Sandras Su Gıda Turizm Taşımacılık İnşaat A.Ş.nin; Muğla ili, Köyceğiz ilçesi, Zeytinalanı Köyü'nde yer alan…
Birleşme ve Devralma09-15/372-86Karar tarihi: 15.04.2009Yayımlanma tarihi: 09.06.2009
Sandras Su Gıda Turizm Taşımacılık İnşaat A.Ş.nin; Muğla ili, Köyceğiz ilçesi, Zeytinalanı Köyü'nde yer alan ve kendi mülkiyetinde bulunan ambalajlı su üretim tesisine ilişkili gayrimenkullerin, menkullerin, su kaynakları üzerindeki hakların ve bu kaynaklara ilişkin ruhsatların Coca-Cola İçecek A.Ş. tarafından satın alınması işlemine izin verilmesi talebi.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Esenşehir Mah. Erzincan Cad. No:36 Yukarı Dudullu/İstanbul
Sandras Su Gıda Turizm Taşımacılık İnşaat A.Ş.
Altunizade Mah. Ord. Prof. Fahrettin Kerim Gökay Cad. No:33
Üsküdar/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Sandras Su Gıda Turizm Taşımacılık İnşaat A.Ş.nin; Muğla ili, Köyceğiz ilçesi, Zeytinalanı Köyü’nde yer alan ve kendi mülkiyetinde bulunan ambalajlı su üretim tesisine ilişkili gayrimenkullerin, menkullerin, su kaynakları üzerindeki hakların ve bu kaynaklara ilişkin ruhsatların Coca-Cola İçecek A.Ş. tarafından satın alınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.3.2009 tarih ve 1921 sayı ile giren ve en son 6.4.2009 tarih ve 2413 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 10.4.2009 tarih ve 2009-3- 59/Öİ-09-TE sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 14.4.2009 tarih ve REK.0.07.00.00- 120/89 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09-15 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Sandras Su Gıda Turizm Taşımacılık İnşaat A.Ş.nin; Muğla ili, Köyceğiz ilçesi, Zeytinalanı köyünde yer alan ambalajlı su üretim tesisinin Coca-Cola İçecek A.Ş. tarafından satın alınması işleminin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi olduğu, bununla birlikte devralma işlemi ile 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde ilgili pazarlarda yeni bir hakim
Sayfa 2
durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilerek, rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilebileceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Coca-Cola İçecek A.Ş. (CCİ)
Dosya konusu işlemde devralan taraf olan CCİ halka açık bir anonim şirkettir. CCİ’nin faaliyetlerinin amaç ve konusunu; her türlü alkolsüz içeceğin üretimi, paketlenmesi ve doldurulması ile ilgili tesislerin kurulması, işletilmesi ve üretilen içeceklerin depolama, satış ve dağıtım faaliyetleri oluşturmaktadır. CCİ ambalajlı su pazarında; işlenmiş içme suyu kategorisinde Turkuaz ve doğal kaynak suyu kategorisinde Damla markaları ile faaliyetlerini sürdürmektedir. CCİ’nin ortaklık yapısına Tablo 1’de yer verilmektedir.
Tablo 1 - CCİ’nin Ortaklık Yapısı
Pay Sahibi Sermaye Miktarı (TL) Pay Oranı (%) Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayi A.Ş. (…………) (…)
The Coca-Cola Export Corporation
(…………)
(…)
Efes Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş.
(…………)
(…)
Halka Açık
(…………)
(…)
Cemal Ahmet Bozer
(…………)
(…)
Diğer
(…………)
(…)
TOPLAM
254.370.782,00
100,00
CCİ’nin yönetim kurulu üyeleri;Tuncay Özilhan (Yön. Kurulu Başk.), Mehmet Cem Kozlu, Mehmet Hurşit Zorlu, Michael A. O’Neill, Ahmet Boyacıoğlu, Recep Yılmaz Argüden, John Mitchell Guarıno, Gerard Anthony Reıdy, armağan Özgörkey ve john P. Sechı’den oluşmaktadır.
H.1.2. Sandras Su Gıda Turizm Taşımacılık İnşaat A.Ş. (Sandras)
Sandras, Muğla ili, Köyceğiz İlçesindeki Sandras dağından çıkan doğal kaynak suları üzerinde kurulu üretim tesisleri aracılığıyla, pet şişe ve damacana su ürünlerinin üretimini, paketlemesini ve satışını yapmak üzere kurulmuştur. Şirket 1.4.2003 tarihinden itibaren Ege ve Akdeniz Bölgelerinde ambalajlı su pazarında Sandras markası ile faaliyet göstermektedir. Sandras’ın anılan bölgede biri faal iki üretim tesisi bulunmaktadır. CCİ tarafından Sandras’dan devralınacak gayrimenkuller, menkuller, haklar ve ruhsatlar Sandras’ın hali hazırda faaliyette bulunmayan üretim tesisine aittir. Sandras’ın ortaklık yapısı Tablo 2’de sunulmaktadır.
