Rekabet Kurulunun 06.12.2016 tarihli ve 16-42/695-M sayılı kararı uyarınca Adıyaman il merkezinde faaliyet…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN B. RAPORTÖRLER: Harun GÜNDÜZ, Çağlar Deniz ATA, Hakan EREK,

Zekeriya TURAN, Musa ÇOKUR

C. İLGİLİ TARAF: Adıyaman Ticaret ve Sanayi Odası

Altınşehir Mah. Gölbaşı Yolu No:29 Adıyaman

(1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 06.12.2016 tarihli ve 16-42/695-M sayılı kararı uyarınca Adıyaman il merkezinde faaliyet gösteren LPG istasyonlarının LPG fiyatlarını aralarında anlaşmak yoluyla belirleyerek 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiasına yönelik olarak yapılan önaraştırma çerçevesinde Adıyaman Ticaret ve Sanayi Odasının sunduğu bilgilerin Kanun’un 16. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi kapsamında yanlış veya yanıltıcı niteliğinin değerlendirilmesi.

(2) E. KONUNUN ÖZETİ: Kurulumuzun 06.12.2016 tarihli ve 16-42 sayılı toplantısında, Adıyaman il merkezinde faaliyet gösteren LPG istasyonlarının aralarında anlaşarak fiyatları artırdığı iddiasının incelenmesine ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunup bulunmadığına yönelik olarak Adıyaman il merkezinde faaliyet gösteren LPG istasyonları hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(3) Önaraştırma kapsamında yapılan incelemelerde, Kahta Gündem isimli internet sitesinde yer alan 24.08.2014 tarihli “İlimizde Akaryakıt Sektörü Sıkıntılı” [1] başlıklı bir haber tespit edilmiştir. Söz konusu haberde; “Yapılan konuşmaların ardından resmi fiyattan maksimum yüzde 4 indirim yapılabileceği ve fiyatın istasyon tabelalarına bu şekilde yansıtılabileceği karara bağlandı. Toplantı sonrasında (…..), (…..), (…..), (…..) ve (…..)’den oluşan 5 kişilik komisyon akaryakıt istasyonlarını denetlemek üzere görevlendirildi.” şeklinde açıklamalar yer almaktadır.

(4) Haber ile ilgili olarak 21.12.2016 tarihinde Adıyaman Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Yönetim Kurulu Başkanı (…..) ile Kurumumuz binasında bir görüşme gerçekleştirilmiştir. (…..) internette yer alan habere ilişkin olarak;

“2009’dan bu yana Adıyaman ATSO başkanıyım. Bünyemizde birçok sektör bulunmakta ve bu sektörlerde bir takım problemler bulunmaktadır. Bu konuda da sektör temsilcileri bize gelmekte bizler de problemlerin çözümü konusunda kendilerine yardımcı oluyoruz. LPG fiyatlarının yükseltilmesiyle ilgili duyumu ben de kamuoyundan öğrendim. Bizim bu fiyatların indirilip kaldırılması ile ilgili bir söz söylemeye yetkimiz yok. Ancak ben bu işi kimin yaptığını bilmiyorum, bu konuda da öncülük etme gibi bir durumumuz yok. Bu konudaki bilgilerim kamuoyundan duyduğum kadardır.

1 http://www.kahtagundem.com/?HaberId=557

Bize problemlerin çözümü adına oda tahsisi için birçok talep gelmekte, bizler de kendilerine yardımcı oluyoruz. Ancak bizim herhangi bir sektöre ön ayak olma gibi bir durumumuz yok.

Akaryakıt sektöründe, (…..) ve meclis üyesi hem de sektör temsilcisi (…..), (…..) bunlar meclis üyesidir.

Benim şahit olduğum LPG sektörüyle ilgili herhangi bir toplantı yapılmadı.

Bize bu konuda çok talep geliyor. Ancak öyle bir toplantı yapılmadı. Herhangi bir toplantı yapıldığı zaman tüm katılımcıların listesi zaten alınıyor. Benim olmadığım bir tarihte yapmış olabilirler. Durumu kontrol edip size resmi yazıyla da bildirimde bulunacağım. Kendi aralarında toplanıp karar almış olabilirler, ancak odada böyle bir toplantı yapılmadı.”

ifadelerini kullanmıştır.

