Sezginler Gıda San. ve Tic. A.Ş. ile Hasat Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Menfi Tespit ve Muafiyet99-45/481-306Karar tarihi: 06.10.1999Yayımlanma tarihi: 09.01.2005
Sezginler Gıda San. ve Tic. A.Ş. ile Hasat Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında akdedilmiş olan baş bayilik sözleşmesine menfi tesbit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Dr. Kemal EROL, Mehmet Zeki UZUN, İsmet CANTÜRK,
Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan
GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER
B- RAPORTÖRLER: Tarkan ERDOĞAN, Pelin UYANIK
C- BAŞVURUDA
BULUNAN: Sezginler Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekili
Av. Erhan Baki SELEK
İnönü Cad. Işık Apt. No:69/71 Gümüşsuyu
80090 İSTANBUL
D-TARAFLAR: - Sezginler Gıda San. ve Ticaret A.Ş.
Evren Mah. Gülbahar Cad. Yol Sok. No: 14 34540
Güneşli İSTANBUL
- Hasat Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Adnan Kahveci Bulvarı Ömerli Köyü Hadımköy
İSTANBUL
E- DOSYA KONUSU: Sezginler Gıda San. ve Tic. A.Ş. ile Hasat Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında akdedilmiş olan baş bayilik sözleşmesine menfi tesbit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.5.1998 tarih, 1157 sayı ile giren başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 5 ve 8 inci maddeleri uyarınca düzenlenen 24.9.1999 tarih, D3/T.E.-99/6 sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Ön İnceleme Raporu 27.09.1999 tarih, REK.0.07.00.00/84 sayılı Başkanlık önergesi ile 99-45 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Söz konusu şirketlerin aynı gruba dahil bağlı şirketler olması nedeniyle tek bir teşebbüs olarak kabul edilmesi ve bağlı şirketler arası anlaşmaların teşebbüsün iç işi olarak görülmesi gerektiği, dolayısı ile bildirilen anlaşmanın 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığı düşünülmektedir.
50
Sayfa 2
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
1. İlgili Pazar
Ürün Pazarı: Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, Hasat Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin mercimek, nohut gibi ürünler ile bakliyat pazarında faaliyet göstermesi nedeniyle ilgili ürün pazarı bakliyat olarak belirlenmiştir.
Coğrafi Pazar ise söz konusu ürünlerin tüm Türkiye çapında piyasaya sunulması nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak tespit edilmiştir.
2.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Sözleşme tarafı şirketlerin ortaklık yapıları ve yönetim kurulları incelendiğinde, her iki firmanın da Sezginler ailesinin kontrolü altında olduğu ortaya çıkmaktadır. Sezginler Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin (Sezginler Gıda) %51.96’sının Sezgin Elmas’a, %6.69’unun Saniye Elmas’a ait olduğu görülmektedir. Burak Elmas ve Burçak Elmas’ın Sezginler Gıda’da %0.67’şer payları, Yılmaz Aktuna’nın ise %0.01 payı bulunmakta ve şirketin yabancı ortağı Booker Mc Connel Overseas Inv. Ltd. ise %40 paya sahiptir. Hasat Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin ise tamamının Sezginler Gıda’da kontrole sahip olan Elmas ailesine ait olduğu ve Sezgin Elmas’ın %99.73, Saniye Elmas’ın %0.24; Yılmaz Aktuna, Burak Elmas ve Burçak Elmas’ın ise %0.01’er paylarının bulunduğu dosya mevcudu bilgi ve belgeden anlaşılmaktadır.
Sözleşme taraflarının yönetim kurulları dikkate alındığında ise, her iki şirketin yönetiminde de Elmas ailesinin ağırlığı olduğu, Sezginler Gıda’da yönetim kurulu başkan vekili Sezgin Elmas iken, Yılmaz Aktuna, Burak Elmas ve Burçak Elmas'ın üye olarak görev aldığı, Hasat Gıda‘nın Yönetim Kurulu Başkanı'nın ise Saniye Elmas, başkan vekilinin Sezgin Elmas ve Yılmaz Aktuna’nın da üye olduğu anlaşılmaktadır.
4054 sayılı Kanun’un 2. maddesinde “teşebbüslerin aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye kullanmaları ve rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşme ve devralma niteliğindeki her türlü hukukî işlem ve davranışlar”ın, Kanun kapsamına girdiği belirtilmiştir.
90
Diğer taraftan 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebübüs birliklerinin bu tür karar ve eylemlerinin hukuka aykırı ve yasak olduğu hükme bağlanmıştır. Dolayısı ile rekabeti sınırlayıcı anlaşma, uyumlu eylem ve kararların 4. madde kapsamında incelenebilmesi için öncelikle teşebbüs kavramının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Teşebbüs kavramı ise, 4054 sayılı Kanun'un 3. maddesinde ekonomik ekonomik bütünlük yaklaşımı kabul edilerek "piyasada mal veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve
Sayfa 3
tüzel kişilerle bağımsız karar verebilen ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil eden birimler" şeklinde tanımlanmıştır. Bir başka deyişle, anılan hükümden ekonomik faaliyetleri sırasında piyasada bağımsız karar veremeyen gerçek ve tüzel kişilerin, birbirinden ayrı hukuki kişilikleri olsa dahi, pay sahipliği ve karar alma süreçlerini etkileyebilme gücü bakımından kontrolü altında bulundukları, gerçek veya tüzel kişilerle birlikte ekonomik bir bütün oluşturdukları ve tek bir teşebbüs sayılmaları gerektiği anlaşılmalıdır.
Bildirim konusu anlaşmaya taraf olan şirketlerin ortaklık yapıları ve karar mekanizmaları incelendiğinde, pay sahiplerinin ve yönetim kurulu üyelerinin hemen hemen aynı kişiler olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle ilgili şirketlerin aynı gruba dahil bağlı şirketler oldukları ve tek bir teşebbüs olarak değerlendirilmeleri gerektiği kanaatine varılmıştır.
I-SONUÇ
Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde; Sezginler Gıda San. ve Tic. A.Ş. ile Hasat Gıda San. ve Tic. A.Ş.'nin aynı gruba dahil bağlı şirketler olması nedeniyle tek bir teşebbüs olarak kabul edilmesine ve adı geçen şirketler arasında akdedilen baş bayilik sözleşmesinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında olmadığına,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.