Siemens AG ve Fujitsu Limited'in her birinin %50 oranında hisseye sahip oldukları Fujitsu Siemens Computers…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,

Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER: E. Ebru ÖZTÜRK, Seda Nurtaç FİRENGİZ

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Fujitsu Limited

Temsilcileri: Av. Tolga İŞMEN, Av. Zümrüt ESİN

Büyükdere Caddesi Maya Akar Center No:100-102 Kat:19

34394 Esentepe/İstanbul

D. TARAFLAR: - Fujitsu Limited

Shiodome City Center, 5-2

Higashi-Shimbashi 1-chome, Minato-ku

Tokyo 105-7123, JAPONYA

- Siemens AG

Wittelsbacherplatz 2, 80333 Münih ALMANYA

E. DOSYA KONUSU: Siemens AG ve Fujitsu Limited’in her birinin %50 oranında hisseye sahip oldukları Fujitsu Siemens Computers (Holding) BV’deki Siemens AG hisselerinin Fujitsu Limited tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 28.11.2008 tarih ve 7888 sayı ile intikal eden ve eksiklikleri en son 18.12.2008 tarih ve 8239 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 31.12.2008 tarih, 2008-2-226/Öİ-08-EÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 2.1.2009 tarih, REK.0.06.00.00-120/1 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09-01 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, bildirim konusu devralma işleminin,

1. 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve

Devralmalar Hakkında Tebliğ’in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller”

başlıklı 2. maddesinin (c) bendinde belirtildiği şekilde bir devralma işlemi

olduğu,

2. İşlemin aynı Tebliğ’in 4. maddesinin 1. fıkrası kapsamında izne tabi olduğu ve

söz konusu işlemin ilgili pazarda 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında

Kanun’un 7. maddesi kapsamında, bir hakim durum yaratmaya veya mevcut

bir hakim durumu güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde

azaltılması sonucu doğurmayacağı

ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili İşlem ve Taraflar

H.1.1. İşlemin Niteliği

Bildirim konusu işlem, Siemens AG’nin (Siemens) Fujitsu Siemens Computers (Holding) BV (FSC)’deki tüm hisselerinin Fujitsu Limited (Fujitsu) tarafından devralınması işlemidir. Fujitsu ve Siemens’in 11 Ağustos 1999 tarihinde imzaladıkları Ortak Girişim Anlaşması uyarınca kurulan FSC’de mevcut durumda Fujitsu ve Siemens’in %(…)’şer hissesi bulunmaktadır ve FSC, anılan şirketlerin ortak kontrolü altındadır. İşlem 3 Kasım 2008 tarihli Hisse Devri Anlaşması uyarınca gerçekleştirilmektedir. Buna göre Fujitsu, Siemens’in FSC’de sahip olduğu tüm hisseleri devralacak, dolayısıyla Kapanış’ı takiben Fujitsu FSC’nin ihraç edilmiş sermayesinin tamamını elde ederek FSC üzerinde tek başına kontrole sahip olacaktır.

Dosya mevcudunda ortak kontrolden tek kontrole geçişin FSC’nin yönetiminde ciddi bir değişikliğe neden olmayacağı; zira son zamanlarda Siemens’in ticari faaliyetlerini ana faaliyet konusuna odakladığı ve bütün dikkatini ana faaliyet alanına vermek istediği, bu nedenle Siemens’in FSC’deki hisselerini elinden çıkarma kararı aldığı belirtilmektedir.

H.1.2. Taraflar

H.1.2.1. Devralan Taraf: Fujitsu

Fujitsu, Japonya menşeli bir şirket olup küresel pazarda bilişim teknolojileri (BT) alanında faaliyet göstermektedir. Herhangi bir kişi ya da şirket tarafından nihai olarak kontrol edilmeyip borsaya kayıtlı bir şirkettir.

