Aksa Enerji Üretim AŞ’nin dolaylı iştiraki ve grup şirketi olan Aksa Enerji Talimarjan FE LCC tarafından,…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK,

Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER : Dr. Mehmet YANIK, Zekiye KARALİ, Muhammed Enes DOĞAN C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Aksa Enerji Üretim AŞ

Temsilcileri: Av. H. Gözde ESEN SAKAR, Sena AVCI YENER

Cumhuriyet Mahallesi Yeni Yol 1 Sokak Now Bomonti Plaza

Kat:4 No:33 34380, Bomonti Şişli/İSTANBUL

(1) D. DOSYA KONUSU: Aksa Enerji Üretim AŞ’nin dolaylı iştiraki ve grup şirketi olan Aksa Enerji Talimarjan FE LCC tarafından, Gülsan Sentetik Dokuma San. ve Tic. AŞ’nin Gaziantep’te kurulu olan doğal gaz basit çevrim santrali tesisinde yer alan taşınır varlıklarının mülkiyetinin ve tam kontrolünün devralınması işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 21.02.2024 tarih ve 48887 sayılı yazı ile intikal eden ve eksiklikleri 29.02.2024 tarih ve 49219 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 04.03.2024 tarih ve 2024-2-020/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Başvuruda; Gülsan Sentetik Dokuma San. ve Tic. AŞ’nin (GÜLSAN SENTETİK) Gaziantep ilinde kurulu olan doğal gaz basit çevrim santrali tesisinde yer alan taşınır varlıklarının (distribütörlük ve tedarik sözleşmeleri, müşteri portföyü, stoklar, çalışanlar ve know-how hariç olmak üzere) mülkiyetinin ve tam kontrolünün Aksa Enerji Talimarjan FE LCC (AKSA TALİMARJAN) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir.

(5) GÜLSAN SENTETİK’in Gaziantep ilinde kurulu olan doğal gaz basit çevrim santrali tesisinde yer alan taşınır varlıklarının devralınmasındaki temel gerekçe, varlık devrinin ardından taşınır varlıkların Özbekistan’a nakledilmesi ve elektrik üretiminde kullanılması ile birlikte Kazancı Holding AŞ’nin (KAZANCI HOLDİNG) Özbekistan’da hâlihazırda var olan elektrik üretimine ilişkin yatırım sayısının dörde çıkarılması ve Özbekistan’da (.....) gelir sağlanması olarak ifade edilmiştir.

(6) Mal varlıklarına ilişkin her türlü devir işlemi rekabet hukukunda yoğunlaşma olarak kabul edilmemektedir. Bir mal varlığı devrinin yoğunlaşma olarak değerlendirilebilmesi için; devre konu varlıklara teşebbüsün pazar cirosunun belirli bir bölümünün açıkça atfedilebilmesi gerekmektedir. Dosya konusu devralma işleminde devre konu taşınır

varlıkların, doğal gaz basit çevrim santralinde elektrik üretimi faaliyetinin esasını 1 oluşturduğu ve bu nedenle söz konusu varlıkların ciro atfedilebilir nitelikte olduğu değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, bildirime konu işlemin ardından, AKSA TALİMARJAN ve dolayısıyla Aksa Enerji Üretim AŞ (AKSA ENERJİ) devre konu taşınır varlıkların tek kontrolüne sahip olacak ve varlıkların kontrolünde kalıcı bir değişiklik meydana gelecektir.

(7) Diğer yandan; her ne kadar devralan niteliğindeki AKSA TALİMARJAN’ın Türkiye’de herhangi bir faaliyeti bulunmasa da, işlem neticesinde GÜLSAN SENTETİK’in Gaziantep ilinde kurulu olan doğal gaz basit çevrim santralinde elektrik üretimi için kullandığı tüm taşınır varlıklar rakibi AKSA ENERJİ’nin bünyesinde yer alan AKSA TALİMARJAN tarafından devralınacaktır. Bununla birlikte, söz konusu devralma işleminin gerçekleşmesinin ardından GÜLSAN HOLDİNG elektrik üretimi işlemine diğer [2] üretim tesisleri ile devam edecektir.

(8) Bu çerçevede, başvuruya konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemi niteliği taşıdığı değerlendirilmektedir. Ciro bilgilerine bakıldığında dosya konusu işlemin 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 7. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde belirtilen ciro eşiklerini aşmadığı görülmektedir.

