İçeriğe geç
Tüm kararlar

Rekabet Kurulu Kararı

Rekabet Kurulunun 21.03.2024 tarihli ve 24-14/291-M sayılı kararı uyarınca Frito Lay Gıda San. ve Tic.

Diğer26-30/890-377Karar tarihi: 20.08.2026Yayımlanma tarihi: 16.11.2026

Rekabet Kurulunun 21.03.2024 tarihli ve 24-14/291-M sayılı kararı uyarınca Frito Lay Gıda San. ve Tic. AŞ hakkında yürütülen ve 13.02.2025 tarihli ve 25-06/152-78 sayılı nihai karar ile tamamlanan soruşturma kapsamında, nihai kararın sonuç kısmının IV.3. numaralı maddesinde düzenlenen stant tedbirlerinin gözden geçirilmesi ve geleneksel kanal satış noktalarında en fazla bir stant ve bir ek teşhir ünitesi bulundurma zorunluluğu bakımından istisna tanınması talebi.

Karar bilgileri

Karar sayısı
26-30/890-377
Karar tarihi
20.08.2026
Yayımlanma tarihi
16.11.2026
Karar türü
Diğer

Karar metni

8 sayfa · 23.358 karakter

Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.

Resmî kararı Rekabet Kurumu'nda görüntüle

Sayfa 1

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: 2023-2-059

Karar Sayısı: 26-30/890-377

Karar Tarihi: 20.08.2026

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Rıdvan DURAN,

Ayşe USLU CEVLEK

B. RAPORTÖRLER: Osman Can AYDOĞDU, Mert SÖNMEZ, Merve GÖZÜKATI

KOLDEMİR, Ömer VATANSEVER, Ayşe CİRİT TEMEL, Burcu

SÖNMEZ

C. İLGİLİ

TARAFLAR: - Frito Lay Gıda San. ve Tic. AŞ

Temsilcileri: Av. İlmutluhan SELÇUK, Av. Artun ATAK ve Av.

Ayça Dilara AKSONGUR

Ebulula Mardin Cad. No:57 Beşiktaş/İSTANBUL

(1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 21.03.2024 tarihli ve 24-14/291-M sayılı kararı uyarınca Frito Lay Gıda San. ve Tic. AŞ hakkında yürütülen ve 13.02.2025 tarihli ve 25-06/152-78 sayılı nihai karar ile tamamlanan soruşturma kapsamında, nihai kararın sonuç kısmının IV.3. numaralı maddesinde düzenlenen stant tedbirlerinin gözden geçirilmesi ve geleneksel kanal satış noktalarında en fazla bir stant ve bir ek teşhir ünitesi bulundurma zorunluluğu bakımından istisna tanınması talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulu (Kurul)’nun 21.03.2024 tarihli ve 24-14/291-M sayılı kararı ile Frito Lay Gıda San. ve Tic. AŞ (FRITO LAY) hakkında, teşebbüsün “perakende satış noktalarında rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal edip etmediğinin tespiti” konusu üzerine yürütülen soruşturma, Kurulun 13.02.2025 tarihli ve 25-06/152-78 sayılı kararıyla (Nihai Karar) sonuçlandırılmıştır.

(3) Nihai Karar ile;

I. Frito Lay Gıda San. ve Tic. AŞ’nin paketlenmiş cips pazarında geleneksel kanal

perakende satış noktalarında münhasırlık uygulamak suretiyle rekabeti

kısıtlayarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini

ihlal ettiğine,

II. 04.05.2004 tarihli ve 04-32/377-95 sayılı Rekabet Kurulu kararı ile teşebbüsün

pazardaki nihai satış noktalarında gerek yazılı sözleşmelerle gerekse fiili olarak

uyguladığı münhasır satış sisteminin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup

Muafiyeti Tebliği’nde ve dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde belirlenen

şartları taşımadığının tespit edilmiş olması nedeniyle, Tebliğ’in 6. ve Kanun’un 13.

