İçeriğe geç
Tüm kararlar

Rekabet Kurulu Kararı

Telefonaktiebolaget LM Ericsson ile Sony Corporation arasında cep telefonu ve cep telefonu aksesuarları…

Birleşme ve Devralma01-45/451-115Karar tarihi: 27.09.2001Yayımlanma tarihi: 26.02.2003

Telefonaktiebolaget LM Ericsson ile Sony Corporation arasında cep telefonu ve cep telefonu aksesuarları imalatı ve satışı faaliyetlerinin birleştirilmesi amacıyla bir ortak girişim şirketi kurulmasına izin verilmesi talebi.

Karar bilgileri

Karar sayısı
01-45/451-115
Karar tarihi
27.09.2001
Yayımlanma tarihi
26.02.2003
Karar türü
Birleşme ve Devralma

Karar metni

8 sayfa · 21.261 karakter

Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.

Resmî kararı Rekabet Kurumu'nda görüntüle

Sayfa 1

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : D2/1/M.B.-01/2 (Ortak Girişim)

Karar Sayısı: 01-45/451-115

Karar Tarihi: 27.9.2001

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU

Üyeler: Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL

B- RAPORTÖRLER: Makbule BEKCAN, İbrahim AYDEMİR

C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Telefonaktiebolaget LM Ericsson

- Sony Corporation

Vekilleri: Av. Berna TEPE

Büyükdere C. No:157/14 Zincirlikuyu-İstanbul

D- TARAFLAR: - Telefonaktiebolaget LM Ericsson

Telefonvagen 30 SE-126

25 Stockholm İSVEÇ

- Sony Corporation

6-7-35 Kitashinagawa Shinagawa-ku

Tokyo 141-0001 JAPONYA

E- DOSYA KONUSU: Telefonaktiebolaget LM Ericsson ile Sony Corporation arasında cep telefonu ve cep telefonu aksesuarları imalatı ve satışı faaliyetlerinin birleştirilmesi amacıyla bir ortak girişim şirketi kurulmasına izin verilmesi talebi.

F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.8.2001 tarih, 3457 sayı, 24.8.2001 tarih, 1975 sayı ve 14.9.2001 tarih, 3951 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 17.9.2001 tarih, D2/1/M.B.-01/2 sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu, 17.9.2001 tarih, REK.0.06.00.00/75 sayılı Başkanlık önergesi ile 01-45 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Telefonaktiebolaget LM Ericsson ile Sony Corporation arasında cep telefonu ve cep telefonu aksesuarları imalatı ve satışı faaliyetlerinin birleştirilmesi amacıyla bir ortak girişim şirketi kurulması işleminin; - 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1

sayılı Tebliğ'in 2. maddesi birinci fıkrası (c) bendinde yer verilen birleşme ve

devralma sayılan hallerden olduğu,

REKABET KURUMU 1

Sayfa 2

- Taraflarının toplam cirolarının, aynı Tebliğ'in 4. maddesinde öngörülen ciro

eşiğini aşması nedeniyle Kurul'un iznine tabi olduğu,

- 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine aykırı olmaması nedeniyle işleme izin

verilmesi gerektiği,

- İşlemi düzenleyen sözleşmenin 9. ve 13. maddelerinde öngörülen sınırlamaların

tarafların kontrolü paylaştıkları süre ile yan sınırlama olarak

değerlendirilebileceği,

- Bu dosyaya ilişkin olarak verilecek kararın ilgili sözleşmede yer alan diğer olası

işlem ve anlaşmaları kapsamadığı konusunda taraflara bilgi verilmesinin uygun

olacağı

ifade edilmiştir.

H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Telefonaktiebolaget LM Ericsson

Ortak girişimin taraflarından olan Telefonaktiebolaget LM Ericsson (Ericsson) İsveç’de tescilli, Stockholm borsasında kayıtlı halka açık bir şirkettir ve dünya üzerinde 140’dan fazla ülkede, ileri teknoloji sistemlerinden, cep cihazları dahil birçok iletişim ürününe kadar geniş bir yelpazede telekomünikasyon ürünleri sektöründe faaliyet göstermektedir.

