İstanbul ilinde faaliyet gösteren motorlu taşıtlar sürücü kurslarının aralarında anlaşma yaparak kurs…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,

Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA,

Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK

B. RAPORTÖRLER : Mustafa Mehmet ÖZKARABÜBER, Bahar ERSOY

C. BAŞVURAN: Engin UCA

Atatürk Cad. 2. Çevre Sok. No:9 Kıraç Esenyurt/İstanbul

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILAN: - Ö. Fenerbahçe Sürücü Kursu

Bağcılar Cad. No:2 Haznedar/İstanbul

- Bostancı Sürücü Kursu

Ali Nihat Tarhan Cad. Şakirbey Sok. No:3/2 Ataşehir Kadıköy/ İstanbul

- Gelişim Sürücü Kursu

Halitağa Cad. No:12 Kadıköy/İstanbul

- Ö. Sefaköy Sürücü Kursu

Kemalpaşa Mah. Halkalı Cad. No:103 Kat 2 Küçükçekmece/ İstanbul

- Zeytinburnu Dikilitaş Sürücü Kursu

Telsiz Mah. 85 Sok. No:48 Kat:1 Dikilitaş Zeytinburnu/İstanbul

- Ö. Zeytinburnu Sürücü Kursu

Yenidoğan Mah. Şehit Komiser Günaydın Sok. No:146 Hanımeli İş Hanı Zeytinburnu/İstanbul

- Aydın Sarı Sürücü Kursu

Şirinevler Meydanı Toyak İş Merkezi Giriş Kat No:49 Şirinevler- Bahçelievler/İstanbul

- 34 Sürücü Kursu

İstiklal Cad. No:108 Galatasaray Lisesi K:6 Hüseyinağa M. Taksim Beyoğlu/İstanbul

- Ö. Şaşkınbakkal Sürücü Kursu

Bağdat Cad. Hacı Mavuk İş Merkezi No:357/8 Şaşkınbakkal Kadıköy/ İstanbul

- Çetinler Sürücü Kursu ve İş Makineleri Kursu

Demokrasi Meydanı, Balıkçılar Çarşısı Selamsız Cad. Bereket Han No:10/2 Üsküdar/İstanbul

- Atalay Sürücü Kursu

Rıhtım Cad. İzzettin Sok. No:1 Kadıköy/İstanbul

- Moda Sürücü Kursu

Bahariye Cad. No:25 B Blok K:3 Moda Kadıköy/İstanbul

- Olcay Sürücü Kursu

Gazi Osmanpaşa Cad. Arkın Sok. No:18 Güngören/İstanbul

- Ö. Ataköy Sürücü Kursu

Zeytinlik Mah. Ömer Naci Sok. No:4 K:2 Bakırköy/İstanbul

- Aktifsürüş Sürücü Kursu

Alemdağ Cad. No:124/3 Ümraniye/İstanbul

E. DOSYA KONUSU: İstanbul ilinde faaliyet gösteren motorlu taşıtlar sürücü kurslarının aralarında anlaşma yaparak kurs ücretlerini birlikte belirledikleri iddiası. F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle, İstanbul’da faaliyet gösteren sürücü kurslarının, kendi aralarında anlaşma yapmak suretiyle, kurs ücretlerini belirledikleri iddia edilmektedir. Başvuru sahibi, araştırmaları ve duyumları ile bu değerlendirmeye ulaştığını, ancak herhangi bir delili olmadığını da ifade etmektedir.

Bununla birlikte, başvuru sahibi, önaraştırma döneminde görüştüğü görevli raportöre, başvuruyu bir önceki ay yaptığı için konuyu tam olarak hatırlayamadığını, motosiklet ehliyeti için kurs almak istediğini, çeşitli sürücü kurslarından kendisi ve arkadaşlarının fiyat araştırması yaptığını, hangi sürücü kurslarından fiyat bilgisi aldıklarını hatırlamadığını, verilen fiyatı 600 TL olarak hatırladığını, daha düşük fiyat verilmeyince bu konuda rekabeti kısıtlayıcı bir fiyat anlaşmasının sürücü kursları arasında yapılmış olabileceğini düşündüğünü belirtmiştir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.06.2011 tarih ve 4515 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 15.07.2011 tarih ve 2011-4-188/İİ-11-258.KT sayılı İlk İnceleme Raporu, 03.08.2011 tarih ve 10-44 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 11-44/1008-M sayı ile karar verilmiştir.

