İçeriğe geç
Tüm kararlar

Rekabet Kurulu Kararı

Kone Asansör Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Kone) tarafından, kendi markasını taşıyan asansörlerdeki elektronik…

Rekabet İhlali05-44/618-155Karar tarihi: 08.07.2005Yayımlanma tarihi: 19.09.2005

Kone Asansör Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Kone) tarafından, kendi markasını taşıyan asansörlerdeki elektronik kartlara şifre girilmesi suretiyle diğer asansör tamir firmalarının faaliyetlerinin engellendiği iddiası.

Karar bilgileri

Karar sayısı
05-44/618-155
Karar tarihi
08.07.2005
Yayımlanma tarihi
19.09.2005
Karar türü
Rekabet İhlali

Karar metni

9 sayfa · 20.692 karakter

Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.

Resmî kararı Rekabet Kurumu'nda görüntüle

Sayfa 1

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: 2005-3-12(Önaraştırma)
Karar Sayısı: 05-44/618-155
Karar Tarihi: 8.7.2005

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK (Başkan)

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,

Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya

ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.

B. RAPORTÖRLER: Bülent GÖKDEMİR, Neşe Nur YAZGAN

C.ŞİKAYET EDEN: As Teknik İnşaat Ticaret Ulaştırma Sanayi ve Turizm

Limited Şirketi (Valter Asansörleri)

Mebusevleri Ergin Sok. No:25/3 Tandoğan/Ankara D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN:

Kone Asansör Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi

Bulgurlu Cad. No:32 Kısıklı Üsküdar/İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Kone Asansör Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Kone) tarafından, kendi markasını taşıyan asansörlerdeki elektronik kartlara şifre girilmesi suretiyle diğer asansör tamir firmalarının faaliyetlerinin engellendiği iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde Beysukent Angora Evleri Sitesi’nde bulunan Kone markalı bazı asansörlerin elektronik kartlarına, anılan teşebbüs tarafından şifre konulması nedeniyle asansörlerin çalıştırılamadığı ifade edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 7.2.2005 tarih ve 860 sayı ile intikal eden başvuru doğrultusunda düzenlenen 15.4.2005, tarih ve 2005-3-12/İİ-05- NNY sayılı İlk İnceleme Raporu 6.5.2005, tarih ve 05-31/397-M sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, aynı Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

İlgili karar uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 28.6.2005 tarih, 2005-3-12/ÖA-05-BG sayılı Önaraştırma Raporu 29.6.2005 tarihli,

Sayfa 2

REK.0.07.00.00/128 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-44 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; mevcut bilgi ve belgeler çerçevesinde yapılan değerlendirmeler ışığında;

- Kone tarafından, asansörlere belirli bir devir sonrasında durma komutunun verildiği, bu komutun sonucunda asansörün yeniden çalıştırılabilmesini temin eden bir şifreleme sisteminin kullanıldığı, bu sistemin rakip bakım hizmeti veren firmalar ile paylaşılmadığına ilişkin iddiaların mesnetsiz bulunması nedeniyle söz konusu teşebbüsün 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ihlal edilmesine yönelik bir eylem içinde bulunmadığı, dolayısıyla Kone hakkında anılan Kanun’un 41. maddesi hükmü çerçevesinde bir soruşturma başlatılmasına yer olmadığı,

- 15.2.2003 tarih ve 25021 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 15.8.2004 tarihinde yürürlüğe giren “Asansör Yönetmeliği”nin 23. maddesinin, yedek parçaların yanı sıra bakım hizmeti verilebilmesini temin eden diğer araç ve bilgilerin de sağlanmasını mümkün kılacak şekilde tadil edilmesinin ilgili düzenlemeyi Rekabet Hukuku’na daha uygun hale getireceği hususunda Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nın bilgilendirilmesinin yerinde olacağı ifade edilmektedir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgiler

