Perakendecilik sektöründe faaliyet gösteren CarrefourSa Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi A.Ş.'nin mobil…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)

Üyeler: Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,

İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,

Murat ÇETİNKAYA

B. RAPORTÖRLER: Ayşe Özlem UZUN, Hüseyin ORMAN

C. ŞİKAYET EDEN: - MOBİSAD Mobil İletişim Sistemleri ve Araçları

İşadamları Derneği

Temsilcisi: Av. Derya ZENGİN

Abide-i Hürriyet Cad., No: 182, K: 8, Şişli / İstanbul

D. HAKKINDA İLK

İNCELEME YAPILAN: - CarrefourSa Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi A.Ş.

Dudullu Asfaltı, No:1, Küçükbakkalköy, Kadıköy / İstanbul E. DOSYA KONUSU: Perakendecilik sektöründe faaliyet gösteren CarrefourSa Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi A.Ş.’nin mobil telefon satışlarında yıkıcı fiyat uyguladığı iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Mobil İletişim Sistemleri ve Araçları İşadamları Derneği (MOBİSAD) temsilcisi Av. Derya ZENGİN tarafından gönderilen şikâyet yazısında özetle;

- Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre ticari şirketlerin kuruluş amacının kâr

etmek olduğu,

- Oysa CarrefourSA Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi A.Ş. (CarrefourSA)

firmasının Ocak 2009 tarihinden itibaren her ayın sonunda cep telefonu satış

fiyatlarında %20 oranında, dokuz günde bir ise belirli cihazların satış fiyatlarında

%25 oranında indirime gittiği,

- Örneğin Mart ayında yapılan indirim neticesinde Nokia 2680 model cep

telefonun satış fiyatının 182 TL, Nokia 1200 model cep telefonun satış fiyatının

58,65 TL olduğu

- Şikâyete konu firmanın anılan ürünü kâr marjı olmayan bir fiyatla satış

yapmasının Türk Ticaret Kanunu’nun 57. maddesinin 10. bendini ve 4054 sayılı

Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği

ifade edilerek konunun 4054 sayılı Kanun çerçevesinde incelenmesi talep edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 11.3.2009 tarih, 1834 sayı ile yapılan başvuru üzerine şikâyet üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda hazırlanan, 2.4.2009 tarih, 2009-2-46/ İİ-08-AÖU sayılı İlk İnceleme Raporu, 7.4.2009 tarih ve REK.0.06.00.00- 110/86 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-14 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; yapılan şikayete yönelik olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Pazar

I.1.1. İlgili Ürün Pazarı

Şikayete konu olan ürün cep telefonu ve şikayet edilen firma CarrefourSA’dır.

Cep telefonu, içine takılan hizmet sağlayıcı kartlar (SIM CARD) aracılığıyla kablosuz iletişim sağlayan taşınabilir, elektronik aygıtlardır. Günümüzde, ülkemizde en bilinirleri Nokia, Motorola, Siemens, LG, Samsung, Sony olmak üzere birçok yerli ve yabancı firmanın cep telefonları satılmaktadır. Türkiye’de satışlar, üretici firmaların ülkemizdeki distribütörleri veya bu markaları paralel ithalat yoluyla yurtiçine getiren teşebbüsler

1

vasıtasıyla gerçekleştirilmektedir.

Başvuru dilekçesinde, belli dönemlerde cep telefonları fiyatlarını indirerek zararına satış yaptığı iddiası ile şikayet edilen CarrefourSA, Türkiye’de perakendecilik sektöründe faaliyet göstermekte, ürün portföyünde cep telefonuna da yer vermektedir. Dolayısıyla CarrefourSA’nın iddiaya konu uygulamalarının etkisi, cep telefonlarının perakende olarak satıldığı pazarda görülecektir. Bu sebeple dosya kapsamında ilgili ürün pazarı, “perakende cep telefonu satış hizmetleri” pazarı olarak tespit edilmiştir. I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Şikayete konu işlem açısından coğrafi pazarın bölgesel veya ulusal olarak belirlenmesinin işlemin sonucunda herhangi bir etki doğurmaması, cep telefonu arz ve talebinin gerek bölgesel ve gerekse internet aracılığıyla ulusal ölçekte sağlanabilmesi sebebiyle dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmamıştır.

I.2. Değerlendirme

Şikâyete konu iddialar “haksız rekabet” ve “zararına satış yapma” başlıkları altında toplanmaktadır. Bu bakımdan, söz konusu iddialar aşağıda yer verilen bu başlıklar altında değerlendirilecektir.

