sahiptir. Global tohum üretimi pazarının %45’lik payı Asya-Pasifik ülkelerine aittir. Bu dilimin içinde Çin ve Hindistan, toplam yaklaşık %56’lık payları ile Asya’da lider konumundaki ülkelerdir. Sebze tohumu dış ticareti fazlası en fazla olan ülkelerin başında ise Hollanda, Fransa, ABD, Şili, İsrail ve Tayland gelmektedir [24].
(81) 2025 yılında 76,86 milyar ABD doları değerinde olan küresel tohum pazarı büyüklüğünün 2030 yılına kadar 99,94 milyar ABD dolarına ulaşması beklenmektedir. Tohum pazarında küresel ölçekte faaliyet gösteren önemli oyuncular; Almanya menşeili BAYER Global, ABD menşeili Corteva Agriscience Inc. (CORTEVA Inc.), Çin menşeili Syngenta Crop Protection AG (SYNGENTA Crop), Hollanda menşeili BASF SE (BASF), Fransa menşeili Limagrain Seeds (LIMAGRAIN), Almanya menşeili KWS Saat SE & Co. (KWS), Japonya menşeili Sakata Seed Corporation (SAKATA SEED), ABD menşeili AgReliant Genetics LLC, Danimarka menşeili DLF Seeds A/S ve Çin menşeili Yuan Longping High-tech Agriculture Co. Ltd.’dir [25]. 2022 yılı itibarıyla küresel tohum pazarının lider oyuncusu %17,05 pazar payı ile BAYER Global olmakla birlikte BASF, BAYER Global, CORTEVA Inc., LIMAGRAIN ve SYNGENTA Crop küresel tohum pazarında toplam %41,86’lık paya sahiptir [26].
(82) Modern tohum üretimi yüksek bir maddi yatırım gerektirmektedir. Uluslararası büyük tohum şirketleri de araştırma geliştirmeye ayırdıkları kaynağın %40’ını kârlılığı yüksek olduğu bilinen sebze tohumu üretimine ayırmaktadır [27]. Dünyada tüketilen sebze türlerinde önemli düzeyde çeşitlilik varken ticari sebze üretimi birkaç familyaya giren türde yoğunlaşmaktadır. Cucurbitaceae (kabakgiller [28]), Solanaceae (patlıcangiller [29]), Brassicaceae (turpgiller [30]), Allioidea e (soğangiller [31]) ve Apiaceae (maydanozgiller [32]) familyası türleri en çok üretilen türlerdir [33]. Benzer durum, sebze tohumu üretiminde de görülmektedir. Solanaceae grubu sebzeler ve bu grup içerisinde de domates, tohum üretiminin en fazla olduğu ve sürekli yeni çeşitlerin pazara sunulduğu başat türdür [34].
(83) Küresel sebze tohum pazarının büyüklüğü 2023 yılında 8,14 milyar ve 2024 yılında 8,69 milyar ABD doları iken, söz konusu pazar büyüklüğünün 2032 senesine kadar 15,03 milyar ABD dolarına yükselmesi beklenmektedir [35]. Sebze tohumları yüksek değerlilikte ve düşük hacimli olup bu tohumların küresel tohum satışlarındaki payı yaklaşık %17 olup mısır ve soya satışlarının ardından üçüncü sırada yer almaktadır. Bu veriye, bazı gelişmekte olan ülkelerdeki sebze tohumu talebinin %80’ine kadarının karşılandığı, bağımsız üreticileri ve üretici organizasyonları tarafından üretilen ve muhafaza edilen yerel nitelikteki tohum ticareti dâhil değildir. Gelişmiş ülkelerde tohumu koruyan (muhafaza eden)
[24] ISF, https://worldseed.org/, Erişim Tarihi: 23.09.2025
[25] https://www.kingsresearch.com/tr/seed-market-569, Erişim Tarihi: 23.09.2025
[26] https://www.mordorintelligence.com/industry-reports/seeds-industry, Erişim Tarihi: 23.09.2025
27 BALKAYA, A., ARIN, L. ve ark., (2024), Sebze Tohumu Üretimi ve Teknolojisinde Güncel ve Yenilikçi Uygulamalar, s.14
28 İki çeneklilerden, kabak, kavun, hıyar ve benzerlerini içine alan, geniş yapraklı, sürüngen ve sarılgan bir bitki familyası.
29 İki çeneklilerden, örnek bitkisi patlıcan olan, içine domates, biber, patates, tütün vb. bitkileri alan familya. 30 İki çeneklilerden, turp, hardal, lahana, karnabahar, kaşık otu vb. bitkileri içine alan geniş bir familya.
31 Soğan, pırasa, sarımsak vb. yumrulu bitkileri içine alan geniş bir familya.
32 Ayrı çanak yapraklı iki çeneklilerden, çiçekleri şemsiye biçiminde olan, anason, kereviz, maydanoz, kimyon vb. bitkileri içine alan bir familya.
[33] Gıda ve Tarım Örgütü (Food and Agriculture Organization- FAO), 2024
34 BALKAYA, A., ARIN, L. ve ark., (2024), Sebze Tohumu Üretimi ve Teknolojisinde Güncel ve Yenilikçi Uygulamalar, s.16
35 Vegetable Seed Market Reports (2024)