Asansör ve Yürüyen Merdiven Sanayicileri Derneği (AYSAD) verilerine göre Türkiye’de asansör sektöründe kayıt dışı çalışan firmalar hariç tutulmak üzere yaklaşık 1500 firma faaliyettedir. Bu firmalardan yaklaşık 400’ü üretim ve tamir/bakım, yaklaşık 100’ü asansör aksamı imalatı, geriye kalanlar ise sadece tamir/bakım alanlarında faaliyet göstermektedir. Sektörde yabancı menşeili birkaç firma dışında büyük ölçekli üretici yer almamakta, ağırlıklı olarak KOBİ’ler faaliyette bulunmaktadır. Asansör üretimi 2003 yılında 5 bin, 2004 yılında ise 7 bin adet olarak gerçekleşmiştir. Halen kullanımda olan asansör sayısının 110-120 bin adet olduğu tahmin edilmektedir. Kone’den alınan ve çeşitli Avrupa ülkelerinde kullanımda olan asansör sayısına ilişkin tahminlerin yer aldığı çalışmada, Türkiye’de 2004 yılında yaklaşık 140 bin asansörün mevcut olduğu belirtilmektedir.

60

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun ile 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a dayanılarak çıkartılan 95/16/AT Asansör Yönetmeliği, asansör ve ilgili aksamlarının kullanıcıların sağlığını ve güvenliğini tehlikeye atmayacak şekilde projelendirilmesi, tasarımı, imali, montaji ve bakımının gerçekleştirilmesini teminen; tasarım, imalat ve piyasaya arz aşamalarında uyulması gereken temel sağlık ve güvenlik kurallarını belirlemektedir.

70

Sayfa 3

I.2. Taraflar

I.2.1. As Teknik İnşaat Ticaret Ulaştırma Sanayi ve Turizm Limited Şirketi (As Teknik)

Dosya konusu önaraştırmada şikayetçi konumunda bulunan As Teknik “Valter” marka asansörlerin imalâtı, kurulumu ve sonrasındaki bakım ve onarım işlerinin yanı sıra her türlü asansör uygulaması alanında genel olarak yetki sahibi konumunda olan bir teşebbüstür. Söz konusu teşebbüsün ortaklık yapısına aşağıda yer verilmektedir:

Tablo 1: As Teknik Ortaklık Yapısı
HissedarHisse Miktarı (YTL) Payı (%)
Murat Ağcabağ875 43,75
Dilek Ağcabağ675 33,75
Meliha Ağcabağ450 22,5
Toplam2000 100

Murat Ağcabağ’ın müdürü bulunduğu şirketin 2003 ve 2004 yılı ciroları sırasıyla (………….) YTL ve (………………..) YTL’dir.

I.2.2. Kone Asansör San. ve Tic. A.Ş. (Kone)

Dosya konusu önaraştırmada şikayet edilen taraf olan Kone, asansör üretimi ve onarımı alanında dünya çapında faaliyet gösteren bir teşebbüstür. Türkiye’de 1987 yılında yabancı sermaye içerikli bir ortak girişim olarak faaliyete geçen firmanın mevcut durumdaki hisse yapısına aşağıda yer verilmektedir:

Tablo 2: Kone Ortaklık Yapısı

Hissedar Hisse Miktarı (YTL) Payı (%)

Kone BV 1.488.637,08 98,89

Kone Italia S.P.A. 16.649,6 1,1

Diğerleri 0,4 0,000027

Toplam 1.505.287,08 100

Kone, İstanbul merkez ofisinin yanı sıra, Ankara, İzmir, Bursa bölge müdürlükleri ve Adana, Antalya, Denizli, Muğla, Konya, Kayseri illerinde bulunan yetkili bölge yüklenicileri ile satış sonrası bakım ve onarım hizmetlerini sağlamaktadır. Söz konusu teşebbüsün 2003 ve 2004 yıllarına ilişkin ciroları sırasıyla (………………)YTL ve (………………..)YTL’dir. Şirketin Yönetim Kurulu; Karl Malmstrom (Başkan), Robert Granholm (Başkan Yardımcısı) ve Klaus Cawen’den (Üye) müteşekkildir.

Sayfa 4

I.3. İlgili Pazar

110

I.3.1. İlgili Ürün Pazarı

Belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazarlar ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Bir ürünün diğer bir ürünle aynı pazarda yer alabilmesi için bu ürünlerin tüketici gözünde nitelikleri, kullanım amaçları ve fiyatları bakımından benzer olmaları gerekmektedir.

İnceleme konusu olayda şifre uygulaması ile rekabetin kısıtlandığı iddia edilen pazar genel olarak asansör tamir ve bakım hizmetleri pazarıdır. Söz konusu pazarda 95/16/AT Asansör Yönetmeliği’nde belirlenen kriterlere sahip her firma, asansör tamir ve bakım işlerine ilişkin yetki belgesi alarak faaliyet gösterebilmektedir. Bu bakımdan ilgili ürün pazarı “asansör bakım ve tamir hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.

