Verney Carron SA’nın, Armsan Silah Sanayi ve Ticaret A.Ş.’yi av tüfeği ve toplumsal olaylarda kullanılan…

Rekabet Kurumu Başkanlığından;

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,

Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ

B. RAPORTÖRLER : Doç. Dr. Aydın ÇELEN, Ali ŞENGÜL

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Armsan Silah Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Temsilcileri: Av. Çağrı ÇETİNKAYA, Av. Yasemin GÜÇKAN

Maya Plaza Yıldırım Göker Cad. 4. Kat No: 10 Beşiktaş/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Verney Carron SA’nın, Armsan Silah Sanayi ve Ticaret A.Ş.’yi av tüfeği ve toplumsal olaylarda kullanılan ölümcül olmayan tüfek niteliğindeki ürünler için Türkiye bölgesinde münhasır distribütörü/temsilcisi olarak atamasına ilişkin bireysel muafiyet tanınması talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 28.04.2014 tarihinde giren bildirim üzerine düzenlenen 27.05.2014 tarih ve 2014-2-022/MM sayılı Muafiyet Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; söz konusu Dağıtım Sözleşmesi’ne menfi tespit belgesi verilemeyeceği; Sözleşme’nin rakipler arasında yapılması sebebiyle 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nden (2002/2 sayılı Tebliğ) yararlanamadığı, bununla birlikte, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 5. maddesinde yer verilen koşulları sağlaması nedeniyle anılan Sözleşme’ye bireysel muafiyet tanınabileceği ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

G.1. Bildirim Konusu Sözleşme

(4) Bildirim konusu Sözleşme, Armsan Silah Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Armsan) ve Verney Carron SA (Verney) arasında imzalanacak olan Distribütörlük Sözleşmesi’dir.

(5) Verney ile Armsan arasında 11 Kasım 2013 tarihinde imzalanan Hisse Alım Sözleşmesi uyarınca Verney, Armsan sermayesinin (…..)’a tekabül eden hissesini satın almıştır. Bu Sözleşme’ye göre; Armsan Türkiye bölgesinde Verney ürünlerinin (bireysel muafiyet sonrası imzalanacak olan sözleşme ile) münhasır temsilcisi olacak; Verney, Armsan ürünlerinin Fransa bölgesinde münhasır temsilcisi olacak ve taraflar arasındaki distribütörlük ilişkisi, aynı şart ve koşullarda gerçekleşecektir. Ayrıca taraflar Verney’in, Armsan’a ortak olmasıyla Armsan’da herhangi bir kontrol değişikliğinin meydana gelmediğini belirtmişlerdir.

(6) Dosya mevcudu bilgilere göre, Verney, Armsan'ı av tüfeği ve toplumsal olaylarda kullanılan ölümcül olmayan tüfek niteliğindeki ürünlerin Türkiye bölgesinde münhasır distribütörü/temsilcisi olarak atamayı planlamaktadır. Ayrıca Armsan, Verney ürünlerini (yivsiz av tüfeklerinin ithalatını ve Türkiye'deki satışını) kendi nam ve hesabına alıp satacak, bununla birlikte Armsan, Verney'in (toplumsal olaylarda kullanılan ölümcül olmayan tüfeklerde İçişleri Bakanlığı tarafından izin verilen kurumlara satış yapılmasında)

temsilcisi olarak hareket edebilecek ve satış sözleşmelerini Verney adına ve hesabına müzakere edebilecektir.

G.2. Taraflar

G.2.1. Armsan

(7) Av tüfeği üreten ve satan Armsan’ın hissedarları; Yavuz Yollu, Fatih Yollu, Alper Tolga Çetin, Burak İlgün, Şafak Atilla ve Verney’den oluşmaktadır. Armsan şirketler grubuna bağlı; Kayhan Av Tüfekleri San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. (Kayhan), Ata Silah Sanayi A.Ş. (Ata) ve Ans Dış Tic. Ltd. Şti.(Ans) bulunmaktadır.

