M.P.S. Metal Plastik Sanayi Çember ve Paketleme Sistemleri İmalat ve Ticaret A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,

Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER: Hakan Suat ÖLMEZ, Ayşe Özlem UZUN, Hüseyin ORMAN

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Signode System GmbH

Temsilcileri: Av. Seçil ABALI, Av. Müjdem AKSOY

Cerrahoğlu Hukuk Bürosu, Barbaros Bulvarı, Morbasan Sok.,

Cerrahoğlu Binası Balmumcu, Beşiktaş, 34349, İstanbul

D. TARAFLAR: - Signode System GmbH

Magnusstrasse 18, D-46535, Dinslaken, ALMANYA

- Mustafa KAYA ÖRS

Hamiyet Yüceses Sok., No:5, Işın Apt., D:9

Suadiye, Kadıköy/İstanbul

E. DOSYA KONUSU: M.P.S. Metal Plastik Sanayi Çember ve Paketleme Sistemleri İmalat ve Ticaret A.Ş. hisselerinin %50’sinin Signode System GmbH tarafından devralınması işlemi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 1.11.2007 tarih ve 7170 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 13.12.2007 tarihli ve 8233 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde hazırlanan 18.12.2007 tarih ve 2007-2-188/Öİ-07-HSÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 28.12.2007 tarih ve REK.0.06.00.00-120/363 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-01 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, bildirim konusu devralma işleminin;

1. 4054 sayılı Kanun ve 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma

işlemi olduğu,

2. Söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum

yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve böylece ilgili pazarda

rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı,

ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İşlemin Niteliği ve Taraflar

H.1.1. İşlemin Niteliği

Bildirim konusu işlem, M.P.S. Metal Plastik Sanayi Çember ve Paketleme Sistemleri İmalat ve Ticaret A.Ş. (MPS) hisselerinin %50’sinin Signode System GmbH (Signode) tarafından devralınmasına ilişkindir. Signode ve MPS hissedarı Mustafa KAYA ÖRS arasında imzalanan 22.10.2007 tarihli Hisse Satım Sözleşmesi’ne (Sözleşme) göre; Mustafa KAYA ÖRS, MPS’de bulunan %80 oranındaki hissesinin bir kısmını Signode’a devretmeyi planlamaktadır. İşlem sonrasında MPS’de Signode %50 ve Mustafa KAYA ÖRS %30 oranında hisseye sahip olacaktır. İşlem öncesi ve işlem sonrası MPS’nin ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

Ayşe İrem Örs

Bildirim Formu’nda yer alan bilgilere göre, devralma işleminin amacı, Türkiye’nin coğrafi konumunun önemi, müşterilerinin tüm ürün çeşitlerini tek firma tarafından tedarik edilmesine yönelik talepleri doğrultusunda Türkiye’yi bir üretim merkezi haline getirmek ve Signode’un (konow-how) teknik bilgi ve pazarlama konusundaki deneyiminden faydalanarak sinerji yaratmaktır.

H.1.2. Taraflar

H.1.2.1. Signode System GmbH (Signode)

Aslen bir Alman şirketi olan Signode, endüstriyel ürünlerin muhafazası amaçlı paketleme işlemlerinde kullanılan çelik ve plastik çemberleme, streç film ambalajı, basınca duyarlı karton tokalama bandı ve bunların her birine yönelik uygulama ve aksesuar ürünlerinin üreticisi ve pazarlayıcısı olan uluslar arası bir şirkettir.

Signode, ITW Signode Holding GmBH’nin bir iştirakidir. ITW Signode Holding GmBH ise %94 oranında ITW (Deutschland) GmBH ve %6 oranında Deutsche Capital Solutions GmBH tarafından kontrol edilmektedir. Bu iki şirket ise hisseleri New York Borsasında işlem gören Illionis Tool Works Inc. (ITW Inc.) tarafından kontrol edilmektedir. Dolayısıyla, Signode’un nihai kontrolü ITW Inc.’te bulunmaktadır. ITW Inc., 49 ülkede, gelişmiş endüstriyel teknolojinin çeşitli alanlarında yüksek mühendislik

ürünleri ve parçaları, ekipmanları, tüketim sistemleri ve müşterilere özel katma değerli ürünler üretip tasarlayan çok uluslu bir şirkettir.

