İçeriğe geç
Tüm kararlar

Rekabet Kurulu Kararı

Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği'nin, tüm süt üretici birliklerinin önceden belirlenmiş bir bilgisayar…

Rekabet İhlali11-31/648-200Karar tarihi: 17.05.2011Yayımlanma tarihi: 12.07.2011

Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği'nin, tüm süt üretici birliklerinin önceden belirlenmiş bir bilgisayar programı kullanmalarına karar vererek 4054 sayılı Kanun'u ihlal ettiği iddiasına ilişkin yapılan önaraştırma sonucunda verilen 20.6.2007 tarih ve 07-53/583-194 sayılı Rekabet Kurulu kararının Danıştay tarafından iptali üzerine ilgili dosyanın yeniden değerlendirilmesi.

Karar bilgileri

Karar sayısı
11-31/648-200
Karar tarihi
17.05.2011
Yayımlanma tarihi
12.07.2011
Karar türü
Rekabet İhlali

Karar metni

13 sayfa · 39.367 karakter

Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.

Resmî kararı Rekabet Kurumu'nda görüntüle

Sayfa 1

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

(Danıştay Kararları Üzerine Verilen)

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: 2010-2-198(Soruşturma)
Karar Sayısı: 11-31/648-200
Karar Tarihi: 17.05.2011

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ (İkinci Başkan)

Üyeler: İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,

Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER : Ali ARIÖZ, Ümit Nevruz ÖZDEMİR, Esma GÜNDOĞDU

C. BAŞVURUDA

BULUNANLAR: - Center Bilgisayar Hizmetleri San. ve Tic. Koll. Şti.

Halit Ziya Bulvarı Yapı Kredi İş Merkezi No:74

Pasaport/ İzmir

- Derece Yazılım Hizmetleri Tic. A.Ş.

Halit Ziya Bulvarı Yapı Kredi İş Merkezi No:74

Pasaport/ İzmir

D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN:

- Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği

Kızılırmak Sok. No:6/11 06420 Bakanlıklar/Ankara

E. DOSYA KONUSU: Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği’nin, tüm süt üretici birliklerinin önceden belirlenmiş bir bilgisayar programı kullanmalarına karar vererek 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği iddiasına ilişkin yapılan önaraştırma sonucunda verilen 20.6.2007 tarih ve 07-53/583-194 sayılı Rekabet Kurulu kararının Danıştay tarafından iptali üzerine ilgili dosyanın yeniden değerlendirilmesi.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;

 Her iki şikâyetçi firmanın da süt üreticileri ve kooperatifleri için program

geliştiren firmalar oldukları,

 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu’nun yürürlüğe girmesi ile birlikte

Süt Üretici Birlikleri için uygun programlar geliştirip Paralog Süt Birlik Sistemi

adlı bir program oluşturdukları,

 Bu yazılım programının yurt genelinde birtakım süt üretici birlikleri tarafından

satın alınıp kullanıldığı,

 T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı (Bakanlık) Teşkilatlanma ve Destekleme

Genel Müdürlüğünde yapılan 7.2.2007 tarihli toplantıda, Ulusal Süt Veri

Tabanı kurulması için süt yazılım programı geliştiren bir başka firma olan

Element Bilgisayar Yazılım Donanım Müşavirlik ve Destek Hizmetleri San. ve

Tic. Ltd. Şti. (Element Bilgisayar) tarafından hazırlanan programın süt üretici

Sayfa 2

birliklerinde kullanılmasının uygun görüldüğüne ilişkin faks mesajının süt

üretici birliklerine gönderildiğinin tespit edildiği,

 Anılan faks mesajı uyarınca, süt üretici birlikleri tarafından kullanılmak üzere

Element Bilgisayar’ın hazırladığı programın ivedilikle temin edilmesi yönünde

talimat verildiği,

 Gönderilen talimatın ardından gerek Tarımsal Süt Üreticileri Merkez Birliği

gerek Element Bilgisayar yetkilileri tarafından, faaliyet gösteren süt üretici

birliklerinin telefonla aranarak ve/veya şahsen ziyaret edilerek Element

Bilgisayar tarafından hazırlanan programın kullanılması gerektiğinin anlatıldığı,

 Bu kapsamda süt üretici birliklerinin faaliyetlerinde sadece Element Bilgisayar

tarafından hazırlanan programın kullanılması yönündeki zorlamanın 4054

sayılı Kanun’a aykırı olduğu

ifade edilerek, konuya ilişkin olarak gereğinin yapılması ve geçici tedbir kararı verilmesi talep edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.3.2007 tarih ve 1953 sayı ile giren başvuru üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde yapılan inceleme neticesinde hazırlanan, 10.4.2006 tarih ve 2007-2- 56/İİ-07-FT sayılı İlk İnceleme Raporu, 16.4.2007 tarih ve REK.0.06.00.00-110/123 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-34 sayılı Rekabet Kurulu gündeminde ele alınmış ve 07-34/354-M sayılı Rekabet Kurulu kararı ile Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 28.5.2007 tarih, 2007-2-56/ÖA-07-FT sayılı Önaraştırma Raporu, 20.6.2007 tarih ve REK.0.06.00.00-110/171 sayılı Başkanlık önergesi ile 07- 53 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek dosya konusu şikayete ilişkin soruşturma açılmasına gerek olmadığı yönünde karara bağlanmıştır.

Başvuru sahipleri tarafından bahse konu Kurul kararının iptali istemiyle Danıştay 13. Dairesi’nde dava açılmıştır. Danıştay tarafından, “Süt üretici birliklerinin faaliyetlerinde sadece Element Bilgisayar tarafından hazırlanan programın kullanılması suretiyle, rekabeti ortadan kaldırmak amacıyla hareket edildiği hususunda 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında soruşturma açılmasını gerektirecek nitelikte bilgi ve belgeler bulunduğu, önaraştırma sürecinde elde edilen bilgi ve belgelerin, yapılacak soruşturma sürecinde elde edilecek bilgi ve belgelerle birlikte değerlendirildiğinde rekabete aykırı uygulamaların bulunup bulunmadığının tümüyle açıklığa kavuşacağı anlaşıldığından, Kanun’un 4. maddesine yönelik iddialar hakkında soruşturma açılmaksızın, yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan şikayetin reddine karar verilmesi yönünde alınan dava konusu Rekabet Kurulu kararında 4054 sayılı Kanun’a uyarlık görülmemiştir.” şeklinde ifade edilen gerekçeyle 2.6.2010 tarih ve 2010/4596 sayı ile bahse konu Kurul kararının iptaline karar verilmiştir.

