler tarafından görülebilecek ve kolaylıkla okunabilecek şekilde asılır, takılır veya konulur.” demektedir.

Sözü edilen yönetmelikte ayrıca, etiketlerin ve listelerin biçim ve kapsamına yer verilmekte, anlaşılır, karışıklığa sebep vermeyecek görünüşte olması, yanıltıcı, aldatıcı bilgiler içermemesinin zorunlu olduğu, tüketicilerin kolayca görebilecekleri ve hangi mala ait olduğunun açıkça anlaşılacağı şekilde ve satış fiyatlarının da “Türk Lirası” veya kısaca “TL” olarak yazılması zorunluluğundan bahsedilmektedir.

Anılan yönetmelikte, satışa sunulan hizmetin fiyatının kimin tarafından belirleneceğine ilişkin herhangi bir hükmün bulunmadığı görülmektedir.

(12) Öte yandan, 4077 sayılı Kanun’un 15 inci maddesi “İthalatçı veya imalatçılar sattıkları sanayi malları için o malın Bakanlıkça tespit ve ilan edilen kullanım ömrü süresince, bakım, onarım ve servis hizmetlerini yürütecek istasyonları kurmak ve yeterli teknisyen kadrosu ile yedek parça stoku bulundurmak zorundadırlar.

Bakanlık, hangi mallar için servis istasyonları kurulmasının zorunlu olduğu ile servis istasyonlarının kuruluş ve işleyişine dair usul ve esasları Türk Standartları Enstitüsü ile müştereken tespit ve ilanla görevlidir.” şeklindedir.

(13) Yine 4077 sayılı Kanun’un 15 ve 31 inci maddelerine dayanılarak çıkarılan “Sanayi Mallarının Satış Sonrası Hizmetleri Hakkında Tebliğ”in amacı; bu tebliğ ekinde belirtilen sanayi mallarının kullanım ömürleri ile satış sonrası bakım, onarım ve servis hizmetlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olarak ifade edilmektedir. Tebliğ, imalatçı ve/veya ithalatçıların satış sonrası bakım, onarım ve servis hizmetlerini vermek zorunda oldukları sanayi mallarına uygulanmaktadır.

(14) Tebliğ’in 12 nci maddesinde ise “Servis istasyonları, imalatçı ve/veya ithalatçı firmalar tarafından bildirilen ‘Yedek Parça Fiyat Listesi’ni, tüketicilerin görebileceği

REKABET KURUMU 4

bir yere asmak veya katalog halinde ya da bilgi işlem ortamında ise tüketiciye göstermek zorundadır.” denilmek suretiyle yedek parça fiyatlarının imalatçı ve/veya ithalatçı firmalar tarafından belirleneceği belirtilmektedir. 4077 sayılı Kanun’un 15 inci maddesi ve Tebliğ’in 12 nci maddesinde yer alan hükümler gözönünde bulundurulduğunda; Her iki hükümden de görüleceği üzere anılan Tebliğ, 4077 sayılı Kanun’da yer almayan ve 4054 sayılı Kanun’u ihlal eder nitelikte bir düzenlemeye yer vermektedir.

(15) Hizmetler konusunda ise, 4077 sayılı Kanun’a göre hizmetin fiyatını imalatçı ve/veya ithalatçı firmanın belirleyeceği konusunda bir hüküm bulunmadığı, sadece fiyat listelerinin tüketiciler tarafından görülebilecek ve kolaylıkla okunabilecek şekilde asılacağının belirtildiği anlaşılmaktadır. Fiyat listelerinin görünür bir şekilde asılmasının tüketicilere, satın alacakları mal ve hizmetlerin, cins ve fiyatlarını bilmelerini sağlayacak, dolayısıyla tüketiciler satın alacakları mallar (veya hizmetler) arasında karşılaştırma yapma olanağı bulacak ve tercihlerini ona göre yapacaklardır. Burada hizmetin fiyatının sağlayıcı tarafından belirlenmiş olması, fiyat listelerinin görülebilecek ve okunabilecek şekilde asılmış olmasının sağlayacağı, tüketicinin karşılaştırma yapma olanağını ortadan kaldıracaktır.

(16) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde BSP ile bayileri arasında akdedilen sözleşmelerdeki fiyat tespitine yönelik maddelerin, 4077 sayılı Kanun'a uygunluk sağlaması bakımından ve tüketici yararı gözetilerek konulduğu, 4077 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan ilgili Tebliğ ve Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu düşünülmekle birlikte fiyat tespitinin rekabet kurallarına aykırılığını ortadan kaldırmayacağı, bu haliyle sözleşmeye menfi tespit verilemeyeceği açıktır.