maddeleri gereğince teşebbüse tanınmış olan muafiyetin geri alınmasına ve bu

çerçevede bedava ürün veya çeşitli hediye verilmesi, iskonto veya indirim

yapılması gibi uygulamaların münhasırlık şartına bağlı olmadan ve fiili

münhasırlığa yol açmayacak şekilde uygulanması ve yazılı sözleşmelerdeki

münhasırlığa ilişkin hükümlerin değiştirilmesi gerektiğine hükmedildiği, FRITO

Sayfa 2

LAY’in satış noktaları ile doğrudan ve dolaylı münhasırlık uygulamaları

bakımından ilgili pazar ve eylemin etkileri dikkate alındığında mezkûr karardaki

değerlendirmeyi değiştirebilecek nitelikte bir gelişmenin mevcut olmadığı, bu

nedenle anılan eylemlerin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında

düzenlenen muafiyetten yararlanamayacağına,

III. Bu nedenle, FRITO LAY’e anılan eylemleri nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 16.

maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası verilmesine, bu kapsamda

27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti

Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye

Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 4.

maddesi, 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (d) bendi, 6.

maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden takdiren

%(.....) oranında olmak üzere 1.365.467.533,01 TL idari para cezası verilmesine,

IV. 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ihlale son verilmesi ve

paketlenmiş cips pazarında etkin rekabetin tesis edilmesi bakımından aşağıdaki

hususlarda davranışsal tedbir uygulanmasına,

1. Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde uygulanmaya başlamak ve aşağıda belirtilen 2 numaralı bilgilendirme yükümlülüğü için öngörülen tarihte Rekabet Kuruluna tevsik edilmek üzere,

i. FRITO LAY ve/veya distribütörlerince paketlenmiş cips pazarında satışı

yapılan ürünler bakımından, geleneksel kanaldaki perakende satış

noktalarıyla yapılan ticaretin karşılığında standart satın alma işlemleri hariç

olmak üzere perakende satış noktalarına sağlanan her türlü indirim, ek

iskonto, taviz ve Dükkan Senin puanı isimleriyle adlandırılan ve/veya bunlara

benzer nitelikteki finansal fayda uygulamalarının sona erdirilmesine ve

ii. FRITO LAY’in uyguladığı çalışan prim sistemine perakende satış

noktalarında rakip ürünlerin bulunurluğu ve görünürlüğü bakımından

herhangi bir aksiyon alınmaması ve FRITO LAY ve/veya distribütör

çalışanlarının perakende satış noktaları yetkililerine yalnızca satışını

yaptıkları ürünler bakımından tavsiyelerde bulunabilecekleri yönünde bir ön

şart eklenmesi, bu kapsamda çalışanlara gerekli bilgilendirmelerin düzenli

olarak yapılması ve ön şartın takip edilmesi bakımından şirket içi gerekli

önlemlerin alınmasına,

2. İlki gerekçeli kararın tebliğinden itibaren altı ay içinde tamamlanıp Kurula tevsik edilmek, diğerleri ilgili yılın aynı ayına tekabül edecek şekilde iki yılda bir olacak biçimde gerçekleştirilmek ve toplamda beş adet olmak üzere, Rekabet Kurulunun FRITO LAY hakkında vermiş olduğu 04.05.2004 tarihli ve 04-32/377- 95 sayılı kararındaki hükümler de dikkate alınarak yukarıda uygulanması öngörülen davranışsal tedbirlerin etkinliğini artırabilmek ve paketlenmiş cips pazarındaki rekabet kurallarına uyumun sağlanması bakımından tamamlayıcı nitelikte olmak üzere, Rekabet Kurumunun ilgili Daire Başkanlığından onay alınarak hazırlanan bilgilendirme yazılarının teşebbüsün geleneksel kanal müşterilerine fiziki olarak teslim edilmesine,

3. Aşağıdaki yükümlülükler, net kapalı satış alanı 200 metrekarenin altındaki satış noktaları için geçerli olacak, düzenlemeler ürünlerin yerleştirildiği standın net sepet (raf) genişliği dikkate alınarak yapılacak ve stanttaki her bir sepet için istisnasız aynı şekilde uygulanacaktır:

Sayfa 3

- Stant dışında kalan kasa vb. kısımlar rakip ürünlere ayrılacak sepet alanı hesaplamalarında kullanılmayacaktır.

