Medek Medikal Ürünler ve Sağlık Hizmetleri A.Ş.’nin tek kontrolünün CooperSurgical Holdings Ltd.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ

B. RAPORTÖRLER : Didem ULUÇ SÜDEMEN, Ebrar KOCAMAN,

Ebru ÖZAKTAŞ, Osman Can AYDOĞDU

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - CooperSurgical, Inc.

Temsilcisi: Av. Ö. Tayga AK

Esentepe Mahallesi Ecza Sokak Safter İş Merkezi

No:6 K:2 Levent/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Medek Medikal Ürünler ve Sağlık Hizmetleri A.Ş.’nin tek kontrolünün CooperSurgical Holdings Ltd. aracılığıyla CooperSurgical, Inc. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 16.08.2019 tarih ve 5315 sayı ile giren ve eksiklikleri 01.11.2019 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 04. 11.2019 tarih ve 2019 - 3 - 0 4 9 /Ö İ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) İlgili başvuru; Medek Medikal Ürünler ve Sağlık Hizmetleri A.Ş.’nin (MEDEK) tek kontrolünün CooperSurgical, Inc.’in (COOPERSURGICAL) bir iştiraki olan CooperSurgical Holdings Ltd. (COOPERSURGICAL LTD.) aracılığıyla devralınması işlemine izin verilmesine ilişkindir.

(5) Pazarın yapısı ve pazar büyüklüğü ile rakiplere ilişkin yeterli veri bulunmaması nedeniyle, dosya kapsamında yardımcı üretim teknikleri (YÜT) pazarında kullanılan tıbbi cihaz, solüsyon ve sarf malzemelerinin satışı alanında faaliyet gösteren distribütörler ve bu ürünleri tedarik eden başlıca müşterilerden bilgi talep edilmiştir. Ayrıca dosya kapsamında devralınan MEDEK’in rakibi konumunda olan, Tanı Medikal Ürünler San. Tic. Ltd. Şti. (TANI MEDİKAL) ve Sis Medikal San. Tic. Ltd. Şti. (SİS MEDİKAL) yetkilileri ile Kurum adresinde görüşmeler gerçekleştirilmiştir.

G.1.TARAFLAR

G.1.1. Devralan: The Cooper Companies, Inc. (COOPER) ve CooperSurgical, Inc. (COOPERSURGICAL)

(6) COOPER tıbbi cihaz alanında küresel çapta faaliyet gösteren bir teşebbüs olup faaliyetlerini CooperVision, Inc. (COOPERVISION) ve COOPERSURGICAL olmak üzere iki iş birimi kapsamında sürdürmektedir. COOPERVISION kontakt lens alanında faaliyet gösterirken; COOPERSURGICAL kadın, bebek ve aile sağlığı, YÜT ve genetik analiz hizmetleriyle ilişkili tıbbi ürünlerin üretimi alanında faaliyet

göstermektedir. COOPERSURGICAL Türkiye pazarında ise yalnızca YÜT alanında faal olup ilgili YÜT ürünlerini münhasıran MEDEK aracılığıyla dağıtmaktadır.

G.1.2. Devre Konu: Medek Medikal Ürünler ve Sağlık Hizmetleri A.Ş. (MEDEK)

(7) 1999 yılında kurulan ve devreden konumundaki Kemal Mehmet AKIELP ve Kemal AYER’in hisselerinin tamamına sahip olduğu MEDEK; moleküler biyoloji, genetik ve YÜT alanında faaliyet göstermektedir. Teşebbüs, işlem kapsamında devralan konumunda olan COOPER’ın Türkiye yetkili distribütörü olarak, tüp bebek tedavisinde kullanılan “in vitro fertilizasyon” (IVF) ürünlerinin ithalatını gerçekleştirmekte ve bu ürünlerin yurt içi ile KKTC’ye satışını yapmaktadır.

(8) MEDEK ayrıca Almanya’dan meme implantı ithal ederek bu ürünlerin satışını gerçekleştiren Sanovis Sağlık Hizmetleri Dan. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin (SANOVIS) %(…..) oranında hissesine sahiptir [1].

G.2. İLGİLİ PAZAR

G.2.1. İlgili Ürün Pazarı

(9) Birleşme ve devralma işlemlerinde ilgili ürün pazarının tespitinde tüketicinin gözünde fiyatları, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından birbirleriyle değiştirilebilir veya ikame edilebilir olarak kabul edilen mal veya hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınmaktadır. Dolayısıyla belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarının tanımında temel alınmaktadır.