Anılan iptal kararının ardından hazırlanan 19.8.2010 tarih ve 2010-2-198/BN-10-AA sayılı bilgi notu, 26.8.2010 tarih ve 10-56 sayılı Rekabet Kurulu gündeminde ele alınmış ve 10-56/1094-M sayılı Rekabet Kurulu kararı ile Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği hakkında soruşturma açılmasına karar verilerek, 1.9.2010 tarih, 417 sayılı Başkanlık Oluru ile soruşturma heyeti görevlendirilmiştir.

Teşebbüs birliğine, hakkında soruşturma açıldığına ve 30 gün içinde birinci yazılı savunmasının Kurum’a gönderilmesi gerektiğine ilişkin 3.9.2010 tarih ve 4328 sayılı bildirim 6.9.2010 tarihinde tebliğ edilmiştir. Bununla birlikte adı geçen teşebbüs birliği 30 gün içinde birinci yazılı savunmasını sunmamış, 8.10.2010 tarih ve 7762 sayı ile

Sayfa 3

Kurum kayıtlarına intikal eden yazıyla birinci yazılı savunması için ek süre istemiştir. 4054 sayılı Kanun’un soruşturma usul ve esaslarının düzenlendiği 43 ila 45 inci maddeleri uyarınca teşebbüslerin ilk yazılı savunmaları için herhangi bir ek süre öngörülmediği, bununla birlikte 4054 sayılı Kanun’un 44 üncü maddesi uyarınca soruşturma safhasında, tarafların kararı etkileyebilecek her türlü bilgi ve delili her zaman Kurul’a sunabileceği teşebbüs birliğine şifahi olarak bildirilmiştir.

Merkez Birliği’nin işbu soruşturmanın açılmasına ve soruşturma konusu maddi olaya ilişkin değerlendirmelerini içeren yazısı 1.11.2010 tarih ve 8309 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

Raportörler tarafından hazırlanan 24.2.2010 tarih ve SR/11-2 sayılı Soruşturma Raporu ve ekleri 28.2.2010 tarihinde Kurul üyelerine ve hakkında soruşturma yürütülen tarafa tebliğ edilmiştir. Teşebbüs Birliği tarafından gönderilen ikinci yazılı savunma 14.3.2011 tarih ve 1951 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Soruşturma Heyeti’nce hazırlanan 28.03.2011 tarihli ek görüş ise 30.03.2011 tarihinde Teşebbüs Birliği yetkililerince ve Kurul üyeleri tarafından tebellüğ edilmiştir. Ancak 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesine göre 29.04.2011 tarihine kadar Kurum kayıtlarına girmesi ya da haklı gerekçeler gösterilerek Kurum’a ulaştırılması için süre uzatımı talep edilmesi gereken üçüncü yazılı savunma Kurum’a ulaşmamıştır.

Bunun üzerine hazırlanan 04.05.2011 tarih ve 2010-2-198/BN-11-321.AA sayılı bilgi notu 12.05.2011 tarih ve 11-30 sayılı Rekabet Kurulu gündeminde ele alınmış ve 11- 31/590-M sayılı Rekabet Kurulu kararı ile söz konusu soruşturmaya ilişkin nihai karar görüşmelerinin 17.05.2011 tarihinde yapılmasına karar verilmiştir.

17.05.2011 tarih ve 11-31/648-200 sayı ile Rekabet Kurulu nihai kararını vermiştir. H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

1. Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği’nin, birlik üyelerine Element Bilgisayar

Yazılım Donanım Müşavirlik ve Destek Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin

hazırlamış olduğu yazılım programını temin edip kullanmaları yönünde bir yazı

yollamasının 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesi kapsamında ihlal olarak

değerlendirilemeyeceği,

2. Dolayısıyla Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği hakkında 4054 sayılı

Kanun’un 16 ncı maddesi uyarınca idari para cezası uygulanmasına gerek

olmadığı

ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

1

I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüs Birliği

29.6.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu ile birlikte, ilçe ve il bazında üretici birlikleri ve ürün bazında da süt birlikleri kurulmaya başlanılmış ve bunların merkez birliği olarak Tarımsal Süt Üreticileri Merkez Birliği teşkil edilmiştir.

5200 sayılı Kanun’da üretici birlikleri, tarım üreticilerinin ürün veya ürün grubu bazında ve gönüllülük esasına dayalı olarak kurdukları tüzel kişiliği haiz tarımsal 1 8.10.2010 tarih ve 7762 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden ve yazılı savunması için ek süre talebini havi yazısı ile, Tarımsal Süt Üreticileri Merkez Birliği’nin isminin Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği olarak değiştiği tespit edilmiş olup, işbu karar kapsamında “Merkez Birliği” ifadesi ile yapılan atıflar eski adı “Tarımsal Süt Üreticileri Merkez Birliği”, halihazırdaki adı ise “Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği” olan teşebbüs birliğine işaret etmektedir.

Sayfa 4

üretici birlikleri olarak tanımlanmıştır. Kanun’da merkez birliği tanımı bulunmamakla beraber, ürün birliklerinin, ürün veya ürün grubu bazında ulusal düzeyde merkez birliği şeklinde de örgütlenebileceği belirtilmiş (md. 13), merkez birliğin ise en az yedi tarımsal birlikten oluşması ve aynı ürün veya ürün grubu için birden fazla merkez birliği kurulmaması öngörülmüştür.