- Stantlarda rakip ürünlere ayrılacak sepet alanı, aynı dikey düzlem üzerinde, tüketici tarafından görünür olacak şekilde ayarlanacaktır. Ayrılacak sepet alanı, her bir sepette tek parça halinde, standın en sol ya da en sağ tarafında olacaktır.

- Bu doğrultuda,

i. Satış noktalarına Frito Lay tarafından en fazla bir stant yerleştirilebilecektir.

ii. Tek bir standın yanı sıra, bir satış noktasında askı veya benzeri diğer ek teşhir malzemeleri, yukarıdan aşağıya tek sıra ürün olacak şekilde en fazla bir adet olacaktır.

iii. Satış noktasında rakip bir üreticiye ait eni 80 cm’den büyük en az bir stant olmadığı durumlarda; satış noktasındaki Frito Lay standının sepet başına yatay 35 cm’den az olmamak üzere %30’luk kısmı, rakip ürünler için ayrılacaktır. Ayrılan bölüm bir seperatör ile bölünecek ve bu bölümdeki her sepette okunabilir şekilde; “Bu bölüm rakip cips ürünleri için ayrılmıştır” etiketi bulunacaktır. Herhangi bir sebeple rakip ürünlerin satış noktasında bulunmadığı/tükendiği durumlarda rakip ürünler için ayrılan bölüm Frito Lay ürünleri ile doldurulmayacaktır.

iv. İlgili satış noktasında Frito Lay haricinde ikinci bir teşebbüse ait stant olsa bile, satış noktasında kendine ait standı olmayan diğer rakip üreticiler için de, rakip üreticinin talebi halinde en geç bir hafta içerisinde, yukarıda belirtilen kriterler çerçevesinde, Frito Lay stantlarının sepet başına yatay 35 cm’den az olmamak üzere %30’luk kısmı, söz konusu rakip teşebbüslere açılacaktır.

v. Satış noktasında rakip ürün stantlarının bulunup bulunmadığına bakılmaksızın; farklı ürün gruplarının da yer aldığı PO1 veya adı ne olursa olsun benzeri tümleşik stantların, soruşturma konusu ürünlere ilişkin bölümünün aynı dikey düzlem üzerinde tüketici tarafından görünür %30’luk kısmı rakip ürünlere açılacak, rakip ürünlerin herhangi bir sebeple bulunmadığı durumlarda ilgili kısım boş bırakılacaktır. Yine aynı şekilde bu bölüm Frito Lay ürünlerinden bir seperatör ile ayrılacak ve ayrılan bölümdeki sepetlerde “Bu bölüm rakip cips ürünleri için ayrılmıştır.” etiketi bulunacaktır. vi. Tüm stantlar için geçerli olacak şekilde, rakip üreticiler, stant üzerinde yer alan marka/reklam alanlarının rakip ürünlerin ayrıldığı kısmına denk bölümüne, talep etmeleri halinde, standın bütünlüğünü bozmayacak şekilde, yapıştırabileceklerdir.

- Frito Lay, ya da Frito Lay bayileri/distribütörleri doğrudan veya dolaylı olarak

özellikle rakip ürünlere, rakip ürünlerin yerleşimine ya da rakip stantların satış

noktası içerisindeki konumuna ilişkin olarak, satış noktalarına herhangi bir

telkinde veya yönlendirmede bulunmayacaktır.