Signode, Türkiye’de MPS ve Signode Erçem A.Ş. (Erçem) aracılığıyla faaliyet göstermektedir. Başvuru konusu işlemin taraflarından biri olan MPS, Signode’un çelik çember ve araç gereçlerinin Türkiye’deki üreticisi ve Signode’un münhasır distribütörüdür. Signode aynı zamanda, endüstriyel paketleme sektöründe faaliyet gösteren Erçem’in tamamına dolaylı olarak sahip olup PET ve PP türündeki çemberlerini Türkiye’de Erçem aracılığıyla satmaktadır.

Signode, paketleme amaçlı kullanılan PET ve PP çemberlerini, iştiraki olan Erçem’e, diğer çelik çember ürünlerini ise münhasır distribütörü MPS’ye satmaktadır. Bunun dışında Signode’un Türkiye’de nihai tüketicilere önem arz edecek büyüklükte doğrudan satışı bulunmamaktadır.

H.1.2.2. M.P.S. Metal Plastik Sanayi Çember ve Paketleme Sist. İmalat ve Tic. A.Ş. (MPS)

Kocaeli Dilovası’nda kurulu bir teşebbüs olan MPS, paketleme, yapı ve diğer endüstrilerde kullanılan plastik çelik çemberle, çemberleme sistemlerinde kullanılan araç ve sistemlerin satımı işiyle iştigal etmektedir. MPS, Signode ürünlerinden çelik çember ve ilgili ekipmanların Türkiye’de münhasır distribütörlüğünü yapmaktadır. Ayrıca, 2000 yılından beri Signode lisansı ile çember üretmektedir. Şirket, Türkiye’de Signode lisansı ile ürettiği çelik çemberlerin yarısına yakınını 32 farklı ülkeye ihraç etmektedir. Bunun dışında, MPS’nin Signode’dan bağımsız olarak kendi know how’ını kullanarak polyester ipli çember üretimi faaliyeti de bulunmaktadır. Üretilen polyester ipli çemberlerin %80’i ihraç edilmektedir. Öte yandan, Signode’un polyster ipli çember üretimi bulunmamaktadır.

MPS, bir başka çember çeşidi olan PET ve PP çemberlerini üretmemektedir.

H.1.2.3. Signode Erçem A.Ş. (Erçem)

Erçem, Signode’un %100’üne sahip olduğu, İstanbul’da faaliyet gösteren dolaylı iştirakidir. Erçem hisselerinin %99’u ITW Participations Sarl tarafından kontrol edilmektedir. Toplam 5 hissedarı bulunan Erçem’in geri kalan 4 hissedarı CS Finance Europe Sarl, Capital Ventures (Australasia) Sarl ve ITW (EU) Holdings Ltd.’dir.

Şirket, Signode ile aynı alanda faaliyet göstermekte, endüstriyel paketleme sektöründe çember, çemberleme makineleri, araçlar, yedek parçalar ve bu alanda hizmetler üretip pazarlamaktadır. Erçem’in uzmanlık alanı, plastik çemberler ve bu çemberlere uygun makine ve araçlardır. Signode’un PET ve PP çemberleri Erçem üzerinden dağıtılmaktadır.