Merkez birliklerinin yönetim ve denetim kurullarının üye sayısının, görevlerinin ve sorumluluklarının merkez birliklerinin tüzüklerinde belirleneceği 5200 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesinde hükme bağlanmıştır. 2005 yılı içerisinde kurularak faaliyetlerine başlayan Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği’nin (Merkez Birliği) amacı Kuruluş Tüzüğü’nün 1 inci maddesinde “Merkez Birliğine üye olan Süt Üreticileri Birliğinin ürettikleri sütün ulusal düzeydeki üretim planlamasına ve sütün pazarlanmasına ilişkin kurallara uyulmasında üyelerine yardımcı olmak ve üyelerini yönlendirmek” olarak belirtilmiştir. Kuruluş Tüzüğü’nün 3 üncü maddesinde Merkez Birliği’nin görevleri;

“Merkez Birliği’ne üye birliklerin ürettikleri sütün ulusal düzeyde üretim planlamasını yapmak,

1. Sütün pazarlanmasına ilişkin kurallara uyulmasında birlik üyelerine yardımcı

olmak ve üyelerini yönlendirmek,

2. Merkez Birliği’nin üyesi olan Süt Üreticileri Birliklerinin faaliyetlerini

desteklemek, izlemek ve değerlendirmek,

3. Üyelerini yurt içinde ve yurt dışında temsil etmek,

4. Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin süt konusunda yapacağı çalışmalara katılmak

ve danışma kuruluna temsilci göndermek”

olarak sıralanmıştır. Dolayısıyla, Merkez Birliği’nin temel olarak Türkiye’nin çeşitli bölgelerine dağılmış durumda bulunan üye birlikler arasında koordinasyonun sağlanması ve üye birliklerin ortak bir şekilde temsilinin sağlanması işlevlerini yerine getirdiği ifade edilebilir.

Merkez Birliği üyelerinin 5200 sayılı Kanun, ilgili yönetmelikler ve Kuruluş Tüzüğü hükümlerini yerine getirmemeleri; Merkez Birliği aleyhine faaliyet göstermeleri; Merkez Birliği talimatlarına uymamaları ve Merkez Birliği üyelik aidatlarını ödememeleri hallerinde üyelikten çıkarılacağı Kuruluş Tüzüğü’nün 6 ncı maddesinde düzenlenmiştir. Bu düzenleme, Merkez Birliği’nin üye birlikler üzerinde kontrol kurabilmesi olanağını sağlamaktadır.

Merkez Birliği, tarımsal süt üreticilerinin 5200 sayılı Kanun çerçevesinde gönüllü olarak bir araya gelmesiyle kurulan yerel üretici birliklerinin oluşturduğu bir birlik konumundadır. Diğer bir ifade ile, Merkez Birliği’nin üyeleri doğrudan üreticiler değil, üreticilerin kurdukları birliklerdir. Bu bağlamda, yerel üretici birliklerinin 4054 sayılı Kanun çerçevesinde nasıl nitelendirileceğinin belirlenmesi gerekmektedir. 5200 sayılı Kanun’un birinci maddesinde tarımsal üretici birlikleri “üretimi talebe göre planlamak, ürün kalitesini iyileştirmek, kendi mülkiyetine almamak kaydıyla pazara geçerli norm ve standartlara uygun ürün sevk etmek ve ürünlerin ulusal ve uluslararası ölçekte pazarlama gücünü artırıcı tedbirler almak üzere tarım üreticilerinin” bir araya geldiği birlikler olarak nitelendirilmiştir. Dolayısıyla, yerel üretici birliklerinin 4054 sayılı Kanun kapsamında teşebbüs olarak nitelendirilmesi, herhangi bir ekonomik faaliyetleri olmamasından dolayı, olanaklı değildir. Bu bağlamda, teşebbüs niteliği tartışmasız olan tarımsal süt üreticilerinin bir araya geldiği yerel üretici birlikleri 4054 sayılı Kanun

Sayfa 5

çerçevesinde teşebbüs birliği, Merkez Birliği de “teşebbüs birliği birliği” olarak nitelendirilmelidir.

Teşebbüs birlikleri, Merkez Birliği örneğinde olduğu gibi “teşebbüs birliği birliği” şeklinde de ortaya çıkabilmektedir. Avrupa Komisyonu Roma Anlaşması’nın 101. maddesinin (eski 81. maddesinin) teşebbüs birliği birliklerine de uygulanacağı görüşündedir. Komisyon, “herhangi bir üst birliğin faaliyetlerinin sonuçta kendi yapısı içerisinde yer alan birliklere mensup teşebbüsler yoluyla olacağı ve bu teşebbüslerin bağlı oldukları birlikler yoluyla dolaylı olarak bu üst birliğe” bağlı olacakları kanaatindedir. Nitekim Rekabet Kurulu da Merkez Birliği hakkında yapılan önaraştırma sonucunda verdiği 20.06.2007 tarih ve 07-53/583-194 sayılı kararında, Merkez Birliği’ni teşebbüs birliği olarak nitelendirmiştir.

Bu nedenle, Tarımsal Süt Üreticileri Merkez Birliği’nin 4054 sayılı Kanun çerçevesinde bir teşebbüs birliği olduğu kanaatine varılmıştır.

I.2. İlgili Pazar

I.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Süt sektöründe faaliyet gösteren üreticiler, üretici birlikleri, kooperatifler ve süt ürünleri pazarlayan firmalar gibi unsurların kendilerine özgü veri ve yazılım gereksinimleri bulunmaktadır. Dolayısıyla, bu unsurların faaliyetlerini kolaylaştıracak olan yazılımların sektörün temel gereksinimlerine cevap verebiliyor olması gerekmektedir.

Ayrıca, süt sektörüne yönelik hazırlanan yazılımlarda sektörün işleyişine ilişkin verilerin de bulunması gerekmektedir. Örneğin, bu yazılımların sektöre özgü müstahsil-üretici hesaplaşması, teşvik sistemi, sütün kalitesine göre prim/ceza uygulaması gibi gerek yerleşmiş uygulamalardan gerekse ilgili mevzuattan kaynaklanan konularda sektörde faaliyet gösteren unsurların gereksinimlerine cevap sunabilmesi beklenmektedir. Dolayısıyla yazılım firmalarının bu alanda uzmanlaşmaları, mevzuatı yakından takip etmeleri ve bu doğrultuda yazılımlarını güncellemeleri gerekmektedir. Bu bağlamda, sektöre özgü hazırlanan yazılımlardan elde edilen faydanın diğer yazılımlardan elde edilemeyeceği, diğer yazılımların süt sektörüne yönelik yazılımları ikame edemeyeceği anlaşılmaktadır.