(10) Yukarıda da ifade edildiği üzere, COOPERSURGICAL Türkiye’de YÜT pazarında ürünlerini devralınan konumundaki ve aynı zamanda distribütörü olan MEDEK aracılığıyla dağıtmaktadır. Rakip teşebbüslerden elde edilen bilgilere göre, YÜT merkezlerinde kullanılan ürünler tıbbi cihaz, solüsyon ve sarf malzemeleri olarak üç ayrı grupta değerlendirilmektedir. YÜT pazarında önemli ürünler arasında tıbbi cihaz grubunda inkübatör, mikro manipülatör ve laminal flow; solüsyon grubunda kültür medyumları; sarf malzemeleri grubunda ise enjeksiyon pipetleri, embriyo transfer kataterleri ve yumurta toplama (oocyte pick up-OPU) setleri yer almaktadır. YÜT pazarında yer alan ürünlerin büyük bir kısmı Türkiye dışında üretilmekte, söz konusu ürünler üreticilerin Türkiye’deki distribütörleri tarafından ithal edilmekte ve distribütörler tarafından bayilere, tüp bebek merkezlerine veya kamu/özel hastanelere satılmaktadır.

(11) Tüp bebek tedavisinde söz konusu ürün gruplarında yer alan ürünlerin tamamı kullanılmaktadır. Ancak, YÜT pazarında kullanılan tıbbi cihaz, solüsyon ve sarf malzemelerinin satışı alanında faaliyet gösteren ve ağırlıklı olarak yabancı menşeli üreticilerin distribütörü konumunda bulunan teşebbüsler, bu ürün gruplarının tamamının satışı alanında faaliyet gösterebileceği gibi tek bir ürün grubunda veya bir ürün grubunun alt kategorisinde bulunan belirli kalem ürünlerin satışını yapabilmektedir. Tüp bebek tedavisi sırasında kullanılan farklı marka cihaz, solüsyon ve sarf malzemeleri birbirleriyle çalışabildiğinden, hastane ve/veya YÜT merkezleri ihtiyacı olan ürünleri tek bir firmadan alabildiği gibi farklı firmalardan da temin edebilmektedir.

(12) Dolayısıyla, ilgili ürün pazarları “YÜT pazarında kullanılan tıbbi cihazların satışı”, “YÜT pazarında kullanılan solüsyonların satışı” ve “YÜT pazarında kullanılan sarf malzemelerinin satışı” olarak belirlenebilecekken, iş bu dosya bakımından yapılacak 1 Devreden ve devralan taraf arasındaki anlaşma gereği SANOVIS devralma işlemi öncesinde MEDEK tarafından elden çıkarılacağı için bildirime konu işlem kapsamında SANOVIS değerlendirilmeyecektir.

analizi değiştirmeyeceğinden ilgili ürün pazarı “YÜT pazarında kullanılan tıbbi cihaz, solüsyon ve sarf malzemelerinin satışı” olarak belirlenmiş olup bahse geçen alt pazarlara ilişkin değerlendirmelere de yer verilmiştir.

G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

(13) Pazara giriş, arz kaynaklarına ulaşma, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık göstermemesi nedeni ile ilgili coğrafi pazar, “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.

G.3. YAPILAN TESPİTLER VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

G.3.1. Bildirime Konu İşlemin Niteliği

(14) Bildirilen işlem, devre konu teşebbüs olan MEDEK’in tek kontrolünün COOPERSURGICAL’in bir iştiraki olan COOPERSURGICAL LTD. aracılığıyla devralınmasına yöneliktir. Bu itibarla işlem sonrasında MEDEK’in kontrol yapısında kalıcı değişiklik meydana geleceğinden söz konusu işlem 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi çerçevesinde bir devralmadır. Ayrıca tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen eşikleri aştığı dolayısıyla bildirim konusu işlemin izne tabi olduğu tespit edilmiştir.

(15) Bahsi geçen devralma işlemi yabancı menşeli bir üreticinin Türkiye’de yetkili distribütörünü devralmasını içermekte olup, temel olarak yoğunlaşma artışı yaratmayacak bir işlem olmakla birlikte, pazardaki rekabetin distribütörler aracılığıyla gerçekleşiyor olması nedeniyle MEDEK’in pazardaki rakipleriyle detaylı görüşmeler yapılmıştır. Ardından MEDEK’in pazardaki diğer rakiplerinden detaylı veriler edinilerek pazar analizi yapılmış olup bu kapsamda ulaşılan sonuçlara aşağıda yer verilmektedir.

