Dosu Maya Mayacılık A.Ş.’nin bayiliğini yürüten Ercanlı Gıda Turizm Tic. Ltd.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Kenan TÜRK (İkinci Başkan)

Üyeler: İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA,

Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN

B. RAPORTÖRLER : E. Cenk GÜLERGÜN, Didem ULUÇ, Hatice Odabaş BUBA C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Ekizoğulları Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti.

Çolaklı Beldesi Manavgat Antalya

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILANLAR: - Ercanlı Gıda Tahin Helva Ür. Ekmek Kat. Mad. Paz. Turizm

Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.

Şelale Mahallesi Süleyman Demirel Bulvarı No: 185/7 Kepez

Antalya

- Aydınlar Un Gıda A.Ş.

Muratpaşa Mahallesi Şair Adem Dede Caddesi No: 7/A Antalya

- Özpak Gıda Ltd. Şti.

Etiler Mah. Karacaoğlan Cad. Şebnem Apt. No: 70/A Antalya

- Rahman Gıda Pazarlama Ticaret Ltd. Şti.

Cumhuriyet Mah. 662 Sokak Bölükbaşı Apt. 18/D-E Antalya

(1) E. DOSYA KONUSU: Dosu Maya Mayacılık A.Ş.’nin bayiliğini yürüten Ercanlı Gıda Turizm Tic. Ltd. Şti.’nin, Manavgat ilçesinde faaliyet gösteren Ekizoğulları Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti.’ye yaş ekmek mayası satışını durdurduğu ve rakip bayilerin de adı geçen teşebbüse satış yapmalarını engellediği, ayrıca ilçede faaliyet gösteren bazı yaş ekmek mayası bayilerinin aralarında fırınları paylaştıkları iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; yaş ekmek mayası üreten Dosu Maya Mayacılık A.Ş. (Dosu)’nin bayiliğini yürüten Ercanlı Gıda Turizm Tic. Ltd. Şti. (Ercanlı)’nin, Antalya’nın Manavgat ilçesinde ekmek fırını olarak faaliyet gösteren Ekizoğulları Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. (Ekizoğulları)’ne maya satışını durdurduğu ve diğer rakip bayilerin söz konusu fırına maya satışını engellediği iddia edilmektedir.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 28.6.2012 tarih ve 5223 sayı ile intikal eden başvuru üzerine hazırlanan 4.7.2012 tarih ve 2012-3-118/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu 18.7.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 12-38/1121-M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan 14.06.2013 tarih ve 2012-3-118/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(4) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; önaraştırma konusuna ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.

(5) I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Hakkında Önaraştırma Yapılan Taraflar

I.1.1. Ercanlı

(6) Ercanlı, Dosu’nun Antalya, Burdur ve Isparta illeri yetkili bölge bayisi olarak faaliyet göstermektedir. Teşebbüs, Dosu’nun Can Maya ve Has Maya markaları ile piyasaya sunduğu yaş ekmek mayalarının satışını yapmakta, ayrıca susam, tahin ve helva üretimi gerçekleştirmektedir. Ercanlı’nın sahibi Ahmet ERCANLI olup, teşebbüsün 2012 yılı cirosu (…..) TL’dir.

(7) I.1.2. Aydınlar Un Gıda A.Ş. (Aydınlar)

Aydınlar, Özmaya Sanayi A.Ş.’nin (Özmaya) Antalya, Burdur ve Isparta yetkili bölge bayisi olarak faaliyet göstermektedir. 2012 yılı cirosu (…..) TL olan teşebbüs, Özmaya’nın Safmaya markasıyla üreterek piyasaya sunduğu yaş ekmek mayalarının satışını yapmaktadır. Teşebbüsün ortaklık yapısına Tablo 1’de yer verilmektedir.

Tablo 1 - Aydınlar Ortaklık Yapısı

Hissedar Hisse Oranı (%)

(…..) (…..)

Toplam 100

Kaynak: Teşebbüsten alınan bilgi

(8) I.1.3. Özpak Gıda Ltd. Şti. (Özpak)

Özpak, maya ve fırıncılık hammaddeleri üretimi alanında faaliyet gösteren Mauri Maya Sanayi A.Ş.’nin Antalya ili ve ilçeleri yetkili bölge bayisi ve deposu olarak faaliyet göstermektedir. 2012 yılı cirosu (…..) TL olan teşebbüsün ortaklık yapısına aşağıda Tablo 2’de yer verilmektedir.

Tablo 2 - Özpak Ortaklık Yapısı

Hissedar Hisse Oranı (%)

(…..) (…..)

Toplam 100

Kaynak: Teşebbüsten alınan bilgi

(9) I.1.4. Rahman Gıda Pazarlama Ticaret Ltd. Şti. (Rahman)

Rahman, fırıncılık, pastacılık ürünleri alanında da faaliyet gösteren, başta yaş ekmek mayası olmak üzere ekmek katkı maddeleri, ekmek miksleri ve yardımcı maddeleri, pudra şekeri, hamur kabartma tozu, şekerli vanilin gibi pişirme yardımcıları üretim ve satışı faaliyetlerini yürüten Pak Gıda Üretim ve Pazarlama A.Ş.’nin (Pakmaya) Antalya ili ve ilçelerindeki bölge bayisidir. 2012 yılı cirosu (…..) TL olan teşebbüsün sahibi Fehmi BADIL’dır.

