İş gücü pazarındaki dengeyi bozarak, emek talebi olan teşebbüslerin sayısını
azaltacağını ve dolayısıyla çalışanların pazarlık gücünü düşürerek çalışma şartlarını
ve ücretleri baskılayacağını,
Pazar yapısının oligopson hatta monopson niteliğe bürünmesine katkı
sağlayacağını,
İş gücü piyasasında emeğin satıcısı konumunda bulunan çalışanların çoğu durumda
toplu pazarlık güçlerinin olmayışı sebebiyle bu tip anlaşmaların emek için ödenen
ücreti düşüreceğini,
Teşebbüslerin emeğin marjinal ürün hasılatından sapan, rekabetçi olmayan ücretler
ödeme gücüne ulaşmasını sağlayacağını,
İşverenlerin pazarlık gücünü arttırmasıyla, ücret seviyesi ve üretkenlik arasındaki
bağı koparacağını,
Mobilitelerinin düşmesinin altında yatan sebebi anlayamayan çalışanları mevcut
işlerinde kalmaya sevk edeceğini, yeteneklerine uygun düşen bir teşebbüs
tarafından istihdam edilemeyen çalışanlar dolayısıyla piyasada etkinsizlik
doğacağını,
Emek girdisine ödenen ücret üzerindeki dolaylı etkisi nedeniyle, ücretlerin/çalışma
koşullarının tespit edilmesine yönelik dolaylı bir strateji olarak görülebileceğini,
Özlük haklarına etkisi sebebiyle emek arzını baskılayabileceğini ve çalışanların
kendilerine yatırım yapma güdüsünü azaltabileceğini,
Teşebbüsün eğitim masrafları vb. yatırımlarını koruması için zorunlu olmadığını, bu
gibi hususların çalışana getirilecek yükümlülükler gibi farklı mekanizmalarla da
sağlanabileceğini
ifade etmiştir.
(25) Anılan çalışmada ayrıca çalışan ayartmama anlaşmalarının alt pazarda doğuracağı etkilere de değinilmiştir. Bu kapsamda yapılan açıklamalarda:
İşverenlerin alıcı gücünün kullanılmasının emek arzını etkileyerek çıktıyı
düşürebileceği ve tüketici refahını azaltabileceği,
Alt pazara etkilerin anlaşma taraflarının alt pazardaki pazar gücüne bağlı olarak
değişebileceği,
Anlaşma sonucunda bir sabit maliyet olan çalışan giderlerinde doğan maliyet
düşüşünün son tüketiciye yansıtılmayacağı,
Ayartmama anlaşmaları sonucunda oluşan ücret düşüşlerinin uzun vadede çalışan
üretkenliğini düşüreceği,
Çalışan hareketliliğinin düşmesiyle alt pazarda fikirlerin yayıldığı ve inovasyona
dönük yapının bozulacağı,
Özellikle inovasyon için çalışan hareketliliğinin kritik olduğu sektörlerde çalışan
ayartmama anlaşmaları sonucunda ürün ve hizmetlerin kalitesinde ve çeşitliliğinde
düşüş olacağı
ifade edilmiştir.
(26) Bu anlaşmalar alt pazardaki danışıklı davranışların sürdürülebilmesi için uygun koşulları da sağlayabilmektedir. Böylece çıktı pazarında pazar paylaşımına ilişkin daha geniş bir kartelin aracı olabilmektedir. Kurulun Konteyner Şoförleri kararında [8] incelenen çalışanlara yönelik anlaşmanın çıktı pazarında kurulan bir kartelin parçası olduğu tespit edilmiştir.
8 Kurulun 02.01.2020 tarih ve 20-01/3-2 sayılı kararı.