I.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

Coğrafi pazar belirlenirken, özellikle ilgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri bakımından giriş engellerinin, ilgili bölge ile komşu bölgeler arasında teşebbüslerin pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir farklılığın olup olmadığı gibi unsurlar dikkate alınır.

Söz konusu önaraştırmada ilgili ürün pazarında yer alan hizmetler bakımından bölgesel bir farklılığın bulunmadığı göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.

I.4. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

I.4.1. Olayların Gelişimi

Başvuru konusu iddiaya ilişkin değerlendirmelere geçmeden önce As Teknik ile Kone arasında yaşanan gelişmelere değinilmesi gerekmektedir. As Teknik, Ankara Angora Evleri Sitesi’ndeki bakımını yapmakta olduğu Kone markalı asansörlerden birinde elektronik kart arızası ile karşılaşmıştır. Söz konusu teşebbüs elektronik kartını, bir elektronik firmasına iletmiş, anılan firma karttaki arızayı gidermiştir. As Teknik kartların sisteme yerleştirilmesine rağmen asansörün çalışmadığı gerekçesiyle Kone’ye başvurmuş ve bedeli mukabilinde yardım talep etmiştir. Kone, bina sorumlusunun talebi üzerine konu ile ilgileneceklerini belirtmiş, As Teknik bu süreçte konuyu Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nın ilgili birimlerine intikal ettirmiştir. Bu sürecin sonunda Kone elemanları, Angora Evleri Sitesi’nde arıza tespitinde bulunmuş, As Teknik, Kone ve bina yetkilisinin imzasının bulunduğu bir belge ile asansörde iki adet elektronik kartın değiştirilmesi gerekliliği ortaya konmuştur. Kone Yetkilileri, daha sonra site yönetimi, As Teknik ve Bakanlığa söz konusu kartların fiyatını bildirmiş ve talep edilmesi halinde ücretsiz işçilik yardımında bulunacağını ifade etmiştir.

Sayfa 5

Şikayet dilekçesinde ileri sürülen husus, Kone’nin asansörlerine şifre girmek suretiyle bağımsız tamircilerin faaliyetlerini engellediği iddiasıdır. Üreticiler tarafından, asansörlere müdahale edilmesini engellemek amacıyla kullanılan çeşitli cihaz ya da şifreleme yöntemlerinin teknik gerekçeleri bulunup bulunmadığı tartışması bir kenara bırakıldığında, bu tür bir gereklilik bulunması halinde anılan tedbirlerin ortadan kaldırılmasını temin edecek araçların rekabet hukuku çerçevesinde zorunlu unsur niteliği taşıdığı ileri sürülebilecektir. Birbiriyle bağlantılı pazarlardan birinde hakim durumda bulunan teşebbüsün sahip olduğu tesis, altyapı vb. gibi varlıklar, bağlantılı yapı için vazgeçilmez nitelik taşımakta ve bu varlıkların benzerlerinin inşası hukuki, teknik veya ekonomik bakımdan mümkün değil ise, anılan varlığın zorunlu unsur niteliği taşıdığı kabul edilmektedir. Zorunlu unsurun varolduğu pazarlarda bu imkanı elinde bulunduran teşebbüslere, rekabet otoritesi ve/veya sektörel düzenleyiciler tarafından rakipleriyle anlaşma yapma yükümlülüğü getirilebilmektedir. Asansör imal ve bakım hizmetleri pazarları arasındaki ilişki zorunlu unsurun tanımında verilen koşullar ile örtüşmektedir. Burada üreticiler imalat aşamasında ürüne yönelik geliştirdikleri çeşitli araçlarla, imalat pazarı ile bağlantılı bakım ve onarım hizmetleri pazarında tekelci güç kazanacak, bu araçları rakipleriyle paylaşmaktan kaçınmak suretiyle pazara giriş engeli yaratabileceklerdir. Zira bu araç olmaksızın rakip teşebbüslerin söz konusu ürüne bakım ve onarım hizmeti vermesi mümkün olmayacaktır.

