Redoks Analitik Cihazlar AŞ’nin Afyonkarahisar’da kurulu olan etil alkol üretim tesisine ait ekipmanın…

Rekabet Kurumu Başkanlığından;

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN,

Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER : Cansu TOPAK KORKMAZ, Fatma ABAZ, Zekiye KARALİ

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Bor Şeker AŞ

Temsilcisi: Av. Orçun HOROZOĞLU

Ebulula Mardin Cad. No: 55 Levent Beşiktaş/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Redoks Analitik Cihazlar AŞ’nin Afyonkarahisar’da kurulu olan etil alkol üretim tesisine ait ekipmanın mülkiyetinin ve tam kontrolünün Bor Şeker AŞ tarafından devralınması işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 13.12.2024 tarih ve 60125 sayı ile intikal eden ve eksiklikleri 30.12.2024 tarih, 60840 sayı ile kayda giren yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 06.01.2025 tarihli ve 2024-2-076/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Başvuruda; Redoks Analitik Cihazlar AŞ (REDOKS)’nin Afyonkarahisar ilinde kurulu olan etil alkol üretim tesisine ait ekipmanın mülkiyetinin ve tam kontrolünün Bor Şeker AŞ (BOR ŞEKER) tarafından devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmiştir.

(5) Mal varlıklarına ilişkin her türlü devir işlemi rekabet hukukunda yoğunlaşma olarak kabul edilmemektedir. Başvuru konusu devralma işleminde devre konu ekipmanın etil alkol üretimi faaliyetinin esasını oluşturduğu ve bu nedenle söz konusu varlıkların ciro atfedilebilir nitelikte olduğu görülmektedir. Bu çerçevede, bildirime konu işlemin ardından BOR ŞEKER, etil alkol üretimi tesisinde yer alan devre konu ekipmanın tek kontrolüne sahip olacak ve anılan varlıkların kontrolünde kalıcı bir değişiklik meydana gelecektir.

(6) Bu çerçevede, başvuruya konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemi niteliği taşıdığı anlaşılmaktadır.

(7) Öte yandan, dosya kapsamında sunulan bilgiler ışığında başvuru konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin (a) bendinde belirtilen ciro eşiklerini aştığı ve işlemin izne tabi olduğu anlaşılmıştır.

(8) Diğer yandan, dosya kapsamında devre konu varlıklar, REDOKS’un Afyonkarahisar ilinde faaliyet gösteren tesiste etil alkol üretimi alanında kullanılmaktadır. Devralan BOR ŞEKER ise kristal ve küp şeker üretiminin yanı sıra şeker üretimi esnasında yan ürün olarak elde edilen küspe ve melas ürünlerinin satışını gerçekleştirmektedir. BOR ŞEKER’in hisselerinin %(.....)’sine ve ortak kontrolüne sahip olan Arz Gayrimenkul ve Girişim Sermayesi Portföy Yönetimi (AŞ ARZ PORTFÖY)’ü ortak kontrol eden Ayhan ÖZGÜREL ve Murat ONUK, ARZ PORTFÖY aracılığı ile; oyun, eğitim teknolojileri, finansal teknoloji, ekipman sağlığı, enerji, lojistik, finansal ve teknolojik danışmanlık, yönetim danışmanlığı, maden ve tarım alanlarında faaliyet göstermekte olup Ayhan ÖZGÜREL hisselerinin tamamına sahip olduğu Kovalı Lojistik Ltd. Şti. (KOVALI LOJİSTİK) aracılığı ile karayolu yük taşımacılığı alanında da faaliyette bulunmaktadır. Diğer yandan, BOR ŞEKER’in hisselerinin %(.....)’ine ve ortak kontrolüne sahip olan DİŞLİ GRUBU; klip ve reklam çekimi, yatırım ve nakliye, şişelenmiş içme suyu üretimi, sosyal medya içerik üretimi, oyun geliştirme ve oyun içi reklamcılık alanlarında faaliyet göstermektedir.

(9) Şeker fabrikalarında pancar şekeri üretim sürecinde yan ürün olarak elde edilen melas; temel olarak alkol, maya, yem sanayisinde kullanılmasının yanı sıra ilaç sanayisinde de kullanılmaktadır. Melastaki şekerin enzimler vasıtası ile fermente edilmesi yoluyla alkol, karbondioksitle parçalanması yoluyla etil alkol elde edilmektedir. Bu kapsamda şeker pancarı üretimi esnasında açığa çıkan melasın etil alkol üretimi için girdi teşkil ettiği anlaşılmaktadır.

(10) Bu doğrultuda, devre konu ekipman ile devralan konumundaki teşebbüsün faaliyetleri arasında yatay örtüşmenin bulunmadığı, öte yandan devre konu ekipmanın “etil alkol üretimi ve satışı” faaliyeti amacıyla kullanıldığı ve devralan konumundaki BOR ŞEKER’in şeker üretimi sürecinde yan ürün olan ve etil alkol üretiminde girdi olarak kullanılan “melas üretimi ve satışı” alanında faaliyet gösterdiği dikkate alındığında, devre konu varlıklar ile BOR ŞEKER’in faaliyetleri arasında dikey örtüşme olduğu görülmektedir.

