Rekabet Kurulunun 13.07.2023 tarihli ve 23-31/596-M sayılı kararı uyarınca güç transformatörü sektöründe…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER : Ahmet YALÇIN, Emre KARA, Hasan Yıldıray KARAYEL,

Bilge EMİNOĞLU, Fatih KARADAĞ, Şüheda CENGİZ,

Dilan FİDANER, Muhammed Enes DOĞAN

C. İLGİLİ TARAF: - Beta Enerji ve Teknoloji AŞ

Acıdere OSB Mahallesi Çanakkale Caddesi No:11

Sarıçam/ADANA

(1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 13.07.2023 tarihli ve 23-31/596-M sayılı kararı uyarınca güç transformatörü sektöründe faaliyet gösteren bazı teşebbüsler hakkında yürütülen soruşturma kapsamında, 27.07.2023 tarihinde Beta Enerji ve Teknoloji AŞ’de gerçekleştirilen yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 13.07.2023 tarihli ve 23-31/596- M sayılı kararıyla yürütülen soruşturma kapsamında 27.07.2023 tarihinde Beta Enerji ve Teknoloji AŞ’de (BETA) yapılmak istenen yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması üzerine hazırlanan 04.09.2023 tarih ve 2023-2-001/BN- 01 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle, 27.07.2023 tarihinde yerinde inceleme yapılmak istenen BETA’nın yerinde incelemeyi zorlaştırdığı ve engellediği, bu nedenle anılan teşebbüse 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 16. maddesinin birinci fıkrası uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

G. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK

G.1. Yaşanan Gelişmelerin Özeti

(4) Kurulun 13.07.2023 tarihli ve 23-31/596-M sayılı sayılı kararı uyarınca yerinde inceleme yapmak üzere soruşturma kapsamında, 27.07.2023 tarihinde görevli meslek personeli tarafından transformatör üretimi ve satışı alanında faaliyet gösteren BETA’ya gidilmiş ve yerinde inceleme ekibi tarafından yetki belgesi ile Rekabet Kurumu kimlik kartları ibraz edilmiştir. Yürütülmekte olan soruşturma hakkındaki bilgilere ek olarak 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinin raportörlere verdiği yetkiler, aynı Kanun’un 16. ve 17. maddesinde düzenlenen idari para cezaları ve yerinde inceleme usulü hakkında teşebbüs yetkililerinin bilgi edinmesi sağlanmıştır.

(5) Görevli meslek personeli tarafından teşebbüsün organizasyon şeması talep edilerek bilgisayarlarında/mobil cihazlarında inceleme yapılması gerektiği değerlendirilen şirket çalışanları görevli meslek personeli tarafından tespit edilmiştir. Bu tespitler neticesinde, inceleme yapılmasına karar verilen ve teşebbüste hazır bulunan BETA

Genel Müdürü (.....)’ın, BETA Yurt İçi Satış Uzman Yardımcısı (.....)’ın ve BETA Kurumsal Satış Yöneticisi (.....)’nın e-posta hesaplarında ve mobil cihazlarında, BETA Yurt Dışı Satın Alma Uzmanı (.....)’in ise sadece mobil cihazında inceleme gerçekleştirilmiştir. Ayrıca yerinde incelemeye başlanılan saat itibarıyla teşebbüs merkezinde olmadığı anlaşılan BETA Yönetim Kurulu Üyeleri (.....) ve (.....) incelenmek üzere teşebbüs merkezine davet edilmiştir. BETA Yönetim Kurulu Üyesi (.....) teşebbüs merkezine gelmiş bu kapsamda anılan kişinin mobil cihazında da inceleme gerçekleştirilmiştir.

(6) Teşebbüsün transformatör ihalelerinden sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi (.....)’nun ise Ankara’dan Adana’ya gelmek üzere yolda olduğu, saat 14.00’te teşebbüste bulunabileceği şirket yetkilileri tarafından belirtilmiştir. (.....)’nun Adana’ya ulaşır ulaşmaz teşebbüs merkezine geleceğinin öğrenilmesinin akabinde, teşebbüste hazır bulunan çalışanların mobil cihazlarında ve e-posta hesaplarında inceleme yapılmaya başlanmıştır.