(9) Diğer yandan, 2010/4 sayılı Tebliğin 8. maddesinin beşinci fıkrasında “Üç yıllık dönem içinde, aynı kişiler ya da taraflar arasında veya aynı ilgili ürün pazarında aynı teşebbüs tarafından, bu maddenin ikinci fıkrası anlamında gerçekleştirilen iki ya da daha fazla işlem, bu Tebliğin 7’nci maddesinde yer alan ciroların hesaplanması bakımından tek bir işlem olarak değerlendirilir.” hükmü yer almaktadır.

(10) Bu çerçevede, elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarında, KAZANCI HOLDİNG tarafından son üç yılda gerçekleştirilen işlemlere bakıldığında; Rekabet Kurulu tarafından 24.01.2024 tarihli ve 24-06/91-39 sayılı kararla Yeşilyurt Enerji Elektrik Üretim AŞ’nin (YEŞİLYURT ENERJİ) Türkiye’deki doğal gaz kombine çevrim santrali tesisinde yer alan taşınır varlıklarının mülkiyetinin ve tam kontrolünün KAZANCI HOLDİNG tarafından devralınması işlemine izin verildiği tespit edilmiştir. Bahsi geçen devralma işleminde; YEŞİLYURT ENERJİ’nin devre konu taşınır varlıklarının 2022 yılı Türkiye cirosunun hesaplamalara dâhil edilmesinin ardından dikkate alınacak toplam ciro ile dosya konusu işlemde 2010/4 sayılı Tebliğ’de belirtilen ciro eşiklerinin aşıldığı ve işlemin izne tabi olduğu görülmektedir.

(11) Devre konu varlıklar, GÜLSAN SENTETİK’in Gaziantep ilinde kurulu olan doğal gaz basit çevrim santrali tesisinde elektrik üretimi amacıyla kullanılmaktadır. Dolayısıyla, devre konu varlıkların ilgili olduğu pazarın, elektrik üretimi ve satışı olduğu söylenebilecektir. Devralan AKSA TALİMARJAN’ı bünyesinde bulunduran KAZANCI HOLDİNG ve iştirakleri 22 ülkede; elektrik üretimi ve satışı, elektrik dağıtımı, doğal 1 Doğal gazı yakıt olarak yakarak elektrik üretimi gerçekleştiren doğal gaz çevrim santralleri; kompresör, yanma odası ve türbin olmak üzere üç ana kısımdan oluşmaktadır. Kompresör, hava basıncını arttırarak havayı dışarıdan içeriye almaktadır. Yanma odasında yakılan yakıtın ardından yüksek basınçlı gaz üretilmekte ve türbin yanma odasından gelen gazın enerjisini almaktadır.

2 GÜLSAN HOLDİNG’in tam kontrolünde bulunan diğer elektrik üretim tesisleri aşağıda yer almaktadır:

- Tokat Almus’ta yer alan ve kurulu gücü (.....) MW olan Almus Hidroelektrik Santrali ve Barajı,

- Tokat Niksar’da yer alan ve kurulu gücü (.....) MW olan Köklüce Hidroelektrik Santrali,

- Bolu Mengen’de yer alan ve kurulu gücü (.....) MW olan Paşa Hidroelektrik Santrali,

- Bilecik Bozüyük’te yer alan ve kurulu gücü (.....) MW olan Metristepe Rüzgâr Elektrik Santrali,

- Bolu Göynük’te yer alan ve kurulu gücü (.....) MW olan Arıkçayırı Biyokütle Enerji Santrali ve

- Manisa Kula’da yer alan ve kurulu gücü (.....) MW olan Kula Biyokütle Enerji Santrali.

gaz dağıtımı ve jeneratör üretimi alanlarında faaliyet göstermektedir. Grubun, Antalya’da (.....) MW ve Şanlıurfa’da (.....) MW büyüklüğünde kurulu güce sahip doğal gaz kombine çevrim elektrik santralleri ve Bolu’da (.....) MW termik santrali bulunmaktadır.

(12) Bu bilgiler ışığında, devre konu varlıkların elektrik üretimi ve satışı pazarındaki faaliyetlerin yürütülmesinde kullanıldığı ve devralan konumundaki işlem tarafı olan KAZANCI HOLDİNG’in de elektrik üretimi ve satışı alanında faaliyet gösterdiği göz önünde bulundurulduğunda tarafların faaliyetleri arasında “elektrik üretimi ve satışı pazarı”nda yatay örtüşme olduğu değerlendirilmektedir.