İkinci yazılı savunmasında Merkez Birliği tarafından, ilgili pazarın süt yazılımı pazarı değil, süt pazarı olduğuna ilişkin iddiaya -rekabet hukukunda ilgili pazarın tespitine ilişkin fiyat, nitelik, kullanım amacı, ikame edilebilirlik gibi temel kıstaslar ile Danıştay 13. Dairesi’nin 2.6.2010 tarih ve 2010/4596 sayılı kararı ile Rekabet Kurulu’nun 20.6.2007 tarih ve 07-53/583-194 sayılı kararındaki ilgili pazarın tespitine ilişkin bölüme iştirak ediyor olduğu dikkate alınarak- katılınmamaktadır. Bununla birlikte, söz konusu durum, diğer bir ifadeyle ilgili pazarın farklı tespit edilmesi, Soruşturma Raporunun sonucunda herhangi bir değişikliğe yol açmadığından bu iddia hakkında değerlendirme yapılmasına ihtiyaç bulunmamaktadır. Bu çerçevede, ilgili pazar “süt yazılım pazarı” olarak belirlenmiştir.

I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Süt yazılım pazarındaki rekabet koşullarının ülke çapında homojen olması nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

Sayfa 6

I.3. Değerlendirme

I.3.1. Danıştay 13. Dairesi’nin İptal Kararı

Danıştay 13. Dairesi’nin 2.6.2010 tarih ve 2007/11840 E., 2010/4596 K. sayılı iptal

kararında;

 7.2.2007 tarihinde yapılan toplantının arkasından 84 il ve ilçe süt birliğine gönderilen faks mesajıyla Element Bilgisayar’ın hazırlamış olduğu programın süt birliklerince kullanılmasının uygun görüldüğü, Birlik başkanının birliklere gönderdiği bahse konu faks mesajının toplantı henüz yapılmadan hazırlanmış olduğu ve bu durumun Kurul kararında da saptandığı,

 Dolayısıyla Element Bilgisayar’ın hazırlamış olduğu programın kullanılması hususunun 7.2.2007 tarihinde yapılan toplantı öncesinde karara bağlandığı,

 İlgili ürün pazarı olan süt yazılım pazarında Birlik üyelerinin Element Bilgisayar’ın hazırlamış olduğu programı tercih etmeleri konusunda yönlendirilmeleri nedeniyle, Merkez Birliği kararının söz konusu pazarda rekabeti kısıtlama amacını taşıdığı,

 Kararın ilgili pazara etkisi açısından değerlendirildiğinde ise, Merkez Birliği’nin almış olduğu karar sonrasında Center Bilgisayar’ın (….) adet program satmasına karşın, Element Bilgisayar’ın (….) adet program satması nedeniyle, kararın iki teşebbüs açısından farklı sonuçlara neden olduğu,

 Element Bilgisayar’ın satışlarının çok büyük bir kısmının Merkez Birliği kararı alındıktan sonra gerçekleştiği,

 Öte yandan Kurul kararında belirtilen fiyat avantajıyla ilgili olarak bir tespit veya saptama yapılmadığından, Element Bilgisayar’ın hazırlamış olduğu programı tercih etmelerinin ekonomik açıdan anlamlı olduğu değerlendirmesinde de isabet bulunmadığının görüldüğü,

 Bu durumda, süt üretici birliklerinin faaliyetlerinde sadece Element Bilgisayar tarafından hazırlanan programın kullanılması suretiyle rekabeti ortadan kaldırmak amacıyla hareket edildiği hususunda, 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesi kapsamında soruşturma açılmasını gerektirecek nitelikte bilgi ve belgeler bulunduğu,

 Önaraştırma sürecinde elde edilen belgeler, yapılacak soruşturma sürecinde elde edilen belgelerle birlikte değerlendirildiğinde rekabete aykırı uygulamaların bulunup bulunmadığının tümüyle açıklığa kavuşacağı anlaşıldığından, 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesine yönelik iddialar hakkında soruşturma açılmaksızın, yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan şikâyetin reddine karar verilmesi yönünde alınan dava konusu Kurul kararında hukuka uyarlık görülmediği

gerekçelerine verilmiştir.

I.3.2. Merkez Birliği’nin 1.11.2010 tarihli Yazısı

Merkez Birliği tarafından gönderilen ve 1.11.2011 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal

eden yazıda özetle;

 5200 sayılı Kanun uyarınca kurulmuş olan Merkez Birliği’nin Tüzüğünün 1 inci maddesindeki “Merkez Birliğine üye olan Süt Üreticileri Birliği’nin ürettikleri sütü, ulusal düzeydeki üretim planlamasına ve sütün pazarlanmasına ilişkin

Sayfa 7

kurallara uyulmasında üyelerine yardımcı olmak ve üyelerini yönlendirmek” ve 3 üncü maddesindeki “Merkez Birliğine üye birliklerin ürettikleri sütün ulusal düzeyde üretim planlamasını yapmak” şeklindeki hükümler gereği, Süt Kayıt Sistemi (SKS) isimli bir veritabanı oluşturulmasının gerek görev ve amaçları gerekse Bakanlık’ın yazılı norm ve emirlerinin yerine getirilmesi için hayati önem taşıdığı,

 Bu sebeple bir yazılım hazırlanmasının ve Bakanlık’ın onayına sunulmasının gerektiği ve bu amaçla Element Bilgisayar ile söz konusu yazılımın içeriği ve gerekleri hakkında istişarelerde bulunulduğu ve yazılımın hazırlanmasının hedeflendiği,

 Anılan sistemin amacının, ülkemizdeki sütün kayıt altına alınabilmesi, üretici ve sanayici arasındaki dengenin kurulabilmesi, alt birlikler arasında koordinasyon ve birliğin sağlanabilmesi, alt birliklerin veri girişlerinin kontrol ve denetim altına alınabilmesi ve vergi mevzuatı ve dış ticaretimize ilişkin doğru bir veri tabanının oluşturulabilmesi olduğu,

 Bu uzun soluklu sürecin başlangıç aşamasında Element Bilgisayar’ın da içinde bulunduğun birden fazla yazılım firmasının yazılımının, Bakanlık’ın görüş ve onayına sunulduğu ve Element Bilgisayar’a ait yazılımın anılan Bakanlık tarafından beğenildiği,