I.2.1. Haksız Rekabet Değerlendirmesi

Şikayet dilekçesinde; “Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre ticari şirketlerin kuruluş amacının kâr elde etme gayesi olduğu” ve şikayete konu “internet sitesinin anılan ürünü zararına satarak Türk Ticaret Kanunu’nun 57. maddesinin 10. bendini ve 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği” ifade edilmektedir.

1

30.9.2004 tarih ve 04-63/910-219 sayılı Rekabet Kurulu Kararı

Türk Ticaret Kanunu’nun 57. maddesinde haksız rekabete örnek teşkil eden uygulamalar ifade edilmektedir. Anılan uygulamalara bir örnek de anılan maddenin 10. bendinde “Rakipler hakkında da cari olan kanun, nizamname, mukavele yahut mesleki veya mahalli adetlerle tayin edilmiş bulunan iş hayatı şartlarına riayet etmemek” olarak ifade edilmiştir.

Türk Ticaret Kanunu kapsamındaki uygulamalar adli yargı bünyesindeki ticaret mahkemelerinin ve ticaret mahkemelerinin olmadığı yerlerde ise asliye hukuk mahkemelerinin görev alanına girmektedir.

4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un kapsamını ve Rekabet Kurumu’nun görev alanını belirleyen Kanun’un 2. maddesine göre “… her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye kullanmaları ve rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşme ve devralma niteliğindeki her türlü hukuki işlem ve davranışlar, rekabetin korunmasına yönelik tedbir, tespit, düzenleme ve denetlemeye ilişkin işlemler bu Kanun kapsamına girer”.

Bu sebeple, haksız rekabete ilişkin olarak öne sürülen iddiaların 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında olmadığı kanaatine varılmıştır.

I.2.2. Zararına Satış Yapma

Şikâyet dilekçesinde, CarrefourSA’nın Ocak 2009’dan beri yaklaşık 2 aydır her ayın sonunda cep telefonu fiyatlarında %20 oranında, belirli cihazlarda %25 oranında indirim yaptığı, özellikle “Nokia” marka cep telefonlarının belli dönemlerde rayiç bedelin altında zararına sattığı belirtilmektedir.

Rekabetin tesisi ve serbest rekabet ortamının sağlanmasının en önemli unsurlarından biri piyasada faaliyet gösteren ekonomik aktörlerin kendi özgür iradeleriyle ekonomik kararlar alabilmesi ve sundukları ürünlerin satış fiyatlarını istedikleri gibi belirleyebilmesi olmakla birlikte, hakim durumdaki firmaların rakiplerini pazar dışına çıkarma, pazara yeni girişleri engelleme veya piyasadaki oyuncuların faaliyetlerini zorlaştırma amaçlı faaliyetleri ve bu doğrultuda yıkıcı fiyat uygulamaları, 4054 sayılı Kanun kapsamında yasak teşkil etmektedir. Dolayısıyla, şikayete konu eylem, CarrefourSA’nın ilgili ürün pazarında hakim durumda olması durumunda 4054 sayılı Kanunu ihlal etmiş olacaktır.

2

CarrefourSA, 2008 yılı itibarıyla Türkiye’de 33 ilde 121 mağazaya ve perakende

3

sektöründe %13.6 pay ile Migrostan sonra pazarda ikinci sıraya sahiptir. Perakende cep telefonu satışı pazarında ise İstanbul’da CarrefourSA dışında faaliyet gösteren ve cep telefonu satan çeşitli hipermarket ve süpermarketin yanı sıra, cep telefonu markalarının kendi dağıtım kanallarının ve bu markaları paralel ithalat yoluyla ülkeye getiren ve internet vb yollar da dahil olmak üzere satış yapan firmaların bulunması sebebiyle CarrefourSA’nın perakende cep telefonu satış hizmetleri pazarında sahip olduğu payın çok daha küçük olduğu ve firmanın bu pazarda hakim durumda olmadığı, dolayısıyla yıkıcı fiyat uygulamasından bahsedilemeyeceği ve şikayet konusu uygulamaya yönelik olarak daha detaylı bir inceleme yapmak bakımından bir ön araştırma ya da soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

130

2 http://www.lpghaber.com/Carrefoursa-Canakkale%E2%80%99de-2-Yeni-Magaza-Acti--haberi-138748.html http://www.lpghaber.com/Carrefoursa-Canakkale%E2%80%99de-2-Yeni-Magaza-Acti--haberi-138748.html 3 http://www.tumgazeteler.com/?a=2753484

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; başvuru konusu iddialara ilişkin olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.