- Satış noktasının yukarıda yer verilen hususlara uymasını sağlamak için Frito

Lay gerekli her türlü tedbiri sözleşmesel olarak almakla yükümlüdür. Frito Lay

tarafından satış noktalarına, bayilerine/distribütörlerine işbu karar

kapsamındaki stant kullanım koşulları yazılı olarak bildirecektir.

Sayfa 4

- Yukarıda yer verilen ve yerine getirme tarihi ayrıca bildirilmeyen tüm

yükümlülükler gerekçeli kararın tebliğinden itibaren en geç 90 gün içerisinde

yerine getirilecek ve Kuruma tevsik edilecektir.

- Tevsik sonrasındaki süreçte, satış noktalarında yapılacak tüm stantlardaki

ölçü değişiklikleri; yapılan değişikliğin gerekçesi ile birlikte altı ayda bir

Kuruma raporlanacak ve ilk raporda tüm satış noktalarındaki stant

envanterine de yer verilecektir.

- Standa ilişkin düzenlemeler gerekçeli kararın tebliğinden iki sene sonra

gözden geçirilecek, pazarın daha rekabetçi olması adına ilave düzenlemeler

yapılabilecektir.

- İşbu karara konu dosya kapsamında incelenen konular Başkanlık tarafından

düzenli olarak takip edilecektir.

V. FRITO LAY’in dosya kapsamında incelenen diğer eylemleri ile 4054 sayılı

Kanun’un 4. ve/veya 6. maddelerinin ihlal edilmediğine

hükmedilmiştir.

(4) FRITO LAY’e Nihai Karar’ın bildirimi 13.02.2025 tarihli ve 107615 sayılı yazı ile yapılmıştır. Gerekçeli karar metni ise FRITO LAY’e 25.03.2025 tarihinde elektronik olarak tebliğ edilmiş ve Kurul kararında öngörülen tedbirler bakımından süre 30.03.2025 tarihinde başlamıştır. 1

(5) FRITO LAY tarafından gönderilen ve Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 18.04.2025 tarih ve 66689 sayı ile intikal eden yazıda; Nihai Karar’ın sonuç bölümünün IV.3. numaralı maddesinde düzenlenen ve özü itibarıyla geleneksel kanalda stantlara ve ek teşhir ekipmanına ilişkin olarak getirilen davranışsal tedbirlere (Stant Tedbirleri) uyumun sağlanabilmesi adına teşebbüsün hazırladığı uyum planı Kurulun takdirlerine sunulmuş, aynı zamanda anılan tedbirlerin yerine getirilmesi ve durumun tevsik edilmesi bakımından ek süre talep edilmiştir. İlgili başvuru üzerine hazırlanan 29.04.2025 tarihli ve 2023-2-059/BN-06 sayılı Bilgi Notu Kurulun 30.04.2025 tarihli toplantısında görüşülmüş;

- 13.02.2025 tarihli 25-06/152-78 sayılı Kurul kararında yer alan stantlara ilişkin

tedbirlere yönelik olarak Frito Lay Gıda San. ve Tic. AŞ tarafından geliştirilen

“Stant Tedbirlerine Uyum Aksiyonu”nun uygulanmasına yönelik taleplerin reddine,

- Stant dışı unsur olarak adlandırılan “kapı arkası askı stantlar”, “baston stant”,

“plastik askı” ve benzeri ek teşhir unsurlarının rekabeti sınırlayıcı nitelikte

değerlendirilmemesi ve bunlara yönelik bir sınırlama getirilmemesine yönelik

taleplerin reddine,

- Diğer yandan stant tedbirlerine uyum sürecinin tamamlanması adına Frito Lay

Gıda San. ve Tic. AŞ’ye ek süre verilmemesine

25-17/411-M sayı ile karar verilmiş ve karar teşebbüse bildirilmiştir.