(16) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 7. maddesinde düzenlenen yoğunlaşma işlemlerinin kontrolü, Kanun’un 4. ve 6. maddesinde olduğu gibi temelde pazar gücünü hedef almakta, buna paralel olarak maddenin gerekçesinde “teşebbüslerin kendi iç dinamiği dışında büyümelerinin denetim altına alınması”nın gerekli olduğu ifade edilmektedir. Söz konusu madde, teşebbüslerin bir hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik olarak herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşme veya devralma işlemi gerçekleştirmelerini yasaklamaktadır. Bu çerçevede, hâkim pazar gücünün tek bir teşebbüs tarafından kontrol edilmesine ya da güçlendirilmesine yol açacak nitelikteki yoğunlaşma işlemleri anılan yasaklama kapsamına girmektedir.

(17) Yukarıda yer verilen bilgiler kapsamında COOPERSURGICAL ve MEDEK’in faaliyetlerinin Türkiye’de “YÜT pazarında kullanılan tıbbi cihaz, solüsyon ve sarf malzemelerinin satışı” pazarında örtüştüğü anlaşılmaktadır. Bildirim Formu’nda yer alan bilgiler ve rakip teşebbüslerden gelen bilgiler ışığında, işlem taraflarının ve rakiplerinin ciro bakımından sahip oldukları pazar paylarına aşağıda yer verilmiştir:

Tablo 1- YÜT Pazarında Kullanılan Tıbbi Cihazların Satışı Alanında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Pazar Payları (%)

Teşebbüsler 2017 2018 2019 (ilk 8 ay) Tekservis Teknik ve Tıbbi Ürünleri Pazarlama San. ve (…..)

(…..) (…..) Tic. Ltd. Şti. (TEKSERVİS)

MEDEK (…..) (…..) (…..) Medikal Tim Sağlık Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (…..)

(…..) (…..) (MEDİKAL TİM)

(…..) (…..) ZEISS)

Prizma Laboratuar Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (…..)

(…..) (…..) (PRİZMA)

DİĞER (…..) (…..) (…..) TOPLAM 100,00 100,00 100,00 Kaynak: Cevabi Yazılar Çerçevesinde Yapılan Hesaplamalar

(18) YÜT pazarında kullanılan tıbbi cihazların satışı bakımından teşebbüslerin pazar payları 2017’den bu yana değişkenlik göstermektedir. Cihaz satışının yüksek maliyetli olması ve alıcı konumundaki hastaneler ile tüp bebek merkezleri tarafından düzenli cihaz alımı yapılmamasının, pazar paylarının değişken yapısında önemli bir etken olduğu söylenebilecektir. İşlem taraflarından MEDEK’in, pazar payı bakımından son iki senedir ikinci sırada yer aldığı pazarda, lider oyuncunun TEKSERVİS olduğu görülmektedir.

Tablo 2- YÜT Pazarında Kullanılan Solüsyonların Satışı Alanında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Pazar Payları (%)

Teşebbüsler 2016 2017 2018 SİS MEDİKAL (…..) (…..) (…..)

(…..) (…..) (EMBRYOMED)

TEKSERVİS (…..) (…..) (…..) Bilimsel Teknolojik ve Tıbbi Ürünler Tic. Ltd. Şti. (…..)

(…..) (…..) (BİLTEK)

Fertilab Sağlık Hizm. Med. Danış. San. ve Tic. Ltd. Şti. (…..)

(…..) (…..) (FERTİLAB)

Kaynak: Cevabi Yazılar Çerçevesinde Yapılan Hesaplamalar

(19) YÜT pazarında kullanılan solüsyonların satışı pazarında MEDEK’in payında yıllar içinde önemli bir artış yaşanmadığı, pazarda lider oyuncunun SİS MEDİKAL olduğu, MEDEK’in ise ikinci sırada yer aldığı görülmektedir. Pazar paylarının dağılımı

incelendiğinde, solüsyon pazarının tıbbi cihaz pazarına göre daha istikrarlı bir yapıda olduğu söylenebilecektir.