3. Bildirimin Grup Muafiyeti Tebliği Açısından Değerlendirilmesi

(17) 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/3 sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin 2 nci maddesi “Yalnız iki teşebbüsün taraf olduğu, bir tarafın belirli malları ülkenin tamamında veya belirlenmiş bir bölümünde yeniden satması amacıyla yalnızca diğer tarafa sağlamayı kabul ettiği anlaşmalar bu Tebliğ’de düzenlenen koşullara uygun olmak kaydıyla, Kanun’un 4 üncü maddesindeki yasaklamadan Kanun’un 5 inci maddesinin 3 üncü fıkrasına dayanılarak grup olarak muaf tutulmuştur.” demek suretiyle belirli malların dağıtımını Tebliğ kapsamına almıştır.

Oysa sözkonusu anlaşma satış sonrası hizmetleri kapsamaktadır. İlgili ürün pazarı Bosch, Siemens ve Profilo markalı beyaz eşyalar ve küçük ev aletlerine verilecek satış sonrası servis hizmetleridir. BSP servis hizmetleri sektöründe faaliyet gösterdiğinden, sözkonusu anlaşmaları 1997/3 sayılı Tebliğ kapsamında bir anlaşma olarak değerlendirmek mümkün değildir.

4. Fiyat Tespitine Yönelik Değerlendirmeler

(18) Bilindiği gibi yeniden satış fiyatının belirlenmesi, konuya ilişkin grup muafiyeti tebliğleri kapsamında yer almayan hususlardandır. Dolayısıyla, anlaşmanın bu hükümlerinin rekabet kuralları ile çatıştığından ve yürürlükteki muafiyet tebliğlerine dayanarak, bu anlaşmaları Kanun'un 4 üncü maddesinin uygulanmasından muaf tutmanın mümkün olmayacağından kuşku bulunmamaktadır. Burada sorun, böyle bir hükmü taşıyan bir anlaşmayı, zamanında bildirilmiş olsa bile, 4054 sayılı Kanun'un

REKABET KURUMU 5

16 ncı maddesi anlamında Kanun'u açıkça ihlal ediyor saymamız gerekip gerekmeyeceğidir.

Teşebbüsler arası fiyat anlaşmaları 4054 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi birinci fıkrası (a) bendinde olduğu gibi, rekabet Kanunlarının öncelikle yasakladığı ve istisnai koşullar hariç muafiyet tanımadığı "açık " rekabet ihlallerindendir. Ancak, buradaki açık ihlali değerlendirirken aynı seviyedeki rakiplerin yaptığı yatay fiyat anlaşmalarını anlamak gerekir.

Üretim (ya da ithalat)den başlayarak son kullanıcıya kadar uzanan zincir içinde yapılan dikey anlaşmaların marka içi rekabeti kısıtlamakla birlikte, markalar arası (birden çok markanın ilgili piyasada yarışması halinde kuşkusuz) rekabeti artırdığı, ayrıca, etkili bir dağıtım ağı, satış sonrası bakım ve onarım hizmetleri garantisi, uzmanlaşma gibi tüketici yararına sonuçlara yol açtığı varsayılır. Türk rekabet mevzuatında olduğu gibi birçok ülke mevzuatında da, dikey anlaşma karar ve eylemlerin çoğu rekabet kurallarının uygulanmasından grup olarak muaf tutulmuştur.

Rekabet Hukuku alanında uzun bir geçmişe sahip ülkelerde de yeniden satış fiyatının belirlenmesi konusuna müsamahakar yaklaşılmaktadır.

Zamanında bildirilerek muafiyet talep edilen satış sonrası bakım ve onarıma yönelik dikey anlaşmalardaki fiyat ve ücrete ilişkin hükümlerin Kanun'un 16/5 inci maddesi anlamında "açık ihlal" olarak değerlendirilmemesi gerektiğine ilişkin bir başka önemli husus da, bunların büyük ölçüde tüketiciyi koruma mevzuatından kaynaklanıyor olmasıdır. Gerçekten de, ülkemiz koşullarında çok küçük yerleşim yerlerine kadar satış sonrası servis hizmetlerinin sabit bir fiyatla da olsa ulaşması tüketiciler bakımından bu alandaki fiyat rekabetinden çok daha önemli görülmektedir. Hatta, yedek parça fiyatı ve işçilik ücreti konusunda, ortalama tüketici tercihinin her servis istasyonunca farklı fiyat ve ücret uygulanması değil, üretici veya ithalatçının belirlediği tek bir fiyat uygulanması yönünde olduğu bilinmektedir.

Bu tür fiyat belirlemeleri için, Rekabet Kanunu'nun yürürlüğe girdiği ilk yıllardan itibaren"açık ihlal" sayılarak soruşturma açılması yerine, diğer ülke örneklerinden de yararlanarak belli bir geçiş dönemi için tavsiye edilen fiyatlar ve/veya maksimum fiyatlar uygulamasının tercih edilmesi ve geçiş döneminin sonunda bu tür fiyat anlaşmalarının"açık ihlal" olarak kabul edileceğinin duyurulması daha uygun olacaktır.

5. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi

(19) BSP ile bayileri arasında akdedilen sözleşmelerin satış sonrası hizmetler konusunda gelişmeye yol açması (ürünün tüketici evine ulaşmasından sonra meydana gelebilecek her türlü servis ihtiyacının hızla karşılanması, hizmetlerin sunulmasında iyileşme), müşterilere en kısa sürede ve kaliteli hizmet verilerek bundan tüketicinin yarar sağlaması, ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması ve rekabetin zorunlu olandan fazla sınırlanmaması hususları dikkate alındığında; yukarıda bahsi geçen 20, 22, 23, 24 ve 28 inci maddelerdeki “Yetkili servis, BSP Servis A.Ş. tarafından kendisine verilen malzeme ve işçillik fiyat kataloğunu işyerinde bulundurmak ve her türlü malzeme satışını ve işçilikleri bu fiyat listesine göre yapmak...”, “...malzeme ve hizmet bedellerini BSP Servis A.Ş.’nin

REKABET KURUMU 6

tespit edip bildirdiği fiyatlar üzerinden” şeklindeki fiyat tespitine ilişkin ibareler kaldırıldığı ya da fiyat tespitine yönelik Kurulumuz değerlendirmeleri dikkate alınarak düzeltildiği, ayrıca ilgili sözleşmenin rekabete aykırı hükümler taşıdığı kanaatine varılan 12 nci maddesindeki hükmün de rekabet hukuku ile ilgili yasal düzenlemelere uygun olarak; “Yetkili servis, garanti içi ve dışı hizmetlerde gerekecek olan yedek parçaları BSP Servis A.Ş.’nin yedek parça deposundan almakla yükümlüdür. Başka kaynaklardan temin edilen yedek parça tespit edildiğinde sözleşmeyi fesh etme veya her sene başında 1 Ocak tarihi itibariyle yürürlüğe giren, tebliğ olunan cezai şartlar uygulanır.” ifadesine, ‘…yükümlüdür’ ibaresinden sonra gelmek üzere ‘aynı kalitede olmayan’ ibaresi eklendiği takdirde bireysel muafiyet verilebilmesi mümkündür.

H- SONUÇ

(20) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde;

i. Sözkonusu sözleşmenin 4054 sayılı Kanun'a aykırı hükümler taşıması nedeniyle menfi tespit taleplerinin reddedilmesine;

ii. BSP ile bayileri arasındaki dikey anlaşmalarda yer alan yeniden satış fiyatının belirlenmesinin, anılan eylemin rekabet ihlali olduğu kabul edilmekle birlikte, bildirim konusu işlerin özelliği dikkate alınarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un “Para Cezaları” başlıklı 16 ncı maddesinin son fıkrasında ifade edilen “4054 sayılı Kanun hükümlerinin açık bir biçimde ihlali” olarak değerlendirilmemesine; bu nedenle zamanında bildirimde bulunulduğu için ilgili taraflara bu aşamada soruşturma açılmasına gerek olmadığına;

iii. Rekabet kuralları ile çelişen “yeniden satış fiyatının belirlenmesi” uygulaması terkedilerek, “maksimum fiyat” uygulamasına geçilmesi gerektiğine;

iv. Anlaşmaların zamanında bildirilmiş olduğu dikkate alınarak, yetkili servis sözleşmesinin fiyat tespitine ilişkin hükümlerinin çıkarılması ya da yukarıdaki değerlendirmeler dikkate alınarak yeniden düzenlenmesi ve sözleşmenin 12 nci maddesinde yer verilen yedek parçaya ilişkin hükmün, yukarıda bahsedildiği gibi “…yükümlüdür…” kelimesinden sonra gelmek üzere Başka kaynaklardan ve aynı kalitede olmayarak temin edilen’ şeklinde düzeltilmesi halinde 5 yıllık bir süre için bireysel muafiyet verilebileceğine;

v. Sözkonusu anlaşmaların rekabet kurallarına aykırı hükümlerinin ayıklanması koşulu ile uygulanabileceğinin, aksi durumda 4054 sayılı Kanun’un 56’ncı maddesi uyarınca sözleşmenin geçersiz olacağının ve yürürlükten kaldırılması gerektiğinin; bu yapılmadan uygulamaya devam edilmesi halinde haklarında soruşturma açılacağının; konunun tebliğinden itibaren 60 gün süre verilmesi ve 4054 sayılı Kanun'un 16 ve 17 nci maddelerine göre işlem yapılacağının hatırlatılması suretiyle, 4054 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrası çerçevesinde ilgili taraflara bildirilmesine;

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

REKABET KURUMU 7