 Bu doğrultuda alt birliklerine Element Bilgisayar’a ait yazılımın kabul gördüğü de beyan edilerek söz konusu yazılımı temin etmelerinin rica edildiği,

 Amacın tüm birliklerin aynı veri tabanına giriş yapması ve bu girişlerin tek elden yönetilebilmesi olduğu, ancak ayrı ayrı yazılımlar ile bu ortak veri tabanının, teknik hizmet ve iyileştirmelerinin yapılabilmesinin zaman, emek, masraf ve işlerlik açısından zor olduğu,

 Merkez Birliği’nin emir niteliğinde olmayan tavsiye içerikli kararına rağmen sadece (….) - (….) birliğin Element Bilgisayar’ın yazılımını temin ettiği, başvuru sahibi yazılım firmalarının da aralarında bulunduğu başka yazılım firmalarından da yazılım temin eden birliklerinin olduğu,

 5200 sayılı Kanun ve Kuruluş Tüzüğünde Merkez Birliği’nin alım şekillerini belirleyen herhangi bir hükmün yer almadığı, Merkez Birliği’nin kamu kurumu da olmadığı ve bu bağlamda Devlet İhale Kanunu ve Kamu İhale Kanunu mevzuatına da tabi olmadığı,

 (….) - (….) birliğin yazılım temin ettiği, bu birliklerin Element Bilgisayar’la kendilerinin pazarlık yaptıkları,

 Anılan süreç devam ederken Bakanlık’ın 2009/44 sayılı “Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında Uygulama Esasları Tebliği” ile Ulusal Süt Kayıt Sistemi kurulması kararını verdiği ve bu sistemin bir ayağının da Merkez Birliği’nin teşkil etmesi gereğinin doğduğu,

 Bunun üzerine Merkez Birliği tarafından kendine tahsisli yeni bir yazılım hazırlandığı ve bir server ile Bakanlık’a entegre edildiği, bu çerçevede tüm birliklerin bu sisteme dahil olmasının zorunlu olduğu, tarım il ve ilçe müdürlüklerinin aynı sistem içerisine girdiği ve sistemi kullandıkları,

 Bu itibarla söz konusu şikâyetin konusuz kaldığı

Sayfa 8

ifade edilmektedir.

Raportörlerin talebi üzerine Merkez Birliği’nden gönderilen belgelerde ise, yukarıda belirtilen hususlara ek olarak;

 5200 sayılı Kanun ile kurulmuş Süt Üretici Birliklerin bağımsız ayrı tüzel

kişilikleri olduğu ve dayanağını aynı yasadan alan ancak amirleri durumunda

olmayan Merkez Birliği’ni oluşturdukları,

 Bir üretici birliğinin kurulabilmesi ve faaliyete geçmesi için Merkez Birliği’ne

üye olma şartının bulunmadığı ve Merkez Birliği’nin de bu süreçte hiçbir yetkiyi

haiz olmadığı,

 Bu durumun Merkez Birliğinin karar ve taleplerinin tavsiye niteliğinde

olduğunun ve her hangi bir bağlayıcılığı bulunmadığının yasal dayanağı

olduğu,

 Diğer taraftan 7.2.2007 tarihinde birden fazla yazılım firmasının yazılımının

tanıtıldığı ve Bakanlık tarafından düzenlenen toplantıda, yazılımlar arasında

Element Bilgisayar’a ait yazılımın daha fonksiyonel olduğu, diğer firmanın

yazılımının ise muhasebe ağırlıklı olduğu yönünde Bakanlık tarafından görüş

bildirildiği,

 Söz konusu görüşün ve bir yazılım edinme gerekliliğinin alt birliklere Merkez

Birliği tarafından bildirildiği,

 Alt birliklerin söz konusu yazılımları edinme şekli, fiyat ve pazarlık gibi

konularda Merkez Birliği’nin bilgisi ve müdahalesi olmadığı,

 Hâlihazırda Merkez Birliği’nin 180 üyesi bulunduğu, 2007 yılında ise 114 süt

üretici birliği bulunduğu ve bunlardan (….) tanesinin Element Bilgisayar’dan

yazılım temin ettiği, diğer birliklerin başka firmalardan yazılım temin etmek ya

da hiç yazılım temin etmemek yoluna gittiği,

 Element Bilgisayar’ın yazılımını tercih eden üyelerinin yazılımı tercih

nedenlerinin de kullanım kolaylığı, ücret avantajı ve ödeme kolaylığı gibi

hususlar olduğunun belirtildiği

ifade edilmektedir.

I.3.3. Merkez Birliği’nin Yazılım Tercihine İlişkin Karar Alma Süreci

Kayıt dışı üretimin yoğun olarak görüldüğü çiğ süt pazarına yönelik olarak, sütün pazarlanması ve kayıt altına alınması ile ilgili işlemlerin Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmesi hüküm altına alınmış olmasına karşın, üretici örgütlerince pazarlanan sütün, düzenli olarak kayıtlarının tutulması ve denetlenebilirliğinin sağlanması amacıyla, üretici örgütlerince hazırlanan icmal cetvellerinin bir nüshasının süt üreticileri birliği tarafından tutuluyor olması ve dönem dönem ihtiyaç duyulan süt üretimine yönelik istatistikî bilgilerin merkez birliği tarafından hazırlanıyor olması gibi sebeplerle, ulusal süt kayıt sisteminin kurulmasına yönelik çalışmalar Merkez Birliği tarafından üstlenilmiştir. Bu kapsamda hazırlanması öngörülen programla, öncelikli olarak çiğ süt üretiminin kayıt altına alınmasının hedeflendiği Merkez Birliği tarafından vurgulanmaktadır. Bunun yanı sıra, üretilen sütün laktoz oranı, sütün bölgelere göre dağılımı gibi istatistikî bilgilerin derlenmesi ve üreticilerin denetiminin daha sağlıklı bir şekilde yapılabilmesinin sağlanması gibi faydaların varlığı da ileri sürülmektedir.