(10) I.2. İlgili Pazar

I.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Hakkında önaraştırma yürütülen teşebbüslerin faaliyet alanı, maya üreticisi teşebbüslerden temin edilen yaş ekmek mayasının fırınlara dağıtım ve satışıdır. Gerek dağıtım yapılan endüstriyel fırınlar, gerekse küçük ölçekli fırınlarda kullanılan maya ağırlıklı olarak yaş ekmek mayasıdır. Özellikleri itibarıyla yaş ekmek mayasının diğer maya türlerinden ayrılması dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “yaş ekmek mayası” olarak belirlenmiştir.

(11) I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Rekabet koşulları yeterli derecede homojen ve özellikle komşu bölgelerden hissedilir derecede farklı olduğu için diğer bölgelerden kolayca ayrılabilen bölgeler ayrı coğrafi pazarlar olarak kabul edilmektedir. Yaş ekmek mayası, üretiminden itibaren yaklaşık olarak 10 günlük süre içerisinde kullanılması gerekli olan homojen bir hammaddedir. Fırınlar genel olarak aynı ilçeden ya da il merkezinden maya tedarik etmektedir. Bu çerçevede, ilgili coğrafi pazar “Antalya ili ve ilçeleri” olarak belirlenmiştir.

I.2. Değerlendirme

(12) Dosya kapsamında yapılan incelemelerde, hakkında önaraştırma yürütülen teşebbüslerin Ekizoğulları’na mal vermemelerine ya da ekmek fırınlarını paylaştıklarına yönelik herhangi bir bilgi ya da belge elde edilmemiştir. Teşebbüs yetkilileri ile yapılan görüşmelerde vurgulanan hususlar ise aşağıda özetlenmektedir.

(13) Ercanlı yetkilisi ile yapılan görüşmede; ödemelerini zamanında yapan her fırın ile çalıştıkları, Ekizoğulları’na 2012 yılının sonlarına kadar dönem dönem mal vermeye devam ettikleri, ancak söz konusu fırının kendilerine yüklü miktarda borçlu olduğu ve bu borcu tahsil edemedikleri, buna rağmen çok yakın tarihte görüştükleri ve peşin ödeme yapması durumunda yine de kendilerine maya verebilecekleri ifade edilmiştir. Görüşmede ayrıca Ekizoğulları’na çekilen (…..) TL tutarındaki ödememe protestosunun bir örneği ibraz edilmiştir.

(14) Aydınlar yetkilisi ile yapılan görüşmede; maya sektöründe genellikle veresiye çalışıldığı, bu nedenle fırınların ödemelerini düzenli yapıp yapmadığına dikkat ettikleri, kendilerinden mal talep eden her fırına mal temin ettikleri ancak veresiye çalışılmasından dolayı borçlu fırınların başka bir bayiye geçmesinin zor olabildiği, Ekizoğulları’ndan (…..) TL alacaklı oldukları, söz konusu fırının diğer fırınlara göre iki katı uzun vadelerle ödeme yaptığı, bu nedenle kendilerine mal vermek istemedikleri ifade edilmiştir.

(15) Özpak yetkilisi ile yapılan görüşmede; fırınların borçlarını zamanında ödemedikleri, bugüne kadar fırınlardan alacaklarının toplamının (…..) TL’ye ulaştığı, bu nedenle veresiye çalışmak istemedikleri ve düzenli ödeme yapan alıcılar ile çalışmaya devam ettikleri, bununla birlikte peşin ödeme yapmak kaydıyla dileyen her fırına istediği zaman maya temin ettikleri ifade edilmiştir. Görüşmede ayrıca Ekizoğulları ile iki yıl önce çalıştıkları, daha sonra firmanın başka bir bayiden daha uygun fiyatla mal aldığı için kendileri ile çalışmayı bıraktığı, kendilerini aradıklarında sabit bir bayi ile çalışmak istemedikleri bilgisini aldıkları belirtilmiştir.

(16) Rahman yetkilisi ile yapılan görüşmede; fırınlara maya verebilmek için her türlü ödeme kolaylığını sundukları, Ekizoğulları’na son dört aydır her hafta uğradıkları ve maya vermek istedikleri ancak bu fırının mal almak istemediği belirtilmiştir.

(17) Manavgat ilçesinde faaliyet gösteren fırınların bağlı bulunduğu Manavgat Sanayi ve Ticaret Odası Genel Sekreteri Yaşar SARI ile yapılan görüşmede, 100.000 nüfuslu olan ilçede 25 fırın bulunduğu ifade edilmiş, maya teminine ilişkin olarak fırınlardan

kendilerine iletilen herhangi bir şikayet bulunmadığı ifade edilmiştir. İlçede faaliyet gösteren 9 fırın ile yapılan görüşmede ise, maya bayilerinden ürün temini konusunda sorun yaşamadıkları, farklı bayilerden ürün alabildikleri ve çalıştıkları bayiyi değiştirebildikleri belirtilmiştir.

(18) Bu bilgiler çerçevesinde Ekizoğlu’nun ürün temininde karşılaştığı güçlüklerin, tamamen tahsilat problemlerinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Öte yandan il merkezi ve ilçelerdeki bazı un toptancılarının da uygun fiyatla alım yapılabilecek alternatif temin kaynakları olduğu ve büyük ölçekli bazı marketlerden de yaş ekmek mayası almanın mümkün olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

(19) Bu hususlar ışığında dosya konusuna ilişkin olarak soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.