Signode ile MPS arasında başvuru konusu işlemin tamamlanmasının ardından Hisse Satım ve Alım Sözleşmesi’nin 9. maddesi gereği, bu Sözleşme’nin 4.1. maddesinde yer alan ön koşulların yerine getirildiği veya bu ön koşullardan feragat edildiği tarihten itibaren 6 ay içinde Erçem’in faaliyetleri feshedilecektir. Bu doğrultuda Erçem, kapanış tarihinden sonraki 6 ay içinde tasfiye edilecek, devrolunacak ya da sair bir şekilde sona erdirilecektir. Bu çerçevede Signode, Türkiye’de sadece yeni kurulan şirket aracılığıyla faaliyet gösterecektir.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1 İlgili Ürün Pazarı

Bildirim konusu işlemin tarafları esas olarak çemberleme pazarında faaliyet göstermektedir. Çember terimi pazara özgü bir terminoloji olup bu ifade ile kastedilen, sanayi ürünlerinin bir araya getirilmesi ve emniyetli bir şekilde taşınabilmesi amacıyla çelik, plastik ve dokumadan yapılmış ip, urgan vb. cisimlerle çevrelenmesi, bağlanmasıdır. Tarafların bu alanda ürettikleri ürünler çelikten, PP ve PET gibi plastikten ve polyester ipinden üretilmiş çemberlerdir. Çeşitli çember türleri dışında nakil işlemleri sırasında halat, sicim, streç film, çekilmiş film, oluklu kutular vb. ürünler de kullanılabilmektedir.

Metal ürünler, yassı çelik sac, borular, çeşitli metal ürünler, ağır yükler, gemi ve tren yüklemeleri için çelik çemberler kullanılmaktadır. Çelik çemberler, otomatik makine veya el aletleriyle uygulanmaktadır.

PET çemberler; tuğla, taş, kahverengi ve beyaz eşya, vb. ürünlerin naklinde kullanılmakta ve genelde otomatik makineler ile uygulanmaktadır.

PP çemberler; para banknotları, kağıt, gazete, mecmua, oluklu mukavva vb. ürünlerinin nakil işlemlerinde kullanılmaktadır. PP çemberlerin uygulaması otomatik makinelerle yapılmaktadır.

Polyester ipli çember ise hafif yükleri bağlamak ve paketlemek amacıyla kullanılmakta ve sadece el aletleri ile uygulanmaktadır.

Çelik çember ile polyester ipli çember, bazı uygulamalar sırasında birbiri yerine kullanılabilse de bazı ürünler ve uygulamalar belirli tipte özel çemberlerin kullanımını gerektirmektedir. Spesifik olmayan ve genel olarak yük sağlamlaştırma uygulamasında kullanılan çemberler birbirlerinin yerine kullanılabilmektedir. Bazı uygulamalarda ise nakledilen ürünü sağlamlaştırmak için bir dizi ürün birbirinin yerine veya beraber de kullanılabilmektedir. Örneğin çelik, PET ve PP çemberler, polyester ipli çember, ip, streç ambalaj filmleri vb. Bu çerçevede, kullanılacak ürünün (çemberin) seçiminde yük ağırlığı, şekli, nakliye koşulları, üretim kapasitesi, müşteri tercihleri gibi çeşitli kriterler önem kazanmaktadır.

Bu açıklamalar çerçevesinde işbu dosya kapsamında, en geniş çerçevede ilgili ürün pazarının “sınai çember pazarı” olduğu, bununla birlikte tarafların her birinin farklı özellikte ürünler üretmesi nedeniyle yoğunlaşmanın alt segmentlerdeki ilgili ürün pazarları olan “çelik çember pazarı”, “PET ve PP çember pazarı” ve “polyester ipli çember pazarı” olarak tanımlanmıştır. Pazarın değişik segmentlerindeki yoğunlaşmanın ortaya konabilmesi bakımından işbu dosya kapsamında alt pazarlar açısından bir değerlendirmeye gidilmiştir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Türkiye sınırları içerisinde ilgili ürünler bakımından rekabet şartlarının farklılaşmasına neden olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle, ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak ele alınmıştır.

H.3. Değerlendirme

H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme

1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendine göre “herhangi bir teşebbüs ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” birleşme ve devralma sayılan hallerden sayılmaktadır.