(5) Ayrıca tespit edilen habere ilişkin olarak 21.12.2016 tarih ve 13801 sayılı bilgi isteme yazısı ile ATSO’dan, haberde belirtilen toplantının zamanına ve yerine, söz konusu toplantıya hangi teşebbüs yetkililerinin iştirak ettiğine, toplantıda hangi konuların ele alındığına ve bu konulara/kararlara ilişkin bir toplantı tutanağının/kaydının bulunup bulunmadığına dair bilgi talep edilmiştir.

(6) Belirtilen bilgi isteme yazısına istinaden ATSO tarafından gönderilen ve Kurumumuz kayıtlarına 03.01.2017 tarih ve 60 sayıyla intikal eden yazıda, “Kahta Gündem isimli internet sitesinde yer alan 24.08.2014 tarihli "Uslu: İlimizde Akaryakıt Sektörü Sıkıntılı" başlıklı haberde belirtilen toplantı Odamızda gerçekleşmemiştir. Konu ile ilgili toplantı tutanağı veya herhangi bir kayıt Odamızda bulunmamaktadır.” açıklaması yapılmıştır.

(7) Kurulumuzun 19.01.2017 tarih ve 17-03/22-M sayılı kararı ile Adıyaman il merkezinde faaliyet gösteren LPG istasyonları hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla açılan soruşturma kapsamında 17.03.2017 tarihinde ATSO’da yapılan yerinde incelemede, Kahta Gündem isimli internet sitesinde yer alan haber metni ile neredeyse aynı olan “word dosyası” ve anılan haberde kullanılan fotoğrafların yanı sıra, mezkur toplantıya ilişkin olarak ATSO e-bülteninde yayımlanan haber bulunmuş ve söz konusu toplantının ATSO Yönetim Kurulunun 20.08.2014 tarih ve 2013-2017/65 sayılı kararının 6. maddesinde öngörüldüğü ve üye etkinlik planında 47. sırada olduğu görülmüştür.

(8) Bunun üzerine 24.03.2017 tarih ve 3785 sayılı yazı ile ATSO’dan;

- 17.03.2017’de yapılan yerinde incelemede elde edilen fotoğraflardan ATSO’da

yapıldığı anlaşılan toplantının hangi tarihte yapıldığına,

- Toplantıya kimlerin katıldığına, varsa tutulmuş katılımcı listesine,

- Toplantıya katıldığı görülen kişilerin isimlerine ve hangi akaryakıt bayisi adına

katıldıklarına

ilişkin bilgi talep edilmiştir.

(9) Anılan bilgi isteme yazısına istinaden ATSO tarafından gönderilen ve 07.04.2017 tarih, 2463 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden cevabi yazıda; toplantının 24.08.2014 tarihinde yapıldığı ve toplantıya kimlerin katıldığına ilişkin katılımcı listesinin tutulmadığı belirtilmiştir. Ayrıca ATSO’daki yerinde incelemede elde edilmiş olan üç fotoğrafta yer alan kişilerin kimliklerine ve temsil ettikleri akaryakıt istasyonlarına ilişkin bilgi verilmiştir.

(10) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca ATSO’ya idari para cezası verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

G.1. ATSO Tarafından Sunulan Bilgilere İlişkin Tespitler

(11) Yukarıda da ifade edildiği üzere, yapılan önaraştırma kapsamında ATSO’dan Kahta Gündem isimli haber sitesinde yer alan “İlimizde Akaryakıt Sektörü Sıkıntılı” haberi hakkında bilgi talep edilmiştir. ATSO’dan gelen cevabi yazıda ise, ATSO’nun haberde geçen toplantı ile ilgili bir bilgisinin olmadığı ifade edilmiştir. Ayrıca Kurumda ATSO Yönetim Kurulu Başkanı (…..) raportörlerle yaptığı görüşmede, ATSO’da bilgisi dahilinde bir toplantı olmadığını belirtmiştir. Ancak soruşturma evresinde ATSO’da gerçekleştirilen yerinde incelemede ilgili haberde kullanılan fotoğraflara ve haber metni ile neredeyse bire bir aynı olan dokümanlara, anılan toplantının ATSO Yönetim Kurulu kararı ile öngörüldüğünü, toplantının ATSO üye etkinlik planında ve e-bülteninde yer aldığını gösteren bulgulara ulaşılmıştır.