(13) Devralma işleminin tamamlanmasının ardından söz konusu varlıklar, AKSA TALİMARJAN’ın Özbekistan’daki santralinde elektrik üretimi amacıyla kullanılmak üzere nakledilecek ve üretilecek olan elektrik Özbekistan pazarına satılacaktır. Bu çerçevede, elektrik üretim santralindeki taşınır varlıkların devrinin Türkiye’de faaliyet gösteren işlem tarafı AKSA ENERJİ’nin pazar payında doğrudan bir artışa sebebiyet vermeyeceği açıktır. Diğer yandan, işlem neticesinde Türkiye’de elektrik üretimi işiyle iştigal eden AKSA ENERJİ’nin rakiplerinden biri olan GÜLSAN SENTETİK’in, taşınır varlıklarının devrinin ardından devre konu üretim tesisi bakımından pazardaki faaliyetlerine son vermesi, her ne kadar söz konusu varlıklar yurt dışına taşınacak olsa da, pazarda yapısal bir değişikliğe sebebiyet vermesinin yanı sıra pazardaki mevcut veya potansiyel rekabeti etkilemektedir.

(14) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, Türkiye’de elektrik üretimi ve satışı pazarında; KAZANCI HOLDİNG’in ve ayrıca GÜLSAN SENTETİK’in devre konu taşınır varlıklarının satış miktarlarına, satış değerlerine ve pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

Tablo 1- KAZANCI HOLDİNG’in ve GÜLSAN SENTETİK’in Devre Konu Taşınır Varlıklarının Türkiye Elektrik Üretimi ve Satışı Pazarındaki Satış Değerleri ve Satış Miktarları

GÜLSAN SENTETİK’in Devre Konu

KAZANCI HOLDİNG

Taşınır Varlıkları

Kaynak: Bildirim Formu

(15) KAZANCI HOLDİNG’in satış miktarı bakımından pazar payının 2021 yılında %(.....) iken 2022 yılına gelindiğinde %(.....)’e düştüğü, ilgili yıllarda satış değeri bakımından pazar payının da satış miktarı bakımından pazar paylarıyla aynı olduğu görülmektedir. Diğer yandan, GÜLSAN SENTETİK’in devre konu taşınır varlıklarının hem satış miktarı hem de satış değeri bakımından pazar payının 2021 yılında %(.....) ve 2022 yılında %(.....) olarak gerçekleştiği görülmektedir.

(16) Bildirime konu işlem neticesinde, devre konu varlıkların Türkiye dışına çıkarılacağının belirtildiği dikkate alındığında, devralma sonrasında piyasada faaliyet gösteren teşebbüslerden birinin üretim tesisinin pazar dışına çıkacak olması nedeniyle elektrik üretimi ve satışı pazarının küçüleceği ve buna bağlı olarak AKSA ENERJİ dahil olmak üzere, söz konusu pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin paylarının bir miktar artacağı öngörülmektedir. Ancak Türkiye pazarından çıkan varlıklar aracılığıyla elde

edilen pazar payı değerlendirildiğinde bu etkinin ihmal edilebilir düzeyde olacağı açıktır. Kaldı ki, devre konu varlıklar Türkiye pazarından çıkarılmasa dahi, devralan teşebbüsün pazar payı ve devre konu varlıklar aracılığıyla elde edilen pazar payı değerlendirildiğinde pazardaki yoğunlaşma artışının göz ardı edilebilir seviyede olacağı anlaşılmaktadır.

(17) Ek olarak, elektrik üretimi ve satışı pazarında lider konumunda olan Elektrik Üretim AŞ’nin (EÜAŞ) pazar payı; 2020 yılında %18,97, 2021 yılında %16,69 ve 2022 yılında %14,97 olarak gerçekleşmiştir. Diğer yandan söz konusu pazarda çok sayıda oyuncunun olduğu ve pazarın oldukça parçalı bir yapıya sahip olduğu görülmektedir [3].

(18) Bu doğrultuda, işlem taraflarının elektrik üretimi pazarındaki pazar paylarının oldukça düşük olduğu, pazarda çok sayıda rakip teşebbüsün bulunduğu ve söz konusu rakiplerin arasında EÜAŞ gibi nispeten yüksek pazar payına sahip bir teşebbüsün bulunduğu ve pazarın kamu otoritelerince regüle edildiği dikkate alındığında dosya konusu devralma işleminin Türkiye’de elektrik üretimi pazarında etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına sebebiyet vermeyeceği değerlendirilmektedir.

H. SONUÇ

(19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

3 EPDK 2020, 2021 ve 2022 Yılları Elektrik Piyasası Piyasa Gelişim Raporları