Sayfa 9

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü’nün 15.2.2007 tarih ve 405 sayılı yazısı ile o tarihte yürürlükte olan Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında Uygulama Esasları Tebliği’nin (2006/9 sayılı Tebliğ) 10. maddesinin (m) bendi gereğince sütün kayıt altına alınması için süt icmallerinin Merkez Birliği’ne bildirilmesi zorunlu hale getirilmiş, Merkez Birliği’ne birliklerin verilerinin toplanması sorumluluğu yüklenmiştir. Bu çerçevede Merkez Birliği’nce alt birliklerden süt icmalleri tek tek Excel dosyalarıyla toplanmaya çalışılmış ve toplanan veriler Koruma Kontrol Genel Müdürlüğü’ne iletilmiştir. Bu süreçte kullanılan metodun zorluğu, iptidailiği ve yetersizliğinin görüldüğü; uluslararası standartlarda çalışılabilmesi, önemli bir ürün olan sütün kayıt altına alınabilmesi, sektördeki sirkülâsyonun gözlemlenebilmesi, mali yükümlülüklerin takip edilebilmesi, bu konuda kurumlara veri bankası oluşturulabilmesi adına profesyonel bir sisteme ihtiyaç duyulduğu Merkez Birliği tarafından ifade edilmiştir. Bu amaçla Merkez Birliği tarafından dosya konusu sistemin kurulabilmesi için girişimlerde bulunulmuş ve Bakanlık’ın da toplantı yeri desteği ile yazılım firmalarının hazırladıkları programlar değerlendirilmek üzere 7.2.2007 tarihinde bir toplantı organize edilmiştir. Bakanlık Teşkilatlandırma ve Destekleme Genel Müdürlüğünün 5.1.2007 tarih ve 817 sayılı yazısında Ulusal Süt Kayıt Sisteminin (USKS) oluşturulmasıyla ilgili olarak bilgisayar programlarının tanıtılması ve değerlendirilmesi amacıyla 7.2.2007 tarihinde saat 14:00’da toplantı yapılacağı ifade edilerek, yetkililerin katılımının sağlanması istenmiştir. Toplantının akabinde, Merkez Birliği tarafından 9 Şubat 2007 tarihinde 84 il ve ilçe süt birliğine gönderilen faks mesajında, Ulusal Süt Veri tabanının kabul edilebilirliğinin sağlanabilmesi için 7.2.2007 tarihinde Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğünde yapılan program tanıtımı sonucunda Element Bilgisayar’ın hazırlamış olduğu programın süt birliklerince kullanılmasının uygun görüldüğü, programın ivedilikle birlikler tarafından temin edilip sisteme dâhil olunması gerektiği ifade edilmiştir.

Yapılan toplantıyla ilgili olarak Center Bilgisayar yetkilileri, toplantıya kendilerinin de çağırıldığını, Element Bilgisayar’la birlikte toplantıya katıldıklarını, konuyla ilgili olmayan bir tartışma sırasında toplantıdan ayrıldıklarını, Merkez Birliği Başkanı’nın birliklere gönderdiği bahse konu faks mesajının toplantı henüz yapılmadan zaten hazırlanmış olduğunu, bu konuda tereddütlerinin bulunduğunu, 2007-2-56/ÖA-07-FT sayılı önaraştırma kapsamında yapılan görüşmede ifade etmişlerdir. Önaraştırma sürecinde Merkez Birliği’nde yapılan incelemelerde, 9.2.2007 tarihinde süt birliklerine gönderildiği ifade edilen söz konusu faks mesajının “138 program.doc” adıyla bilgisayarda kayıtlı olan dosyasının, ilk kez 25.1.2007 tarihinde oluşturulduğu ve son olarak 6.2.2007 tarihinde yapılan değişiklerle birlikte kaydedildiği anlaşılmıştır. Bu bilgiler ışığında, Element Bilgisayar’ın hazırlamış olduğu programın birliklerce kullanılmasını tavsiye eden faks mesajının 7.2.2007 tarihinde yapılan toplantı öncesinde oluşturulduğu ileri sürülebilecektir.

I.3.4. Merkez Birliği Tarafından Alınan Kararın Etkileri

Hâlihazırda 180 üyesi olduğu bildirilen Merkez Birliği’ne üye birlik sayısının, ilgili önaraştırmanın yapıldığı yıl olan 2007’de 114 olduğu tespit edilmiştir. Üye birlik sayısı 2008 sonunda 129’a, 2009 sonunda 155’e ve 2010 sonunda ise 180’e ulaşmıştır. Söz konusu Merkez Birliği kararının ardından üye birliklerden (….) tanesinin Element Bilgisayar’dan yazılım temin ettiği, kalan birliklerin ise başka yazılım firmalarının yazılımlarını kullandığı ya da herhangi bir yazılım almayı tercih etmediği Merkez Birliği tarafından belirtilmektedir.

Sayfa 10

Element Bilgisayar tarafından gönderilen yazıdan bugüne kadar (….) farklı süt birliğine yazılım temin edildiği anlaşılmaktadır. Söz konusu yazılımların (….) tanesinin dosya konusu Merkez Birliği kararı öncesi, (….) tanesinin ise karar sonrası bir tarihte satıldığı görülmektedir. Buna karşın, aynı süre zarfında Center Bilgisayar tarafından toplam (….) adet yazılım satılmış, bu satışların (….) tanesi Merkez Birliği kararı öncesi, (….) tanesi ise karar sonrasında gerçekleştirilmiştir. Bu bakımdan karar öncesi durum ile sonrası durum arasında satış miktarları bakımından önemli farklılıklar olduğunu ifade etmek yanlış olmayacaktır.

