Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Makine Mühendisleri Odası (TMMOB MMO) Karaman İl Temsilciliği üyesi…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı

KARAKELLE, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER : Murat AYBER , Burcu CAN

C. BAŞVURAN:…

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILANLAR: - Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Makine Mühendisleri

Odası Karaman İl Temsilciliği

Özel İdare İşhanı Kat: 1 No: 105 - Karaman

- Karaman ilinde Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Makine

Mühendisleri Odası’na bağlı olarak faaliyet gösteren makine

mühendisleri

E. DOSYA KONUSU : Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Makine Mühendisleri Odası (TMMOB MMO) Karaman İl Temsilciliği üyesi makine mühendislerinin aralarında anlaşmak suretiyle faaliyetlerini sıraya koydukları ve istenilen makine mühendisi ile çalışılmasını engelledikleri iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; TMMOB MMO Karaman İl Temsilciliği’nin üyelerinin anlaşarak faaliyetlerini sıraya koydukları ve hizmet talep edenlerin istedikleri makine mühendisi ile çalışılmalarını engelledikleri ileri sürülmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 1.3.2010 tarih ve 1814 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 16.3.2010 tarih ve 2010-4-50/İİ-10-AFK sayılı İlk İnceleme Raporu, 24.3.2010 tarih ve 10-26 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 10-26/356-M sayı ile karar verilmiştir.

İlgili karar uyarınca düzenlenen 10.5.2010 tarih ve 2010-4-50/ÖA-10-174.MA sayılı Önaraştırma Raporu aynı tarih ve REK.0.08.00.00-110/166 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-36 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da, başvuru konusu iddialara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Pazar

I.1.1. İlgili Ürün Pazarı

İncelemeye konu dosyanın içeriği ve şikâyet konusu iddiaların makine mühendislerinin uygulamalarına ilişkin olması itibariyle, ilgili ürün pazarı “makine mühendisliği hizmetleri” olarak belirlenmiştir.

I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Makine mühendisleri proje çizimi ve fenni mesuliyet (teknik uygulama sorumluluğu) olmak üzere baslıca iki alanda hizmet vermektedir. Proje hizmetleri sunabilmek için herhangi bir coğrafi alan kısıtlaması olmayıp, farklı illerde bulunan mühendisler Türkiye’nin her yerinde proje hizmeti sunabilmektedirler. Bu doğrultuda proje hizmetleri için ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.

I.2. Yapılan Tespitler ve Deliller

I.2.1. Yapılan Görüşmeler

I.2.1.1. TMMOB MMO Karaman İl Temsilciliği Yetkilisi ile Yapılan Görüşme

Raportörlerin görüştüğü Temsilcilik yetkilisi konuya ilişkin olarak, halen serbest çalışan 13 üyelerinin bulunduğunu; Temsilcilik bünyesinde herhangi bir ortak hesap veya havuz sistemi uygulaması bulunmadığını; Karaman dışındaki illerde faaliyet gösteren mühendisler tarafından sunulan projelere de vize verdiklerini, 2009 yılı içerisinde bunun bir örneğinin yaşandığını; ancak, fenni mesuliyet faaliyetleri bakımından belediyeler tarafından ilgili mevzuat uyarınca mühendislerin il sınırı içerisinde veya 200 km’ye kadar belirlenebilen alan içerisinde ikamet etmesi şartı arandığı için, yalnızca sözü edilen şartları sağlayabilen mühendislerin bu hizmeti sunabildiğini ifade etmiştir.

I.2.1.2. TMMOB MMO Konya Şubesi Yetkilisi ile Yapılan Görüşme

Yetkili, Oda’nın havuz sistemi uygulamasının bulunmadığını ve başvuru konusu hakkında bilgi sahibi olmadıklarını belirtmiştir.

I.2.1.3. TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Karaman İl Temsilciliği Yetkilisi ile Yapılan Görüşme

Raportörler, makine mühendisleri tarafından sunulan hizmetin alıcısı konumunda bulunan inşaat mühendislerinden başvuru konusu iddialara yönelik bilgi almak üzere, TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Karaman İl Temsilciliği yetkilisi ile görüşme yapmışlardır. Yetkili tarafından, makine mühendislerinin Oda bünyesinde ya da haricinde müşteri paylaşımı kapsamına girecek bu tür bir uygulamalarının söz konusu olmadığı; kendilerinin de makine mühendisleri ile çalıştıkları ve istedikleri mühendisten hizmet alabildikleri; çoğu halde asgari fiyat tarifesi üzerinden ıskonto uygulandığı; tarifeden yapılan %20-30 ıskontonun dahi üzerinde indirim isteyen müteahhitlerle karşılaşıldığı ifade edilmiştir.

I.2.2. Elde Edilen Belgeler

Önaraştırma kapsamında Raportörlerce yapılan incelemelerde, taraflar arasında iddialara konu pazar paylaşımının gerçekleştirildiğine yönelik herhangi bir belge bulunamamış, öte yandan TMMOB MMO Karaman İl Temsilciliğinin Karaman ili dışında faaliyet gösteren makine mühendislerinin sunduğu projelere vize verdiğini gösteren bir belge temin edilmiştir.

Yapılan yerinde incelemelerde elde edilen diğer bir belge ise, 2009 yılında Karaman ili sınırları içerisinde ve Karaman dışında faaliyet gösteren makine mühendisleri tarafından sunulan ve TMMOB MMO Karaman İl Temsilciliği tarafından vize verilen proje tutarları ile bunlara uygulanan fatura tutarlarına ilişkindir. Belirtilen belge doğrultusunda, makine mühendislerinin 2009 yılı proje dağılımları Tablo’da gösterilmiştir:

T. Sinan TARTAN

I.3. Değerlendirme

Başvuru konusu iddialar, Karaman ilinde faaliyet gösteren TMMOB MMO üyesi makine mühendislerinin müşteri paylaşmaları ve hizmet talep edenlerin tercihlerini sınırlamalarına yöneliktir.

4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi; “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasak” olduğunu hüküm altına almaktadır. Mezkûr maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi ile “mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü” söz konusu maddenin ihlaline vücut verecek haller arasında sayılmıştır. Belirtilen hüküm ile iddia konusu müşteri paylaşımı eylemi, 4054 sayılı Kanun kapsamında yasaklanmış bulunmaktadır.

Öte yandan, yapılan önaraştırma kapsamında ilgili teşebbüslerin müşteri paylaşımına yönelik anlaşma ve/veya uyumlu eylem içerisinde olduklarına ilişkin herhangi bir belge tespit edilmemiştir. Ayrıca yukarıdaki tabloda yer verilen proje adet ve toplamları incelendiğinde, makine mühendislerinin 2009 yılında sundukları proje dağılımlarının ve proje sayılarının farklılık arz ettiği görülmektedir. Bununla birlikte, yapılan incelemelerde TMMOB MMO Karaman İl Temsilciliği tarafından Karaman ili sınırları dışında faaliyet gösteren makine mühendislerinin de Karaman’da proje sunmasına vize verildiğine yönelik uygulama örneklerine ilişkin belgeler elde edilmiştir.

Yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde başvuru konusuna ilişkin olarak TMMOB MMO Karaman İl Temsilciliği ve bu Temsilciliğe üye mühendisler hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

K. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.