Maxit Holding AB'nin kontrolünün Compagnie de Saint Gobain tarafından devralınması işlemine izin verilmesi…

Rekabet Kurumu Başkalığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,

Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER: E. Ebru ÖZTÜRK, Fatma GÖZLÜKAYA ANGI

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Compagnie de Saint Gobain

Temsilcisi: Av. Gökhan ERAKSOY, Av. Nihan AKÇAR

Hergüner Bilgen Özeke Hukuk Bürosu, Süleyman Seba Cad.

Sıraselviler 55 Akaretler 34357 Beşiktaş İstanbul

D. TARAFLAR: - Compagnie de Saint Gobain

Les Miroirs 18 Avenue d’Alsace 92400 Courbevoie FRANCE

- HeildelbergCement Group

Berliner Strasse 6 69120 Heildelberg GERMANY

E. DOSYA KONUSU: Maxit Holding AB’nin kontrolünün Compagnie de Saint Gobain tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.10.2007 tarih ve 7001 sayı ile giren ve 9.11.2007 tarih, 7392 sayı ve 21.11.2007 tarih, 7727 sayılı yazılar ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 22.11.2007 tarih, 2007-2-186/Öİ-07-EÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 23.11.2007 tarih, REK.0.06.00.00-120/336 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-88 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda bildirime konu devralma işleminin,

- 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ

kapsamında izne tabi bir işlem olduğu,

- İlgili ürün pazarlarında hakim durum yaratarak ya da mevcut bir hakim durumu

güçlendirerek rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı ve

dolayısıyla bildirim konusu işleme izin verilmesi gerektiği,

ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İşlemin Niteliği

Bildirime konu işlem, Compagnie de Saint Gobain (Saint Gobain) ile HeildelbergCement AG (Heildelberg) ve Heildelberg’in %100 kontrolü altında bulunan Lehigh UK Limited (Lehigh) şirketleri arasında 7.8.2007 tarihinde imzalanan “Hisse Satın Alım Sözleşmesi” uyarınca gerçekleştirilmektedir. İşlem ile Lehigh ve Heildelberg, Maxit Holding AB (Maxit AB) ve Maxit Holding GmbH’taki (Maxit GmbH) hisselerinin tamamını Saint Gobain’e devredeceklerdir. Maxit GmbH’nin %94 oranındaki hissesi Maxit Group AB, kalan %6’lık hissesi ise Heildelberg tarafından kontrol edilmektedir ve Maxit Group AB’nin tamamı da Lehigh’ın bağlı kuruluşu olan Maxit AB’ye aittir. Bu sebeple bildirim konusu işlemin, Heildelberg Group’un Maxit AB’deki hisselerinin tümünün Saint Gobain tarafından devralınması olarak ele alınması uygun bulunmuştur.

Devir işleminin ana amacının Saint Gobain’in harçlara (inşaat harçları ve/veya büyük çaplı yapılar) ilişkin mevcut faaliyetlerinin sınırlı oranda olduğu veya hiç olmadığı pazarlarda yer edinmek olduğu belirtilerek, Maxit’in faaliyetlerinin düşük değerli harçlara odaklandığı, Saint Gobain’in faaliyetlerinin ise yüksek değerli harçlara (cephe kaplama ve fayans döşemede kullanılan harçlar) yönelik olduğu ifade edilmektedir. Ayrıca, devralma işlemi ile birlikte ticari, operasyonel ve lojistik açıdan etkinliğin artacağı ve karma ürün üretimi ve satışı vasıtasıyla maliyetlerin düşmesinin planlandığı bilgisine de yer verilmiştir.

H.2. Taraflar

H.2.1. Compagnie de Saint Gobain (Saint Gobain)

Saint Gobain merkezi Courbevoie’de bulunan ve hisseleri Paris Borsası’na kote edilmiş bir şirkettir. Şirket çok ortaklı bir yapı sergilemekte olup, hissedarlardan hiçbiri şirketin tek başına kontrolüne sahip değildir.

