Yabancı marka gözlük ithal eden firmalar ile gözlükçüler arasında yapılan münhasır anlaşmaların 4054 sayılı…

REKABET KURULU KARARI

Karar Sayısı : 03-09/112-51

Karar Tarihi : 7.2.2003

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Prof. Dr. Tamer MÜFTÜOĞLU

Üyeler: Dr. Kemal EROL, Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Tulez BARUTOĞLU

B- RAPORTÖRLER: Ilgaz SARIOĞLU, Hakan BİLİR

C- ŞİKAYET EDEN: - Gözlük İmalatçıları Derneği

Mimar Sinan Mah. 25. Sok No: 2

34210 Esenler/İstanbul

D- ŞİKAYET EDİLEN: Yabancı marka gözlük ithal eden firmalar

E- DOSYA KONUSU: Yabancı marka gözlük ithal eden firmalar ile gözlükçüler arasında yapılan münhasır anlaşmaların 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettiği iddiası.

F- İDDİALARIN ÖZETİ: Söz konusu şikayet başvurusunda, yabancı gözlük üreticilerinin temsilciliklerini alarak Türkiye’de faaliyette bulunan ve sayıları 5-6'yı geçmeyen ithalatçı firmaların, her şehirdeki en iyi iş yapan gözlükçüler ile münhasır anlaşmalar yaptıkları, böylece bu firmalar, aralarında paylaşarak başka firmalardan mal alma yasağı getirdikleri, kendi mallarını da başka gözlükçüye satmayarak piyasada hegemonya kurdukları, bu sistem içinde her ürünün ilgili şehirde yalnız bir gözlükçüde satıldığı ve dolayısıyla tüketicinin rakipsiz fiyatlardan ürün almak zorunda kaldığı, ithalatçı firmaların anlatıldığı şekilde piyasayı paylaşmaları nedeniyle yerli üretimin giderek satılamaz hale geldiği iddia edilmektedir.

G- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 4.5.2001 tarih, 1820 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 3.2.2003 tarihli Bilgi Notu, 3.2.2003 tarih, REK.0.06.00.00/12 sayılı Başkanlık önergesi ile 7.2.2003 tarih ve 03-09 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu'nda, şikayet konusunun değerlendirilmesi için yeterli bilgi ve belgeye sahip olunmadığı, şikayette yer alan hususların ve ihlal iddialarının ayrıntılı bir şekilde incelenebilmesi için 4054 sayılı Kanun'un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca önaraştırma yapılması gerektiği ifade edilmiştir.

I- DEĞERLENDİRME

Şikayetin konusu, yabancı markalı gözlükleri ithal eden teşebbüslerin nihai satıcılarla yapmış oldukları münhasırlık anlaşmalarının 4054 sayılı Kanun'u ihlal ettiği iddiasından ibarettir.

REKABET KURUMU 1

Bununla birlikte, münhasırlık anlaşmaları anılan Kanun'un 5. maddesi uyarınca hazırlanan muafiyet tebliğleri kapsamında, 4. madde hükümlerinin uygulanmasından muaftır. Şikayet konusunun olay tarihinde yürürlükte bulunan tebliğlerin ihlaline ilişkin olmaması da dikkate alınarak, bir önaraştırma yapılmasına veya soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

J- SONUÇ

Yukarıda yer verilen değerlendirmeler doğrultusunda; şikayet konusu iddiaların önaraştırma yapılacak nitelikte olmadığı ve dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem yapılmasını gerekli kılacak ön bulguların bulunmadığı kanaati ile şikayetin reddine OY ÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.

Rekabet Kurulu'nun 07.02.2003 tarih ve 03-09/112-51 sayılı kararına

KARŞI OY GEREKÇESİ

Şikayet başvurusunda yabancı gözlük ithalatçılarının her şehirdeki en iyi iş yapan gözlükçüler ile münhasır çalıştıkları, böylece etkin gözlükçüleri aralarında paylaşarak diğer firmalardan mal alma yasağı getirdikleri, ithalatçı firmaların piyasayı paylaşmaları nedeniyle yerli üreticilerin mal satamaz hale geldikleri iddia edilmektedir.

Şikayeti inceleyen Raportörler, yeterli bilgi ve belgeye sahip olmadıklarından bahisle ihlal iddialarını ayrıntılı bir şekilde inceleyebilmek için Kanun'un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca önaraştırma yapılmasını teklif etmişlerdir.

Esasen, bu gibi durumlarda önaraştırma yapılması Kanun hükmüdür. 4054 sayılı Kanun'un 40. maddesi uyarınca;

"Kurul,..............kendisine intikal eden başvurular üzerine soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti için önaraştırma yapılmasına karar verir.”

Kanun önaraştırma yapılmasını öngördüğü gibi, dosya muhteviyatı da bunu gerektirmektedir.

Dosya'nın Raportörleri yeterli bilgi olmadığı için iddiayı değerlendirememiştir.

Kurul, münhasır anlaşmaların Muafıyet Tebliği ile 4.madde uygulamalarından muaf tutulduğu gerekçesiyle şikayeti reddetmiştir. Oysa, 1997/3 sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği'nin 6. maddesi hükmünce, muafiyet sağlanmış anlaşma Kanun'un 5. maddesinde düzenlenen koşullarla bağdaşmaz ise, muafiyet geri alınabilmektedir.

Uygulamanın Kanun’un 5. maddesinde düzenlenen koşullarla bağdaşıp bağdaşmadığının tespiti bakımından Kanun’un 46. maddesi uyarınca önaraştırma yapılması gerektiği kanaatinde olduğumuzdan aksi istikamette oluşan çoğunluk kararına katılmamız mümkün olamamıştır.

Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU

Başkan

REKABET KURUMU 2

Dr. Kemal EROL Nejdet KARACEHENNEM

İkinci Başkan Kurul Üyesi

A. Ersan GÖKMEN Murat GENCER

Kurul Üyesi Kurul Üyesi

REKABET KURUMU 3