Tablo 3- YÜT Pazarında Kullanılan Sarf Malzemelerin Satışı Alanında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Pazar Payları (%)

Kaynak: Cevabi Yazılar Çerçevesinde Yapılan Hesaplamalar

(20) YÜT pazarında kullanılan sarf malzemelerin satışı pazarında ise yaklaşık %(…..) pazar payı ile MEDEK’in lider oyuncu olduğu, İTM ve TEKSERVİS’in ise yaklaşık %(…..) ve %(…..) ile devre konu tarafın ardında yer aldığı, teşebbüslerin pazar paylarının 2017’den itibaren ufak azalış ve artışlar dışında istikrarlı olduğu görülmektedir.

(21) Dosya kapsamında MEDEK’e rakip distribütörlerden bildirim konusu işlemle ilgili bilgi talebinde bulunulmuş, bazı rakipler işlemle ilgili endişelerini dile getirmişlerdir. Rakipler tarafından, COOPERSURGICAL’ın dünya genelinde rakip üretici firmaları satın aldığı ve piyasada oldukça güçlendiği, söz konusu rakiplerin Türkiye’deki distribütörleri ile olan sözleşmelerini feshedip, distrbütörlükleri kendi distribütörü olan MEDEK’e verdiği, bu işlemler sonucunda MEDEK’in güçlü bir konuma geldiği, rakiplerinin bu durumdan zarar gördüğü ve bazı teşebbüslerin piyasadaki faaliyetlerini askıya aldığı veya faaliyetlerine son verdiği, bildirilen işleme izin verilmesi durumunda dikey bütünleşme ile ortaya çıkacak olan portföy gücü ile MEDEK’in piyasada hakim durumunu güçlendireceği ve rakip distribütörlerin rekabet etme şanslarının olmayacağı belirtilmiştir.

(22) Yukarıda yer alan bilgiler, MEDEK’in YÜT alanında kullanılan tıbbi cihaz, solüsyon ve sarf malzemelerinin satışı pazarının alt kırılımlarında belirli bir pazar gücüne sahip olduğunu göstermektedir. Ancak, bildirime konu işlem bakımından ilk dikkate alınması gereken husus, halihazırda MEDEK’in cirosunun nerdeyse tamamını COOPER ürünlerinin oluşturmasıdır. Bu noktada bildirime konu dikey devralma işleminin, mevcut durum göz önüne alındığında yoğunlaşma artışı yaratıcı etkisi bulunmamaktadır. Öte yandan, yurtdışında devralan COOPERSURGICAL tarafından üretici seviyesinde yurtdışında gerçekleştirilen devralma işlemlerine rağmen, distribütörü konumundaki MEDEK’in yurtiçi satışlar bakımından pazar payında son üç yıl içerisinde önemli bir artış gerçekleşmediği, sadece payların değişkenlik gösterdiği tıbbi cihaz pazarında 2018 yılında önemli bir artışın yaşandığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda MEDEK’in ilgili pazar ve pazarın alt kırılımlarındaki payı ve rakiplerinin durumu dikkate alındığında hakim durumda olduğunu söylemenin mümkün olmadığı görülmektedir.

(23) Genel olarak, YÜT pazarı açısından Türkiye’de yerli üretimin sınırlı olması sebebiyle distribütörlük sisteminin önemli bir unsur olduğunu ve pazarda rekabetin distribütörlük sistemi üzerinden gerçekleştiğini söylemek mümkündür. Bu açıdan tablolardan da görüleceği üzere her bir ilgili ürün pazarı bakımından MEDEK’in rekabet ettiği rakipler bulunmaktadır. Tıbbi cihaz pazarında TEKSERVİS, MEDİKAL TİM, İTM, SİS MEDİKAL ve İNCEKARALAR; solüsyon pazarında SİS MEDİKAL, İTM, EMBRYOMED ve TEKSERVİS; sarf malzemeleri pazarında İTM, TEKSERVİS ve SİS MEDİKAL, MEDEK’in önemli rakipleri arasında yer almaktadır.

(24) Bu bilgiler ışığında, MEDEK’in ilgili pazarın alt kırılımlarından tıbbi cihaz ve solüsyon alanında lider durumda olmaması, sarf malzemeleri bakımından ise lider durumda olmasına rağmen rakipleri ile pazar paylarının birbirine yakın olması da dikkate alındığında, bildirime konu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesine yol açarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı değerlendirilmektedir.

H. SONUÇ

(25) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.