(7) Teşebbüste hazır bulunan ve inceleme yapılmasına karar verilen çalışanların mobil cihazlarında ve e-posta hesaplarında yapılan incelemeler devam ederken Yönetim Kurulu Üyesi (.....)’nun durumu teşebbüs yetkililerine birçok kez sorulmuş, inceleme süresince teşebbüs yetkilileri tarafından Yönetim Kurulu Üyesi (.....) telefonla defalarca aranmış ancak kendisine ulaşılamamıştır. Konuya ilişkin olarak Yönetim Kurulu Üyesi (.....) tarafından Yönetim Kurulu Üyesi (.....)’nun bir konuda ifade vermek üzere Adana Emniyet Müdürlüğüne gittiği bildirilmiştir.

(8) Yönetim Kurulu Üyesi (.....) ile iletişim kurulamaması üzerine, yerinde inceleme ekibi tarafından Yönetim Kurulu Üyesi (.....)’nun e-posta adresine, e-posta sunucusundan erişim talep edilmiş ancak teşebbüs yetkilileri tarafından, kişinin kendisinden habersiz bir şekilde e-posta adresine erişim sağlanmasının Kişisel Verileri Koruma Kanunu (KVKK) kapsamında hukuka aykırı olduğu beyan edilerek söz konusu talep reddedilmiştir. Yaşanan gelişmeler üzerine, yerinde inceleme ekibi tarafından, söz konusu durumun yerinde incelemenin engellenmesi olarak değerlendirilebileceği teşebbüs yetkililerine bildirilmiştir.

(9) Görevli meslek personeli, saat 18.00’e kadar Yönetim Kurulu Üyesi (.....)’nu teşebbüs merkezinde beklemiş ancak kişinin teşebbüse gelmemesi sebebiyle (.....)’nun mobil cihazında ve bilgisayarında inceleme yapılamamıştır.

(10) BETA Genel Müdürü (.....) tarafından bahse konu olaya ilişkin olarak, BETA Yönetim Kurulu Üyesi (.....)’nun inceleme esnasında Ankara’dan Adana’ya gelmek üzere yolda olduğu ve gün içerisinde teşebbüste bulunabileceğinin ifade edildiği Yönetim Kurulu Üyesi (.....)’nun saat 14.00’te teşebbüste bulunabileceğine dair bir ifadenin kullanılmadığı belirtilmiştir.

G.2. Değerlendirme

(11) 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin ortaya çıkarılmasında kullanılan en önemli araçların başında aynı Kanun’un 15. maddesinde düzenlenen yerinde inceleme yetkisi gelmektedir. Bu yetkinin etkin bir şekilde kullanılması, verimli sonuçlar elde edilebilmesi bakımından büyük öneme sahiptir. Yerinde inceleme yetkisi kapsamında yerinde inceleme yapılmak istenen teşebbüsler görevli meslek personeline işyerlerinde geçici çalışma yeri sağlamak konusunda gerekli kolaylığı göstermek; yazılı veya sözlü istenilecek her türlü bilgiyi vermek; tüm evrak ve belgeleri sunmak, her türlü mal varlıklarına dair açıklamalarda bulunmakla yükümlüdürler.

(12) 4054 sayılı Kanun’un “Yerinde İnceleme” başlıklı 15. maddesi;

“Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli

gördüğü hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde

bulunabilir. Bu amaçla teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin:

a) (Değişik bent: 16.06.2020-7246/4. Md.) Defterlerini, fiziki ve elektronik

ortam ile bilişim sistemlerinde tutulan her türlü verilerini ve belgelerini

inceleyebilir, bunların kopyalarını ve fiziki örneklerini alabilir,

b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir,

c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler

yapabilir.

İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır. Uzmanlar

incelemeye giderken yanlarında incelemenin konusunu, amacını ve yanlış

bilgi verilmesi halinde idarî para cezası uygulanacağını gösteren bir yetki

belgesi bulundururlar.

(Ek fıkra: 01.08.2003-4971/ 25. Md.) İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair

vasıtaların suretlerini vermekle yükümlüdür. Yerinde incelemenin

engellenmesi veya engellenme olasılığının bulunması durumunda sulh ceza

hakimi kararı ile yerinde inceleme yapılır.”