Türkiye'de sermayesinin tamamına sahip olduğu Ericsson Telekomünikasyon A.Ş. (Ericsson Türkiye) ticaret unvanlı bir bağlı kuruluşu bulunmakla birlikte; Ericsson, Türkiye cep telefonu piyasasına ithalat yoluyla da girmektedir. Ericsson Türkiye'nin başlıca faaliyet alanı ise, sabit şebekelerle mobil GSM operatörlerine telekomünikasyon altyapısı ve kurumsal çözümler sağlamaktır. İşlem sonrasında Şirket'in bu faaliyet konularında değişiklik olmayacağı bildirilmiştir.

H.1.2. Sony Corporation

Sony Corporation (Sony) Japonya’da tescilli, Tokyo Borsası’nda kayıtlı, halka açık bir şirkettir. Sony ve iştirakleri tüketici ve endüstriyel piyasalar için çeşitli elektronik malzeme, araç ve aletler geliştirme, tasarım, üretim ve satışı konularında faaliyet göstermektedir. Sony grubunun ana üretim tesisleri Japonya, A.B.D., Avrupa ve Asya’da bulunmakta olup, ürünlerin pazarlanması, satışa yönelik iştirakler ve bağımsız yerel distribütörler aracılığıyla olduğu gibi internet aracılığıyla da yapılmaktadır.

Sony’nin Türkiye’de Sony Eurasia Pazarlama A.Ş. unvanlı bir iştiraki bulunmakla birlikte; Sony marka cep telefonları, Türkiye distribütörü tarafından ithal edilmektedir. İşlem sonrasında Sony Eurasia Pazarlama A.Ş.’nin ortaklık yapısı ve faaliyet konusunda herhangi bir değişiklik olmayacağı bildirilmiştir.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı: Oluşturulan ortak girişimin faaliyet konuları dikkate alınarak ilgili ürün pazarı, cep telefonu ve cep telefonu aksesuarları geliştirme, tasarım, imalat, pazarlama ve dağıtımı piyasası olarak belirlenmiştir.

REKABET KURUMU 2

Sayfa 3

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar: İlgili ürün pazarına konu ürünlerin taşıma maliyetlerinin yüksek olmaması, dağıtım ve satışının Türkiye genelinde yapılabilmesi nedeniyle ilgili coğrafi pazar, Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak kabul edilmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.3.1. İşlemin 1997/1 Sayılı Tebliğ'in 2. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi H.3.1.1. Ortak Kontrol

Ortak kontrol, ana teşebbüslerin ortak girişimin stratejik ya da ticari faaliyetlerini ilgilendiren konularda kararların alınmasında belirleyici etkiye sahip olmalarıdır. Bu nedenle ortak kontrolün varlığının anlaşılabilmesi için, eşit oy hakkı veya karar alma organlarında temsilde eşitlik, eşitlik olmasa dahi azınlık pay sahiplerinin ortak girişimin ticari davranış ve politikalarını belirleyen kararlarda veto haklarının bulunması ve oylamada ortak hareket edilmesi kriterleri gözönünde bulundurulmaktadır.

Ortaklar Sözleşmesi'nin yönetim kurulunun oluşumu, karar ve toplantı nisabı, Şirket başkanının atanması ve görev alanı ile oy birliği ile alınması gerekli kararlara ilişkin maddeleri incelendiğinde, Ericsson ve Sony'in ortak girişim şirketinde eşit paylara sahip olacakları, karar alma organlarında temsilde eşitliğin bulunduğu, her üyenin bir oy hakkının bulunması ve ayrıcalıklı oy hakkının olmaması nedeniyle tarafların eşit oy haklarının bulunduğu, işletme politikalarına ilişkin kararlarda ortak karar verme zorunluluklarının olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla karar süreçlerinin işlemesinde ve şirketin yönetiminde hissedarların etkin rol oynamaları gerekmekte, taraflardan sadece birinin onayı ile yönetim kurulunda karar alınması mümkün görülmemektedir. Bu çerçevede ortak girişim şirketi Sony ve Ericsson'un ortak kontrolündedir.

