Essilor International S.A. ve Luxottica Group S.p.A.’nın birleşme işlemine ilişkin Rekabet Kurulunun…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE (Başkan)

Üyeler: Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN,

Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ,

B. RAPORTÖRLER: Emin Cenk GÜLERGÜN, Nimet KAVAK, İbrahim Hilmi KOÇAK,

Çiğdem Gizem OKKAOĞLU, Ebru ÖZAKTAŞ

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Özge İÇÖZ (Elden Çıkarma Uzmanı)

Akasya Sok. No:4/1 Şenlikköy 34154 Florya, İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Essilor International S.A. ve Luxottica Group S.p.A.’nın birleşme işlemine ilişkin Rekabet Kurulunun 01.10.2018 tarih ve 18 - 36/585 - 286 sayılı koşullu izin kararı kapsamında Merve Optik San. ve Tic. A.Ş.’nin Demirel Ailesi tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabe t Kurumu (Kurum) kayıtlarına 18.10.2019 tarih ve 7054 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 15.1 1.2019 tarih ve 8016 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 21.11.2019 tarih ve 2019 - 3 - 059 /Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Dosya konusu bildirimde EssilorLuxottica S.A.’nın (ESSI-LUX) hisselerinin tamamına sahip olduğu iştiraki Merve Optik San. ve Tic. A.Ş.’nin (MERVE OPTİK) Ali DEMİREL, Arif Mahmut DEMİREL ve Ömer Fahrettin DEMİREL (Demirel Ailesi) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir. 1

(5) Daha önce, Kurum kayıtlarına 22.05.2017 tarih ve 3573 sayılı yazı ile intikal eden başvuruda, Luxottica Group S.p.A.’nın (LUXOTTICA) kontrol sahibi hissedarı olan Delfin S.a.r.l. ile Essilor International Compagnie Générale d’Optique S.A. (ESSILOR) arasında, ESSILOR ve LUXOTTICA’nın faaliyetlerini birleştirmek ve ortak bir holding şirketi olan ESSI-LUX’u oluşturmak amacıyla yapılan birleşme işlemine izin verilmesi talep edilmiştir. İşleme, Kurum kayıtlarına 14.09.2018 tarih ve 6709 sayı ile intikal eden taahhüt metni çerçevesinde Rekabet Kurulu (Kurul) tarafından 01.10.2018 tarih ve 18- 36/585-286 sayılı karar ile koşullu olarak izin verilmiştir. Taahhütler kapsamında, ESSILOR, MERVE OPTİK’teki hisselerini elden çıkarmak suretiyle MERVE OPTİK’in kontrolünü üçüncü bir tarafa devretmekle yükümlüdür. Bu kapsamda hazırlanan Elden 1 ESSILOR başlangıçta MERVE OPTİK’te %65 oranında hisseye sahipken, 07.12.2018 tarih ve 8704 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden yazıda, MERVE OPTİK’in Demirel Ailesi himayesinde bulunan %35’lik hissesinin de ESSILOR tarafından devralındığı, dolayısıyla mevcut durumda MERVE OPTİK’in hisselerinin tamamına ESSILOR’un sahip olduğu bilgisi Kuruma sunulmuştur.

Çıkarma Uzmanı Sözleşmesi’ne ve Elden Çıkarma Uzmanı’na (EÇU) 06.12.2018 tarih ve 18-46/725-M sayılı Kurul kararı ile onay verilmiştir.

(6) Gerekçeli karar, ESSILOR tarafından 14.01.2019 tarihinde tebellüğ edilmiş ve aynı tarihte elden çıkarma dönemi resmi olarak başlamıştır. Gerekçeli kararın tebellüğünden itibaren altı ay sürecek olan ESSILOR’un Elden Çıkarma Dönemi 14.07.2019 tarihinde sona ermiştir. ESSILOR’un altı aylık süre boyunca uygun bir alıcı bulamaması üzerine üç ay olması öngörülen Uzmanla Elden Çıkarma Dönemi başlamıştır.

(7) Uzmanla Elden Çıkarma Dönemi’nde Özge İÇÖZ tarafından gönderilen ve 27.09.2019 tarih, 6517 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden yazıda, Ali DEMİREL’in MERVE OPTİK’i devralma talebinin ESSILOR tarafından uygun bulunduğu bilgisi ile alıcı değerlendirme raporu Kuruma sunulmuştur. Daha sonra Arif Mahmut DEMİREL ve Ömer Fahrettin DEMİREL hakkında hazırlanan alıcı değerlendirme analizi 11.10.2019 tarih, 6872 sayı ile; Hisse Alım Sözleşmesi ise 15.10.2019 tarih, 6956 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(8) Söz konusu başvuru kapsamında 30.10.2019 tarih, 12393 sayı ile başvuru sahibinden dosya kapsamında değerlendirilmek üzere bilgi ve belge talep edilmiş olup, cevabi yazı Kurum kayıtlarına 15.11.2019 tarih, 8016 sayı ile intikal etmiştir.

(9) MERVE OPTİK’in Demirel Ailesine devredilmesi amacıyla yapılan bildirime ilişkin olarak, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 7. maddesi ile 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) kapsamında ulaşılan tespit ve değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir.