Tablo 2- Sandras’ın Ortaklık Yapısı
Pay Sahibi Sermaye Miktarı (TL) Pay Oranı (%) Kaşif Denizcilik A.Ş. (……….) (….)
Cemal Kavakoğlu
(……….)
(….)
Nevzat Kalkavan
(……….)
(….)
Mehmet Salih Kalkavan
(……….)
(….)
Metin Kalkavan
(……….)
(….)
Keşif Kalkavan
(……….)
(….)
Devrim Orkun Kalkavan
(……….)
(….)
Onur Alkın Kalkavan
(……….)
(….)
TOPLAM
12.900.000,00
100,00
Sayfa 3
Sandras’ın yönetim kurulu üyeleri Mehmet Salih Kalkavan (Başkan), Metin Kalkavan, Devrim Orkun Kalkavan, Onur Aklın Kalkavan ve Cemal Kavakoğlu’dur.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgiler
Ambalajlı su sektörü, kullanılan ambalajın hacmine göre iki alt kategoriye ayrılabilir. Bunlar 10 litreden büyük ambalajlarda pazarlanan suların oluşturduğu ve satış hacminin büyük bir kısmının polykarbonat damacanalardan oluştuğu damacana su kategorisi ve genellikle 0,5Lt, 1Lt ve 5Ltlik gibi daha küçük hacimli ambalajlarda sunulan şişelenmiş su kategorisidir.
Ambalajlı su sektöründe üretim geri dönüşümsüz ve 0,5Lt, 1Lt gibi küçük ambalajlarla başlamış, ilerleyen dönemlerde ise geri dönüşümlü 19 litrelik ambalajlarda pazarlanan damacana su üretimi sektörde ağırlık kazanmıştır. Özellikle son dönemde büyük şehirlerde yaşanan içme suyu sıkıntısı, tüketicilerin ambalajlı suya ve özellikle damacana sulara yönelik talebini artırmıştır. Damacana suların satışı, tüketicilerin evlerine ve ofislerine teslim yöntemiyle gerçekleştiğinden, ürün bizzat tüketiciyle buluşturulmaktadır. Bu durum hem pazarın toplam büyüklüğünde genişletici bir etki yaratmış hem de firmalara belirli bir tüketici portföyü oluşturma imkanı sağlamıştır. Geniş dağıtım ve satış ağına ihtiyaç duyan damacana su satışı öncelikle büyük firmalar tarafından başlatılmış, damacana suya olan talepteki artışın devam etmesiyle birlikte bölgesel olarak faaliyet gösteren firmalar tarafından da damacana su pazarına girişler gözlemlenmiştir.
Türkiye Kalkınma Bankası’nın 2005 yılında yayınladığı İçme ve Maden Suyu Sektör Araştırması raporunda Türkiye’de 2009 yılında kişi başına ortalama 88 litre ambalajlı su tüketimi gerçekleşeceği öngörülmektedir. 2005 rakamlarına göre Türkiye’de bulunan ambalajlı su üreticisi sayısı 250’nin üzerindedir. Ambalajlı su sektörünün önde gelen firmaları DanoneSa, Pınar Su, Erikli, Nestle ve CCİ olarak sıralanabilir. Bu 5 firmanın pazardaki toplam payı yaklaşık %45 civarındadır. Pazar bölgesel ve ulusal boyutta yeni firmaların pazara girişlerinin devam ettiği bir dönemde bulunmaktadır.
H.2.2. İlgili Ürün Pazarı
Bu çerçevede, dosya kapsamında ilgili ürün pazarı şişelenmiş su ve damacana su alt pazarlarından oluşmak üzere “ambalajlı su pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.2.3. İlgili Coğrafi Pazar
Devreden konumundaki Sandras faaliyetlerini Ege ve Akdeniz bölgelerinde sürdürmektedir. Devralan CCİ ise ülke çapındaki geniş dağıtım ve satış ağı vasıtasıyla tüm Türkiye genelinde faaliyet göstermektedir. CCİ’nin belirtilen özelliği dikkate alınarak dosya konusu işlem kapsamında ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği
İşlemin konusu, Sandras’ın; Muğla ili, Köyceğiz ilçesi, Zeytinalanı köyünde yer alan ambalajlı su üretim tesisine ilişkili gayrimenkullerin, menkullerin, su kaynakları üzerindeki hakların ve su kaynaklarına ilişkin ruhsatların CCİ tarafından satın alınmasıdır. İşlem Sandras ve CCİ arasında 17.12.2008 tarihinde imzalanan Niyet
Sayfa 4
Mektubu ve 6.3.2009 tarihinde imzalanan Satış Sözleşmesi çerçevesinde gerçekleşecektir. Rekabet Kurulu tarafından işleme izin verilmesi ve Satış Sözleşmesi’nin 7. maddesindeki tüm şartların sağlanmasından sonra yukarıda sıralanan değerler Sandras tarafından CCİ’ye devredilecektir.
