Kayseri ilinde faaliyet gösteren bazı fırınların ekmeği maliyetinin altında fiyatla satmak suretiyle rekabeti…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı

KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat

ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER: Aytül TOKATLI, Didem ULUÇ

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: Kayseri Valiliği Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü

Gevhernesibe Mah. Tekin Sk. Kocasinan Belediye Sarayı A

Blok Kat:4 38010 Kocasinan/Kayseri

D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR:

Kayseri ilinde faaliyet gösteren bazı fırınlar

E. DOSYA KONUSU: Kayseri ilinde faaliyet gösteren bazı fırınların ekmeği maliyetinin altında fiyatla satmak suretiyle rekabeti kısıtladığı iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Kayseri ilinde faaliyet gösteren bazı fırınların ekmeği maliyetinin altında fiyatla sattığına ilişkin olarak………….. tarafından yapılmış bir başvuruya yer verilerek, durumun değerlendirilmesi talep edilmiştir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.2.2010 tarih ve 1612 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 25.2.2010 tarih, 2010-3-42/İİ-10-AT sayılı İlk İnceleme Raporu Rekabet Kurulu’nun 4.3.2010 tarih ve 10-21/276-M sayılı toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili kararlar uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 30.3.2010 tarih ve 2010-3-42/ÖA-10-AT sayılı Önaraştırma Raporu 2.4.2010 tarih ve REK.0.07.00.00-110/142 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-29 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda; ilgili pazarda hakim durumda bulunmayan teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında ihlalde bulunmalarının mümkün olmadığı, dolayısıyla şikayete yönelik olarak Kanunun 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.

10-29/430-159

50

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Pazar

I.1.1. İlgili Ürün Pazarı

Ekmek, ülkemizdeki tüketiciler tarafından en temel gıda maddesi olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle, ekmeğe olan talebin fiyat esnekliği çok düşüktür. Diğer bir deyişle ekmek, tüketiciler gözünde olmazsa olmaz bir ürün niteliğini haizdir. Bu çerçevede çeşitli ekmek türlerinin tüketici nazarında birbirini ikame edebilme derecesinin yüksek olması, ekmeğin temel gıda maddesi olması ve diğer gıda maddeleri ile ikame edilememesi gerçeğinden hareketle ilgili ürün pazarı “ekmek pazarı” olarak kabul edilmiştir.

I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Şikayete konu teşebbüsler, Kayseri ilinde faaliyet göstermektedir. Kayseri Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği yetkilisi ile Raportörlerce yapılan telefon görüşmesinde ilçelerdeki ekmek üretiminin talebi karşılaması dolayısıyla, merkezden ilçelere ekmek satışı yapılmadığı ifade edilmiş olmakla beraber, gerek ilçeler arasında gerekse ilçelerden merkeze ekmek girişi konusunda herhangi bir engel bulunmamaktadır. Önaraştırma sırasında edinilen bilgiler çerçevesinde şikayete konu iddianın değerlendirilmesi bakımından ilgili coğrafi pazar en dar olarak “Kayseri il merkezi”, en geniş olarak da “Kayseri ili” olarak tespit edilmiştir.

I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Şikayetin konusu, Kayseri ilinde faaliyet gösteren bazı fırınların düşük fiyat uygulamak suretiyle rekabeti kısıtladığıdır. Teşebbüslerin düşük fiyat uygulamaları, genel olarak 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında ele alınabilmektedir. 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde hâkim durum “Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü” şeklinde tanımlanmıştır. Anılan madde hükmü uyarınca, bir teşebbüsün 6. madde kapsamında yasaklanan davranışlarda bulunması, ancak ilgili teşebbüs ya da teşebbüslerin hakim durumda bulunmasıyla mümkündür.

Rekabet hukukunda hakim durum bakımından dikkate alınan birincil unsur pazar payları olup, genelde %40-50 oranındaki bir pazar payı, hakim durum eşiği olarak kabul edilmektedir. Kayseri Fırıncılar ve Uncular Odası ………………………………. ile yapılan telefon görüşmesinde, odaya kayıtlı olup Kayseri ilinde faaliyet gösteren 200 fırın bulunduğu ve bu fırınların hiçbirinin pazar payının %...’u geçmediği bilgisine ulaşılmış; fırınların listesini içeren bilgi Kurum kayıtlarına 29.3.2010 tarih, 2657 sayılı yazı ile intikal etmiştir. Kayseri Sanayi Odası………………………… ile yapılan telefon görüşmesinde ise odaya kayıtlı olan 16 fırın bulunduğu bilgisine ulaşılmış; fırın sayısı ve kapasitelerine ilişkin bilgi Kurum kayıtlarına 31.3.2010 tarih, 2777 sayılı yazı ile intikal etmiştir.

10-29/430-159

Kayseri Valiliği’ne gelen şikayetin konusu, maliyeti 38 kuruş olan ekmeğin 15 kuruşluk fiyatla maliyetinin altında satılmakta olduğudur. Söz konusu şikayet üzerine Kayseri Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü ekiplerince maliyetin altında satış yaptığı iddia edilen fırınlardan ikisi olan … Ekmek ve …………. Ekmek unvanlı fırınlarda denetim yapılmış olup, denetlemeye ilişkin tutanaklara şikayet ekinde yer verilmiştir. Denetleme neticesinde Kayseri Valiliği görevlilerince düzenlenen tutanaklarda, şikayete konu fırınların ekmeği 40-45 kuruştan sattığı bilgisi yer almaktadır. Ekmeğin maliyetinin 38 kuruş olduğunu ifade eden şikayet metni ile birlikte dikkate alındığında, şikayete konu fırınların ekmeği maliyetinin altında satmadığına ilişkin tespit bizzat Kayseri Valiliği bünyesindeki Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü tarafından da yapılmıştır.

110

Bu kapsamda, şikayete konu teşebbüslerin ekmeği maliyetinin altında sattıkları yönünde bir bilgiye ulaşılamamıştır. Kaldı ki şikayete konu fırınlar ekmeği maliyetinin altında satsa dahi söz konusu fırınların piyasada hakim durumda olacak seviyede pazar gücüne sahip olmadıkları Kayseri Fırıncılar ve Uncular Odası ile Kayseri Sanayi Odasından elde edilen bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Zira, Kayseri ilinde faaliyet gösteren ve kapasiteleri birbirine yakın olan çok sayıda fırın bulunmaktadır. Dolayısıyla konu hakkında rekabet hukuku kapsamında yapılacak bir işlem bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

Dosya konusu iddialara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.