(10) Diğer yandan EÇU, Elden Çıkarma Uzmanı Sözleşmesi uyarınca, aylık raporların hazırlanması ve bu raporların ESSILOR ve Kurula eş zamanlı olarak sunulması ile yükümlü olmuştur. Bununla birlikte, kısa kararın ESSILOR’a tebliğ edildiği 02.10.2018 tarihi ile gerekçeli kararın Kurumun resmi internet sitesinde yayımlandığı 16.01.2019 tarihi arasındaki dönemde, aylık raporların hazırlanmasından ESSILOR sorumlu olmuştur. Bu kapsamda 2018 yılı Ekim ve Kasım Aylık Raporları ESSILOR tarafından, 2018 yılı Aralık ve 2019 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan ve Mayıs Aylık Raporları EÇU tarafından hazırlanmıştır. Aylık raporlar hakkında hazırlanan Bilgi Notları Kurulun bilgisine sunulmuş olup 04.04.2019 tarih, 19-14/188-MB sayılı; 20.06.2019 tarih, 19- 22/330-MB sayılı ve 22.08.2019 tarih, 19-29/439-MB sayılı Kurul Kararları ile sürecin 01.10.2018 tarih ve 18-36/585-286 sayılı Kurul Kararına uygun bir şekilde yürütüldüğü tespit edilmiştir. Daha sonra EÇU tarafından gönderilen Haziran Aylık Raporu 22.08.2019 tarih, 5478 sayı ile, Temmuz ve Ağustos Aylık Raporları 11.10.2019 tarih, 6870 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. İşbu kararda bahsi geçen aylık raporlara ilişkin değerlendirmeler de yer almaktadır.

G.1. Taraflar

G.1.1. Devralan: Demirel Ailesi

(11) Demirel Ailesi Merve Gözlük Camı San. ve Tic. A.Ş.’nin (MERVE CAM) hisselerinin (…..) elinde bulundurmaktadır. [2] MERVE CAM, ithal edilen oftalmik lenslerin toptan satışı, yarı tamamlanmış oftalmik lenslerin tamamlanmış hale getirilmesi ile bunların toptan satışı alanlarında faaliyet göstermektedir.

2 Dosya kapsamında alıcı konumunda bulunan Ali DEMİREL, Arif Mahmut DEMİREL ve Ömer Fahrettin DEMİREL’in hisseleri oranı toplamda %(…..)tir.

(12) Ayrıca Bildirim Formunda, Arif Mahmut DEMİREL’in yemek servisi alanında faaliyet gösteren Quantin Gıda ve Turizm A.Ş.’nin hisselerinin tamamına sahip olduğu belirtilmiştir. Öte yandan, Ali DEMİREL ile Ömer Fahrettin DEMİREL’in ise MERVE CAM dışında herhangi bir şirkette hisselerinin bulunmadığı ifade edilmiştir.

G.1.1.2. Devre Konu: Merve Optik San. ve Tic. A.Ş. (MERVE OPTİK)

(13) MERVE OPTİK, güneş gözlüğü ve optik çerçevelerin satışı alanında faaliyet göstermektedir. MERVE OPTİK’in kendi markaları Optelli, Osse, Mustang, Hawk, Orselli, Soleil ve lisanslı markaları ise Roberto Cavalli, Guess, Guess by Marciano, Diesel, Benetton, Just Cavalli, Swarowski, Mont Blanc, Timberland, Web, Ermenegildo Zegna ve Tod’s şeklinde sıralanabilir. MERVE OPTİK, bu markalar başta olmak üzere çeşitli güneş gözlüğü ve optik çerçeve markalarının dağıtımı faaliyetiyle iştigal etmektedir.

(14) Hâlihazırda ESSI - LUX, MERVE OPTİK hissele rinin tamamına ve şirketin tek kontrolüne sahiptir.

G.2. İlgili Pazar

G.2.1. İlgili Ürün Pazarı

(15) MERVE OPTİK, güneş gözlüğü ve optik çerçevelerin toptan dağıtımı, Demirel Ailesi ise hisselerinin tamamına sahip olduğu MERVE CAM aracılığıyla oftalmik lenslerin üretimi ve toptan satışı pazarlarında faaliyet göstermektedir. Bu çerçevede, Demirel Ailesi’nin MERVE OPTİK’in faaliyetleri ile yatay ya da dikey bir ilişki içerisinde olan herhangi bir pazarda faaliyet göstermediği görülmektedir.

(16) İlgili Pazarın Tanımlanmasına ilişkin Kılavuz’un 20. paragrafında da belirtildiği üzere, işlemin alternatif tüm pazar tanımları kapsamında rekabet açısından endişeler yaratmayacağından yola çıkılarak dosya kapsamında herhangi bir ilgili ürün pazarı tanımlanmamıştır.

G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

(17) MERVE OPTİK tarafından dağıtımı gerçekleştirilen optik gözlük çerçeveleri ile güneş gözlüklerinin tüm Türkiye’ye satıldığı, dağıtım ve satış kanallarının tüm ülkeyi kapsadığı ve bu çerçevede bölgeler arasında farklılık olmadığı hususu dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

G.3. Hukuki Değerlendirme

(18) Değerlendirme kapsamında öncelikle elden çıkarma sürecinin işleyişinin ve geldiği noktanın, Birleşme/Devralma İşlemlerinde Rekabet Kurumunca Kabul Edilebilir Çözümlere İlişkin Kılavuz’da (Kılavuz) belirtilen ilkeler ve 01.10.2018 tarih ve 18-36/585- 286 sayılı Kurul kararı (Kurul Kararı) ile uyumlu olup olmadığı ele alınmıştır. Bu noktada, Kılavuz’un sistematiği takip edilmiştir. Bunun ardından, MERVE OPTİK’in Demirel Ailesi tarafından devralınması işlemi 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi karşısında değerlendirilmiştir.