(6) Akabinde FRITO LAY tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 11.06.2025 tarih, 69221 sayı ve 16.06.2025 tarih, 69342 sayı ile intikal eden dilekçelerde tüm tedbirler bakımından FRITO LAY’in mevcut aksiyonları Kurulun bilgisine arz edilmiş ve Stant Tedbirlerine uyum sağlanması bakımından altı ay ek süre talebinde bulunulmuştur. Bu

[1] Elektronik Tebligat Yönetmeliği’nin “Elektronik tebligatın hazırlanması ve muhataba ulaştırılması” başlıklı 9. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca elektronik yolla tebligatın, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapıldığı sayılmaktadır.

Sayfa 5

talep üzerine hazırlanan 19.06.2025 tarihli ve 2023 -2-059/BN-07 sayılı Bilgi Notu Kurulun 26.06.2025 tarihli toplantısında görüşülmüş ve Stant Tedbirlerine uyum sağlanması bakımından tayin edilen sürenin 29.09.2025 tarihine kadar uzatılmasına 25- 23/545-M sayı ile karar verilmiştir.

(7) FRITO LAY tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 29.09.2025 tarih ve 74062 sayı ile intikal eden dilekçede; Nihai Karar’ın sonuç kısmının IV.1. ve IV.2. numaralı maddelerinde düzenlenen tedbirlere ve yükümlülüklere (Bütçe Kullanım Tedbiri, Çalışan Prim Sistemi Tedbiri ve Bilgilendirme Yükümlülüğü) uyum gösterildiği tevsik edilmiş ve Nihai Karar’ın IV.3. numaralı maddesinde yer alan Stant Tedbirlerine ilişkin olarak tayin edilen sürenin 31.01.2026 tarihine kadar uzatılması talep edilmiştir. Bu bakımdan ilgili talep 02.10.2025 tarihli Kurul gündeminde görüşülmüş ve Stant Tedbirlerine uyum sağlanması bakımından tayin edilen sürenin 31.12.2025 tarihine kadar uzatılmasına 25- 37/886-M sayı ile karar verilmiştir.

(8) FRITO LAY tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 31.12.2025 tarih ve 78791 sayı ile intikal eden dilekçe üzerine alınan 15.01.2026 tarihli ve 26-02/34-MB sayılı Kurul kararı ile Nihai Karar’ın sonuç kısmının IV.3. numaralı maddesinde düzenlenen tedbirlerin gereğinin yerine getirildiği ve tedbirlere uyum sağlandığı hususunda bilgi alınmıştır.

(9) Mevcut durumda FRITO LAY tarafından gönderilen ve 16.07.2026 tarih ve 87358 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden dilekçede Nihai Karar’ın IV.3. numaralı maddesinde düzenlenen Stant Tedbirlerinin geleneksel kanalda etkilerinin arz edilmesi ile tedbirlerin kategori büyümesi, inovasyon ve tüketici üzerindeki etkileri dikkate alınarak öncelikle küçük boy ürünlere dair ek teşhir kısıtlamasının, devamında ise tek stant sınırlamasının gözden geçirilmesi talep edilmiştir.

(10) Söz konusu talep üzerine hazırlanan 18.08.2026 tarihli ve 2023-2-059/BN-10 sayılı Bilgi Notu Kurul tarafından görüşülmüş ve karara bağlanmıştır.

(11) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda, FRITO LAY’in Stant Tedbirlerine yönelik gözden geçirme ve geleneksel kanal satış noktalarında en fazla bir stant ve bir ek teşhir ünitesi bulundurma zorunluluğu bakımından istisna tanınması talebinin, Nihai Karar’ın sonuç kısmının IV.3. numaralı maddesi altında yer alan “Standa ilişkin düzenlemeler gerekçeli kararın tebliğinden iki sene sonra gözden geçirilecek, pazarın daha rekabetçi olması adına ilave düzenlemeler yapılabilecektir.” hükmünden hareketle tedbirlerin kendiliğinden gözden geçirileceği 30.03.2027 tarihi itibarıyla daha kapsamlı veriler eşliğinde değerlendirilmesinin uygun olacağı ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(12) FRITO LAY tarafından sunulan dilekçede;