şeklinde düzenlenmiştir.

(13) 4054 sayılı Kanun’un “İdari Para Cezası” başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde “yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması”, teşebbüslere idari para cezası verilmesini gerektiren hallerden biri olarak sayılmıştır.

(14) BETA’da 27.07.2023 tarihinde saat 10.30’da başlayan yerinde incelemede özetle; öncelikle, görevli meslek personeli inceleme esnasında teşebbüste hazır bulunmayan transformatör ihalelerinden sorumlu BETA Yönetim Kurulu Üyesi (.....)’nu teşebbüs yetkilileri aracılığıyla şirket merkezine çağırmıştır. BETA Yönetim Kurulu Üyesi (.....)’nun incelemenin yapıldığı Adana’ya gelmek üzere yolda olduğunun, saat 14.00 civarında Adana’da olacağının ve kişinin Adana’ya gelir gelmez teşebbüs merkezine geleceğinin öğrenilmesinin akabinde teşebbüste hazır bulunan kişilerin mobil cihazlarında ve e-posta hesaplarında inceleme yapılmaya başlanmıştır. Teşebbüste hazır bulunan ve inceleme yapılmasına karar verilen çalışanların mobil cihazlarında ve e-posta hesaplarında gerçekleştirilen inceleme devam ederken Yönetim Kurulu Üyesi (.....)’nun durumu teşebbüs yetkililerine birçok kez sorulmuş, inceleme süresince teşebbüs yetkilileri tarafından Yönetim Kurulu Üyesi (.....) telefonla defalarca aranmış, ancak kişiye bir daha ulaşılamamıştır. Yönetim Kurulu Üyesi (.....)’na bir daha ulaşılamaması sebebiyle kişinin e-posta adresine e-posta sunucusundan erişim talep edilmiş ancak söz konusu talep KVKK kapsamında hukuka aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle, görevli meslek personelince bu durumun yerinde incelemenin engellenmesi olabileceği bildirilmesine rağmen reddedilmiştir. Görevli meslek personeli tarafından BETA Yönetim Kurulu Üyesi (.....)’nun 18.00’e kadar teşebbüs adresine gelmemesi sebebiyle kişinin mobil cihazında, bilgisayarında ve e-posta adresinde inceleme yapılamadan yerinde inceleme sonlandırılmıştır.

(15) Yaşanan gelişmelere ilişkin olarak BETA Genel Müdürü (.....) tarafından Yönetim Kurulu Üyesi (…..)’nun saat 14.00’te teşebbüste bulunabileceğine dair bir ifadenin kullanılmadığı belirtilmiştir. Yerinde inceleme ekibi tarafından BETA Yönetim Kurulu

Üyesi (.....)’nun teşebbüse davet edilmesi üzerine kişinin teşebbüs merkezine geleceğinin belirtilmesine rağmen teşebbüse gelmemesi ve teşebbüs yetkilileri tarafından KVKK’de yer alan düzenlemeler ileri sürülerek BETA Yönetim Kurulu Üyesi (.....) tarafından kullanılan e-posta adresinin e-posta sunucusu üzerinden yerinde inceleme ekibinin erişimine açılmaması eylemleri konuya ilişkin yerleşik Kurul içtihadı da göz önünde bulundurularak [1] yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması olarak değerlendirilmiştir.

(16) Bu bağlamda, BETA tarafından yerinde incelemede gerçekleştirilen eylemlerin yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması niteliğinde olduğu ve bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi çerçevesinde BETA’ya 2022 yılı gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında idarî para cezası verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

H. SONUÇ

(17) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Rekabet Kurulunun 13.07.2023 tarihli ve 23-31/596-M sayılı kararıyla yürütülmekte olan soruşturma kapsamında;

- 27.07.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemenin Beta Enerji ve Teknoloji AŞ

tarafından engellendiğine ve zorlaştırıldığına,

- Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi

uyarınca 2022 yılı gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında olmak üzere; Beta

Enerji ve Teknoloji AŞ’ye (…..) TL idari para cezası verilmesine

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

1 Örneğin, Kurulun 08.09.2022 tarihli, 22-41/560-224 sayılı ve 08.09.2022 tarihli, 22-41/573-234 sayılı kararları.