G.3.1. Kılavuzda Belirtilen İlkelere ve Kurul Kararına Uyumluluk

G.3.1.1. Rekabet Edebilir ve Bağımsız Olma

(19) ESSILOR’un sunduğu taahhüt metninin uygun bulunduğu Kurul Kararında, elden çıkarılması öngörülen MERVE OPTİK’in rekabet edebilir ve bağımsız olma koşulunu karşılayıp karşılamadığı ile ilgili değerlendirmelerde bulunulmuştur. Bu kapsamda; MERVE OPTİK’in 1986 yılından beri güneş gözlüğü alanında, 2006 yılından beri ise

optik çerçeve alanında faaliyet gösterdiği, ESSILOR tarafından devralınmadan önce sahip olduğu yeterli kaynak, müşteri, kendine yeten marka portföyü ve pazar gücü ile ilgili pazarda bağımsız bir biçimde faaliyet gösterebilen ayrı bir tüzel kişilik olduğu, ESSILOR’dan doğrudan (…..) desteği almadığı, ESSILOR veya iştirakleri ile (…..) bulunmadığı, ortaklaşa yürüttüğü (…..) ve (…..) ve ayrıca devralma sonrasında ESSILOR’a (…..), dolayısıyla tek başına yaşayabilir ve güçlü bir oyuncu olduğu değerlendirilmiştir.

(20) Daha önce de ifade edildiği üzere, elden çıkarma süreci dahilinde, ESSILOR ve EÇU tarafından MERVE OPTİK hakkında Ekim 2018-Ağustos 2019 dönemine ait Aylık Raporlar sunulmuştur. İlgili Aylık Raporlar bakımından alınan 04.04.2019 tarih, 19- 14/188-MB sayılı; 20.06.2019 tarih, 19-22/330-MB sayılı ve 22.08.2019 tarih, 19- 29/439-MB sayılı Kurul Kararlarında sürecin 01.10.2018 tarih ve 18-36/585-286 sayılı Kurul Kararına uygun bir şekilde yürütüldüğü tespit edilmiştir. EÇU tarafından gönderilen Haziran, Temmuz ve Ağustos Aylık Raporları’na ilişkin değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir.

(21) Elden Çıkarma Uzmanı Sözleşmesi ekinde sunulan Çalışma Planı’nda aylık raporların içeriği ve teslim tarihi ile ilgili detaylar yer almaktadır. Buna göre, önceki dört yılda ilgili raporlama ayına denk gelen aylar referans (benchmark) dönemi olarak kabul edilecek (Referans Dönemi) ve MERVE OPTİK’in ilgili raporlama ayındaki performansı ile Referans Dönemi’ndeki performansı karşılaştırılacaktır. EÇU’nun bahsi geçen raporları hazırlayabilmesi amacıyla ESSILOR aşağıda belirtilen verileri aylık olarak EÇU’ya sağlayacaktır:

i) Mülkiyet hakkına sahip olunan markalara ilişkin fikri mülkiyet haklarının geçerlilik

durumuna ilişkin bilgi,

ii) Halihazırda dağıtımı yapılan ve mülkiyet hakkına sahip olunan markalara ilişkin bilgi,

iii) Marcolin S.P.A. (MARCOLIN) ve MERVE OPTİK arasındaki lisans anlaşmalarının

geçerlilik durumuna ilişkin bilgi,

iv) MERVE OPTİK’in çalışmakta olduğu perakendecilerin sayısına, MERVE OPTİK ve

perakendeciler arasındaki tedarik anlaşmalarından herhangi birinin feshine veya

süresinin sona ermesine ve bu anlaşmalara ilişkin herhangi bir uyuşmazlığa dair

bilgi,

v) MERVE OPTİK çalışanlarının sayısına dair bilgi,

vi) MERVE OPTİK’in giderleri, gelirleri, satış miktarları, brüt kârı ve faiz-amortisman-

vergi öncesi kâr (FAVÖK) marjına ilişkin bilgi.

- MERVE OPTİK Tarafından Dağıtımı Gerçekleştirilen Markalara İlişkin

Değerlendirme

(22) Aylık Raporlarda, MERVE OPTİK’in, mülkiyetine sahip olduğu markaların marka ve dağıtım haklarını elinde tutmaya devam ettiği ifade edilmiştir. MERVE OPTİK kendi markaları dışında, lisans sözleşmeleri ile Marcolin markalı ürünlerin de dağıtımını gerçekleştirmektedir. Aylık Raporlarda MERVE OPTİK ve MARCOLIN arasındaki lisans anlaşmalarının geçerli olduğu belirtilmiştir.

- MERVE OPTİK’in Çalışmakta Olduğu Perakendecilere İlişkin Değerlendirme

(23) Referans Dönemleri ve rapor edilen aylar itibarıyla MERVE OPTİK’in müşterilerinin sayısını gösteren tabloya aşağıda yer verilmektedir.

Tablo 1- MERVE OPTİK’in Çalıştığı Perakendeci Sayıları

2014 2015 2016 2017 2018 2019

Ekim (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Kaynak: ESSILOR ve EÇU tarafından Gönderilen Aylık Raporlar.

(24) Öncelikle MERVE OPTİK'in, Atasun Optik Perakende Ticaret A.Ş. dışındaki herhangi bir müşterisiyle ürünlerin tedarikini konu alan sözleşmesel bir ilişkisi bulunmadığı ifade edilmiştir.

(25) Haziran, Temmuz ve Ağustos ayları bir önceki rapor edilen ay ve Referans Dönemi ile kıyaslandığında, MERVE OPTİK’in çalıştığı perakendecilerin sayısında bir (…..) olduğu görülmektedir. Bir önceki raporlanan ay ile kıyaslandığında, perakendeci sayısında yaşanan (…..) güneş gözlüğü satışlarının sezonsallığından kaynaklandığı belirtilmiştir. Sezonsallık etkisi dolayısıyla, güneş gözlüğü sektöründeki perakendecilerin yıl içindeki alımlarını homojen olarak dağıtmadığı ve alımlarını sezonun başladığı tarihe göre şekillendirerek, belirli dönemlerde yoğunlaştırmayı tercih ettiği, bu sebeple, sezonun sona erdiği Haziran ayında perakendecilerin (…..) normal olduğu ifade edilmektedir.