H.3.1.2. Bağımsız İktisadi Varlık Olması

"Bağımsız iktisadi varlık olma" kavramından; ortak girişimin pazarda bağımsız bir sağlayıcı ve alıcı olarak davranması, ticari politikalarını özerk bir şekilde belirleyebilmesi, faaliyetlerini devamlılık arz edecek şekilde yürütebilmesi ve buna imkan verecek yeterli işgücü ve mal varlığına sahip olması anlaşılmaktadır. Bu çerçevede araştırma-geliştirme, üretim, dağıtım ya da satış gibi ana teşebbüslerin faaliyet alanlarının sadece belirli bir bölümünde faaliyet göstermek üzere kurulan ve ürüne katkısı bulunmayan ortak girişimler ana teşebbüslerin ticari politikalarına bağımlı olduklarından bağımsız iktisadi varlık olma özelliğini taşımamaktadırlar.

Buna karşılık ortak girişimin satın alımlarının ana teşebbüslerden gerçekleştirildiği durumlarda, ortak girişimin satın aldığı bu mal veya hizmetlere katkısı ile ana teşebbüslerin yanısıra rakip kaynaklardan da önemli miktarda mal tedarik etmesi, ortak girişimin işlevsel bağımsızlığa sahip olduğuna ilişkin önemli göstergelerdir. Bu nedenle bir ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olduğundan söz edebilmek için ana teşebbüsler ile ortak girişim arasındaki ilişkinin mahiyetinin belirlenmesi gerekmektedir.

Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden ortak girişimin;

REKABET KURUMU 3

Sayfa 4

- Taraflarca başlangıç aşamasında finansman, lisans hakları, işgücü vb gerekli

kaynakların temin edileceği, böylece pazarda etkin şekilde rekabet edebilecek

konumda olacağı,

- Faaliyet konularının; geliştirme, tasarım, taşeron üretim tesisleri, pazarlama, satış

ve müşteri hizmetleri dahil olmak üzere gerekli tüm işlevsel faaliyetleri

kapsayacağı,

- Kendi markasının bulunacağı,

- Ana teşebbüslerle akdedeceği sözleşmelerin tarafların birbirlerinden bağımsız ve

birbirleriyle eşit konumda olmaları esasına dayalı olacağı (tarafların lisans hakkı

verdikleri mevcut ve müstakbel fikri mülkiyet hakları hariç.),

- Ana teşebbüslerden yapacağı alımlara bağımlı olmayacağı, gereken ara malları

başka tedarik kaynaklarından temin etmenin mümkün olduğu

anlaşılmaktadır. Bu hususlar gözönünde bulundurulduğunda; ortak girişimin, amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve malvarlığına sahip bağımsız bir iktisadi varlık olarak teşekkül edeceği sonucuna ulaşılmıştır.

H.3.1.3. Rekabeti Sınırlayıcı Amaç veya Etki

H.3.1.3.1. Faaliyet Alanları

Ana teşebbüslerin ortak girişimin pazarından çekildiği veya tüm ticari faaliyetlerini ortak girişime devrettiği ya da ana şirketlerden yalnızca birinin aynı pazarda kaldığı veya ilgili pazarda varlığını sürdüren ana şirketlerin etkinliklerinin önemsiz bir seviyede olduğu durumlarda ana teşebbüsler arasında ya da ana teşebbüsler ile ortak girişim arasında işbirliğinin gerçekleşmeyeceği, buna karşılık ortak girişimin bulunduğu pazarda ya da bu pazarın alt, üst veya komşu pazarlarında, iki ya da daha fazla ana teşebbüsün önemli ölçüde faaliyetleri devam ettiği takdirde; bu durumun, ana teşebbüsler arasında rekabeti kısıtlayıcı işbirliği riskine yol açabileceği kabul edilmektedir.