(11) Bu çerçevede, devre konu ekipmanın yer aldığı tesisin “etil alkol üretimi ve satışı” pazarında ve devralan BOR ŞEKER’in “melas üretimi ve satışı” pazarında üretim miktarları ile pazar payları incelenecektir.

(12) 2021, 2022 ve 2023 yıllarında; devre konu ekipmanın yer aldığı tesis tarafından gerçekleştirilen etil alkol üretim miktarına ve söz konusu tesisin üretim miktarı bakımından pazar payına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

Tablo 1- REDOKS’un Tesisinin 2021, 2022 ve 2023 Yıllarında Etil Alkol Üretim Miktarı ve Pazar Payı Verileri

2021 2022 2023 REDOKS’un Tesisinin Etil Alkol Üretim Miktarı

- (.....) (.....) (Litre)

Türkiye’de Etil Alkol Üretim Miktarı (Litre) 144.133.648 139.586.307 166.841.252 Tesisin Pazar Payı (%) - (.....) (.....) Kaynak: Cevabi Yazı

(13) Yukarıdaki tablodan anlaşılacağı üzere devre konu ekipmanın yer aldığı REDOKS’a ait tesisin etil alkol üretim miktarı 2022 yılında (.....) litre, 2023 yılında (.....) litre olarak; pazar payı ise 2022 yılında %(.....), 2023 yılında %(.....) olarak gerçekleşmiştir. Dolayısıyla, REDOKS’un tesisinin etil alkol üretimi pazarındaki payının oldukça düşük olduğu anlaşılmaktadır.

(14) Başvuruda devre konu ekipmanın yer aldığı tesisin 2023 yılında kapasite kullanım oranının %(.....) olduğu belirtilmiştir. Bununla birlikte, etil alkol üretimi ve satışı

pazarında 100’ün üzerinde teşebbüsün faaliyet gösterdiği ve söz konusu pazarın oldukça parçalı bir yapıya sahip olduğu bilinmektedir.

(15) 2021, 2022 ve 2023 yıllarında; BOR ŞEKER tarafından gerçekleştirilen melas üretimi miktarına ve BOR ŞEKER’in pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir. Tablo 2- BOR ŞEKER’in 2021, 2022 ve 2023 Yıllarında Melas Üretim Miktarı ve Pazar Payı Verileri

2021 2022 2023 BOR ŞEKER’in Melas Üretim Miktarı (Ton) (.....) (.....) (.....) Türkiye’de Melas Üretim Miktarı (Ton) 704.157 738.707 1.084.600 BOR ŞEKER’in Pazar Payı (%) (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu

(16) Yukarıda yer alan tablodan görülebileceği üzere, Türkiye’de 2021 yılında 704.157 ton, 2022 yılında 738.707 ton ve 2023 yılında 1.084.600 ton melas üretimi gerçekleştirilmiştir. BOR ŞEKER’in melas üretimi 2021 yılında (.....) ton, 2022 yılında (.....) ton ve 2023 yılında (.....) ton olarak; pazar payı ise 2021 yılında %(.....), 2022 yılında %(.....), 2023 yılında %(.....) olarak gerçekleşmiştir.

(17) Başvuruda BOR ŞEKER’in melas üretiminde kapasite kullanım oranının 2021 yılında %(.....), 2022 yılında %(.....) ve 2023 yılında %(.....) olduğu ifade edilmiştir. Diğer yandan, Türkiye’de pancardan şeker üretimi gerçekleştiren 15 teşebbüsün olduğu bilinmektedir. Ek olarak, Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ’nin melas üretimi ve satışı pazarında 2021 yılında %39,51, 2022 yılında %34,60 ve 2023 yılında %38,61 olarak gerçekleşen ve BOR ŞEKER ile kıyaslandığında dikkate değer ölçüde yüksek pazar paylarına sahip olduğu anlaşılmaktadır.

(18) İşlem bakımından, tarafların faaliyetleri arasında dikey örtüşmenin bulunduğu pazarlarda çok sayıda oyuncunun faaliyet gösterdiği, bu anlamda pazarın parçalı bir yapı arz ettiği, BOR ŞEKER’in “melas üretimi ve satışı” pazarındaki ve devre konu varlıkların “etil alkol üretimi ve satışı” pazarındaki paylarının da düşük olduğu hususları dikkate alındığında dikey örtüşmenin herhangi bir rekabetçi endişeye mahal vermeyeceği anlaşılmaktadır.

(19) Yapılan tespitler doğrultusunda, bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca izne tabi olduğu, bununla birlikte anılan işlem ile 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun ortaya çıkmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

H. SONUÇ

(20) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere Kurul Üyesi Hasan Hüseyin ÜNLÜ’nün farklı gerekçesi ve OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.