(26) Bununla birlikte, bir güneş gözlüğü/optik çerçeve distribütörünün çalıştığı perakendeci sayısının; satış stratejisi, genel piyasa eğilimi, talep yapısı gibi faktörlere bağlı olduğu ve tek başına ilgili distribütörün ticari başarısının ölçüsü olmadığı, MERVE OPTİK’in (…..) sebebiyle, (…..) eğiliminde olan bazı müşterilerin MERVE OPTİK’in ürünlerini (…..) tercih ettiği, dolayısıyla bu durumun perakendeci sayısında (…..) sebep olduğu bildirilmiştir.

(27) Yukarıdaki açıklamalar ışığında MERVE OPTİK’in 2019 yılında birlikte çalıştığı perakendecilerin sayısını (…..) daha fazla (…..) seçtiği ve bu durumun perakendecilerin sayısında önceki yıla göre genel bir (…..) yol açtığı belirtilmiştir. Aşağıda yer verilen tablolardan da görüleceği üzere, MERVE OPTİK, 2019 yılının ilk sekiz ayında, 2016, 2017 ve 2018 yıllarının aynı döneminde olandan (…..). Bu çerçevede perakendeci sayısında yaşanan (…..) MERVE OPTİK’in kârlılığı üzerinde genel bir (…..) yaratmadığı belirtilmiştir.

- MERVE OPTİK Personeline İlişkin Değerlendirme

(28) Referans Dönemleri ve rapor edilen aylarda MERVE OPTİK’te çalışan personelin sayısını gösteren tabloya aşağıda yer verilmektedir.

Tablo 2- MERVE OPTİK’te İstihdam Edilen Personel Sayısı

2014 2015 2016 2017 2018 2019

Ekim (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Kaynak: ESSILOR ve EÇU tarafından Gönderilen Aylık Raporlar.

(29) Referans Dönemi ve bir önceki ay ile kıyaslandığında, rapor edilen aylarda MERVE OPTİK’te istihdam edilen personel sayısında (…..) olmadığı görülmüştür.

- MERVE OPTİK’in Finansal Göstergelerine İlişkin Değerlendirme

(30) Aylık raporlarda, toptan satışlar cephesinde, güneş gözlükleri için yoğun sezonun Aralık ayında başlayıp Mart ayında bittiği; optik çerçeveler içinse sezonun Eylül ayında başlayıp Aralık ayında sona erdiği ifade edilmiştir. Bahsi geçen sezon başlangıçlarında satışlarda ciddi oranda bir artış gerçekleşmesinin olağan karşılanması gerektiği belirtilmiştir.

(31) MERVE OPTİK'in rapor edilen aylar ve Referans Dönemindeki satış miktarlarına ve tutarlarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

Tablo 3- MERVE OPTİK’in Haziran, Temmuz ve Ağustos Ayları İçin Toplam Satış Miktarı ve Tutarı [3]

Mayıs Haziran Temmuz Ağustos

Adet Tutar Adet Tutar (TL) Adet Tutar (TL) Adet Tutar (TL)

Kaynak: EÇU tarafından Gönderilen Aylık Raporlar.

(32) Referans Dönemi ile kıyaslandığında, Haziran 2019’da MERVE OPTİK'in satış adedinin daha (…..), satış değerinin ise bir önceki yıl hariç daha (…..) olduğu görülmektedir. 2018 yılına oranla satış tutarının (…..) olmasının (…..) markaların 2018 yılında (…..) satılmasından kaynaklandığı görülmektedir. Ayrıca MERVE OPTİK’in, 2019’un başından itibaren (…..), Haziran 2018 ile kıyaslandığında rapor edilen ayda (…..) markalı ürünlerin satışlarının (…..) ifade edilmiştir ((…..)). Enflasyon etkisiyle önceki yıllarla kıyaslandığında 2019’un ilk altı ayında MERVE OPTİK’in (…..) belirtilmektedir (2016, 2017, 2018 ve 2019 için sırasıyla (…..)).

(33) Bir önceki ay ile kıyaslandığında, rapor edilen ayda satış miktarı ve tutarının oldukça düşük olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumun istisnai bir durum olmadığı, Haziran ayındaki satışların genel olarak daha düşük olduğu görülmektedir.

3 Aylık raporlardaki satış tutarları ve miktarları, marka bazında verilmekte olup, tutarlar dosya kapsamında toplulaştırılmıştır. Marka bazında dikkate değer değişikliklere ve bunların gerekçelerine kararın ilgili kısımlarında yer verilecektir.

(34) Temmuz 2019’da satış adedinin Referans Dönemi’ne göre daha (…..) olduğu, satış değerinin ise bir önceki yıl hariç (…..) olduğu görülmektedir. Bir önceki rapor edilen ayla kıyaslandığında ise hem satış adedinin hem de satış değerinin (…..) görülmektedir. Ağustos 2019’da daha önce rapor edilen aylarla kıyaslandığında benzer bir (…..) bahsedilebilecektir. Aynı ay Referans Dönemi ile kıyaslandığında satış adedi daha (…..) olmasına rağmen, satış değerinin 2017 yılı hariç daha (…..) olduğu görülmektedir. Bu noktada EÇU tarafından 2016-2019 yıllarında ilk sekiz ayın toplam satış adedini ve değerini gösteren bir analiz yapılmış olup, ilgili tabloya aşağıda yer verilmektedir.

Tablo 4- 2016-2019 yılları Ocak-Ağustos Döneminde Toplam Satış Adedi ve Satış Değeri

2016 2017 2018 2019

(ilk sekiz ay) (ilk sekiz ay) (ilk sekiz ay) (ilk sekiz ay)

Toplam Adet (…..) (…..) (…..) (…..)