Dosya konusu işlemde, Signode’un MPS hisselerinin ve kontrolünün %50’sini devralması ile MPS’nin kontrol yapısı tek kontrolden ortak kontrole dönüşmektedir. Bu sebeple söz konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (c) bendi kapsamında kontrol yapısının değiştiği bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme

1997/1 sayılı Tebliğ’in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesinde, “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş milyon YTL’yi [yirmi beş trilyon Türk Lirasını] aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü yer almaktadır. Dosyada yer alan bilgilere göre tarafların ciro ve pazar payları aşağıdaki gibidir:

 2006 yılı itibarıyla Signode’un Türkiye’de paketleme satışlarından elde ettiği

ciro, (………..) YTL’dir (1 euro= 1.750 YTL olarak alınmıştır.).

 Erçem’in plastik çemberler (PET ve PP) pazarındaki cirosu, (…………) YTL’dir.

 Signode’un PET ve PP çemberi pazarında Türkiye’de nihai tüketicilere yaptığı

doğrudan satışların tutarı, (………) YTL’dir.

 MPS’nin çelik çember pazarındaki satışları (yurt içi ve yurt dışı toplam) tutarı,

(………….) YTL’dir.

 MPS’nin polyester ipli çember pazarındaki toplam satışları, (………….) YTL’dir.

 MPS’nin ticari ürünlere ait yurt içi ve dışı satışları ile diğer satışları toplamı,

(………….) YTL’dir.

Tarafların çember üst pazarındaki ciroları toplamı 44,824,934.38 YTL’dir. Tarafların çember üst pazarındaki toplam cirolarının Tebliğ’de öngörülen eşiği aştığı, alt pazarlar bakımından ise sadece çelik çember alt pazarında eşiğin aşıldığı görülmektedir.

Pazar payları açısından;

 Signode’un Türkiye’de (Erçem vasıtasıyla) PET ve PP çemberleri pazarındaki

payı, % (…)

 MPS’nin çelik çember pazarındaki payı, % (…) ve

 MPS’nin polyester ipli çember pazarındaki payı, % (…)’dur.

Kurum’a gönderilen ek bilgi yazısında, Türkiye’deki sınai çember pazarının toplam büyüklüğünün yaklaşık 100.000.000-140.000.000 YTL civarında olduğu, bu pazarın içinde MPS’nin payının % (…), Signode’un payının ise % (…) olduğu belirtilmektedir. Bu durumda, tarafların toplam pazar payı % (…) olmakta ve Tebliğ’de öngörülen pazar payı eşiği de devralma işlemi ile aşılmaktadır. Çelik, polyester ve plastik çember alt

pazarları bakımından yapılacak sınıflandırmada plastik (PET ve PP çemberler) çember pazarı hariç diğer iki pazarda %25 pazar payı eşiği aşılmaktadır.

Bu bakımdan, bildirim konusu işlem, hem pazar payı hem de ciro eşikleri bakımından izne tabi bir devralma niteliği taşımaktadır.

H.3.3. Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, hakim durum yaratan ya da mevcut bir hakim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltan birleşme ve devralmalar yasaktır.

