Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit
GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖRLER: Hale GÜNDÜZ, Recep GÜNDÜZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN: - Volkswagen AG
Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. K. Korhan YILDIRIM
Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mah. Beşiktaş
34349, İstanbul
D. TARAFLAR: - Volkswagen AG
38436 Wolfsburg, ALMANYA
- MAN SE
Ungererstasse. 69, 80805 Münih ALMANYA
E. DOSYA KONUSU: MAN SE şirketinin kontrolünün Volkswagen AG tarafından zorunlu hisse alımı teklifi yolu ile devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 07.7.2011 tarih ve 5022 sayı ile giren bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen 21.07.2011 tarih ve 2011-4-204/ Öİ-11-378.HG sayılı Ön İnceleme Raporu, 25.07.2011 tarih ve REK.0.08.00.00-120.01.05/344 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-44 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bildirim konusu devralma işleminin, konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğu, ancak işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilebileceği ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Teşebbüsler ve Bağlı Oldukları Ana Gruplar
a) İlgili Teşebbüsler
Devralan: Volkswagen AG
Volkswagen dünya çapında motorlu araçların, yedek parçaların, aksesuarların ve dizel motorların geliştirme, imalat, satış ve dağıtımı alanında faaliyet göstermektedir. En geniş haliyle Porsche ve Volkswagen Grubu; Volkswagen, Porsche, Audi, Seat, Skoda, Bentley, Lamborghini, Bugatti, Scania marka araçları ve Volkswagen hafif ticari araçları kapsamaktadır. Araçların dağıtımı ve imalatı Volkswagen Grup'un gelirlerinin %(…..) fazlasını oluşturmaktadır.
Grubun, kamyon, otobüs ve otobüs için şasi imalatı ve dağıtımı faaliyetleri Scania faaliyet alanında yoğunlaşmıştır. Bu faaliyetlerin ana şirketi Scania AB'dir (Scania).
Sayfa 2
Volkswagen, Scania'nın oy haklarının %(…..) ve hisselerinin de %(…..) elinde bulundurmaktadır. Buna ek olarak, Volkswagen motorlu araçların dağıtımına yönelik finansal hizmetler sağlamakla birlikte motorlu araçlar için de finansman sağlamaktadır. Bu faaliyetler Volkswagen Financial Services AG tarafından yürütülmekte ve VW Grubun toplam gelirlerinin yaklaşık olarak %(…..) oluşturmaktadır. Volkswagen Financial Services AG motorlu araçlarla ilgili finansman sağlama, finansal kiralama ve sigorta hizmetleri gibi bireysel teşvik hizmetleri sunmaktadır. Son olarak, grup filo yönetimi hizmetleri ve bazı doğrudan bankacılık hizmetleri de sunmaktadır.
Devrekonu: MAN SE
MAN ticari araçlar, motorlar ve mekanik mühendislik ekipmanları imalatı; kamyon, otobüs, dizel motorlar, turbo motorları ve özel vites üniteleri tedarik etmektedir. MAN aynı zamanda 2. el araç dağıtımı alanında da faaliyet göstermektedir. Buna ek olarak, MAN dağıtımını yaptığı ticari araçlara filo yönetimi ve kısa süreli kiralama hizmetleri gibi hizmetler de sunmaktadır. Son olarak, MAN motorlu araçların dağıtımı ve finansmanı ile ilgili alım-satım, kredi, finansal kiralama, işletme kredisi, kira sözleşmesi ve sigorta aracılığını içeren hizmetler sunmaktadır.
MAN Türkiye'de orta ve ağır iş kamyonları, şehiriçi otobüsler ve şehirlerarası otobüsler ile gemi motorları ve karayolu motorları satmaktadır.
b) Bağlı Oldukları Ana Gruplar ve Faaliyet Alanları: PORSCHE SE
(……..TİCARİ SIR……..)
Dr. Ing. h.c. F. Porsche AG, Porsche’nin operasyonel işlerini yürüten şirkettir. Şirket, sportif kullanım araçları (SKO) olarak adlandırılan arazi araçları da dahil olmak üzere, spor otomobiller alanında uzmanlaşmış merkezi Almanya’da bulunan bir motorlu araç üreticisidir. Porsche’nin Dr. Ing. h.c. F. Porsche AG aracılığıyla yürüttüğü ana faaliyet konusu üst sınıf spor otomobillerin geliştirilmesi, üretimi ve satışıdır. Porsche’nin Avrupa, Kuzey Amerika, Avustralya ve Güneydoğu Asya’da çok sayıda iştiraki bulunmaktadır. H.2. İlgili Pazar
Söz konusu dosya kapsamında ilgili ürün pazarı “12 tonun üzerinde ağırlığı olan ağır kamyon pazarı” ve “gemi uygulamaları için motor üretimi pazarı” olarak belirlenmişken, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
H.3. Ciro Bilgileri
İşlem Tarafları
Dünya Cirosu (milyon TL)
Türkiye Cirosu (milyon TL)
Volkswagen Grubu
(…..)
(…..)
MAN SE
(…..)
(…..)
TOPLAM
(…..)
(…..)
H.4. Etkilenen Pazarlar
Sayfa 3
Pazar Payı (%)
Etkilenen Coğrafi
No (Yatay Devralan/ D.konu
Pazar Pazar Devreden Toplam
Dikey) Birleşen Birleşen
1- 12 tonun Türkiye Yatay Volkswagen
üzerinde MAN SE
AG
ağırlığı olan -
%(….)
ağır kamyon %(…..)