Toplam Değer (TL) (…..) (…..) (…..) (…..)

Kaynak: EÇU tarafından Gönderilen Aylık Raporlar.

(35) Tabloya ilişkin olarak döviz kurundaki değişiklikler ve enflasyon etkisi ile önceki yıllarla kıyaslandığında 2019’un ilk yedi ve sekiz ayında MERVE OPTİK’in satış miktarı düşmesine rağmen satış değerinin arttığı ifade edilmiştir. Ayrıca MERVE OPTİK’in potansiyel alıcıların gözünde değerini artırdığından, satış miktarı karşısında kârlılığa öncelik verilmesi stratejisinin uygulandığı belirtilmiştir.

(36) MERVE OPTİK’in gelir ve giderlerini analiz edebilmek adına, aşağıdaki tablolarda, rapor edilen aylara ve Referans Dönemine ait gider, gelir ve işletme kârına yer verilmektedir. Tablo 5- Haziran 2019’a ve Haziran 2019’un Referans Dönemine Ait Toplulaştırılmış Gelir Tablosu

Haziran 2015 Haziran 2016 Haziran 2017 Haziran 2018 Haziran 2019

Sürdürülen Faaliyetlerden

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Elde Edilen Net Kâr

Kaynak: EÇU tarafından gönderilen Haziran Aylık Raporu.

(37) Bir önceki rapor edilen ay ile karşılaştırıldığında Haziran 2019 geliri daha (…..) gerçekleşmiştir ((…..)). Sezonsallık etkisi nedeniyle, genel bir eğilim olarak Haziran gelirlerinin yılın ilk beş ayına kıyasla daha (…..) olduğu belirtilmiştir. Yine aynı sebeple Nisan ayı itibariyle (…..) eğilimi gösteren güneş gözlüğü satış rakamları, Haziran ayında (…..) seviyesini görmüştür.

(38) Diğer taraftan, bir önceki ay ve Referans Dönemi ile karşılaştırıldığında Haziran 2019’da finansal giderlerin (…..) olduğu görülmüştür. Bunun nedeni olarak, MERVE OPTİK'in (…..), dolayısıyla Nisan ve Mayıs 2019'da (…..) Haziran 2019'da yapılması olarak ifade edilmektedir.

(39) Bir önceki ay ile Haziran 2016 ve Haziran 2017 ile kıyaslandığında Haziran 2019‘da sürdürülen faaliyetlerden elde edilen net kârın (…..) gösterdiği görülmektedir. Yukarıda yer verilen açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda, Haziran 2019’da gerçekleşen

(…..) miktarlarının MERVE OPTİK’in kârının (…..), ayrıca sezonsallık etkisinden dolayı genellikle Haziran ayında elde edilen kârın (…..) olduğu belirtilmiştir.

Tablo 6- Temmuz 2019’a ve Temmuz 2019’un Referans Dönemine Ait Toplulaştırılmış Gelir Tablosu

Temmuz Temmuz Temmuz Temmuz Temmuz

2015 2016 2017 2018 2019

Gelir (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Sürdürülen Faaliyetlerden

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Elde Edilen Net Kâr

Kaynak: EÇU tarafından gönderilen Temmuz ve Ağustos Aylık Raporları.

(40) Temmuz 2019 Referans Dönemi ile kıyaslandığında bir önceki yıl hariç gelirlerin daha (…..) olduğu, brüt kârın da (…..) görülmektedir. Diğer taraftan işletme kârının ve net kârın (…..) anlaşılmaktadır. Bu noktada ilgili sektörde, yaz aylarının toptancılar için sezon sonu olduğu ve bu aylarda genel bir eğilim olarak kârın (…..) ifade edilmiştir.

Tablo 7- Ağustos 2019’a ve Ağustos 2019’un Referans Dönemine Ait Toplulaştırılmış Gelir Tablosu

Ağustos 2015 Ağustos 2016 Ağustos 2017 Ağustos 2018 Ağustos 2019

Sürdürülen Faaliyetlerden

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Elde Edilen Net Kâr

Kaynak: EÇU tarafından gönderilen Temmuz ve Ağustos Aylık Raporları.

(41) Referans Dönemi ile kıyaslandığında, 2017 yılı hariç Ağustos 2019’da gelirlerin (…..) görülmüştür. Brüt kâr da benzer bir eğilim gösterirken, işletme kârı ve net kâr 2016 yılı hariç (…..). Bir önceki ay ile kıyaslandığında da gelirlerin (…..) olduğu anlaşılmaktadır. Sezonsallık etkisinden dolayı, genel bir eğilim olarak Nisan-Mayıs ayları itibariyle (…..) eğilimi gösteren satış rakamlarının yaz aylarında, özellikle (…..) gördüğü ifade edilmektedir. MERVE OPTİK’in, Temmuz ve Ağustos aylarında (…..) ve bu sebeple (…..) ifade edilmiştir. Ağustos 2019’da gerçekleşen (…..) satış miktarları MERVE OPTİK’in kârının (…..) yol açmıştır. Bu noktada genellikle Temmuz ve Ağustos aylarında elde edilen kârın (…..) olduğu belirtilmiştir.

(42) Öte yandan, yukarıda açıklandığı üzere, MERVE OPTİK’in 2019 yılının ilk yedi ve sekiz ayındaki geliri ve kârı 2016, 2017 ve 2018 yılının aynı dönemi ile kıyaslandığında daha (…..).