Devralma işlemine taraf olan teşebbüslerin en genel anlamda çember pazarında faaliyet göstermelerine karşın, yukarıda da belirtildiği gibi, çember alt pazarında yer alan plastik, çelik ve polyester ipli çemberlerin mukavemet bakımından kullanım alanları birbirinden farklılık arz etmektedir. Bazı ürünler bakımından plastik, çelik ve polyester ipli çemberlerin kullanımları arasında geçiş olsa bile çoğunlukla her bir çember çeşidi, farklı bir pazara hitap etmektedir. Nitekim, çemberin içeriğinde kullanılan çelik, plastik veya polyester ipi gibi malzemenin maliyeti de farklıdır. Bu bakımdan plastik, çelik ve polyester ipli çemberlerin birbirleriyle tam ikame olmadıkları ve her birinin ayrı birer pazarı oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır. Alt çember pazarları açısından tarafların çelik çember pazarındaki pazar payı % (…), polyester ipli çember pazarında % (…) ve PET ve PP çemberler pazarındaki pazar payı ise % (…)’dur. Çember üst pazarında ise tarafların toplam payları %(…) olmaktadır. Bildirim Formu’nda Türkiye’de faaliyet gösteren rakip şirketler Erze, Polipak, Onur, Bekap Metal A.Ş. olarak sıralanmıştır. Ayrıca, halat, sicim, streç film, çekilmiş film, oluklu kutular gibi yük emniyetini sağlamaya yönelik diğer ürünlerin ve yöntemlerin de çember uygulaması yerine geçebileceği belirtilmektedir. Bu durumda, pazarda MPS ve Signode’un ürettiği ürünlerin alternatifinin mevcut olduğu görülmektedir.

Bu noktada önemli bir diğer husus, devir işlemi ile Signode ile MPS arasında mevcut durumda devam etmekte olan distribütörlük ilişkisinin, %50-50 ortaklık ilişkisine dönüşecek olmasıdır. Bir başka deyişle, devir işlemi, ilgili ürün pazarında rakip iki firma arasında gerçekleşecek bir devir işleminden farklılık arz etmektedir.

Bu açılardan değerlendirildiğinde Signode’un MPS’ye ait hisselerin %50’sini devralması işleminin ilgili ürün pazarında hakim durum yaratacak bir işlem olmadığı, Signode’un halihazırda MPS ve Erçem aracılığıyla yürüttüğü faaliyetlerini tek bir çatı altında toplamasından ibaret bir işlem olduğu kanaatine ulaşılmaktadır.

H.3.4. Yan Sınırlamalar Bakımından Değerlendirme

Hissedarlar Sözleşmesi’nin “Şirketin Münhasırlığı” başlıklı 7. maddesinde, MPS’nin Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde tüm çelik veya plastik çember üretiminde münhasır olacağı, ne MPS ne de Signode’un kendileri veya bağlı şirketleri aracılığıyla bu bölgede çelik veya plastik çember üretim tesisi kurmak veya satın almakla iştigal etmeyecekleri, MPS’nin Lifex marka polyester ipli çemberlerin tek üreticisi olacağı ve Signode ile bağlı kuruluşlarının MPS’nin izni olmadan bu ürünü üçüncü taraflara satamayacakları, hüküm altına alınmıştır.

Kurum’a gönderilen ek bilgi yazısında, söz konusu kısıtlama ile tarafların Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde birbirine rakip faaliyetler içine girmelerinin engellenmek istendiği, Erçem’in faaliyetlerine kapanıştan itibaren 6 ay içinde son verileceği ve bu sebeple Signode’un Türkiye’de çelik ve/veya plastik çember işinden başka herhangi bir faaliyetinin olmadığı ve söz konusu rekabet yasağının kurulacak ortaklığın süresiyle sınırlı olduğu açıklanmıştır.

Rekabet hukukunda rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların karşılıklarını tam olarak almalarının bir aracı olarak ve devam etmekte olan bir işbirliği süresi içinde teşebbüslerin birbirlerinden öğrendikleri teknik bilgileri rakiplerle paylaşılmasının önüne geçmek amacıyla getirilmektedir. Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması gerekmektedir. Bildirim konusu işlemde yer alan, işbirliği süresi boyunca bölgede çelik veya plastik çember üretim tesisi kurmama veya satın almama yasağı, bu kriterler çerçevesinde değerlendirildiğinde Signode ile MPS arasında kurulacak olan ortaklığın belli bir güven ilişkisi temelinde yürütülebilmesi için gerekli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İlgili yasak, ortaklığın süresiyle sınırlı olarak sadece işlemin taraflarını bağlamaktadır. Bu sebeplerle söz konusu rekabet yasağının makul olduğu kararına ulaşılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.