Saint Gobain Grubu, dünya çapında cam, seramik, plastik ve çeşitli inşaat malzemelerinin üretimi, işlenmesi ve satışı alanlarında faaliyet göstermektedir. Saint Gobain Grubunun faaliyetlerini beş temel sektörde toplamak mümkündür: (i) Düz cam, (ii) Paketleme, (ii) Seramik, plastik, aşındırıcı ve sağlamlaştırıcıları kapsayan yüksek performans malzemeleri, (iv) Yalıtım, sıva, boru, endüstriyel harç ve dış cephe ürünlerini kapsayan yapı ürünleri, (v) Yapı ürünleri üretimi ve dağıtımı.

Bildirim konusu işlem bu faaliyet alanlarından sadece yapı ürünleri üretimi ve dağıtımını ilgilendirmektedir. Saint Gobain grubunun bu alandaki faaliyetleri dünya çapında Saint Gobain Weber ve Saint Gobain Distribution Batiment isimli grup şirketleri aracılığıyla yürütülmektedir.

Grubun Türkiye’de inşaat ve endüstriyel uygulamalarda kullanılmak üzere harç üretimi ve satışı alanında faaliyet gösteren Saint Gobain Weber Markem Yapı Kimyasalları Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Saint Gobain Türkiye) unvanlı bir bağlı kuruluşu bulunmaktadır. Saint Gobain Türkiye, cephe uygulamaları (boya ve polimer kaplamalar ile ETICS - harici olarak kullanılan kompozit ısı yalıtma sistemleri- yapıcı ve taban astarları), fayans döşeme uygulamaları için endüstriyel harçlar (seramik/fayans yapıştırıcıları ve renkli derz dolgu) ve yapı harçları üretmekte ve satmaktadır. Şirket ayrıca %50 ortağı olduğu İzocam İzolasyon A.Ş. isimli ortak girişim kanalıyla ETICS ürünlerinin satışını da yapmaktadır. Saint Gobain Türkiye pazarına yurtdışından doğrudan satış yapmamaktadır.

Dosyadaki bilgilere göre, Saint Gobain 2006 yılında dünya çapında yaklaşık (………………) Euro ciro elde etmiştir. Şirketin Türkiye’deki ilgili ürün pazarlarındaki faaliyetlerinden elde ettiği toplam ciro ise (……………) Euro’dur (yaklaşık (…………… YTL).

H.2.2. Heildelberg Cement Group (Heildelberg)

Hisse Alım Sözleşmesi’nin satıcı tarafını HeildelbergCement AG ile Lehigh UK Limited (Lehigh) şirketleri oluşturmaktadır. Lehigh, tamamı Heildelberg AG tarafından kontrol edilen bir grup şirketidir. Heildelberg ise, merkezi Almanya’da bulunan, hisseleri Frankfurt Borsası’nda kote edilmiş bir şirkettir. Şirketin ana faaliyet alanları (i) Çimento (standart çimento, özel çimento, duvar harcı, özel tutkallar vb.), (ii) Mıcır (karışık hazır beton ve beton ürünleri için hammadde), (iii) Hazır beton ve prefabrik beton ürünleri (bina blokları, taban döşeme/kaldırım döşemeleri, tavan ve duvarlar gibi) ve (iv) İnşaat Malzemelerinin (kireç taşı, kireç taşı ürünleri, sıva, harç, genleşmiş kil ve yapı kimyasalları) üretim ve satışından oluşmaktadır.

Dosyadaki bilgilere göre, Heildelberg’in 2006 yılında dünyada elde ettiği ciro (……………) Euro, Türkiye’de elde ettiği ciro ise (……………) Euro’dur.

H.2.3. Maxit Holding AB (Maxit AB)

Maxit Holding AB merkezi Sollentuna, İsveç’te bulunan ve hisselerinin tamamı Heildelberg Grup tarafından kontrol edilmekte olan bir şirkettir. Maxit AB dünya çapında kuru harç üretimi ve satışı ile kilden ürünler imalatı ile uğraşmaktadır. Maxit AB, Türkiye’de ıslak ve kuru endüstriyel harç (cephe kaplama, fayans döşeme ve yapı harçları) üretimi ve satışı faaliyeti ile uğraşmaktadır. Maxit AB’nin Türkiye’deki tüm satışları bağlı kuruluşu Maxit Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Maxit Türkiye) tarafından yapılmaktadır. Maxit Türkiye’nin 2006 yılı cirosu yaklaşık (……………) YTL olarak gerçekleşmiştir. Maxit Grubu’ndaki tüm şirketler işlem kapsamındadır.