(43) Çalışılan perakendeci sayısı, çalışan sayısı, toplam satış adedi ve miktarı, gelirler, giderler ve kâr lılık gibi unsurlar dikkate alındığında, MERVE OP TİK’in piyasada rekabet edebilir bir oyuncu gibi tek başına faaliyet gösterebilecek şekilde değerinin korunduğu görülmektedir. Dolayısıyla Kılavuz’ da elden çıkarılacak iş birimi bakımından aranan koşulun karşılandığı kanaatine varılmıştır.

G.3.1.2. Alıcının Uygunluğu

(44) Kılavuz’un 38. paragrafında olası bir alıcının Kurul tarafından uygun bulunmasının temelde aşağıdaki şartlara bağlı olduğu belirtilmiştir:

- Alıcı taraflardan bağımsız ve taraflarla ilişkisiz olmalıdır.

- Alıcı finansal kaynaklara, iş deneyimine, elden çıkarılacak iş birimi aracılığıyla

pazarda etkin bir rakip olma yeteneğine sahip olmalıdır.

- Alıcıyla yapılacak devir işlemi rekabet ile ilgili yeni bir soruna yol açmamalıdır.

Böyle bir sorunun varlığı halinde yeni bir çözüm önerisi kabul edilmeyecektir.

- Alıcıya yapılacak devir işlemi taahhütlerin uygulanmasının gecikmesi riskini

ortaya çıkarmamalıdır. Bu nedenle alıcının elden çıkarılacak iş biriminin devri

konusunda tüm ilgili düzenleyici otoritelerden gerekli izinleri alabilecek nitelikte

olması gerekir.

(45) Bu şartlardan üçüncüsü bir sonraki başlık altında değerlendirilmektedir. Diğer şartlara dair tespitlere ise aşağıda yer verilmektedir.

(46) EÇU’nun Kurum kayıtlarına 15.11.2019 tarihinde intikal eden yazısında belirtildiği üzere, MERVE OPTİK’in kuruluşundan bu yana, alıcılardan olan Ali DEMİREL, anılan teşebbüsün CEO’su olarak görev yapmaktadır. Ali DEMİREL’in bu konumunda, 2015 yılında MERVE OPTİK hisselerinin %65’inin ESSILOR tarafından devralınması sonrasında da herhangi bir değişiklik olmamıştır. Ali DEMİREL, MERVE OPTİK’in elden çıkarılması sürecinde alıcı adayı olabilecek teşebbüs ve yatırımcılarla olan görüşmelerde de aynı sıfatla bulunmuştur.

(47) Yine alıcılar arasında bulunan Arif Mahmut DEMİREL, MERVE OPTİK’in Pazarlama Direktörü olarak görev yapmaktadır. Ömer Fahrettin DEMİREL’in ise, Kasım 2018’de MERVE OPTİK hisselerinin kalan %35’inin ESSILOR tarafından devralınmasından önce anılan teşebbüste hissedar olmakla birlikte, halihazırda bu teşebbüste herhangi bir görevinin bulunmadığı belirtilmiştir.

(48) Bu çerçevede, Demirel Ailesi’nin kurucusu olduğu MERVE OPTİK’in 2015 yılında ESSILOR tarafından devralınmasından sonra da, aile üyelerinin bu teşebbüste yönetici ve azınlık hissedarı unvanlarıyla bulunduğu anlaşılmaktadır.

(49) Ne var ki, alıcılar ESSI-LUX Grubu’nun Türkiye’deki diğer bağlı şirketlerinde hissedar veya yönetici/çalışan konumunda değildir. MERVE OPTİK’in elden çıkarılması sonrasında, bu teşebbüsün ESSI-LUX ile herhangi bir bağı kalmayacaktır. Kurul tarafından başvuru konusu işleme izin vermesi durumunda ise, anılan grup ile Demirel Ailesi arasındaki her türlü kurumsal bağ da son bulmuş olacaktır.

(50) EÇU’ya göre, Ali DEMİREL, ESSI-LUX ile herhangi bir yönetimsel veya organik ilişkisinin olmayacağını ve bu grubun herhangi bir iştirakinde çalışmayacağını taahhüt etmektedir. Bu durumda, MERVE OPTİK’in elden çıkarılmasıyla sonlanacak olan bu

ilişkinin, gelecekte yeniden tesis edilmeyeceği Kurulun bilgisine sunulmuştur. Dolayısıyla alıcının bağımsızlığı cephesinde tereddüt yaratabilecek her türlü ilişki ortadan kaldırılmış olacaktır.

(51) Demirel Ailesi, ithal edilen oftalmik lenslerin toptan satışı, yarı tamamlanmış oftalmik lenslerin tamamlanmış hale getirilmesi ile bunların toptan satışı alanlarında faaliyet gösteren MERVE CAM’ı kontrol etmektedir. Dolayısıyla alıcının yeterli finansal kaynaklara sahip olduğunun gösterilebilmesi bakımından, ağırlıklı olarak anılan teşebbüsün finansal durumuna ilişkin tespitlerde bulunulmuştur.

(52) EÇU’nun 15.11.2019 tarihli yazısının ekinde, MERVE OPTİK hakkında hazırlanmış olan 12.11.2019 tarihli Yeminli Mali Müşavirlik Özel Amaçlı Tasdik Raporu sunulmuştur. Rapora göre, MERVE CAM’ın,

- 2016 hesap döneminde (…..) TL ticari (…..),

- 2017 hesap döneminde (…..) TL ticari (…..),

- 2018 hesap döneminde (…..) TL ticari (…..)

- 2019/Eylül (dokuz aylık) hesap döneminde (…..) TL ticari (…..)

oluşmuştur. Raporda, anılan teşebbüsün 2019 hesap döneminde tahmini (…..) TL olabileceği öngörülmüştür.

(53) EÇU tarafından gönderilen 11.10.2019 tarihli analizde ise, 2018 yılında azınlık hissedarlarının MERVE OPTİK’teki hisselerini ESSI-LUX’a (…..) Amerikan Doları karşılığında sattığı belirtilmiştir.