Bu bilgilerden hareketle, şikayet konusu teşebbüs özelinde, anılan teşebbüs tarafından üretilen asansörlere rakipleri tarafından bakım ve onarım hizmeti verilmesinin engellenip engellenmediği ya da bu tür bir eylemin teknik açıdan mümkün olup olmadığının tespit edilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede öncelikle Kone’nin asansör kartlarına şifre girmek suretiyle herhangi bir kötüye kullanma eylemi içerisinde olup olmadığı incelenecek, bir şifrenin varlığının ispatlanması halinde pazarın “Kone marka asansörlere yönelik bakım hizmetleri pazarı,” olarak

1

tanımlanıp tanımlanamayacağı hususu ele alınacaktır.

I.4.2. Değerlendirme

Şikayetçi teşebbüs tarafından dile getirilen temel iddia Kone tarafından asansörlere belirli bir çalışma süresinin sonunda durması yönünde bir komut girildiği, anılan komutun belirli bir cihaz vasıtasıyla Kone tarafından tespit edilen şifrenin girilmesiyle kaldırılabildiği, bu işlem yapılmadan asansörün yeniden çalışmaya başlayamayacağı şeklindedir.

1 Burada kötüye kullanma eylemi bir sonraki bölümde ele alındığı üzere asansöre belirli bir süre/devir sonunda durması şeklinde verilen komut ve bu komutu ortadan kaldıracak zorunlu unsur niteliği taşıması muhtemel şifrenin (ya da cihazın) rakiplerle paylaşılmamasıdır. Öte yandan halihazırda uygulandığı üzere asansörün işlevlerine yönelik bir şifre konması ancak rakiplerle paylaşılmadığı takdirde teşebbüse tekelci güç kazandıracaktır.

Sayfa 6

Şikayet dilekçesinde iddianın sadece girilen şifre nedeniyle bakım hizmeti verilen asansörün çalışmadığı yönü dile getirilmiş, iddianın diğer boyutu, yani asansöre belirli bir devirden sonra durması yönünde talimat verildiği, şikayetçi taraf ile Raportörlerce yapılan görüşmeler sırasında ifade edilmiş ve tutanak altına alınmıştır.

200

Teşebbüs yetkilisi, asansöre bu yönde bir komut girildiği konusunda kesin bir tespitlerinin bulunmadığını, ancak, kartın tamir ettirilmesine karşın çalışmamasını bu şekilde yorumladıklarını dile getirmiştir. Söz konusu şahıs, ayrıca, anılan şifrenin girildiği cihazın asansörün temel parametrelerine yön verdiğini, bu cihaz olmaksızın asansörün çalıştırılmasının mümkün olmadığını ifade etmektedir. Önaraştırma süresi içinde Raportörlerce sektör temsilcileri ile yapılan görüşmelerde, sektör temsilcileri tarafından, hemen tüm üreticilerin asansörün temel parametrelerine ilişkin olarak bir şifreleme sistemi kullandığı ifade edilmiştir. Sektör temsilcileri anılan şifreleme sisteminin esas olarak yetkin olmayan kişilerin ürüne yönelik olarak herhangi bir tasarrufta bulunmasının engellenmesi amacıyla kullanıldığını, aksi halde kullanıcıların yaşamının tehlikeye atılacağını ifade etmişlerdir.

Şikayetçi tarafından dile getirilen şifreleme sistemine yönelik iddia, esasen asansör üreticilerinin açıklamalarıyla örtüşmektedir. Nitekim yukarıda ifade edildiği üzere As Teknik Yetkilisi anılan şifreleme sisteminin asansörün temel parametrelerine yön verdiğini ifade etmiştir.

Buna karşılık Kone yetkilileri asansörlerde iddia edildiği şekliyle bir şifrenin bulunmadığını, nitekim As Teknik tarafından Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na yapılan şikayet üzerine Bakanlığa gönderdikleri dilekçede bu hususun ifade edildiğini, konuyla ilgili olarak anılan asansörlerde yaptıkları incelemeler neticesinde asansör kartlarının bozulduğunu tespit ettiklerini, yapılan tespite yönelik olarak hazırlanan tutanağın, site yöneticisi ve As Teknik yetkilisi tarafından imzalandığını ifade etmişlerdir. Anılan tutanağın bir örneği yerinde incelemeler sırasında elde edilmiştir.