H.1.2.2. Devreden Taraf: Siemens

Merkezi Almanya’da bulunan Siemens aşağıdaki iş alanlarında faaliyet göstermektedir:

 Otomasyon endüstrisi, hareket kontrolü, inşa teknolojileri, endüstri çözümleri

ve mobilite bölümlerinden oluşan endüstri sektörü;

 Fosil enerji üretimi, yenilenebilir enerji, petrol ve gaz, enerji servisi, iletimi ve

dağıtımından oluşan enerji sektörü;

 Görüntüleme ve IT, iş akışı ve çözümler ve teşhis bölümlerinden oluşan tıp

çözümleri sektörü;

 Etkileşimli sektörler işi ve hizmetleri, finansal hizmetler, BT çözümleri ve

hizmetleri ve gayrimenkul.

Siemens’in yönetim kurulu Peter Löscher, Wolfgang Dehen, Joe Kaeser, Barbara Kux, Jim Reid- Anderson, Hermann Requardt, Siegfried Russwurm, Peter Y. Solmssen’den oluşmaktadır.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Dosya mevcudunda, FSC’nin Türkiye’de ve ayrıca Avrupa, Orta Asya ve Afrika bölgesinde BT ürünleri ve belirli BT hizmetlerinin tedariki alanında faaliyet gösterdiği; Fujitsu’nun ise Türkiye’de BT ürünleri alanında faaliyet göstermediği ve Türkiye’deki faaliyetlerinin küresel bir anlaşma bağlamında Reuters’a sağladığı BT yönetim

1

hizmetleri ile sınırlı olduğu belirtilerek, tarafların Türkiye’deki faaliyetlerinde BT hizmetleri ile sınırlı olarak çok küçük bir örtüşmenin söz konusu olacağı ifade edilmektedir.

Bildirim konusu işlemle hisseleri devredilen FSC, (International Data Corporation ve

2

Gartner Inc. tarafından yapılan tanımlamalara göre belirlenen) aşağıdaki ürün kategorilerinde faaliyet göstermektedir:

1. Kişisel Bilgisayarlar (PC’ler)

2. Sunucular (servers)

3. Bellek

4. BT Hizmetleri

FSC kişisel bilgisayar (PC) üretip satmaktadır. PC’ler genel olarak tek kullanıcılı bilgisayar sistemleri olup laptop, masaüstü bilgisayarı veya workstation biçiminde olabilmektedir.

Sunucular ise dağıtılmış ağdaki işleyiş sistemiyle diğer bilgisayarlara ya da terminallere hizmet sağlayan bilgisayarlar olarak sistemin karmaşıklığına bağlı olarak başlangıç, orta ve en yüksek düzeyde sunucu biçiminde olabilmektedir.

Bellekler, çevre birimi bilgisayar aygıtları olarak bilgisayar sisteminin dış hafızasını teşkil ederler. PC’lerde disket sürücüleri teyp sürücüler ve CD-ROM sürücüler gibi birçok bellek aygıtı (yedekleme ünitesi) mevcuttur.

Bu ürünlerin ayrı ayrı dağıtımından ziyade, bilişim ürünlerinin toptan satış ve dağıtımının bir bütün olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Nitekim, bilişim ürünlerinin toptan satış ve dağıtımını yapan teşebbüslerin bütün ürünleri dağıtabilmeleri, değişik ürün gruplarının dağıtımının ayrı bir uzmanlık gerektirmemesi, bilakis ürün yelpazesinin geniş olmasının dağıtıcı firmalara bazı avantajlar sağlaması bu gereğin kaynağıdır. Bu çerçevede, ilgili teşebbüsler üreticilere “dağıtım, stoklama ve satış hizmeti” sunmaktadır. Belli bir ürün grubuna odaklanmış, ancak önemli bir miktarda bilişim ürününü stoklarında bulunduran, Türkiye çapında dağıtım imkanı olan ve kısa bir sürede bu ürünleri perakendecilere ulaştırabilecek nitelikteki dağıtıcılar da bu bağlamda geniş ürün yelpazesine sahip olan distribütörlerle aynı pazarda değerlendirilmektedir. Diğer yandan, daha çok bölgesel çapta faaliyet gösteren ve ürünlerini distribütörlerden temin ederek perakendecilere satan ara toptancıların bu pazarda yer aldığından söz etmek mümkün değildir.