Bu noktada oluşan satış farklılığının doğrudan Merkez Birliği kararından kaynaklanıp kaynaklanmadığının incelenmesi gerekmektedir. USKS’ye geçiş aşamasında program temin etmek durumunda kalan üretici birliklerinin, fiyat avantajını da göz önünde bulundurarak Element Bilgisayar’ın hazırlamış olduğu programı tercih etmiş olmaları ekonomik açıdan anlamlı görünmektedir. Zira yapılan inceleme sonucunda, Element Bilgisayar’ın yazılımının büyük çoğunluğunun (….) TL fiyatla satıldığı, ortalama satış fiyatının ise (….) TL civarında gerçekleştiği görülmektedir. Buna karşın, Center Bilgisayar tarafından yapılan yedi adet yazılımın satış fiyatının (….) TL ile (….) TL arasında değiştiği görülmektedir. Buna göre, iki yazılımın fiyatları arasında yaklaşık beş kat fiyat farkı bulunmaktadır. Center Bilgisayar tarafından gönderilen yazıda program fiyatlarının yalnızca süt birlik programı fiyatı olmadığı, programların modüler yapıda olduğundan müşterinin ihtiyacı olan modüllerin fiyatlarının toplanarak fatura kesildiği, süt birliklerinin fatura tutarı içinde, genel muhasebe, ücret bordrosu, demirbaş takibi, süt toplama modülü, müstahsil makbuzu, cari hesap takibi, faturalama v.b. modüllerin bulunduğu ifade edilmekte ve program kapsamları dikkate alınmadan fiyat üzerinden değerlendirme yapılamayacağı öne sürülmektedir. Buna karşın, program içeriğinin geniş olduğu kabul edilse bile, aradaki yaklaşık beş katlık fiyat farkının yalnızca içerikten kaynaklandığını ifade etmenin mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Bu durum karşısında, Merkez Birliği tarafından herhangi bir zorlama olmasa dahi, üretici birliklerinin fiyat avantajı olan programa yönelmeleri beklenebilecektir.

Bu yönde bir yorum, Merkez Birliği’ne üye birliklerin mali durumları kapsamında değerlendirildiğinde daha da anlamlı olmaktadır. Bilindiği üzere, Merkez Birliği kararının alındığı tarihte yürürlükte olan düzenlemeler açısından, üretici birliklerin herhangi bir yazılım kullanma zorunlulukları bulunmamaktadır. Nitekim, kararın alındığı tarih sonrasında –o tarihte toplam sayısı 114 olan- tüm birlikler değil, sadece (….) birlik Center Bilgisayar veya Element Bilgisayar’dan program temin etmiştir. Dolayısıyla Merkez Birliği’nin almış olduğu bu kararın, birlik üyelerinin faaliyetlerini sürdürdükleri pazara doğrudan bir etkisi bulunmamakta, süt yazılım pazarındaki rekabet koşullarının bozulması ile üretici birliği üyelerinin elde edeceği ek bir fayda ya da zarardan bahsedilmesi de mümkün görünmemektedir. Aksine, üretici birlikleri bahse konu karar ile bilgisayar ve bağlantılı ekipman ile program temin etmek durumunda kalmakta ve masrafları artmaktadır. Yerinde incelemeler sırasında elde edilen, Mersin İli Tarsus İlçesi Süt Ürünleri Tarımsal Üreticileri Birliği ile Balıkesir Merkez İlçe Tarımsal Süt Üreticileri Birliğinin Merkez Birliğine göndermiş oldukları yazılar ile gelir sıkıntısı içerisinde oldukları ve program temini ile ilgili olarak yardım talep ettikleri anlaşılmaktadır. Ayrıca, Merkez Birliği tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 01.11.2010 tarih ve 8309 sayı ile giren yazıda da üye birliklerinin bazılarının satın aldıkları programın ücretini dahi ödeyemedikleri belirtilmektedir.

Öte yandan, Center Bilgisayar süt yazılım pazarında yalnızca süt üretici birliklerine değil; bu pazarda faaliyet gösteren kooperatif ve diğer şirketlere de program satışı

Sayfa 11

yapmış olup 2007 yılı itibarıyla, aralarında Yörsan Gıda Mamulleri A.Ş., Kay Süt Ürünleri Ltd. Şti. ve Güven Süt Ltd. Şti.’nin de bulunduğu (….) şirkette Center Bilgisayar’ın süt yazılımları kullanılmakta olduğu önaraştırma sürecinde elde edilen bilgilerden anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, Element Bilgisayar’ın satmış olduğu programın fiyat avantajı ve üye birliklerinin bazılarının içinde bulunduğu mali zorluklar ve Merkez Birliği’nin almış olduğu kararın Center Bilgisayar’ın kooperatif ve şirketlere yönelik faaliyetleri üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığı dikkate alındığında, süt yazılım pazarında ortaya çıkan durumun tek başına bahse konu karardan kaynaklandığını söylemek olanaklı görünmemektedir.

Son olarak, Element Bilgisayar tarafından hazırlanan yazılımın üye birliklere tek tek satışı fiilen 2009 başında sona ermiş, 15 Mayıs 2009 tarihli ve 27229 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın 2009/44 sayılı Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında Uygulama Esasları Tebliği’nin 3 (pp). maddesi ile Ulusal Süt Kayıt Sistemi (USKS) tanımlanmış; sistemin Bakanlık ile süt üreticileri birliklerince ortak olarak tutulacağı hüküm alına alınmıştır. İlgili Tebliğ’in yayımlanmasının ardından Merkez Birliği ile Element Bilgisayar arasında USKS’nin hazırlanması, dağıtımı, teknik desteği, bakımı, onarımı, yenilenmesi, geliştirilmesi, yazılıma ilişkin eğitim ve yazılımın korunması, kullanımı ve mevcut yazılımların USKS’ye entegrasyonu konularını içeren bir sözleşme 20.06.2009 tarihinde imzalanmış ve bunun sonucunda Bakanlık ilgili birimleri, tüm birlikler ile il ve ilçe müdürlükleri USKS’ye dâhil edilmiştir. Bu bağlamda, teşebbüs birliği kararının fiilen 2009 başında sona eren etkilerinin USKS’nin devreye girmesiyle birlikte tamamen ortadan kalktığını söylemek mümkündür.

I.3.5. 4054 Sayılı Kanun Kapsamında Değerlendirme

4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4 üncü maddesinde “belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan … teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri” nin hukuka aykırı ve yasak olduğu ifade edilmektedir. Bu kapsamda bir uygulamanın hukuka aykırı ve yasak olduğunu ileri sürebilmek için, teşebbüs birliği kararının amaç ve etki yönünden incelenmesi gerekmektedir. Ancak bu yönde bir incelemeye geçmeden önce bir teşebbüs birliği kararının rekabet ihlali oluşturabilmesi için amaç ve etkilerini hangi pazarda göstermesi gerektiği belirlenmelidir.