H.3. İlgili Pazar

H.3.1. İlgili Ürün Pazarı

Devralma işlemi, Maxit AB’nin hisselerinin tamamının Saint Gobain tarafından devralınmasına ilişkindir. Maxit AB’nin Türkiye’deki faaliyetleri endüstriyel harç üretimi ve satışıdır. Harçlar esas olarak duvar örme, cephelerin sıvanması, fayans döşeme, yüzey düzleştirme ve duvarların iç yüzeylerinin düzleştirilmesi amacıyla kullanılmaktadır. Harçlar, kullanım alanı ve amacına göre farklılaşan tür ve oranlarda ve mıcır (kum), tutkal (ör. kireç, alçı, çimento) ve katkı maddelerinin (boyalar, su geçirgenliğini önleyen maddeler vb.) karıştırılması sonucu elde edilmektedir.

Harçlar, genel itibarıyla, kullanım amaçlarına ve kaplanacak tabakanın türüne göre (metal, tuğla, ahşap, beton vb.) ayrıştırılmaktadır. Temel kullanım alanlarının (i) cephe kaplama, (ii) fayans döşeme, (iii) yapı harçları olarak ayrılması mümkündür.

(i) Cephe sıvaları: Cephe kaplamasında kullanılan harçlar genel olarak hava

koşullarına karşı dayanıklılık sağlanması, rengin korunması ve ısı yalıtımı

amaçlarına hizmet ederler.

(ii) Fayans döşeme harçları: Banyo, yüzme havuzu, iç ve dış mekanlarda

kullanılacak fayansların kaplanmasında kullanılırlar. Esasen yapıştırıcı ve derz

dolgulardan oluşmaktadırlar.

(iii) İnşaat harçları: Büyük çaplı yapılarda yüzey düzleştirme, taş blok dizimi ve su

yalıtımı gibi amaçlarla kullanılırlar.

Sözü edilen harç türleri kullanıcılar tarafından farklı uygulama alanlarında ve farklı amaçlarla kullanıldığından, bu ürünler arasında talep açısından ikame edilebilirlik bulunmamaktadır. Bununla birlikte, benzer üretim teknikleri ve üretimde kullanılan girdiler sebebiyle üreticilerin sözü edilen tüm ürünleri üretmesi mümkün olup, pazarda yüksek arz ikamesi bulunmaktadır. Esasen büyük üreticilerin çoğu endüstriyel harç ürünlerinin tüm çeşitlerini üretmektedir. Harç ürünleri büyük oranda inşaatçılar, uzmanlaşmış distribütörler ve daha az miktarda da yapı marketleri aracılığıyla satılmaktadır. Bu bilgiler ışığında, esasen ilgili ürün pazarını yüksek arz ikamesine bağlı olarak endüstriyel harçlar pazarı olarak tanımlamak mümkün ise de, yukarıda sözü edilen ürün grupları arasında talep ikamesinin bulunmaması sebebiyle pazarın alt pazarlara bölünerek belirlenmesi gerektiği düşünülmektedir. Bu sebeple, bildirim konusu devralma işleminin ilgili olduğu ürün pazarları “cephe harçları”, “fayans döşeme harçları” ve “inşaat (yapı) harçları” olarak belirlenmiştir.

H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

İlgili ürün pazarlarında ülke içinde rekabet şartlarının farklılaşmasına neden olacak bir unsur ve söz konusu ürünlerin ulusal çapta dağıtımı önünde herhangi bir engel bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar, “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.

