Türkiye Halk Bankası A.Ş.'nin, TOKİ'ye ait evlere yönelik kullandırdığı kredi karşılığında kendi sigorta şirketinden poliçe yaptırmaya zorladığı iddiası.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Doç. Dr.
Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR: Hakan BİLİR
C. BAŞVURAN: Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN: Türkiye Halk Bankası A.Ş.
Söğütözü Mah. 2. Cad. No:63 Söğütözü Ankara
(1) E. DOSYA KONUSU: Türkiye Halk Bankası A.Ş.’nin, TOKİ’ye ait evlere yönelik kullandırdığı kredi karşılığında kendi sigorta şirketinden poliçe yaptırmaya zorladığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Halk Bankası A.Ş. (Halk Bankası)’nin, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ)’na ait evlere yönelik kullandırılan kredi karşılığında kendi sigorta şirketinden poliçe yaptırmaya zorladığı iddia edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.05.2012 tarih ve 4439 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 06.06.2012 tarih ve 2012-4-217/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu 14.06.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Söz konusu karar uyarınca düzenlenen 01.08.2012 tarih ve 2012-4-217/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusu iddialara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Dosya konusu başvuru kapsamında ihlal olduğu öne sürülen uygulamada, Halk Bankası, aynı anda hem sigorta işlemlerini gerçekleştirip hem de kredi vermek suretiyle iki ticari faaliyeti birden yürütmektedir.
(6) Kurulumuzun benzer bir uygulamayı ele aldığı 21.10.2010 tarih ve 10-66/1393-515 sayılı kararında; banka ile uygulamaya konu sigorta şirketi arasındaki eylemlerin söz konusu teşebbüslerin aynı ekonomik bütünlük içinde yer alması da göz önünde bulundurularak, 4054 sayılı Kanun’un teşebbüsler arası anlaşma ve uyumlu eylemler ile teşebbüs birliklerinin kararları neticesinde rekabetin sınırlanmasını yasaklayan 4. maddesini ihlal edecek nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır.
(7) Bu durumda iddiaya konu zorlama eyleminin 4054 sayılı Kanun’un “Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması” başlıklı 6. maddesi çerçevesinde ele alınması gerekmektedir. Bir eylemin hâkim durumun kötüye kullanılması olarak değerlendirilebilmesi için ilgili teşebbüsün hâkim durumda bulunması ve eyleminin kötüye kullanma olarak kabul edilebilecek nitelikte olması gerekmektedir. Sözü edilen iki kriterden herhangi birisinin
Sayfa 2
12-41/1187-397
bulunmaması durumunda 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ihlalinden bahsedilemez. Bu çerçevede dosya konusu işlem açısından, Halk Bankası’nın hâkim durumda olup olmadığı incelenmiştir.
(8) Dosyadaki bilgilerden; Türkiye Bankalar Birliği’nin Mart 2012 verilerine göre, Halk Bankası’nın mevduat bankaları içerisinde aktif büyüklüğe göre pazar payının %8, bireysel kredilere göre pazar payının %7, ticari kredilere göre pazar payının %1,3, toplam mevduata göre ise pazar payının %10 olduğu anlaşılmaktadır. Görüldüğü üzere, çeşitli kriterlere göre hesaplanan pazar paylarının hiçbirisinde Halk Bankası’nın hâkim durumda olduğunu söylemek mümkün görünmemektedir. Bu nedenle başvuru konusuna ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi bağlamında bir ihlalin söz konusu olmadığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(9) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
2/2
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.