Talep yönünden bakıldığında da perakendecilerin bilişim ürünlerini zaman zaman tek bir gruba odaklanmış toptancılardan sağladıklarına rastlansa da, tüm ürün çeşitlerini büyük bir sıklıkla geniş ürün yelpazesine sahip distribütörlerden temin 1

BT yönetim hizmetleri, BT varlıkları ve işlemlerinin günlük yönetimi ve işletiminden oluşmaktadır. Bunlar, BT dış kaynak yönetimini oluşturan temel değerleri temsil eder. BT yönetim hizmetleri, işletimsel hizmetler, uygulama yönetim hizmetleri ve yardım masası yönetim hizmetlerini kapsamaktadır.

2

Gartner Grubu 1979 yılından beri BT sektöründe pazar araştırmaları yapan, Avrupa Komisyonu tarafından sıkça dikkate alınan bir şirkettir.

ettikleri görülmektedir. Bu çerçevede, ilgili ürün pazarı"bilişim teknolojileri (BT) ürünleri toptan satış pazarı" olarak tanımlanmıştır.

FSC bu ürünlerin satışının yanı sıra belirli BT hizmetlerinin tedariki alanında da faaliyet göstermektedir. BT hizmetleri pazarı, alt pazarlardan oluşan bir üst pazar olarak değerlendirilebilir. Ancak BT hizmetleri alt pazarları arasında meydana gelen yakınsama, pazarlara girişin ve pazarlar arası geçişin kolay olmasına bağlı olarak ilgili ürün pazarı “bilişim teknolojileri hizmetleri” pazarı olarak tanımlanmıştır. Bununla birlikte aşağıda işleme ilişkin olarak tanımlanabilecek en dar pazar olan, FSC ve Fujitsu’nun faaliyetlerinin çakıştığı, “bilişim teknolojileri yönetimi hizmetleri” pazarı için de değerlendirme başlığında ayrıca yer verilmiştir.

Bu çerçevede, ilgili ürün pazarları"bilişim teknolojileri (BT) ürünleri toptan satış pazarı" ve “bilişim teknolojileri hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

İşlem açısından ilgili ürün pazarında ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, bir başka deyişle rekabet koşullarının ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

H.3. İnceleme ve Değerlendirme

H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme

Bilindiği üzere “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” birleşme veya devralma sayılan hallerden biri olarak belirlenmiştir.

Bildirime konu işlemde Siemens’e ait % (...) oranındaki FSC hissesi, halihazırda FSC’nin kalan % (…) hissesine sahip olan Fujitsu tarafından devralınmaktadır. 11.8.1999 tarihli Ortak Girişim Anlaşması’na göre FSC yönetim kurulunun mevcut toplantı ve karar alma yeter sayıları göz önünde bulundurulduğunda, şirketin

3

Siemens ve Fujitsu tarafından ortak kontrol edildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla sözkonusu devralma işlemi sonucunda FSC her iki tarafın ortak kontrolünden Fujitsu’nun tek kontrolüne geçecektir. Bu nedenle dosya konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır.

H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme

Bilindiği üzere, 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde “Bu Tebliğ’in 2 inci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” ifadesi yer almaktadır.

Bildirim konusu devralma işlemi bu bakımından değerlendirildiğinde, FSC’nin 2007 yılında sadece PC satışından elde ettiği cironun yaklaşık (……………) YTL olduğu 3

Madde 6.6 uyarınca: “Madde 6.9’a tabi olarak, JVC Kurulunun yeter sayısı asgari üç A Yönetici ve üç B Yönetici gerektirmektedir ve JVC Kurul kararları basit oy çokluğu ile geçecektir. Her yöneticinin bir oyu bulunacak, fakat her toplantıda A Yöneticileri ile B Yöneticileri tarafından icra edilebilir oylar sayı olarak eşit olacaktır. Başkan, belirleyici oya sahip olmayacaktır.”

görülmektedir. Bu nedenle ilgili işlem, ciro eşiğinin aşılması nedeniyle, pazar payı eşiği dikkate alınmaksızın, Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir işlem niteliğindedir. H.3.3. 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Bakımından Yapılan Değerlendirme 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır.” Buna göre, bildirim konusu işlemin ilgili pazarda hakim durum yaratmaya veya mevcut bir hakim durumu daha da güçlendirmeye yönelik olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