Önaraştırma Raporu eklerinde yer alan bilgi ve belgeler çerçevesinde; Kone çalışanı tarafından düzenlenen, As Teknik tarafından bakım hizmeti verilen asansörün kart arızası nedeniyle çalışmadığı tespitine yönelik tutanakta, Şikayetçi Teşebbüs Yetkilisi’nin imzasının bulunması, tamir ettirilmek üzere Gate Elektronik’e verilen kartların onarıldığı, sistemde denendiği ve çalışır durumda teslim edildiği, sistemin çalışır durumda teslim edildiğinin Şikayetçi Teşebbüs Çalışanı tarafından teyit edildiğini gösterir belgenin varlığı ve Kone markalı asansörlere bakım hizmeti veren Otis ve Schindler gibi sektörün önde gelen teşebbüslerinin yetkililerince verilen herhangi bir şifreleme sistemi ile karşılaşmadığına ilişkin ifadeler dikkate alındığında, şikayetçi teşebbüs tarafından ileri sürülen iddianın doğruluğunu kabul etmek mümkün değildir.

240

Sayfa 7

Bu noktadan hareketle, Kone tarafından, asansörlerin belirli bir devir sonrasında durması komutunun verildiği ve bunun sonucunda yeniden çalıştırılabilmesini temin eden bir şifreleme sisteminin kullanıldığına ilişkin iddialar mesnetsiz bulunmaktadır. Bu nedenle ilgili ürün pazarının, “Kone markalı asansörlerin bakım hizmetleri pazarı,” olarak belirlenmesi halinde dahi söz konusu teşebbüsün hakim durumun kötüye kullanılmasına yönelik bir eylem içinde bulunmadığı tespit edilmiştir.

I.4.3. Hukuki Düzenleme Eksikliğinin Giderilmesine Yönelik Öneriler

250

Asansör sektörüne ilişkin düzenlemenin yasal çerçevesi 15.2.2003 tarih ve 25021 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 15.8.2004 tarihinde yürürlüğe giren Asansör Yönetmeliği ile çizilmektedir. Söz konusu yönetmelik, güvenlik kuralları, standartlar, piyasa denetimi, uygunluk değerlendirilmesi, bakım hizmetleri gibi pek çok konuda son derece ayrıntılı hükümler içermektedir.

Asansör Yönetmeliği hükümleri uyarınca asansörün imalat, montaj, proje ve bakımından asansör firması sorumludur. Anılan Yönetmeliğin 4. maddesi asansör firmasını; “Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörlerin, tasarımından, imalatından, montajından, projesinden, bakımından, işletme ruhsatından ve piyasaya sürülmesinden sorumlu olan ve ürüne adını, ticari markasını veya ayırt edici işaretini koyarak CE işaretini iliştiren ve AT uygunluk beyanını düzenleyen gerçek veya tüzel kişileri; asansör firmasının Türkiye dışında olması halinde, asansör firması tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı; ayrıca asansörün tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri asansör güvenliğine ilişkin özelliklerini etkileyen gerçek veya tüzel kişi veya kuruluş,” olarak tanımlamıştır. Asansörün bakım hizmetleri ise Yönetmeliğin 23. maddesinde düzenlenmektedir. İlgili madde hükmü;

270

“Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörün kullanılması esnasında, temel sağlık ve emniyet gereklerinin devamlılığını teminen sürekli kontrol altında tutulabilmesi için;

a) Bina sorumlusu ile bir asansör firması veya onun yetkili servisi arasında garanti müddetince geçerli aylık bakım ve servis hizmetleri anlaşması yapılması zorunludur. Ayrıca, asansör firması arızaya müdahale zamanını söz konusu anlaşma metninde belirtmelidir.

b) Anlaşma yapılan firma, asansörü imal eden asansör firması veya onun yetkili servisi olabileceği gibi, bir başka asansör firması veya onun yetkili servisi olabilir. Ancak, garanti süresince aylık bakım ve servis hizmetleri için anlaşmaya bağlanan firma muhakkak asansörü imal eden asansör firması veya onun yetkili servisi olmalıdır.

c) Aylık bakım ve servis hizmeti verilen asansörde, orijinal yedek parça kullanılır. d) Asansörü imal eden firma, yaptığı her tip ve özellikteki asansörün orijinal yedek parçalarını 10 yıl süreyle stokta bulundurmak ve kendisince imal edilen asansöre aylık bakım ve servis hizmeti veren bir başka asansör firması veya

Sayfa 8

onun yetkili servisinin veya bina sorumlusunun bu konudaki talebini, acilen ve normal piyasa koşullarında mutlaka karşılamak zorundadır,” şeklindedir.