(8) Armsan'ın av tüfekleri pazarındaki tek müşterisi Özler Avcılık Doğa Spor Ltd. Şti.’dir. Armsan’ın Türkiye av tüfekleri pazarındaki 2011, 2012 ve 2013 yıllarına ilişkin pazar payları sırasıyla %(…..), %(…..) ve %(…..)’dir. Yivsiz yarı otomatik av tüfekleri pazarına ilişkin aynı yıllara yönelik pazar payları ise %(…..), %(…..) ve %(…..)’dir. Armsan'ın Türkiye'deki toplumsal olaylarda kullanılan ölümcül olmayan tüfekler pazarında faaliyeti bulunmamaktadır.

(9) Ata’nın Türkiye'deki aynı yıllara ilişkin av tüfekleri pazarındaki payları; %(…..), %(…..) ve %(…..) iken; yivsiz yarı otomatik av tüfekleri pazarındaki payları %(…..), %(…..)ve %(…..)’den oluşmaktadır. Kayhan ve Ans şirketlerinin Türkiye'de ilgili ürün pazarlarında faaliyeti bulunmamaktadır.

G.2.2. Verney

(10) Verney, Fransa'da av tüfeği, silah ve toplumsal olaylarda kullanılan ölümcül olmayan tüfeklerin geliştirilmesi, üretimi ve satımı alanlarında faaliyet gösteren bir şirkettir. Verney'in bağlı bulunduğu veya Verney'e bağlı bulunan herhangi bir teşebbüs veya şirketler grubu bulunmamaktadır. Verney'in Türkiye'de ilgili ürün pazarlarında faaliyeti bulunmamaktadır. G.3. İlgili Pazar

G.3.1. İlgili Ürün Pazarı

(11) Sözleşme kapsamında Verney'in, Armsan'a sağlayacağı ürünler av tüfekleri ve toplumsal olaylarda kullanılan ölümcül olmayan tüfeklerden oluşmaktadır. Av tüfeklerinin üretimi, ithalatı, ihracatı ve ülkedeki satışı ilgili devlet kurumlarının (Milli Savunma Bakanlığı (MSB), İçişleri Bakanlığı, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Makina Kimya Endüstrisi Kurumu (MKEK) vs.) izni/aracılığı ile yapılabilmektedir. Türkiye’de üretilen ya da ülkeye ithal edilen tabancaların sivil pazarda satışı hakkına sahip tek kuruluş MKEK’dir. Türkiye'de silah pazarında üretim yapılabilmesi için MSB'den izin alınması gerekmektedir. Üretilen silahlar ise, sivil pazara ancak MKEK aracılığıyla satılabilmektedir. Sivil pazar için ithalata yetkili tek kurum MSB olmakla birlikte, MSB bu yetkisini MKEK aracılığıyla kullanmaktadır. Toplumsal olaylarda kullanılan ölümcül olmayan tüfekler, devletin kolluk kuvvetleri tarafından toplumsal olaylarda kullanılan gereçler olup, açılan ihaleler ile temin edilmektedir.

(12) Sözleşme'nin 3. maddesinde belirtilen ürünlerin detayları aşağıdaki gibidir:

a) Sagittaire üst alt, yivsiz namlulu tüfekler (Sagittaire over-under, smooth bore and rifles): Yivsiz süper-poze av tüfekleri.

b) Etki tüfekleri (yarı-otomatik, mekanizmalı, yeniden yüklemeli tüfekler) (lmpact Rifles (semi automatic, bolt action, linear loading rifles)): Yivli otomatik ve bolt action av tüfekleri. c) L'Atelier Verney-Carron ürünleri (Production from L'Atelier Verney Carron), Verney’in Fransa'daki atölyesinde üretilen av tüfekleri: Hem yivli hem yivsiz av tüfekleri.

d) Flash-Ball ürünleri (Flash-Ball range of products): Toplumsal olaylarda kullanılan kauçuk top ve gaz atış kabiliyeti olan tüfek.

(13) Bu bilgiler çerçevesinde, Sözleşme’nin etkili olacağı “yivli ve yivsiz av tüfekleri ve toplumsal olaylarda kullanılan ölümcül olmayan tüfekler” pazarları ilgili ürün pazarları olarak belirlenmiştir.

G.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

(14) Türkiye’de ilgili ürünlerin satışı ve üretimi çeşitli izinlere ve ön denetimlere tabi olduğundan, tanımlanabilecek en küçük coğrafi pazar “Türkiye” olarak kabul edilmiştir.