FSC Türkiye’de kişisel bilgisayarlar, sunucular, bellekler ve belirli BT hizmetlerinin sağlanması faaliyetleriyle iştigal etmekte, Fujitsu’nun ise Türkiye’de bu alanlardan sadece BT hizmeti pazarının tek bir alt segmenti olan BT yönetim hizmetleri alanında oldukça sınırlı bir faaliyeti bulunmaktadır. Bu sebeple, tarafların faaliyetleri arasında Türkiye’de sadece BT hizmetleri bakımından çok sınırlı bir örtüşme bulunmaktadır. Bu pazarda FSC’nin 2007 yılı payı %(…) olup, aynı yıl için Fujitsu’nun payı ise %(…)’in altındadır.

BT hizmetleri pazarının alt segmentlere ayrılarak incelenmesi durumunda dahi BT yönetim hizmetlerinde FSC’nin 2007 yılına ait pazar payı %(…) ve aynı yıl için Fujitsu’nun payı ise %(…)’dir.

Bu değerlendirmeler ışığında anılan devralma işlemi sonucunda önemli bir pazar payı artışı olmayacağı ve bu bakımdan herhangi bir hakim durum yaratılmayacağı veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmeyeceği anlaşılmıştır.

H.4. İşlemin Yan Sınırlamalar Açısından Değerlendirilmesi

Sözleşme’nin 11.1 (b) maddesi uyarınca “… Bu paragraf 11.1(b)’deki ya da Ortak Girişim Anlaşması’nın 16.4. maddesindeki hiçbir şey, Satıcı Grubun halihazırdaki ya da gelecekteki hiçbir üyesini (i) halihazırda ya da (Satıcı Grubun gelecekteki üyelerine ilişkin olarak) Satıcı Grubun bir parçası haline geldiğinde yürütmekte olduğu işini sürdürmeye devam etmesini; (ii) Satıcı Grubun bir üyesinin diğer faaliyetlerinin bir parçası olarak, bu diğer faaliyetlerin Bilgisayar Ürünleri alanı kapsamında olmaması şartıyla, rakip ürünler ya da hizmetler sunmasını; (iii) herhangi bir bağımsız şirkete azınlık pay sahibi olarak iştirak etmesini sınırlamayacaktır.”

Maddede yer alan “bilgisayar ürünleri” ifadesi FSC’nin faaliyet alanını tanımlamaktadır. Yukarıda anılan Ortak Girişim Anlaşması’nın 16.4. maddesi ise aşağıdaki gibidir: “20. maddeye uygun olarak bu Anlaşmanın feshi halinde, (Madde 20.1’de tanımlandığı şekliyle) Fesheden Hissedar ya da (madde 20.9’da tanımlandığı şekliyle) Temerrüde Düşen Hissedar, feshin geçerli hale geldiği tarihten itibaren iki yıllık bir süre için Ortak Girişim şirketinin bilgisayar ürünlerine ilişkin Avrupa Bölgesinde sürdürdüğü faaliyetlerle … rekabet etmeyecektir.”

Bildirim formunda Sözleşme’nin yukarıda anılan 11.1 maddesinin, Ortak Girişim Anlaşması’nda yer alan rekabet etmeme düzenlemesinin yerine geçtiği ve bunun sonucunda iki yıllık rekabet etmeme yükümlülüğünün devralma işleminin kapanışını takiben geçerli olacağı ifade edilmektedir.

Rekabet etmeme hükmünün alanı sadece FSC’nin faaliyet alanı olan bilgisayar ürünleri ile sınırlıdır. Süresi ise iki yıldır. Genel olarak, rekabet yasaklarının bir yan sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için, yoğunlaşma işlemiyle doğrudan ilgili ve işlem için gerekli olma kriterinin yanı sıra sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma ve orantılılık kriterlerini de sağlaması gerekmektedir. Bildirim konusu işlemde bu koşulların sağlandığı, dolayısıyla rekabet etmeme yükümlülüğünün makul bir yan sınırlama olduğu kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan “1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.