Madde hükmünden anlaşıldığı üzere garanti süresi içinde asansörün bakım hizmeti ürünün imalatçısı tarafından verilmelidir. Garanti süresinin dolmasından sonra, bina yönetimi, asansörün bakım hizmetini asansör firması niteliğini haiz bir başka firma ya da onun yetkili servisine verebilecektir. Öte yandan imalatçı firmalar ürünlere ilişkin orijinal yedek parçaları, yetkili asansör firmalarına vermekle yükümlü kılınmıştır.

Anılan madde hükmü, Yönetmeliğin 4. maddesinde yer verilen asansör firması tanımı ile bir arada düşünüldüğünde, asansörlere ancak CE belgesi ve AT yeterlilik sertifikası bulunan, yetkin firmaların bakım ve onarım hizmeti verebileceği, söz konusu teşebbüslerin birbirlerine yedek parça sağlamakla yükümlü kılındığı anlaşılmaktadır. Bu hükümler çerçevesinde insan hayatı ile ilgili olan asansörlere yetkin olmayan kişilerin bakım hizmeti sağlamasının önüne geçilmiş olmaktadır.

Bununla birlikte 23. madde asansör firmalarına, birbirlerine sadece yedek parça sağlama zorunluluğu getirmiştir. Oysa yukarıda ayrıntılandırıldığı üzere, asansörün temel işlevlerine ilişkin olarak asansör kartına konulan şifrenin veya söz konusu işlevleri yeniden etkin kılabilmek için gereken cihazların yedek parça tanımı kapsamında bulunduğunu ileri sürmek güçtür.

310

Bu noktadan hareketle bir asansör firmasının, rakip firmalara söz konusu cihaz ya da şifreyi vermekten imtina etmesi mümkündür. Böylece 23. madde ile amaçlanan bakım hizmetleri pazarında rekabeti tesis etme hedefine ulaşılamayacaktır. Bu nedenle Asansör Yönetmeliğinin 23. maddesi, yedek parçaların yanı sıra bakım hizmeti verilebilmesini temin eden diğer araç ve bilgilerin de sağlanmasını mümkün kılacak şekilde tadil edilmesi gerekmektedir. Bu noktada söz konusu Yönetmelik mevcut haliyle yürürlükte kalsa dahi, asansöre bakım hizmeti verilebilmesini temin eden araç ve/veya bilgilerin, yukarıda belirtildiği üzere, zorunlu unsur niteliği taşımasının muhtemel görülmesi nedeniyle 4054 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması yönünde herhangi bir engel bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora, toplanan delillere ve incelenen dosya kapsamına göre;

1. Kone Asansör Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından, asansörlere belirli bir

devir sonrasında durma komutunun verildiği, bu komutun sonucunda

asansörün yeniden çalıştırılabilmesini temin eden bir şifreleme sisteminin

kullanıldığı, bu sistemin rakip bakım hizmeti veren firmalar ile

paylaşılmadığına ilişkin iddiaların mesnetsiz bulunması nedeniyle söz

Sayfa 9

konusu teşebbüsün 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ihlal edilmesine yönelik bir eylem içinde bulunmadığına, dolayısıyla Kone hakkında anılan Kanun’un 41. maddesi hükmü çerçevesinde bir soruşturma başlatılmasına yer olmadığına,

2. 15.2.2003 tarih ve 25021 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 15.8.2004 tarihinde yürürlüğe giren “Asansör Yönetmeliği”nin 23. maddesinin, yedek parçaların yanı sıra bakım hizmeti verilebilmesini temin eden diğer araç ve bilgilerin de sağlanmasını mümkün kılacak şekilde tadil edilmesinin ilgili düzenlemeyi Rekabet Hukuku’na daha uygun hale getireceğine ilişkin olarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na görüş bildirilmesi konusunda Başkanlık Makamına yetki verilmesine,

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.

Aynı toplantıda alınan kararlar

Bu toplantının tüm kararları

Bu kararın işiniz için ne anlama geldiğini konuşalım

Rekabet hukuku uyumu, soruşturmalar ve birleşme-devralma süreçlerinde uçtan uca destek veriyoruz.