Literatürde, teşebbüs birliğine üye olmanın doğrudan bir rekabet ihlali oluşturmayacağı, hatta belli konularda rekabeti artırabileceği, buna karşın üyelerini birlikte hareket etmeye ve eylemlerini uyumlaştırmaya yöneltebileceği ifade edilmektedir. Teşebbüs birliği kararlarının anlaşmalar ve uyumlu eylemler gibi yasaklanmasının sebebi teşebbüs birliği üyelerinin eylemlerinin rekabete aykırı bir şekilde uyumlaştırılmasına teşebbüs birliklerinin aracılık etmesidir. Dolayısıyla, teşebbüs birliği kararı kavramının teşebbüs birliği üyelerinin Roma Anlaşması’nın 101/1 inci maddesine aykırı olan davranışlarını uyumlaştırmaya yönelik kurgulanmış uygulamaları yasaklayacak biçimde daha geniş yorumlanması gerektiği savunulmaktadır. Bu bakımdan, teşebbüs birliği kararlarının 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesi bağlamında değerlendirilebilmesi için, öncelikle kararın teşebbüs birliği üyelerinin faaliyette olduğu pazarla ilişkili olmasının gerektiği anlaşılmaktadır. Nitekim, bu konuda yapılan birçok çalışmada, teşebbüs birliklerinin sahip olduğu

Sayfa 12

amaçların, kendisi veya üyelerine yönelik etkileri nedeniyle rekabeti ihlal eder nitelikte olabileceği ifade edilmiştir.

Bu bağlamda, 4054 sayılı Kanun ile yasaklanan teşebbüs birliği kararlarının, öncelikle birlik üyeleri arasındaki ya da birlik üyelerinin faaliyet gösterdikleri pazarın alt ve üst pazarlarındaki rekabeti olumsuz etkileyen kararlar olduğu; şikâyet konusunun gerçekleştiği süt yazılım pazarının, süt üreticilerinin faaliyet gösterdiği sütün üretimi, pazarlanması ve benzeri faaliyetleri içeren çiğ süt pazarına doğrudan etkisi olmadığı dikkate alındığında söz konusu şikâyet konusunun aynı Kanun’un 4 üncü maddesi kapsamında değerlendirilmesinin söz konusu olmadığı kanaatine varılmıştır.

Ayrıca, Merkez Birliği’nin almış olduğu kararın amacının tüm birliklerin aynı veri tabanına giriş yapması ve bu girişlerin tek elden yönetilebilmesi yoluyla Türkiye’de üretilen çiğ sütün kayıt altına alınmasını sağlamak olduğu, ilgili pazarda rekabeti kısıtlamaya yönelik bir amaç taşımadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen değerlendirmeler sonucunda, Center Bilgisayar tarafından sağlanan yazılım programının iddia edildiği gibi çok fazla özelliğe sahip olduğu kabul edilse bile, Element Bilgisayar tarafından sağlanan yazılımın önemli bir fiyat avantajının bulunduğu, bu fiyat avantajının mali durumu kötü olan üye birlikleri tarafından önemli bir tercih sebebi olabileceği, üye birliklerin bir süt yazılımı kullanma zorunluluğunun olmadığı, Center Bilgisayar’ın ilgili pazarda diğer birtakım firmalara program satışına devam etmiş olduğu gibi unsurlar dikkate alındığında 2007-2009 yıllarında süt yazılım piyasasında ortaya çıkan durumunun doğrudan dosya konusu teşebbüs birliği kararına bağlanamayacağı, dolayısıyla, dosya konusu kararın “etki” değerlendirmesi kapsamında da bir ihlal oluşturmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

I.4. Savunmalar

Merkez Birliği tarafından gönderilen ikinci yazılı savunmada soruşturma raporunda yer alan savunmalarına ek olarak özetle;

 Yazılım alınmasının ve/veya alınmamasının pazara doğrudan veya dolaylı bir

etkisinin söz konusu olmadığı,

 Rekabet Kurumu’nun incelemesinin de süt pazarı ile ilgili rekabeti engelleyici

hususların bulunup bulunmadığını konu alması gerektiği,

 Yazılım konusunun süt pazarı ile ilgili olmadığı, sütün kayıt altına alınması

ideali ile ilgili olduğu,

 Gerek alt birliklerin gerekse Merkez Birliği’nin Alım-Satım Yönetmeliği

bulunmadığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale

Kanunu’na da tabi olmadıkları

 Mevcut sistemde Merkez Birliği’ne ait Tarım Bakanlığı’nın merkez ve taşra

teşkilatı ile birlikte kullanılmakta olan yeni bir yazılımın bulunduğu

ifade edilerek konusuz kaldığı ve hukuki mesnetten yoksun olduğu iddia edilen şikayetin reddine karar verilmesi talep edilmektedir.

Merkez Birliği’nin savunmasında soruşturma raporunda ulaşılan sonuca herhangi bir itirazda bulunulmadığı ve sonuç ile aynı paralelde karar alınması yönünde talepte bulunulduğu görülmektedir. Dolayısıyla, Türkiye Süt Üreticileri Birliği’nin ikinci yazılı savunmasına ilişkin herhangi yeni bir değerlendirmeye yer verilmesine gerek görülmemiştir.

Sayfa 13

J. SONUÇ

26.08.2010 tarih ve 10-56/1094-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara ve incelenen dosya kapsamına göre;

1. Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği’nin, birlik üyelerine Element Bilgisayar

Yazılım Donanım Müşavirlik ve Destek Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin

hazırlamış olduğu yazılım programını temin edip kullanmaları yönünde bir

yazı göndermesinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal olarak

değerlendirilemeyeceğine,

2. Dolayısıyla Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği hakkında 4054 sayılı

Kanun’un 16. uyarınca idari para cezası uygulanmasına gerek olmadığına Danıştay yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.

Atıf zinciri

Aynı toplantıda alınan kararlar

Bu toplantının tüm kararları

Bu kararın işiniz için ne anlama geldiğini konuşalım

Rekabet hukuku uyumu, soruşturmalar ve birleşme-devralma süreçlerinde uçtan uca destek veriyoruz.