(12) Ayrıca ATSO’da yapılan yerinde incelemeyi takiben ATSO’ya gönderilen bilgi talebine ilişkin gelen cevabi yazıda; ilgili haberde yer alan toplantının ATSO’da yapıldığı ifade edilmiş ve toplantıya katıldığı tespit edilenlerin isimleri paylaşılmıştır. Dolayısıyla ATSO’nun önaraştırma döneminde verdiği yanıtlar ile soruşturma döneminde vermiş olduğu yanıtlar arasında zıtlık olduğu görülmektedir.

G.2. ATSO Tarafından Yapılan Açıklamalar ve Savunmalar

(13) 23.05.2017 tarih ve 6346 sayılı yazı ile ATSO’dan konuya ilişkin açıklama talep edilmiştir. Kurum kayıtlarına 05.06.2017 tarih ve 3901 sayı ile intikal eden cevabi yazıda özetle;

- 21.12.2016 tarih ve 13801 sayılı bilgi talebine cevap verilmeden önce ATSO’da

2014 yılında akaryakıt sektörüne ilişkin herhangi bir toplantı yapılıp

yapılmadığının ATSO’nun Basın ve Halkla İlişkiler Memuruna sorulduğu,

kendisinin 2014 yılında böyle bir toplantı yapılmadığını ifade etmesi üzerine

03.01.2017 tarih ve 60 sayılı yazının gönderildiği,

- 23.05.2017 tarih ve 6346 sayılı bilgi talebi üzerine konunun tekrar araştırıldığı,

internet sitesi haberinin 24.08.2014 tarihinde yayımlandığı, konu ile ilgili bilgi

alınan ATSO Basın ve Halkla İlişkiler Memurunun ise 15.09.2014 tarihinde işe

başladığının tespit edildiği, bu nedenle personelin kendisi işe başlamadan önce

ATSO’da böyle bir toplantı yapılmış olduğunu bilmediği, bu yüzden böyle bir

cevap verdiği, personelin ATSO’da işe başladığı tarih olan 15.09.2014 tarihinden

sonra akaryakıt sektörüne ilişkin herhangi bir toplantı olmadığını beyan ettiği,

- 2014 yılı Ağustos ayında yapılan toplantının üzerinden çok zaman geçtiği,

ATSO’da yıl içinde çok sayıda toplantı, etkinlik, eğitim ve muhtelif faaliyetlerin

gerçekleştirildiği, Rekabet Kurumunun 21.12.2016 tarih ve 13801 sayılı yazısına

cevap verirken herhangi bir art niyet, görevi kötüye kullanma, sektörü kayırma

gibi bir durumun söz konusu olmadığı ve Kuruma bilerek yanıltıcı bilgi

verilmediği,

- Yanıltıcı bilgi vermekte hiç kimsenin çıkarının veya menfaatinin olamayacağı,

yanıltıcı bilgi verilmesi hususunun tamamen göreve yeni başlamış olan

personelin hatasından ve tarihi yanlış anlamasından kaynaklandığı, bu durumdan

ATSO’nun ve ATSO çalışanlarının zarar görmemesi gerektiği,

- Kurum tarafından yürütülmekte olan soruşturma kapsamında 17.03.2017

tarihinde ATSO’da yapılan yerinde incelemede görev alan uzmanlara her türlü

kolaylığın, çalışma imkanının ve desteğin sağlandığı, taleplerinin yerine

getirildiği, her türlü bilgi ve belgenin kendilerine sunulduğu ve inceleme sırasında

kendilerine yardımcı olunduğu,

- İnceleme sonrasında da Kuruma yardımcı olunmaya devam edildiği, bu

kapsamda ATSO’dan talep edilen bilgi ve belgelerin derhal temin edilerek

Kuruma gönderildiği,

- Ticaret ve Sanayi Odalarının, üyelerinin müşterek ihtiyaçlarını karşılamak,

mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak

gelişmesini sağlamak, mensupların birbirleriyle ve halkla olan ilişkilerinde

dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplinini, ahlakı ve

dayanışmayı korumak ve 5174 Sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği İle Odalar

ve Borsalar Kanunu’nda yazılı hizmetler ile mevzuatla verilen görevleri yerine

getirmek amacıyla kurulan, tüzel kişiliğe sahip, kamu kurumu niteliğinde meslek

kuruluşları olduğu,

- ATSO’nun ülkeye ve Adıyaman’a faydalı olabilmek adına çalışmalarına devam

ettiği, belirtilen açıklamaların dikkate alınmasının talep edildiği

belirtilmektedir.

