Wyeth Inc. (Wyeth)'in Pfizer Inc. (Pfizer) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,

Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA

B. RAPORTÖRLER : M. Ömür PAŞAOĞLU, Burak SAĞLAM

E. DOSYA KONUSU: Wyeth Inc. (Wyeth)’in Pfizer Inc. (Pfizer) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 3.7.2009 tarih ve 4631 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 9.7.2009 tarih ve 2009-1-51/Öİ-09-MÖP sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 14.7.2009 tarih ve REK.0.08.00.00-120/121 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-33 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirimi yapılan devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olduğu, ancak devir sonucunda ilgili pazarda hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı; bu çerçevede işleme izin verilmesi gerektiği, görüşü ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

50

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı

Tarafların örtüşen alanlardaki faaliyetleri dikkate alınarak, ilgili ürün pazarları, insan sağlığına ilişkin ürün gruplarında, “N06A Antidepresanlar ve Ruh Hali Dengeleyicileri ve N05C Sakinleştiriciler pazarları”, hayvan sağlığına ilişkin ürün gruplarında ise “Multivalan Köpek Aşıları ve Multivalan Kedi Aşıları pazarları” olarak belirlenmiştir.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

İlgili ürünlerin taşıma maliyetinin düşük olması, Türkiye genelinde aynı regülâsyona tabi olması, fiyat denetimi sonucunda sağlayıcı seviyesinde rekabet koşullarının önemli farklılıklar göstermemesi ve ilgili pazarı oluşturan ürünlerin ülke genelinde satıldığı göz önüne alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.

H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

1997/1 sayılı Tebliğ'in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2. maddesinin (b) bendine göre, " herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını ya da ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi" 4054 sayılı Kanun"un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmektedir.

Pfizer ile Wyeth arasında 25.1.2009 tarihinde akdedilen sözleşme uyarınca, Wyeth, Pfizer’in bu işlem için kurulmuş bir iştiraki ile birleşecek ve söz konusu iştirakin ayrı tüzel kişiliği sona ererken, Wyeth varlığını sürdüren şirket olarak faaliyet gösterecektir. İşlem tamamlandıktan sonra, Pfizer hissedarları yeni şirketin hisselerinin yaklaşık %(…)’üne, Wyeth hissedarları ise yaklaşık %(…)’sına sahip olacak ve Pfizer, Wyeth’in kontrolünü devralacaktır. Bu bağlamda söz konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.

Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer alan, “...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları zorunludur.” hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği getirilmiştir.

İnsan Sağlığı Farmasotik Ürünleri grubunda, tarafların pazar payları toplamı, N06 Antidepresanlar ve Ruh Hali Dengeleyicileri (Pfizer+Wyeth) pazarında % (…..); N05C Sakinleştiriciler pazarında (Pfizer+Wyeth) %(….)’dür. Bununla birlikte tarafların cirolarının toplamı ise N06 Antidepresanlar ve Ruh Hali Dengeleyicileri

pazarında (…………) TL, N05C Sakinleştiriciler pazarında (…………) TL’dir. Hayvan Sağlığı Ürünleri grubunda ise tarafların pazar payları toplamı, multivalan köpek aşıları pazarında % (…); multivalan kedi aşıları pazarında % (….)’dür. Tarafların bu pazarlardaki cirolarının toplamı ise multivalan köpek aşıları pazarında (…………) TL, multivalan kedi aşıları pazarında ise (…………) TL’dir. Bu bağlamda, söz konusu işlem N06 Antidepresanlar ve Ruh Hali Dengeleyicileri pazarında Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen pazar payı ve ciro eşiklerinin her ikisini de aşması, N05C Sakinleştiriciler, multivalan köpek aşıları ve multivalan kedi aşıları pazarlarında ise pazar payı eşiğini aşması nedeniyle Kurul’un iznine tabidir.

H.2.1. İşlemin İnsan Sağlığı Ürünleri Alanına Etkisinin Değerlendirilmesi Tarafların, N06A Antidepresanlar ve Ruh Hali Dengeleyicileri pazarındaki ürünlere ait 2008 yılı satış rakamları ve pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir:

Pfizer Lustral

Wyeth Efexor

(…..) (…..)

TOPLAM

N06 Antidepresanlar ve Ruh Hali Dengeleyicileri pazarında tarafların toplam payının %25’lik eşiğin sınırında olduğu gözlenmektedir. Ayrıca pazarda Lundbeck, Glaxosmithkline, Schering-Plough ve Abdi İbrahim gibi güçlü rakip ilaç şirketlerinin pazar payı toplamı da % (….)’i geçmektedir. Buna ek olarak, dosya mevcudu bilgilere göre, tarafların ürünleri, aynı ATC-3 sınıfında yer almalarına rağmen, yakın terapötik ikame ürünler değildir ve piyasada benzer moleküllü jenerik alternatifler mevcuttur.

Tarafların, N05C Sakinleştiriciler pazarındaki ürünlerine ait 2008 yılı satış rakamları ve pazar paylarına ise aşağıdaki tabloda yer verilmiştir:

Pfizer Xanax

(…..) (…..)

Wyeth Ativan

(…..) (…..)

TOPLAM

N05C Sakinleştiriciler pazarında, tarafların, pazar payı toplamı % (…) gibi yüksek bir orana ulaşmasına rağmen, bu durum büyük oranda Pfizer’ın Xanax ürünündeki % (…)’lük pazar payından kaynaklanmaktadır ve Wyeth’in işleme etkisi ihmal edilebilecek düzeydedir (% (…)’lük pazar payı). Devralma sonrasında Pfizer’in toplam pazar payında önemli bir artış yaşanmayacaktır. Buna ek olarak, dosya mevcudu verilere göre, orijinal ürünlerin pek çoğunun patent dışı olması nedeniyle pazar jenerik ürünlerden kaynaklanan ciddi bir rekabet baskısı ile karşı karşıyadır.