- Stant Tedbirleri bakımından genel olarak i) küçük boy ürünlere yönelik ek teşhir

kısıtlamasının kaldırılması/sınırlandırılması ile ii) tek stant sınırlamasının ölçülü

biçimde hafifletilmesinin talep edildiği,

- İlgili Kurul kararının temel amacının rakiplerin satış noktalarına erişimini ve ürün

bulunurluğunu artırmak olduğu, uygulama sonrasında bu amaca yönelik bazı

sonuçların gerçekleştiği, ancak aynı süreçte özellikle kategori büyümesi, tüketici

erişimi, ürün çeşitliliği ve satış noktalarının ticari performansı bakımından

öngörülmeyen bazı olumsuz etkilerin ortaya çıktığı, bu nedenle talep edilen

değişikliklerin, kararın rekabetçi kazanımlarını ortadan kaldırmayacak şekilde

sınırlı ve ölçülü revizyonlar niteliği arz ettiği,

Sayfa 6

- FRITO LAY aleyhine getirilen Stant Tedbirlerinin geleneksel kanalda önemli yapısal değişikliklere yol açtığı ve özellikle “tek stant/tek ek teşhir” yaklaşımının FRITO LAY açısından emsal kararlardan farklı ve daha ağır bir teşhir kısıtlamasına sebebiyet verdiği,

- İlgili Kurul kararının uygulanması sonucunda geleneksel kanal satış noktalarından, (.....) bin adedi küçük boy ürünlerin satışında önemli rol oynayan Katla & Kur (Drop&Go) ünitesi olmak üzere toplam (.....) bin teşhir ekipmanının geri toplandığı, cips teşhir imkânının kısıtlanması nedeniyle geleneksel kanalda 24 ürünün satıştan kaldırıldığı, bu çerçevede perforajlı koli ile teşhir amaçlı ürün teslimi uygulamasına da son verildiği, karar öncesinde FRITO LAY’in stantsız çalıştığı nokta sayısı yaklaşık (.....) iken, karar sonrasında bu sayının (.....) civarına yükseldiği, söz konusu değişikliklerin özellikle düşük fiyatlı ve yüksek sirkülasyonlu ürünlerde tüketici erişimini azalttığı,

- Geleneksel kanalda FRITO LAY’in pazar payının 2025 yılının Nisan ayında %(.....) olduğu, Stant Tedbirlerinin etkisiyle 2026 yılının Nisan ayında ise pazar payının %(.....)’a düştüğü, [2] aynı tarihler dikkate alındığında Doğuş Çay ve Gıda Maddeleri Üretim Pazarlama İthalat İhracat AŞ (DOĞUŞ)’nin pazar payının %(.....)’den %(.....)’e ve Gold Harvest Kuruyemiş AŞ (GOLD HARVEST)’nin pazar payının ise %(.....)’ten %(.....)’a çıktığı, dolayısıyla FRITO LAY’in pazar payının önemli ölçüde gerilediği, buna karşılık rakiplerin pazar paylarını artırdıkları,

- Geleneksel kanalda 2025 yılı ile 2026 yılının ilk dört ayındaki NIELSEN verilerinden hareketle sayısal bulunurluk oranlarına bakıldığında ise; FRITO LAY’in bulunurluk oranının %(.....) ile sabit kaldığı, ancak DOĞUŞ’un %(.....)’ten %(.....)’e ve GOLD HARVEST’ın %(.....)’dan %(.....)’a yükseldiği, yaklaşık 120 bin satış noktasının bulunduğu düşünüldüğünde rakiplerin bulunurluk oranlarını artırmalarına rağmen hâlen birçok satış noktasında mevcut olmadıkları,

