Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
B. RAPORTÖRLER: Zeynep ŞENGÖREN ÖZCAN, Metin DEMİRCİ, Musa ÇOKUR C. BİLDİRİMDE
BULUNAN: Mubadala Development Company P.J.S.C.
Temsilcisi: Av. H. Emre Önal
River Plaza, Büyükdere Cad. Bahar Sok. No: 13 Şişli/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: International Petroleum Investment Company P.J.S.C. ile Mubadala Development Company P.J.S.C. arasındaki birleşme işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 21.10.2016 tarih ve 6185 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 16.11.2016 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 17.11.2016 tarih ve 2016-1-67/Öİ sayılı Birleşme Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) İlgili bildirimle Mubadala Development Company P.J.S.C. (MUBADALA) ile International Petroleum Investment Company P.J.S.C. (IPIC) arasında gerçekleşecek olan birleşme işlemine izin verilmesi talep edilmiştir.
(5) Söz konusu devralma işlemi, IPIC ile MUBADALA arasında 4 Ekim 2016 tarihinde akdedilmiş olan Birleşme Sözleşmesi ile gerçekleştirilecektir. Birleşme Sözleşmesi ile kapanışta bu şirketleri devralmak amacıyla yeni kurulacak bir ana şirketin IPIC ve MUBADALA’yı devralarak her iki şirket için de doğrudan yatırım kararları alması planlanmaktadır.
(6) 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde “iki veya daha fazla teşebbüsün birleşmesi”ni birleşme ve devralma sayılan hallerden biri olarak saymıştır. Aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca, teşebbüsler üzerinde herhangi bir gerçek veya tüzel kişinin kontrolü bulunup bulunmadığına, hukuken yahut fiilen belirleyici etki uygulama olanağı sağlayan hakların, sözleşmelerin veya diğer araçların var olup olmadığı incelenerek karar verilmektedir. Bununla birlikte, teşebbüsteki çoğunluk hisselerinin hangi kişi veya kuruma ait olduğunun tespit edilmesi özellikle kamu işletmeleri bakımından gerçekleştirilen kontrol testinde tek başına yeterli görülmemektedir. Sadece çoğunluk hisselerinin sahipliğinin incelenmesi, kamu işletmelerinin sermayelerinin ve yönetim kurullarını belirleme yetkisinin nihai olarak devlete ait olması nedeniyle aynı ülke
Sayfa 2
16-41/663-297
hukukuna göre kurulmuş olan ve/veya faaliyet gösteren kamu işletmelerinin tamamının söz konusu devletin iktisadi bütünlüğü içerisinde tek teşebbüs olarak kabul edilmesine yol açacaktır. Bu noktada, rekabet hukuku doktrininde ve Rekabet Kurumu içtihatlarında teşebbüslerin sadece kamu sermayeli olmasının bu teşebbüslerin tek kontrol altında olmaları için tek başına yeterli olmadığı kabul edilmekte; teşebbüsün stratejik kararları ve olağan işleri üzerinde hukuken ve fiilen kimin belirleyici olduğunun somut olarak ortaya konulması gerekmektedir.
(7) Bu çerçevede Bildirim Formu’nda her ne kadar Abu Dabi Emirliği Hükümeti, IPIC ve MUBADALA hisselerinin tamamına sahip olsa da hükümetin söz konusu şirketler üzerinde Tebliğ çerçevesinde bir kontrolünün bulunmadığı, her iki şirketin de kararlarını hükümetten bağımsız bir şekilde hareket eden yetkili yönetim kurulları ve idari organları aracılığıyla aldığı belirtilmiştir. Ayrıca dosya mevcudundan, iki teşebbüsün de birbirinden farklı yasama işlemleriyle kurulduğu, kuruluşlarından bugüne kadar almış oldukları tüm stratejik kararların birbirlerinden bağımsız olarak alındığı, nihai pay sahibi Abu Dabi Hükümeti’nin her iki teşebbüsün de karar alma süreçlerine müdahil olmadığı, teşebbüslerin birbirlerinden bağımsız olarak faaliyet gösteren ayrı ve bağımsız kurul ve yönetim kadrolarına sahip oldukları anlaşılmıştır. Şirket yönetim kurulları iki üye haricinde farklı üyelerden oluşmakta, ayrıca şirketlerin üst yönetimlerinde görev alan kişiler arasında bir örtüşme bulunmamaktadır. İlaveten, şirketlerin herhangi bir iletişim ağı veya başka vasıtalarla birbirlerine erişim imkanı bulunmamakta ve bahse konu birleşme işlemi kapsamında da taraflar gizli ve rekabete hassas bilgileri birbirlerine ifşa etmemektedir. İşlem öncesi farklı kontrol altında bulunan bahse konu teşebbüsler, işlem sonrasında tek bir kontrol altında birleşeceklerdir. Bu açıklamalar çerçevesinde, bildirim konusu işlemin, iki teşebbüs arasında gerçekleşecek, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi anlamında bir birleşme işlemi olduğu anlaşılmıştır.
(8) Tarafların ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan ciro eşiklerini aştığından, işlem Rekabet Kurulu’ndan izin alınması gereken bir işlem niteliğindedir.
(9) Söz konusu işleme etkilenen pazarlar açısından bakıldığında, birleşme işlemine konu IPIC ve MUBADALA şirketlerinin faaliyetlerinin küresel ölçekte petrol ve doğal gaz üretimi ve araması pazarlarında kesiştiği ve küresel ölçekte bu pazarlarda şirketlerin toplam pazar paylarının %(…..)’in altında kaldığı anlaşılmıştır. Öte yandan, tarafların Türkiye’de faaliyette bulundukları şirketler de incelenmiştir. Buna göre; IPIC’in Türkiye pazarında (…..) ve (…..) vasıtasıyla polimer satışı ve satış sonrası hizmetleri ve (…..) vasıtasıyla da saf teraftalik asit ve saf izofalatik asit satışı pazarlarında faaliyette bulunduğu, buna karşın MUBADALA’nın ise (…..) ve (…..) şirketleri vasıtasıyla uçak gövde, motor ve komponentleri ile uçak gaz türbinleri için bakım onarım ve kontrol hizmetleri, (…..) ile çok amaçlı uydu hizmetleri, (…..) şirketi ile de boksit madenciliği, alüminyum rajinajı ve dökümü pazarlarında faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, birleşme işlemine taraf teşebbüslerin faaliyetlerinin Türkiye’de dikey ve yatay anlamda herhangi bir şekilde örtüşmediği görülmüştür.
(10) Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde söz konusu birleşme işleminin herhangi bir rekabetçi soruna yol açmayacağı kanaatine varılmıştır.
Sayfa 3
16-41/663-297
H. SONUÇ
(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.