G.4. Değerlendirme

(15) 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesinde, ilgili teşebbüslerin ve teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Kurulun, bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın Kanun’un 4., 6. ve 7. maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfi tespit belgesi verebileceği düzenlenmektedir. Öte yandan Kanun’un 5. maddesinde ise menfi tespit belgesi alamayacak nitelikteki teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararlarına, anılan maddede sıralanan şartları sağladığı takdirde 4. madde hükümlerinin uygulamasından muaf tutulabileceği belirtilmiştir.

G.4.1 Menfi Tespit Değerlendirmesi

(16) Bildirim konusu Verney ve Armsan arasında imzalanacak olan Dağıtım Sözleşmesi ile Verney, Armsan’ı Türkiye’de, Armsan, Verney’i Fransa’da münhasır temsilci olarak atayacaktır.

(17) Sözleşme’nin amacı ve kapsamı değerlendirildiğinde, ilgili ürün pazarında rekabet halinde olan iki teşebbüsün arasında işbirliğini gerektirdiği görülmektedir. Zira Sözleşme ile kurulan münhasır temsilci ilişkisi asgari bazı konularda birlikte hareket etmeyi zorunlu hale getirmektedir. Esasen bu türden yapılar için kaçınılmaz bir durum olmakla birlikte, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi anlamında rakip teşebbüsler arasında koordinasyon riski doğurması olasıdır.

(18) Bildirim konusu Sözleşmede;

- “Sözleşme konusu Verney ürünlerinin satışı için Türkiye'deki tek münhasır satıcı olarak

Armsan’ın tanımlandığı” (Madde 2.1 ),

- “Verney, Sözleşme yürürlükte olduğu sürece ürünleri Türkiye'de dağıtımı/satışı veya

dağıtımı/satışı için üçüncü kişileri yetkilendirmekten kaçınacağı, Armsan ise Verney'in

yazılı izni olmadan ürünlerin Türkiye dışında dağıtımını yapmayacağını taahhüt

edeceği” (Madde 4),

- “Tarafların iyi niyet kapsamında bölgede yapılacak satışlarla ilgili, imza tarihinden bir yıl

sonra makul minimum satış hedeflerini belirlemek için görüşecekleri” (Madde 14)

gibi hususlar yer almaktadır.

(19) Bu çerçevede, Sözleşme’nin yukarıda yer verilen maddelerinde olduğu gibi birtakım sınırlayıcı hükümler içermesi nedeniyle menfi tespit belgesi verilemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır.

G.4.2 Grup Muafiyeti Değerlendirmesi

(20) Üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalara dikey anlaşmalar adı verilmektedir. 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesine göre rakip teşebbüsler arasında yapılan dikey anlaşmalar, bu Tebliğ ile tanınan muafiyetten yararlanamamakta, ancak sağlayıcının anlaşma konusu malların hem üreticisi hem de dağıtıcısı olduğu, alıcının ise bu mallarla rekabet eden malların üreticisi değil

dağıtıcısı olduğu dikey anlaşmalar Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanabilmektedir.

(21) Başvuru konusu sözleşmenin rakipler arasında olması ve her iki teşebbüsün de ilgili ürün pazarında üretici konumunda bulunması nedeniyle, inceleme konusu Sözleşme 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanamamaktadır.

G.4.3. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi

(22) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde; teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararlarının, mal ve hizmetlerin üretim, dağıtım ve sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin sağlanması, tüketicinin bundan yarar sağlaması, ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması ve rekabetin bu amaçlar için gereğinden fazla sınırlanmaması şartlarını sağladığı takdirde 4. madde hükümlerinin uygulamasından muaf tutulabileceği belirtilmiştir.

(23) Bu çerçevede anılan Sözleşme’ye muafiyet tanınmasına ilişkin olarak Bildirim Formu’nda yer verilen gerekçeler 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında değerlendirilmiştir. a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması

(24) Bildirim’de ilgili şarta ilişkin olarak; Verney'in ürettiği ürünlerin (Verney av tüfekleri ve toplumsal olaylarda kullanılan ölümcül olmayan tüfek kapsamındaki Flash-Ball ürünleri) halihazırda Türkiye pazarında bulunmadığı, dolayısıyla piyasaya yeni giren bu marka sayesinde ilgili ürün pazarlarında alıcıların seçeneklerinin artmış olacağı gerekçelerine yer verilmiştir.