H.4. Değerlendirme ve Hukuki Dayanak

Bildirim konusu işlem ile Maxit AB hisselerinin tamamı el değiştirmektedir ve işlem sonrası Maxit AB, Heidelberg’in kontrolünden Saint-Gobain’in kontrolüne geçecektir. İşlem sonucunda Saint-Gobain Maxit AB hisselerinin tamamına sahip olacak ve Maxit AB’nin kontrolünü tek başına devralacaktır. Dolayısıyla bildirim konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi anlamında bir devralma işlemidir.

1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde, " Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 milyon YTL’yi aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur" hükmü yer almaktadır.

Saint-Gobain ve Maxit AB’nin ilgili ürün pazarlarındaki ciroları aşağıdaki tabloda gösterilmektedir:

Tablo 1- Tarafların ciroları

Cephe Harçları Fayans Döşeme Harçları Yapı Harçları

Saint-Gobain (………….) Euro (…….. (………….) Euro (…….. (………….) Euro (……..

YTL) YTL) YTL)

Maxit AB (………….) Euro (…….. (………….) Euro (…….. (………….) Euro (……..

YTL) YTL) YTL)

Saint-Gobain ve Maxit AB’nin anılan pazarlardaki pazar payları ise aşağıdaki tabloda gösterilmektedir:

Tablo 2- Tarafların pazar payları (%)

Yukarıda yer verilen ciro ve pazar payı bilgilerinden anlaşıldığı üzere işlem, fayans döşeme harçları pazarında 25 milyon YTL’lik ciro eşiğinin aşılması nedeniyle bildirime tabidir.

4054 Sayılı Kanun’un 7. maddesi hakim durum doğuran ya da mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda rekabetin önemli ölçüde azalmasına yol açan birleşme ve devralmaları yasaklamaktadır.

İlgili ürün pazarlarında tarafların ve rakiplerin pazar payları aşağıdaki tabloda gösterilmektedir:

Tablo 3- İlgili pazarlarda faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar payları (%)

Cephe Harçları Fayans Döşeme Yapı Harçları

Harçları

Yukarıda da belirtildiği gibi işlem sadece fayans döşeme harçları bakımından bildirime tabidir ve bu pazarda da çok cüzi bir pazar payı artışı meydana gelmektedir. Pazarda çok sayıda teşebbüsün faaliyet gösteriyor olması ve pazara giriş engellerinin düşük olması da göz önünde bulundurulduğunda, ilgili pazarda hakim durum yaratılması ya da güçlendirilmesinin söz konusu olmadığı görülmektedir.

Taraflar arasında imzalanan Hisse Alım Sözleşmesi’nin 7.6 maddesinde rekabet etmeme ve 7.7. maddesinde istihdam etmeme yükümlülükleri düzenlenmiştir. Sözleşmenin “Rekabet Etmeme” başlıklı 7.6. maddesinde satıcıların Kapanış gününü takip eden iki yıl boyunca doğrudan ya da bir veya birkaç satıcı grubu üyesi aracılığıyla ana hissedar, vekil, danışman, hissedar, vb herhangi bir sıfatla “hedef şirketler grubunun tahditli faaliyetiyle” rekabet eden herhangi bir faaliyetle uğraşmaları yasaklanmaktadır. Aynı maddede “tahditli faaliyet” ise Maxit’in iştigal alanını oluşturan endüstriyel harçlar, bunlara ilişkin ekipmanlar ve genleştirilmiş kil ürün ve çözümleri üretimi olarak tanımlanmıştır.

Sözleşme’nin 7.7. maddesinde ise, satıcıların Kapanış Tarihini takip eden iki yıl boyunca, Kapanış Tarihinden önceki iki yıl içinde herhangi bir tarihte devralınan şirketlerde yönetici

olarak çalışmış herhangi bir kişiye bu şirketlerden ayrıma teklifi götüremeyeceği, işe almayacağı vb. hususlar düzenlenmektedir.

Sözleşme ile getirilen rekabet etmeme ve istihdam etmeme yükümlülüklerinin yasaklamanın süresi, konusu, tarafları ve uygulanacağı coğrafi alan bakımından devralma işleminin amacının gerçekleşmesi için makul olduğu anlaşılmış ve yan sınırlama olarak değerlendirilmiştir.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.