(54) Yine aynı analizde, MERVE CAM’ın 2018 yılı sonu itibarıyla bilançosundaki aktif toplamının yaklaşık (…..) TL, ödenmiş sermayesinin ise (…..) TL tutarında olduğu, 2018 yılında yaklaşık (…..) TL tutarında net satış hasılatı elde ettiği ifade edilmiştir.

(55) Diğer yandan, 2015 yılında %65 oranındaki hissesi ESSILOR tarafından devralınana kadar, MERVE OPTİK Demirel Ailesinin kontrolünde kalmıştır. Yukarıda da belirtildiği gibi, kurulduğundan bu yana MERVE OPTİK’in CEO’su Ali DEMİREL olmuş, 2015 yılındaki devir işleminden sonra da ESSILOR tarafından bu durumda herhangi bir değişikliğe gidilmemiştir. Yine önceden ifade edildiği üzere, Arif Mahmut DEMİREL anılan teşebbüsün Pazarlama Direktörü olarak görev yapmaktadır. 01.10.2018 tarih ve 18-36/585-286 sayılı Kurul Kararı’nda da açıklandığı gibi, MERVE OPTİK marka yelpazesini ve dağıtım ilişkilerini ağırlıklı olarak şirketin Demirel Ailesi tarafından kontrol edildiği dönemde geliştirmiştir. Yine aynı dönemde MERVE OPTİK markalı güneş gözlüklerinin ve reçeteli optik çerçevelerin toptan satışı pazarlarında önemli bir oyuncu haline gelmiştir. Şöyle ki MERVE OPTİK’in markalı güneş gözlüklerinin toptan satışı pazarında elde ettiği paylar adet ve tutar bakımından 2014 yılında sırasıyla %(…..) ve %(…..) olarak, 2015 yılında ise %(…..) ve %(…..) olarak gerçekleşmiştir. Bu paylar reçeteli optik gözlük çerçeveleri bakımından 2014 yılında %(…..) ve %(…..) olarak, 2015 yılında ise %(…..) ve %(…..) olarak gerçekleşmiştir. Dolayısıyla alıcıların, MERVE OPTİK’in pazarda etkili bir rakip olarak varlığını sürdürebilmesi bakımından yeterli finansal kaynaklara ve iş deneyimine sahip olduğu kanaatine varılmıştır.

(56) Son olarak, devir işleminin gerçekleşmesi için Kurum hariç herhangi bir resmi makamdan veya kurum ya da kuruluştan izin alınması zorunluluğu bulunmamaktadır. Buna göre, incelenen devir işleminin ESSI-LUX’un birleşmesi işlemi çerçevesinde sunulan taahhütlerin yaşama geçirilmesini geciktirmesi söz konusu değildir.

(57) İzleyen başlık altında tartışılacak olan şart dışında, alıcının uygunluğu bakımından diğer koşulların karşılandığı değerlendirilmektedir. Daha açık bir deyişle, MERVE OPTİK’in elden çıkarılması sürecinde Kurulun onayına sunulan alıcıların uygun alıcı niteliğinde olduğu kanaatine varılmıştır.

G.3.2. 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Kapsamında Değerlendirme

(58) Kurum kayıtlarına 18.10.2019 tarih ve 7054 sayı ile intikal eden devralma başvurusunda; ESSI-LUX’nın hisselerinin tamamına sahip olduğu iştiraki MERVE OPTİK’nin Demirel Ailesi tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir.

(59) Bu çerçevede, hâlihazırda ESSI-LUX tarafından kontrol edilmekte olan MERVE OPTİK, işlem neticesinde Ali DEMİREL’in %(…..), Arif Mahmut DEMİREL’in %(…..) ve Ömer Fahrettin DEMİREL’in %(…..) pay sahipliği ile Demirel Ailesi’nin tek kontrolüne geçecektir. Dolayısıyla söz konusu işlemin, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır. İşlem taraflarının cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde öngörülen eşikleri aştığı bu nedenle bildirime konu işlemin izne tabi bir devralma olduğu görülmektedir.

(60) MERVE OPTİK, güneş gözlüğü ve optik gözlük çerçevelerinin toptan dağıtımını yapmaktadır. Demirel Ailesi ise MERVE OPTİK’in faaliyet gösterdiği pazarlarda veya bu pazarlarla dikey ilişki halinde olan herhangi bir pazarda faaliyet göstermediğinden, işlem neticesinde tarafların faaliyetlerinin yatay ve dikey anlamda örtüşmediği söylenebilecektir.

(61) Bununla birlikte, DEMİREL Ailesi’nin kontrol ettiği MERVE CAM, markalı oftalmik lenslerin toptan satışı işiyle iştigal etmektedir. Dolayısıyla elden çıkarılacak olan MERVE OPTİK’in faaliyet gösterdiği pazarlar da dikkate alındığında, işlem sonrasında MERVE Grubu’nun yakın ilişkili komşu pazarlarda faaliyet göstereceği anlaşılmaktadır. Zira güneş gözlüğü, optik gözlük çerçevesi ve lenslerin toptan satışları aynı alıcılara (optikçilere) yapılmakta olup bunlar nihai tüketici tercihleri bakımından tamamlayıcı ürünler sayılabilecektir. Sözü edilen durumda, rekabet karşıtı etkilerin ortaya çıkabilmesi potansiyelinin, yatay ve dikey örtüşme senaryolarında olanla karşılaştırdığında çok daha düşük olduğu kuşkusuzdur.