İlgili karar uyarınca düzenlenen 14.09.2011 tarih ve 2011-4-188/ ÖA-11-192.MMÖ sayılı Önaraştırma Raporu 16.09.2011 tarih ve REK.0.18.00.00-110.02.02/446 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-48 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; başvuru konusu iddia ile ilgili olarak, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı, görüşüne yer verilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Pazar

I.1.1. İlgili Ürün Pazarı

2918 Karayolları Trafik Kanunu’nun 41/d maddesi uyarınca, sürücü adayları, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde motorlu taşıt kullanabilmek için, sürücü kurslarında eğitim almak ve eğitimden sonra düzenlenen sınavları başarı ile geçmek zorundadırlar. Sürücü ehliyeti almak isteyen bir kişi için, söz konusu sürücü kurslarında eğitim almak kanunen zorunlu olduğundan, kurslar tarafından verilen bu hizmetin herhangi bir ikamesi bulunmamaktadır. Bu çerçevede, ilgili ürün pazarı “sürücü adaylarına yönelik özel öğretim hizmetleri pazarı” olarak tespit edilmiştir.

I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Başvuru konusu uygulamanın İstanbul ilinde gerçekleşiyor olması nedeniyle, ilgili coğrafi pazar “İstanbul ili” olarak belirlenmiştir.

I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme

İstanbul ilinde 589 adet motorlu taşıt sürücü kursu bulunmaktadır. Bu sürücü kursları en çok B sınıfı ehliyet almaya yönelik öğretim vermektedirler. Diğer yandan, başvuru sahibi esas olarak, motosiklet (A2 sınıfı) ehliyeti almak amacıyla kurs talep etmektedir. Hâlihazırda B sınıfı ehliyet sahibi kişiler, A2 sınıfı ehliyet almak istediklerinde, almak zorunda oldukları kurs eğitiminin ilk yardım, yol bilgisi, vb. kısımlarından muaf tutulmakta olup, sürücü kursları bu kişilere yönelik daha düşük ücret talep edebilmektedirler.

Başvuruya yönelik olarak, önaraştırma sürecinde örnek fiyat bilgileri elde edilmiştir. Aşağıdaki tabloda, İstanbul ilinde bulunan bazı sürücü kurslarının, inceleme dönemi itibarıyla, A2 ve B sınıfı ehliyet kurs ücretleri ile B sınıfı ehliyet sahibi olup, fark dersleri alacaklara uyguladıkları kurs ücretlerine yer verilmiştir:

Tablo: İstanbul İli Sürücü Kursları A2, B ve B’den A2’ye Fark Kurs Ücretleri

Kurs Belge Tipi ve Ücreti (TL)

Kurs Adı Bölge

A2 B B'den A2'ye Fark

Dersi Alanlar

Makineleri Kursu

Ö. Ataköy Sürücü Kursu Bakırköy 271-273 451-453 231-233 Aktifsürüş Sürücü Kursu Ümraniye 270 370 230 *Tespit tarihinde, B sınıfı sertifika için kurs ücreti kampanyalı fiyatının 450 TL olduğu belirtilmektedir.

Tablo’dan, İstanbul ilinin farklı yerlerinde bulunan ve tabloda yer verilen sürücü kurslarının, başvuru sahibi tarafından belirtilen fiyatın (600 TL) oldukça altında seviyelerde ücret ilan ettikleri anlaşılmaktadır.

Buna ek olarak; genellikle, A2 sınıfı ehliyete yönelik kurs ücretlerinin, B sınıfı ehliyete yönelik kurs ücretlerinin altında kaldığı ve B sınıfı ehliyeti olanların aldığı A2 sınıfı fark dersleri için, A2 sınıfı ehliyet kursu ücretinden (250-400 TL arası), daha azının (200-350 TL arası) talep edildiği belirlenmiştir.

Bu ücretlerin altında ve üstünde fiyat belirleyen sürücü kursları da mevcuttur. Tablodan görüldüğü üzere, A2 sınıfı ehliyet için fiyatını 150 TL’ye düşürmüş bir kurs bulunmaktadır. Öte yandan, sürücü kurslarının, zaman zaman fiyat ve ödeme koşulları üzerinden kampanyalar yaptıkları da bilinmektedir.

Netice itibarıyla, başvuru konusuna ilişkin olarak, İstanbul ilindeki motorlu taşıtlar sürücü kursları hakkında, herhangi bir soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı, kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.