Yukarıda yer verilen açıklamalar bildirim konusu işlem açısından değerlendirildiğinde ise, ana teşebbüslerin ortak girişime devretmedikleri faaliyet alanlarında birbirlerine rakip olmadıkları, mutabakat muhtırasının 3.19 ve ortaklar sözleşmesinin 9.1., 9.2, 9.4. ile 9.6. sayılı maddelerinde belirlenen çerçevede ortak girişimin faaliyette bulunduğu alanlarda faaliyet göstermeyecekleri anlaşılmaktadır. Ayrıca aynı sözleşmenin 9.7 maddesi uyarınca, ana teşebbüsler ile ortak girişimin faaliyet alanları hisse devralmaları nedeniyle birbiri ile çakıştığı takdirde, ana teşebbüsler, bu alanlardaki faaliyetlerinin önemsiz bir düzeyde bulunmasını sağlayacaklardır.

Bu hususlar dikkate alınarak ortak girişim şirketi kurulması işleminin, ana teşebbüsler arasında ve ortak girişim ile ana teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların koordinasyonuna yol açmayacağı kanaatine varılmıştır.

H.3.1.3.2. Taraflar Arasındaki Sözleşmeler

Dosya mevcudunda yer alan bilgilerde, ortak girişimin ana teşebbüslerden alımları ile ana teşebbüslerin ortak girişimden satın alımlarının münhasır bir tedarik düzenlemesine dayanmayacağı bildirilmiştir. Ayrıca sözleşmenin 9.5.1., 14.5. ile

REKABET KURUMU 4

Sayfa 5

14.6 sayılı maddelerinde ana teşebbüslerin ortak girişimden satın alımlarında ticari ilişkilerinin “rekabete dayalı ticari koşullarda“ yürütüleceği ifadesine yer verilmiştir. Ancak tarafların bu beyanları somut bir düzenlemeye dayanmamakta, gelecekte taraflar arasında ticari ilişkilerin nasıl gelişeceğini açıklamamaktadır. Benzer şekilde ana teşebbüslerin dağıtım kanallarının ve tüketici ilişkilerinin ortak girişim şirketi tarafından kullanılmasına destek verileceğine dair sözleşmenin 14.3.4. ve 14.4.3. sayılı maddeleri de niyet beyanı olup, somut bir düzenleme içermemektedir. Bu nedenle anılan maddelerde yer verilen olası işlem ve anlaşmalar bu aşamada değerlendirilmemiştir.

Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, bildirim konusu ortak girişim işlemi; 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2/1. maddesinin (c) bendinde belirtilen unsurları taşıması nedeniyle, ilgili Tebliğ'in aynı maddesi kapsamında "birleşme ve devralma sayılan haller"dendir.

H.3.2. İşlemin 1997/1 Sayılı Tebliğ'in 4. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi

1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde „... birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur “ hükmü ile %25 pazar payı ve 25 trilyon Türk Lirası ciro eşiği belirlenmiştir.

Dosya mevcudundan, Ericsson ve Sony’nin ilgili faaliyet bakımından 2000 yılı Türkiye cirolarının sırasıyla 249.494.000.000.000.-TL ve 12.524.000.000.000.-TL. olduğu görülmektedir. Dolayısıyla dosya konusu işlem, taraflarının ciroları yönüyle Rekabet Kurulu’nun iznine tabidir.