(25) Dosya mevcudu bilgilere göre, Armsan’ın Türkiye pazarında av tüfekleri ve toplumsal olaylarda kullanılan ölümcül olmayan tüfek kapsamındaki Flash-Ball ürünlerin pazarlanması, satışı ve dağıtımı için yivli ve yivsiz av tüfekleri konusunda bilgi, deneyim ve yeterli kaynağa sahip olduğu, bu nedenle söz konusu Sözleşme aracılığıyla anılan ürünlerin Türkiye’deki satış ve dağıtımının daha etkin bir şekilde gerçekleştirileceği görülmektedir. Ayrıca, sözleşme konusu ürünlerin daha etkin bir şekilde pazarlanması sonucunda, Türkiye’de ürünlerin dağıtımı/satışının veya buna ilişkin maliyetlerinin optimize edilmesinin sağlanacağı, bu durumun da ilgili ürün pazarındaki arzın devamlılığına katkıda bulunacağı anlaşılmaktadır.

(26) Yukarıda verilen bilgiler ışığında, inceleme konusu Sözleşme’nin, (a) bendine ilişkin koşulu sağladığı kanaatine varılmıştır.

b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması

(27) Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden; Armsan ve Verney arasında yapılacak olan işbirliği ile sağlanacak iyileşmenin tüketicilere sunulacak ürünlerde kalite ve çeşitlilik artışına yol açacağı; Sözleşme ile düzenlenen sistem çerçevesinde, tüketicilerin Verney ürünlerine ulaşarak, ürün çeşitliliğinden istifade edebilecekleri; mal arzının sürekliliğinin sağlanacağı ve tüketicilerin değişik marka ürünler arasından seçim şansına kavuşacağı anlaşılmaktadır. Bu bilgiler ışığında, inceleme konusu Sözleşme’nin tüketici faydası kriterini de sağladığı kanaatine ulaşılmıştır.

c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması

(28) Dosyada yer verilen; av tüfekleri ürün pazarında 225 adet firmanın bulunduğu; Armsan ve Ata'nın en yakın rakibi olan Huğlu Av Tüfekleri Kooperatifi'nin av tüfekleri pazarında %5,6'lık pazar payı ile bu teşebbüsleri takip ettiği; toplumsal olaylarda kullanılan ölümcül olmayan tüfekler pazarında Armsan'ın veya Ata'nın bir faaliyetinin bulunmadığı; Verney'in ise Türkiye'de av tüfekleri pazarında veya toplumsal olaylarda kullanılan ölümcül olmayan

tüfekler pazarında hiçbir faaliyetinin bulunmadığı; bu itibarla, pazarda daha önceden bulunmayan bir ürünün pazara girdiği gerekçeleri dikkate alındığında, Sözleşme’nin pazarın geneli bakımından rekabeti ortadan kaldırmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması

(29) Muafiyet değerlendirmesi yapılan bir anlaşmada yer alan tüm rekabet kısıtlamaları; üretimin, dağıtımın gelişmesi ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması ve bu iyileşmeden tüketicilerin yararlanabilmeleri için zorunlu olmalıdır. Dosya mevcudunda, Armsan'ın faaliyetleri konusunda bağımsız olduğu ve ürünlerin yeniden satış fiyatını serbestçe belirleyebileceği; Sözleşme ile verilen münhasır distribütörlüğün 2 yıl olduğu ve yenilenmeler ile Sözleşme’nin toplam süresinin 5 yılı aşmayacağı belirtilmektedir.

(30) Bu çerçevede, inceleme konusu sözleşme ile getirilen münhasırlığın Sözleşme’den beklenen faydaların kazanılabilmesi için gerekli ve ilgili piyasadaki rekabeti gereğinden fazla kısıtlamayacak nitelikte olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

H. SONUÇ

(31) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

1- Verney Carron SA ve Armsan Silah Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında imzalanacak olan Dağıtım Sözleşmesi’ne menfi tespit belgesi verilemeyeceğine,

2- Söz konusu Sözleşme’nin rakipler arasında yapılması sebebiyle 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında olmadığına,

3- Bununla birlikte söz konusu Sözleşme’ye, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan şartların tamamını karşılaması nedeniyle bireysel muafiyet tanınmasına

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.