G.3. ATSO’nun Davranışının Kanunun 16. Maddesi Kapsamında Değerlendirilmesi

(14) 4054 sayılı Kanun’un konuya ilişkin 14. maddesi hükmü,

“Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken, gerekli gördüğü her türlü bilgiyi tüm kamu kurum ve kuruluşlarından, teşebbüslerden ve teşebbüs birliklerinden isteyebilir.

Bu makamlar, teşebbüsler ve teşebbüs birliklerinin yetkilileri istenen bilgileri Kurulun belirleyeceği süre içinde vermek zorundadır.”

şeklindedir.

(15) Kanunun 16. maddesinde ise;

“Kurul, teşebbüs niteliğindeki gerçek ve tüzel kişiler ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerine;

...

c) Kanunun 14 ve 15 inci maddelerinin uygulanmasında eksik, yanlış ya da yanıltıcı bilgi veya belge verilmesi ya da bilgi veya belgenin belirlenen süre içinde ya da hiç verilmemesi,

…

hallerinden (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilenler için teşebbüsler ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin binde biri oranında, (d) bendinde belirtilenler için ise aynı şekilde saptanacak olan gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında idarî para cezası verir. Ancak bu esasa göre belirlenecek ceza onbin Türk Lirasından az olamaz.”

hükmü yer almaktadır.

(16) Yukarıda yer verilen hükmün son cümlesinde belirtilen asgari ceza miktarı, her yıl çıkarılan tebliğlerle yeniden belirlenmektedir. 2017/1 sayılı “4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkından Kanunun 16 ncı Maddesinin Birinci Fıkrasında Öngörülen İdari Para Cezası Alt Sınırının Artırılmasına İlişkin Tebliğ” (2017/1 sayılı Tebliğ) ile bu hükümdeki asgari ceza miktarı, 01.01.2017 tarihinden 31.12.2017 tarihine kadar geçerli olmak üzere 18.377 TL olarak belirlenmiştir.

(17) Bu kapsamda 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 16. maddeleriyle Kurul’a, teşebbüslerden ve teşebbüs birliklerinden bilgi talep etme yetkisinin verildiği ve bu yetki çerçevesinde teşebbüslerin yanlış veya yanıltıcı bilgi veya belge vermesi durumunda idari para cezası uygulanmasının öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

(18) Yukarıda ayrıntılı olarak yer verilen, bilgi taleplerine konu olan toplantının ATSO’da yapıldığına ilişkin tespitler karşısında, önaraştırma kapsamında ATSO’dan talep edilen bilgilere ilişkin cevabın ve Kurumumuzda ATSO Yönetim Kurulu Başkanı (…..) ile yapılan görüşmede verilen bilgilerin, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında yanlış veya yanıltıcı olduğu kanaatine varılmıştır.

(19) Diğer taraftan ATSO tarafından gönderilen 2016 yılına ait gayrı safi gelirlerin incelenmesinden, mevcut dosya kapsamında 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasındaki nisbi ceza oranının uygulanarak, ATSO’nun yıllık gayri safi gelirlerinin binde biri oranında olmak üzere idari para cezası verilmesi durumunda ortaya çıkacak idari para cezası miktarının, yine aynı maddenin birinci fıkrasındaki asgari cezanın altında kalacağı görülmektedir. Dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin (c) bendi uyarınca verilecek idari para cezası, 2017/1 sayılı Tebliğ uyarınca öngörülen 18.377 TL’den az olamayacağından, ATSO’ya uygulanacak idari para cezasının belirlenmesinde bu husus dikkate alınmıştır.

H. SONUÇ

(20) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Rekabet Kurulunun 06.12.2016 tarihli ve 16-42/695-M sayılı kararı uyarınca yapılan önaraştırma çerçevesinde Adıyaman Ticaret ve Sanayi Odasının sunduğu bilgilerin Kanun’un 16. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi kapsamında yanlış veya yanıltıcı nitelikte olduğuna, bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesinde Adıyaman Ticaret ve Sanayi Odasına 2017 yılı için ceza alt sınırı olarak belirlenmiş olan 18.377 TL idari para cezası verilmesine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.