Satış Sözleşmesi ile, sözleşmede ‘Ana Parsel’ ve ‘Hisse Parseller’ olarak adlandırılan gayrimenkuller, sözleşmenin ekinde listelenen üretim tesisi ve üretim tesisine ilişkili menkuller, Sandras’ın kontrolündeki ve ekte yer alan su kaynaklarına ilişkin haklar ve bu kaynakları işletmek için CCİ’nin ihtiyaç duyacağı ruhsatlar Sandras tarafından CCİ’ye devredilmektedir. Sözleşmede belirtilen ek koşulların yerine gelmesi halinde Sandras tarafından kurulacak bir Damacana Dolum Tesisi ve iki ek gayrimenkul de ilk satıştan bağımsız olarak ileri bir tarihte CCİ’ye satılacaktır. Özetle CCİ Sandras’tan, Sandras’a ait doğal su kaynağını ve üzerinde kurulu tesisi satın almış olacaktır. CCİ bu satın alımla, Akdeniz ve Ege pazarlarına bu pazarlara yakın bir konumdan su sağlayarak taşıma maliyetlerini düşürmeyi hedeflemektedir.
150
1997/1 sayılı Tebliğ malvarlığının ve mülkiyetinin devrini de devralma işlemi olarak kabul etmektedir. Bu husus 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde “… kontrol, ayrı ayrı ya da birlikte, fiilen ya da hukuken bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama olanağını sağlayan haklar, sözleşmeler veya başka araçlarla ve özellikle bir teşebbüsün malvarlığının tamamı veya bir kısmı üzerinde mülkiyet veya isletilmeye müsait bir kullanma hakkıyla veya bir teşebbüsün organlarının oluşumunda veya kararları üzerinde belirleyici etki sağlayan haklar veya sözleşmelerle meydana getirilebilir…” şeklinde yer almaktadır. Dolayısıyla, bildirime konu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ bakımından bir devralmadır.
160
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre, bir birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ilgili ürün pazarındaki toplam pazar paylarının %25’i aşması veya belirtilen teşebbüslerin ciro toplamlarının 25 milyon YTL’yi aşması hallerinde, söz konusu birleşme/devralmanın Kurula bildirilmesi zorunludur.
CCİ’nin ilgili ürün pazarında 2008 yılında elde ettiği ciro (………….) (…………………………………………….) TL’dir. 2008 yılında Sandras ise toplam (…………..) (……………………………………………) TL ciro elde etmiştir. İki teşebbüsün 2008 yılı ciro toplamları 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen 25 milyon TL’lik eşiği aştığından, işlem Kurulun iznine tabidir.
4054 sayılı Kanun 7. maddesi ile “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri (…)” yasaklanmaktadır. Bu nedenle işlemin, belirlenen ilgili pazarlarda hakim duruma veya hakim durumun güçlenmesine yol açıp açmadığı incelenmelidir.
180
Aşağıdaki tablolarda CCİ ve Sandras’ın ambalajlı su pazarında sahip oldukları pazar payları Ege, Akdeniz ve Türkiye coğrafi pazarları ayrımında sunulmaktadır.
Sayfa 5
Tablo 3- Ambalajlı Su Pazarı Pazar Payları (%) - 2008
Firma
Türkiye
Ege Bölgesi
Akdeniz Bölgesi
Damla (CCİ)
(…)
(…)
(…)
Sandras
(…)
(…)
(…)
Erikli
(…)
(…)
(…)
Danone
(…)
(…)
(…)
Pınar
(…)
(…)
(…)
Nestle
(…)
(…)
(…)
Diğer
(…)
(…)
(…)
*Bu coğrafi pazarda Sandras’a ait pazar payı sağlıklı bir şekilde hesaplanamadığından Sandras’ın pazar payı tablonun ‘Diğer’ kategorisinin içinde yer almaktadır.
Bu noktada belirtmek gerekir ki, CCİ tarafından devralınacak tesis mevcut durumda faaliyet göstermemektedir. Dolayısıyla Sandras’ın, bu tesise atfedilebilecek bir ciro veya pazar payı bulunmamaktadır. Bu nedenle, işlem sonrasında tarafların ilgili ürün ve coğrafi pazarlardaki pazar payları değişmeyecektir.
Her ne kadar CCİ bu devralma ile rakibine ait bir üretim tesisini satın alıyor olsa da; CCİ’nin ambalajlı su pazarındaki mevcut pazar payı, ambalajlı su pazarının rekabetçi özellikler sergileyen yapısı, pazara girişi zorlaştıran engellerin bulunmaması, Sandras’ın işlemden sonra üretimine ve pazarda CCİ’ye rakip olma konumunu devam ettirecek olması ve devralma sonrası tarafların pazardaki konumlarının değişmeyecek olması, işlem sonucunda pazarda bir yoğunlaşma yaşanmayacağına işaret etmektedir.
200
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.