Okumuş Akaryakıt İnş. Tur. Gıda. Tic. Ltd. Şti.’nin (OKUMUŞ AKARYAKIT), Aygaz A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından;

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

(1) E. DOSYA KONUSU: Okumuş Akaryakıt İnş. Tur. Gıda. Tic. Ltd. Şti.’nin (OKUMUŞ AKARYAKIT), Aygaz A.Ş. (AYGAZ) ve Opet Petrolcülük A.Ş. (OPET) ile olan bayilik sözleşmelerinin 18.05.2012 tarihinde son bulması gerekirken AYGAZ ve OPET’in baskıları nedeniyle sözleşmelerin devam ettirildiğinden bahisle rekabet kurallarını ihlal ettiği iddia edilen söz konusu teşebbüsler hakkında işlem tesis edilmesi talepli 27.03.2021 tarih ve 1876 sayı ve 27.03.2021 tarih ve 1877 sayılı şikâyet başvurularının reddine ilişkin Rekabet Kurumu I. Denetim ve Uygulama Dairesi Başkanlığının 22.04.2013 tarih ve 4508 sayılı işleminin, yetki unsuru yönünden hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle Ankara 2. İdare Mahkemesinin 11.03.2021 tarih ve E. 2021/450, K. 2021/396 sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine OKUMUŞ AKARYAKIT tarafından yapılan şikâyet başvurularının değerlendirilmesi.

(2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 27.03.2013 tarih, 1876 ve 1877 sayı ile yapılan şikâyet başvuruları üzerine Rekabet Kurumu I. Denetim ve Uygulama Dairesi Başkanlığı söz konusu şikâyet başvurularını 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) kapsamında herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek olmadığı gerekçesiyle 22.04.2013 tarih ve 4508 sayılı işlem ile reddetmiştir. Söz konusu işlemin, yetki unsuru yönünden hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle Ankara 2. İdare Mahkemesinin 11.03.2021 tarih ve E. 2021/450, K. 2021/396 sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine düzenlenen 21.12.2021 tarih ve 2013- 1-064/BN-1 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda; OKUMUŞ AKARYAKIT ile AYGAZ ve OPET arasında akdedilen ve irade yenilemesi olarak kabul edilebilecek olan bayilik sözleşmeleri ile kurulan dikey ilişkilerin 4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ) ile uyumlu olduğu değerlendirildiğinden, anılan başvurulara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek olmadığı ifade edilmiştir.

21-67/907-440

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Başvuruya İlişkin Süreç

(4) OKUMUŞ AKARYAKIT temsilcisi tarafından 27.03.2013 tarih, 1876 ve 1877 sayı ile yapılan şikâyet başvurularında OKUMUŞ AKARYAKIT ile AYGAZ ve OPET arasında akdedilen bayilik sözleşmelerinin sonlandırılmaması suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği iddia edilerek gereğinin yapılması talep edilmiştir.

(5) Rekabet Kurumu I. Denetim ve Uygulama Dairesi Başkanlığının anılan şikâyet başvurularına ilişkin olarak OKUMUŞ AKARYAKIT vekiline gönderdiği 22.04.2013 tarih ve 4508 sayılı yazıda; OKUMUŞ AKARYAKIT ile AYGAZ ve OPET arasında akdedilen bayilik sözleşmelerine konu taşınmaz üzerinde AYGAZ ve/veya OPET lehine verilen herhangi bir intifa hakkına ilişkin bilginin yer almadığı, OPET ve AYGAZ’dan elde edilen bilgiler çerçevesinde başvuru konusu taşınmaz üzerinde ne OPET ne de AYGAZ lehine tesis edilmiş bir intifa hakkının bulunmadığı ve OPET ile OKUMUŞ AKARYAKIT arasında 08.12.2011 tarihinde yeni bir bayilik sözleşmesi akdedildiğinin görüldüğü, bu doğrultuda taraflar arasında akdedilen ve irade yenilemesi olarak kabul edilebilecek olan bayilik sözleşmeleri ile kurulan dikey ilişkilerin 4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Tebliği ile uyumlu olduğu, bu durumda söz konusu başvurulara ilişkin olarak aynı Kanun kapsamında herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığının değerlendirildiği, bununla birlikte ilgili başvurulara konu olan dikey ilişkilerin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında değerlendirilmesinin talep edilmesi durumunda, “Menfi Tespit/Muafiyet Bildirim Formu” ile birlikte Kuruma başvuru yapılması gerektiği ifade edilmiştir.