- DOĞUŞ’un sayısal bulunurluk oranını önemli ölçüde artırmasına karşın, stant sayısının sınırlı kaldığı, FRITO LAY verilerine göre 2026 yılının Mart ayında rakibin 80 cm üzeri yaklaşık (.....) adet ve 80 cm altı yaklaşık (.....) adet olmak üzere toplamda yaklaşık (.....) bin standının mevcut olduğu, tüm geleneksel kanal satış noktaları düşünüldüğünde DOĞUŞ’un yaklaşık 80 bin noktanın tamamında kendi standını kurmadığı ve önemli ölçüde FRITO LAY’in mevcut stantlarından veya noktaya ait raflardan yararlandığı, dolayısıyla en yakın rakibin stant sayısını artırmak bakımından motivasyonunun bulunmadığı,

- Stant Tedbirlerinin yalnızca FRITO LAY’in pazar payını etkilemediği, aynı zamanda geleneksel kanal cips kategorisinin genel olarak küçülmesine neden olduğu, bu kapsamda NIELSEN verilerine göre, 2026 Nisan ayı sonu itibarıyla son 12 aylık dönem tonajı (2025 Mayıs - 2026 Nisan) ile 2025 yılı Nisan ayı son 12 aylık dönem (2024 Mayıs - 2025 Nisan) tonajı karşılaştırıldığında geleneksel kanalın %4,2 daraldığı, buna karşılık organize kanalın aynı dönemde %5,4 büyüdüğü, böylece iki kanal arasındaki büyüme farkının yaklaşık 10 puan olduğu,

- Aynı dönemde geleneksel kanalda teşebbüs bazında yaşanan satış miktarı (ton) değişikliklerinin aşağıdaki tabloda yer aldığı, ilaveten büyüme eğiliminde olan geleneksel satış kanalının tedbir kararıyla küçüldüğü, buna karşın organize kanalın büyüme eğilimini devam ettirdiği, söz konusu durumun aşağıdaki tabloda gösterildiği,

Nielsen Araştırma Hizmetleri Ltd. Şti. (NIELSEN) verileri

Sayfa 7

2024 Mayıs - 2025 Nisan 2025 Mayıs - 2026 Nisan Değişim (%)

FRITO LAY (.....) (.....) -12,7

DOĞUŞ(.....)(.....)+45,4
DİĞER(.....)(.....)+21,4
Toplam(.....)(.....)-4,2

- Ek teşhir kısıtlamasının küçük boy kategorisinde önemli oranda daralma yarattığı,

NIELSEN verilerine göre small, x-small ve xx-small olarak sınıflandırılan ürünlerin

özellikle düşük fiyatlı ürünlerden oluştuğu ve bu ürünlerin öğrenciler, düşük bütçeli

tüketiciler ve fiyat hassasiyeti yüksek tüketiciler bakımından önem arz ettiği, bu

ürünlerin görünürlüğünün azalmasının söz konusu tüketicilerin kategoriye erişimini

olumsuz etkilediği, küçük boy ürünlerdeki satış miktarı (ton) değişimini gösteren

verilere aşağıdaki tabloda yer verildiği

Küçük Boy Ürünler 2024 Mayıs - 2025 Nisan 2025 Mayıs - 2026 Nisan Değişim (%)

Geleneksel Kanal (.....) (.....) -37,2

FRITOLAY (.....) (.....) -42,8 ifade edilmiştir.

(13) Bu çerçevede FRITO LAY tarafından ilk olarak, küçük boy ürünlerdeki tonaj kaybı, ürün çeşitliliğinin zayıflaması, tüketici erişiminin ve satış noktalarının ciro potansiyelinin azalması ile kategori büyümesinin yavaşlaması gerekçeleriyle, 200 m [2]’nin altındaki satış noktalarında, 50 gramdan hafif ürünler için taban genişliği 30 cm x 40 cm’yi aşmayacak azami altı kutulu üniteler için ek teşhir imkânı tanınması talep edilmektedir. İkinci olarak ise hem FRITO LAY’in hem de rakiplerinin toplam teşhir alanının artırılmasına katkı vereceği gerekçesiyle, FRITO LAY ile ticaret yapan geleneksel kanal satış noktalarının %20’sini aşmamak, her hâlükârda toplam 20 bin nokta ile sınırlı olmak ve stant paylaşım kurallarına riayet etmek üzere genişliği 120 cm’i aşmayacak ikinci bir stant bulundurulması istenmektedir.