H.3.3. İşlemin 1997/1 Sayılı Tebliğ'in 6. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi H.3.3.1. İlgili Teşebbüslerin Pazardaki Konumları

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerden, Ericsson’un Türkiye'de pazar payının 1997 yılından itibaren gerilediği, Mayıs-Aralık 2000 döneminde %26, Ocak-Nisan 2001 döneminde ise %…. olduğu, dünya genelinde de cep telefonu cihazları pazarında Ericsson’un payının giderek azaldığı anlaşılmaktadır. İşlemin diğer tarafı olan Sony’nin Türkiye’deki pazar payı ise, % ….’in altında bulunmaktadır.

Buna karşılık aynı belgelerden Nokia’nın Türkiye'de pazar payının Mayıs- Aralık 2000 döneminde %38 olduğu, bu oranın Ocak-Nisan 2001 döneminde %…..’ya yükseldiği, dünya genelinde de Nokia’nın pazar payının yıllar itibarıyla arttığı, en büyük diğer rakip markalar olan Motorola, Panasonic ve Siemens’in pazar paylarını koruduğu görülmektedir.

H.3.3.2. Pazara Giriş Engelleri

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Telsiz Genel Müdürlüğü’nün (yeni uygulamada Telekomünikasyon Kurumu'nun) izni alınmak koşuluyla, her marka cep telefonu cihazını ithal etmek mümkündür. Bu çerçevede çeşitli ülkelerde imal edilen ürünler, imalatçı firmaların temsilcilikleri veya yetkili distribütörleri kanalıyla Türkiye’de satışa arz edilmekte, her marka ithalat yoluyla piyasada yer alabilmektedir. DPT tarafından yapılan araştırmalara göre 2001 yılı içinde 14.5 milyona ulaşacak olan cep telefonu

REKABET KURUMU 5

Sayfa 6

abonelerinin sayısı 2002 yılında 17.4 milyon, 2003 yılında 20.1 milyon, 2004 yılında 25.3 milyon olacaktır. Bu rakamlar, Türkiye pazarında rekabetin dünya geneline paralel olacağının göstergesini teşkil etmektedir.

H.3.3.3. Pazarın Özelliği

Telekom sektöründe yaşanan hızlı teknolojik gelişme cep telefonu cihaz piyasasını da doğrudan etkilemektedir. Yakın zamana kadar sadece ses ve mesaj iletiminde kullanılan cep telefonları, bugün internet erişiminin de dahil olduğu pek çok fonksiyona sahiptir. Bu nedenle markalar arası rekabet yoğun olduğu kadar, marka içi rekabet de yoğundur. Yeni teknolojiler ile fonksiyonu artan ürün modellerinin pazara arz edilmesi fiyata da yansımakta, geliştirilen fonksiyonları taşımayan ürünlerin fiyatlarında büyük oranda düşüş gözlenmektedir.

H.3.3.4. Rakip Teşebbüslerin İşleme İlişkin Görüşleri

Başvuru konusu ortak girişimin kuruluşuna ilişkin olarak, başlıca rakip teşebbüslerden görüş istenmesi üzerine, bu teşebbüsler tarafından;

- Her markanın ithalat yaparak Türkiye piyasasında yer alabildiği ve bu suretle

piyasada rekabetin mevcut olduğu,

- Bayilerde satılan ürünlerin belirlenmesinde tüketici taleplerinin ve ürünlerin

karlılıklarının belirleyici olmasının da piyasanın rekabetçi yapısına katkıda

bulunduğu,

- Söz konusu ortak girişimin piyasadaki rekabete olumsuz bir etkisinin

olmayacağının düşünüldüğü,

bildirilmiştir. Bu açıklamalar çerçevesinde; işlemin taraflarının, pazar payları ile pazarın yapısı dikkate alındığında hakim durumda olmadıkları ve işlem sonucuda hakim durum yaratılmadığı veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmediği kanaatine varılmıştır.

H.3.3.5. Rekabet Yasağı Maddesi

Birleşme ve devralmalarla birlikte taraflara getirilen rekabet etme yasakları aşağıda yer verilen kriterleri karşılaması halinde yan sınırlama, karşılamaması ve sözleşmeden ayrılabilir nitelikte olması halinde 4. madde kapsamında sınırlama olarak değerlendirilmektedirler.