(6) Bunun üzerine OKUMUŞ AKARYAKIT tarafından, I. Denetim ve Uygulama Dairesinin söz konusu işleminin iptali istemiyle dava açılmış olup Ankara 2. İdare Mahkemesi 31.12.2013 tarih ve E. 2013/831, K. 2013/2207 sayılı kararı ile davanın reddine karar vermiştir. Kararın davacı teşebbüs tarafından temyiz edilmesi üzerine, Danıştay 13. Dairesi 02.06.2020 tarih ve E. 2014/2328, K. 2020/1062 sayılı kararı ile davacının temyiz isteminin kabulüne, Ankara 2. İdare Mahkemesinin yukarıda anılan kararının bozulmasına ve yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği yönündeki başvuruların, Kurumun karar organı olarak Rekabet Kurulu (Kurul) tarafından karara bağlanması gerekirken, davacı şirketin rekabet ihlali iddiasıyla yapmış olduğu şikâyet başvurusunun Kurul gündemine sunulmaksızın, bu konuda yetkisi bulunmayan I. Denetim ve Uygulama Dairesi Başkanlığı tarafından reddedilmesi suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuku uygunluk bulunmadığı ifade edilmiştir. Anılan bozma kararına karşı Hukuk Müşavirliğince yapılan karar düzeltme talebi Danıştay 13. Dairesinin 24.12.2020 tarih ve E. 2020/3300, K. 2020/3865 sayılı kararı ile reddedilmiştir.

(7) Ankara 2. İdare Mahkemesinin 31.12.2013 tarih ve E. 2013/831, K. 2013/2207 sayılı kararının Danıştay 13. Dairesinin 02.06.2020 tarih ve E. 2014/2328, K. 2020/1062 sayılı kararı ile bozulması üzerine Ankara 2. İdare Mahkemesince bozma kararına uyularak dava dosyası yeniden incelenmiştir. Mahkeme 11.03.2021 tarih ve E. 2021/450, K. 2021/396 sayılı kararı ile 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği yönündeki başvuruların, Kurumun karar organı olan Kurul tarafından karara bağlanması gerekirken, OKUMUŞ AKARYAKIT’ın rekabet ihlali iddiasıyla yapmış olduğu şikâyet başvurusunun Kurul gündemine sunulmaksızın, bu konuda yetkisi

21-67/907-440

bulunmayan I. Denetim ve Uygulama Dairesi Başkanlığı tarafından reddedilmesi suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle I. Denetim ve Uygulama Dairesi Başkanlığının 22.04.2013 tarih ve 4508 sayılı işleminin iptaline hükmetmiştir.

H.2 Değerlendirme

(8) Yukarıda yer verilen bilgi ve açıklamalar doğrultusunda ve iptal edilen işlem üzerine yapılan incelemeler neticesinde, OKUMUŞ AKARYAKIT’ın 27.03.2013 tarih, 1876 ve 1877 sayılı şikâyet başvurularına konu taşınmaz üzerinde AYGAZ ve OPET lehine verilen herhangi bir intifa hakkına ilişkin bilginin yer almadığı görülmektedir. Bununla birlikte I. Denetim ve Uygulama Dairesi Başkanlığının 22.04.2013 tarih ve 4508 sayılı yazısından, başvurunun incelenmesi sürecinde OPET ve AYGAZ’dan talep edilen bilgiler çerçevesinde başvuru konusu taşınmaz üzerinde AYGAZ ve/veya OPET lehine tesis edilmiş bir intifa hakkının bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu doğrultuda, OKUMUŞ AKARYAKIT ile AYGAZ ve OPET arasında akdedilen ve irade yenilemesi olarak kabul edilebilecek olan bayilik sözleşmeleri ile kurulan dikey ilişkilerin 4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Tebliği ile uyumlu olduğu, dolayısıyla anılan başvurulara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

I. SONUÇ

(9) Yapılan yeniden değerlendirme sonucunda; Okumuş Akaryakıt İnşaat Turizm Gıda Tic. Ltd. Şti. ile Aygaz A.Ş. ve Opet Petrolcülük A.Ş. arasında akdedilen ve irade yenilemesi olarak kabul edilebilecek olan bayilik sözleşmeleri ile kurulan dikey ilişkilerin 4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ile uyumlu olduğuna; dolayısıyla anılan başvurulara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek olmadığına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.