%(…..)
pazarı
2- Gemi Türkiye Yatay
uygulamaları Volkswagen MAN SE
için motor AG
- %(….)
üretimi %(…..) %(…..)
pazarı
80
H.4. Etkilenen Pazarlardaki Rakiplere İlişkin Pazar Payı Bilgisi
Söz konusu başvuruda Volkswagen AG’nin 6-9 Mayıs 2011 tarihlerinde MAN’ın toplam sermayesinde hâlihazırda var olan azınlık hissedarlığını %(…..)'den %(…..)'ye ve buna bağlı olarak MAN'daki oy haklarını %(…..)'dan %(…..) yükseltmesi ve böylece MAN'ın oy haklarındaki %(…..) eşiğinin aşılması sonucunda, hisselerin tamamının devralınması yönünde bir teklif sunulması zorunluluğunun hâsıl olduğu belirtilmiştir. Söz konusu zorunlu hisse alımı teklifinin yapılması yönündeki iradenin 9 Mayıs 2011 tarihinde ilan edilmesinden ve Alman makamlarından gerekli izinlerin alınmasının ardından Teklif, 31 Mayıs 2011 tarihinde yayınlanmıştır. 29 Haziran'da sona eren Teklifin sonucuna göre, Volkswagen’in MAN'daki oy haklarının %(…..) ve hisselerin %(…..) devralacak ve böylece MAN'ın kontrolünü devralacaktır.
Bilindiği üzere 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin ilk fıkrasında; “Kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde; a) İki veya daha fazla teşebbüsün birleşmesi ya da b) Bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya halihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması Kanun’un 7 nci maddesi kapsamında birleşme veya devralınma işlemi sayılır ” hükmüne yer verilmiştir. Dosya mevcudu bilgilere göre, bildirime konu işlem ile Vokswagen MAN’da %(…..) oy hakkının ve %(…..) sermaye hissesinin sahibi olacaktır. İşlem neticesinde, MAN’ın tam kontrolü kalıcı olarak Volkswagen’a devredilecektir. Bu nedenle bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ'in 5. maddesi kapsamında bir devralma olduğu anlaşılmıştır.
2010/4 sayılı Tebliğin 7. maddesinin birinci fıkrasında ise,
Sayfa 4
“…a) İşlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL’yi ve işlem
taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL’yi veya
b) İşlem taraflarından birinin dünya cirosunun beş yüz milyon TL’yi ve diğer
işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun beş milyon TL’yi,
aşması halinde söz konusu işlemin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Kuruldan
izin alınması zorunludur…”
hükümleri yer almaktadır. Bildirim konusu işlemin izne tabi olup olmadığının tespiti için işlem taraflarının Türkiye ve dünya cirolarına Tablo 1`de yer verilmiştir:
Tablo-1: İşlem taraflarının 2010 yılı ciroları
İşlem Tarafı Cirolar
Dünya Türkiye
Volkswagen
(…..)
(…..)
MAN
(…..)
(…..)
Toplam
(…..)
(…..)
Tablo 1`den görüleceği üzere, işlem taraflarının gerek dünya ve gerekse Türkiye cirolarının Tebliğ’de öngörülen eşiklerin oldukça üstündedir. Bahsi geçen ciro değerleri itibariyle dosya konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğin 7. maddesi çerçevesinde hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Rekabet Kurulu’ndan izin alınmasının zorunlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde ise “Hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde” gerçekleştirilen birleşme veya devralma işlemlerinin hukuka aykırı ve yasak olduğu düzenlenmiştir.
Söz konusu devralma işleminde, devralan ve devredilen tarafların Türkiye’deki faaliyetlerinin yatay olarak çakıştığı iki pazar bulunmaktadır: Bunlardan ilki 12 tonun üzerinde ağırlığı olan ağır kamyon pazarı diğeri ise gemi kullanımı için motor üretimi pazarıdır. Söz konusu çakışmalar devralan konumundaki Volkswagen’ın oy hakkının %(…..) ve sermayesinin %(…..) elinde bulundurduğu Scania ile devre konu olan Man’ın üretim faaliyetlerinden kaynaklanmaktadır. Esasen Man da mevcut devir öncesi durumda Scania AB’nin oy hakkının %(…..) ve sermayesinin %(…..) elinde bulundurmaktadır. Aynı zamanda Scania’nın kontrolünü elinde bulunduran Volkswagen’ın hem Scania hem de Man’ın denetim ve yönetim kurullarında temsilcileri bulunmaktadır.
Etkilenen pazarlar itibariyle bakıldığında 12 tonun üzerinde ağırlığı olan ağır kamyon pazarı itibariyle devre konu tarafların 2011 yılı içindeki toplam pazar payları %(…..)’tür. Bunun yanı sıra söz konusu pazarda yukarıda da yer verildiği üzere önemli rakiplerin varlığı dikkat çekmektedir. Öte yandan mevcut devir işlemi yoğunlaşma bakımından pazarın yapısında herhangi bir değişiklik yaratmayacak niteliktedir. Benzer bir durumun etkilenen diğer pazar olan gemi kullanımı için motor üretimi pazarında da geçerli olduğu görülmektedir. Nitekim bu pazarda işlem taraflarının pazar payları %(…..) düzeyindedir. Bu değerlendirmeler ve devralma işleminin tarafları ile pazarda faaliyet gösteren diğer teşebbüslerin sayısı ve pazar payları dikkate alındığında, devralma işleminin ilgili pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi sonucunu doğurmayacağı ve işleme izin verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Sayfa 5
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
160
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.