- Taraflar açısından kısıtlayıcı olma kriteri

Düzenlemenin, sadece ortak girişimin tarafları olan teşebbüslerin pazardaki hareket özgürlüklerini sınırlandırması, buna karşılık ortak girişim işleminin kaçınılmaz sonucu olmadığı müddetçe üçüncü kişi ya da teşebbüslerin ekonomik davranışlarını etkileyecek ya da bu teşebbüslerin zararına olacak herhangi bir kısıtlama içermemesi gerekmektedir.

- Yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve yoğunlaşmanın yürütülebilmesi için gerekli olma

kriteri

Doğrudan ilgililik unsuru, kısıtlamanın yoğunlaşmanın uygulanmasına yardımcı olacak, ancak yoğunlaşmanın asıl amacının önemi temel alındığında ikincil

REKABET KURUMU 6

Sayfa 7

sayılabilecek olmasını gerektirir. Bu kısıtlamaların yoğunlaşma işleminin doğasından kaynaklanan kısıtlamalarla büyük ölçüde ilgisiz olmaması da gerekmektedir.

Gereklilik unsuru ise, bu kısıtlamanın yokluğu halinde yoğunlaşma işleminin hayata geçirilip uygulanamamasını ya da daha belirsiz koşullar altında, çok daha yüksek maliyetlerle ve daha düşük başarı olasılığıyla uygulanabilmesini ifade etmektedir.

- Orantılılık kriteri

Kısıtlamanın kapsamı, süresi ve coğrafi uygulama alanının işlemin yürütülmesinde gerekli olandan fazla sınırlanmamasını ifade eder.

Ana teşebbüslerin potansiyel ya da fiili olarak ortak girişim şirketine rakip olmaları, ana teşebbüslerin ilgili pazardaki faaliyetlerini yeni kurulmuş olan ve pazarda tutunmaya çalışan ortak girişim üzerinde yoğunlaştırmamaları nedeniyle ortak girişimin başarı şansını ve etkinliğini olumsuz yönde etkileyecektir. Bu nedenle ana teşebbüslerin ortak girişimle rekabet etmemelerine ilişkin yasaklar, ortak girişimin kontrolü üzerinde etkili olunduğu süre ile sınırlı olmak kaydıyla işlemle ilgili ve işlemin gerçekleştirilmesi için gerekli sınırlamalar olarak kabul edilmektedir.

Bu açıdan değerlendirildiğinde, Ortaklar Sözleşmesi'nin 9.1. maddesinde öngörülen ve özetle; anlaşma tarihinden itibaren 5 yıl süre ile ve 9. maddenin sözleşme hükümleri uyarınca bu süre tamamlanmadan sona erdirilmesi halinde 9. maddenin sona erdirildiği tarihe kadar, belirli hücresel ürün ve/veya modüller ile bu ürün ve/veya modüller için tasarımı yapılmış ve sadece bu amaçla kullanılabilecek olan aksesuarların üretim, pazarlama, satış veya dağıtım işini kendi hesabına veya başkasının adına yapmama veya yapılmasına dahil olmama sınırlaması ile çalışanların istihdamına ilişkin sınırlama, 9.4. maddede yer verilen istisnalar çerçevesinde ortak girişim işlemi ile doğrudan ilgili ve işlemin yürütülmesi için gerekli bulunmuştur.

Sözleşmenin 9.2. maddesinde ise, 9.1. maddede öngörülen 5 yıllık sürenin sona ermesini takip eden dönemde, rekabet etme yasağının süresi 9. maddenin sözleşme hükümleri uyarınca sona erdirilmesine kadar olan süreyi kapsayacak şekilde düzenlenmektedir. Burada taraflara getirilen rekabet yasağının ortak girişimde hissedarlığın devam ettiği sürece değil, tarafların ortak girişim üzerinde ortak kontrollerinin devam ettiği sürece makul olduğu belirtilmelidir.