Sonuç olarak, İnsan Sağlığı Farmasotik Ürünleri grubuyla ilgili olarak, söz konusu devralma işleminin, jenerik ürünlerin yarattığı rekabet baskısı, pazarda güçlü rakiplerin varlığı ve pazar yapısında esaslı bir değişiklik olmaması nedeniyle, hâkim durum yaratmadığı veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesi sonucuna yol açmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

130

H.2.2. İşlemin Hayvan Sağlığı Ürünleri Alanına Etkisinin Değerlendirilmesi Multivalan köpek aşıları pazarında, Pfizer Vanguard Plus 5L’yi, Wyeth ise Duramune Max 5/4L, Duramune CVK ve Bronchi-Shield III’yi pazarlamaktadır. Hem Pfizer’ın, hem de Wyeth’in ürünleri indikatör olarak eklenen diğer patojenlerle birlikte patojenlerin tedavisinde kullanılmaktadır.

Dosya mevcudu bilgilere göre, Carol Willey’in 13.6.2007 tarihli “Birleşik Krallık Köpekler için Aşılama Protokolü”nde, rutin aşı markası seçiminin hangi sıklıkla gözden geçirildiği incelenmiş, bu bağlamda bu seçimi etkileyen üç ana faktör teknik ürün özellikleri (verimlilik, bağışıklık süresi), fiyat ve hizmet kalitesi olarak belirlenmiştir. Ayrıca veterinerlerin yaklaşık yarısı aşıları en az yılda bir kez, bir kısmı da her iki yılda bir veya daha uzun sürelerde gözden geçirmektedir. Buna göre, multivalan köpek aşısı kullanıcıları, yukarıda sayılan faktörlerin kendileri için önem derecesine göre, kullanmakta oldukları aşı markasını pazarda yer alan rakip ürünlerle değiştirme olanağına sahiptir.

Tarafların ve rakip ürünlerin 2008 yılı satış rakamları ve pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir:

Wyeth Duramune Max 5/4L

Intervet - Schering

Plough Nobivac DHPPI+L

(…..) (…..)

Merial Eurican DHPPI2L

(…..) (…..)

Interhas (Bioveta) Biocan DHPPI+L

Canvac C 8 DHPPIL

TOPLAM 100 (…..)

*Rakiplerin pazar payı ve satışları Pfizer’in tahminlerine dayanmaktadır.

Multivalan köpek aşıları pazarında tarafların toplam pazar payı %(…)’lık büyüklüğe ulaşmasına rağmen Wyeth’in işleme etkisi ihmal edilebilecek (% …) düzeydedir. Dolayısıyla işlem sonucunda pazar yapısında esaslı bir değişiklik olmayacaktır. Bunun yanı sıra, pazarda Intervet-SP, Merial ve Interhas gibi güçlü

rakipler bulunmaktadır. Bu bilgiler ışığında, devralma işlemi sonucunda aynı iradenin kontrol edeceği işletmelerin pazardaki ağırlığının pazar lideri Intervet-SP (% …) kadar olmayacağı, Intervet-SP’nin ciddi bir rakip olduğu, dolayısıyla hâkim durum yaratılmasının söz konusu olmadığı neticesine varılmıştır.

Multivalan kedi aşıları pazarında ise Pfizer Felocell CVR’ı, Wyeth ise Felovax LVK, Felovax PCT ve Felovax 4’ü pazarlamaktadır. Tarafların ve rakip ürünlerin 2008 yılı satış rakamları ve pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir:

Pfizer Felocell CVR

(…..) (…..)

Wyeth Felovax LVK

Intervet - Schering

Plough Tricat

(…..) (…..)

Merial Purevax Feline 3&4

(…..) (…..)

Biofel PCH

Interhas (Bioveta)

TOPLAM 100 (…..)

*Rakiplerin pazar payı ve satışları Pfizer’in tahminlerine dayanmaktadır.

Multivalan kedi aşıları pazarında ise tarafların, pazar payı toplamı % (…) gibi bir orana ulaşmaktadır. Bununla birlikte multivalan kedi aşıları pazarında taraflarla birlikte dünya çapında faaliyet gösteren beş oyuncu bulunmaktadır. Bu pazarda Intervet-SP % (…); Merial % (…) ve Interhas % (…) oranında pazar payına sahiptir. Ayrıca aşağıda da yer verilen, tarafların ve rakiplerinin son beş yıl içindeki pazar payı seyrine ilişkin tablodan da görülebileceği üzere, hem tarafların hem de rakiplerin pazar payları seyrinin yıllar itibarıyla genelde çok büyük farklılıklar göstermediği, Intervet-SP’nin zaman zaman % (…)’ın üstüne çıkan pazar payıyla ciddi bir rakip olduğu görülmektedir.

Plough

Merial % (…) % (…) % (…) % (…) % (…)

Bioveta* % (…) % (…) % (…) % (…) % (…)

* Türkiye’de Bioveta’nın ürünleri Interhas tarafından dağıtılmaktadır.

Bütün bu bilgiler ışığında, bildirimi yapılan devralma işleminin hayvan sağlığına ilişkin ürün pazarlarında hâkim duruma yol açan ya da mevcut bir hâkim durumu güçlendiren nitelikte olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.