(14) Nihai Karar’ın sonuç kısmının IV.3. numaralı maddesi altında;

- Geleneksel kanal satış noktalarında birden çok stant ve ek teşhir ekipmanı

bulundurmama,

- Bulundurulan stantların %30’unun (35 cm’den az olmamak kaydıyla) seperatör

yardımı ile rakiplerin kullanımına açılması,

- Rakiplerin kullanımına açılan kısmın görsel ile belirginleştirilmesi,

- Rakiplerin kullanımına açılan kısma yalnızca rakip ürünlerin yerleştirilmesi, eğer

rakip ürün yok ise bu kısmın boş bırakılması,

- Rakip ürünlerin yerleşimine ilişkin olarak satış noktalarına herhangi bir

yönlendirmede bulunulmaması ile

- Satış noktalarınca bu tedbirlere uyum gösterilmesine yönelik olarak her türlü

sözleşmesel önlemin alınması ve satış noktalarının bilgilendirilmesi

şeklindeki Stant Tedbirleri düzenlenmiştir.

(15) Nihai Karar’ın IV.3. numaralı maddesi altında ayrıca ilgili tedbirlerin gözden geçirilmesine yönelik bir hüküm mevcuttur. “Standa ilişkin düzenlemeler gerekçeli kararın tebliğinden iki sene sonra gözden geçirilecek, pazarın daha rekabetçi olması adına ilave düzenlemeler yapılabilecektir.” lafzıyla Nihai Karar’da yer bulan ilgili hükümden hareketle, Kurulun gerekçeli kararın tebliğinden iki sene sonra kendiliğinden söz konusu tedbirlerin etkinliğinin gözetileceğini düzenlediği anlaşılmaktadır. Nihai Karar’ın gerekçeli metninin tebliğ tarihi 30.03.2025 olup buna göre 30.03.2027 tarihinde

Sayfa 8

ilgili tedbirlerin gözden geçirileceği bilinmektedir. Bu çerçevede, söz konusu talebin anılan gözden geçirme tarihinde, daha kapsamlı veriler eşliğinde değerlendirilmesinin uygun olacağı değerlendirilmiştir.

(16) Netice itibarıyla FRITO LAY hakkında yürütülen ve 13.02.2025 tarihli ve 25-06/152-78 sayılı nihai karar ile tamamlanan soruşturma kapsamında, nihai kararın sonuç kısmının IV.3. numaralı maddesinde düzenlenen stant tedbirlerinin gözden geçirilmesi ve geleneksel kanal satış noktalarında en fazla bir stant ve bir ek teşhir ünitesi bulundurma zorunluluğu bakımından istisna tanınması talebinin reddedilmesi gerekmektedir.

I. SONUÇ

(17) Yapılan görüşmeler sonucunda, Frito Lay Gıda San. ve Tic. AŞ hakkında yürütülen ve 13.02.2025 tarihli ve 25-06/152-78 sayılı nihai karar ile tamamlanan soruşturma kapsamında, nihai kararın sonuç kısmının IV.3. numaralı maddesinde düzenlenen stant tedbirlerinin gözden geçirilmesi ve geleneksel kanal satış noktalarında en fazla bir stant ve bir ek teşhir ünitesi bulundurma zorunluluğu bakımından istisna tanınması talebinin reddine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.

Atıf zinciri

Bu kararın işiniz için ne anlama geldiğini konuşalım

Rekabet hukuku uyumu, soruşturmalar ve birleşme-devralma süreçlerinde uçtan uca destek veriyoruz.