Söz konusu maddede öngörülen sınırlamalar, faaliyet alanları açısından değerlendirildiğinde ise, kısıtlamanın ortak girişimin faaliyet alanı ile sınırlı tutulduğu, faaliyet alanı dışındaki alanlara yansıtılmadığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan 9.8. madde uyarınca madde 9.1.1. ve 9.2 sayılı maddeler Sony veya Ericsson'un devraldığı veya hissedar olduğu hiçbir şirkete (bu şirketin Sony veya Ericsson'un bağlı kuruluşu olmaması kaydıyla) uygulanmayacaktır. Böylece bu madde ile rekabet yasağı maddesinin 3. kişilere yansıtılmaması sadece taraflar açısından bağlayıcı olması sağlanmıştır.

REKABET KURUMU 7

Sayfa 8

H.3.3.6. Sırların İfşası ve Gizlilik

Sözleşmenin 13. maddesinde sözleşme süresince ve sözleşme sona erdikten sonra da 3 yıl süre ile gizli bilgilerin tarafların yazılı onayı olmaksızın kullanılamayacağı ve açıklanamayacağı ifade edilmiştir.

Esas itibarıyla bilginin gizli tutulması, rekabet yasağında olduğu gibi ana teşebbüslerin ortak girişimle aynı faaliyetlerde bulunmasını güçleştirdiğinden rekabetçi davranışların koordinasyonu riskini azaltmaktadır.

Bu sınırlamanın da süre açısından rekabet yasağına ilişkin maddeye paralel olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Ana teşebbüslerden birinin kontrolde söz sahibi olmasını sağlayan araçları, diğer ana teşebbüse ya da üçüncü kişilere devretmesi halinde; bu ana teşebbüs ortak girişim şirketinin bir miktar hissesini elinde bulundurmaya devam etse dahi, ortak girişim sözleşmesi sona erecektir. Artık kontrolde etkisiz olan teşebbüse bu konuya ilişkin olarak bir kısıtlama getirilmesi düşünülüyor ise, bu kısıtlamanın kapsam ve şartlarını sona ermiş bir ortak girişim sözleşmesi ile değil, yeni devir sözleşmesi ile birlikte düzenlenmesi gerektiği ve söz konusu sınırlamanın da ilgili olduğu bu işlem ile birlikte değerlendirilmesinin yerinde olacağı kanaatine varılmıştır.

İ- SONUÇ

- Ericsson ve Sony arasında oluşturulan ortak girişimin 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2.

maddesi birinci fıkrası (c) bendi kapsamında"birleşme ve devralma sayılan

hallerden" olduğuna,

- 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde öngörülen

ciro eşiğinin aşılması nedeniyle ilgili ortak girişim işleminin Rekabet Kurulu'nun

iznine tabi olduğuna,

- Söz konusu işleme ilgili pazarda hakim durum oluşturmaması ve mevcut bir

hakim durumu güçlendirmemesi nedeniyle izin verilmesine,

- İşlemi düzenleyen sözleşmenin 9. ve 13. maddelerinde öngörülen sınırlamaların

tarafların kontrolü paylaştıkları süre ile yan sınırlama olarak

değerlendirilebileceğine,

- Bu dosyaya ilişkin olarak verilecek kararın, ilgili sözleşmede yer alan diğer olası

işlem ve anlaşmaları kapsamadığı konusunda taraflara bilgi verilmesine,

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

REKABET KURUMU 8

Aynı toplantıda alınan kararlar

Bu toplantının tüm kararları

Bu kararın işiniz için ne anlama geldiğini konuşalım

Rekabet hukuku uyumu, soruşturmalar ve birleşme-devralma süreçlerinde uçtan uca destek veriyoruz.