(62) Bildirim Formunda, ESSI-LUX birleşmesinin değerlendirilmesinde Kurulun benimsediği yaklaşımdan yola çıkılarak ve 2016-2018 yılları tahminlerine dayanılarak hedef teşebbüs olan MERVE OPTİK’in markalı güneş gözlüklerinin ve reçeteli optik gözlük çerçevelerinin toptan satışları pazarlarındaki payları hesaplanmıştır. ESSILOR LUXOTTICA’nın da faal olduğu bu pazarlarda söz konusu teşebbüslerin 2018 yılı paylarını gösteren tablolara aşağıda yer verilmektedir. 4

Tablo 8- MERVE OPTİK’in Elden Çıkarılması Sonrası Markalı Güneş Gözlüklerinin Toptan Satışı Pazarında Paylar (%)

2018

Adet Değer (TL) Adet (%) Değer (%)

ESSI-LUX (…..) (…..) (…..) (…..)

MERVE OPTİK (…..) (…..) (…..) (…..)

Toplam Pazar (…..) (…..) 100,0 100,0 Kaynak: 18.10.2019 tarih ve 7054 sayılı yazı.

4 Bahsi geçen tabloların 01.10.2018 tarih ve 18-36/585-286 sayılı Kurul Kararı ile Euromonitor verilerinden yararlanılarak hazırlandığı ve ESSI-LUX’un en iyi tahminlerini yansıttığı ifade edilmiştir.

Tablo 9- MERVE OPTİK’in Elden Çıkarılması Sonrası Markalı Reçeteli Optik Gözlük Çerçevelerinin Toptan Satışı Pazarında Paylar (%)

2018

Adet Değer (TL) Adet (%) Değer (%)

ESSI-LUX (…..) (…..) (…..) (…..)

MERVE OPTİK (…..) (…..) (…..) (…..)

Toplam Pazar (…..) (…..) 100,0 100,0 Kaynak: 18.10.2019 tarih ve 7054 sayılı yazı.

(63) Markalı güneş gözlüklerinin toptan satışı pazarında değer (TL) bazında paylara 2016- 2018 döneminde bakıldığında, ESSILOR LUXOTTICA’nın payının sırasıyla %(…..), %(…..) ve %(…..) şeklinde istikrarlı bir artış eğiliminde olduğu görülmektedir. Aynı pazarda ve aynı dönemde MERVE OPTİK’in ilgili değerleri ise %(…..), %(…..) ve %(…..)olarak gerçekleşmiştir. 15.11.2019 tarihli cevabi yazıda, aynı pazarda yakın rakip konumunda olan Opmar Optik, Turkuaz Optik, Marchon Türkiye/Enternasyonel Gözlük ve Safilo Optik’in paylarının %(…..)aralığında olduğunun tahmin edildiği belirtilmektedir.

(64) Markalı reçeteli optik gözlük çerçevelerinin toptan satışı pazarında değer (TL) bazında paylara 2016-2018 döneminde bakıldığında ise, ESSILOR LUXOTTICA’nın payının sırasıyla %(…..), %(…..) ve %(…..) olarak hesaplandığı görülmektedir. Aynı pazarda ve aynı dönemde MERVE OPTİK’in ilgili değerleri ise %(…..), %(…..) ve %(…..) şeklinde kademeli olarak artmıştır. 15.11.2019 tarihli cevabi yazıda, aynı pazarda yakın rakip konumunda olan Safilo Optik, Venüs Optik ve Mercan Optik’in payları %(…..)aralığında gösterilmiştir.

(65) Bildirim Formunda, MERVE OPTİK’in faal olmadığı oftalmik lenslerin toptan satışı pazarında MERVE CAM’ın ve ESSILOR LUXOTTICA’nın tahmini paylarına da yer verilmiştir. Buna göre, 2016-2018 yıllarında MERVE CAM’ın payları sırasıyla %(…..), %(…..) ve %(…..); ESSILOR LUXOTTICA’nın payları ise sırasıyla %(…..), %(…..) ve %(…..) olmuştur. 15.11.2019 tarihli cevabi yazıda, aynı pazarda yakın rakip konumunda olan Beta Optik’in payı %(…..) aralığında, Opakay Optik’in payı %(…..) aralığında ve Hoya Türkiye’nin payı ise yaklaşık %(…..) olarak gösterilmiştir.

(66) Tablo 8 ve Tablo 9’dan görüldüğü üzere, MERVE OPTİK elden çıkarıldıktan sonra pazarda en güçlü ikinci oyuncu olarak ESSI - LUX’un rakibi olacaktır. Bildirilen işlem herhangi bir pazarda rakip sayı sını azaltmayacağı ve yoğunlaşmayı artırmayacağı gibi MERVE OPTİK ve MERVE CAM’dan oluşan MERVE Grubu, tıpkı birleşmiş teşebbüs gibi daha geniş ve güçlü bir ürün yelpazesiyle ESSI - LUX karşısında daha ciddi bir rakip konumuna gelecektir. Daha açık bir ifade yle, markalı güneş gözlüklerinin, markalı reçeteli optik gözlük çerçevelerinin ve oftalmik lenslerin toptan satışı pazarlarında - 2018 yılı verilerine göre ve TL bazında - %(…..), %(…..) ve %(…..) paylar ile lider konumda olacak ESSILOR LUXOTTICA’nın en cidd i rakibi, işlem sonrasındaki yeni durumda %(…..), %(…..) ve %(…..) paylar ile MERVE Grubu olacaktır. Dolayısıyla bildirilen işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında herhangi bir rekabet sorununa yol açmayacağı kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

(67) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

- Bildirim konusu işlemin, 01.10.2018 tarih ve 18 - 36/585 - 286 sayılı Kurul kararı ile

verilen koşullu izin kapsamında sunulan taahhütlere uygun olduğuna,

- Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak

çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve

Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine,

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı

yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.