Ankara'da faaliyet gösteren minibüs işletmecilerinin, tekelleşmek ve aşırı fiyat uygulamak suretiyle 4054…

REKABET KURULU KARARI

Dosya No: D4/1/M.A.-99/2

Karar No: 00-4/33-15

Karar Tarihi : 25.01.2000

Toplantıya Katılan

Başkan: Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU.

Üyeler : Dr. Kemal EROL (İkinci Başkan), Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A.Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER.

Taraflar:

Şikayet Eden : Halit YILTIRAKKAYA

Karşıyaka Sk., 31/19, Dikmen/ANKARA

Şikayet Edilen: - Ankara’da faaliyet gösteren dolmuş işletmecileri.

Dosya Konusu: Ankara’da faaliyet gösteren minibüs işletmecilerinin, tekelleşmek ve aşırı fiyat uygulamak suretiyle 4054 sayılı Kanun'u ihlal ettikleri iddiası.

Raportör Görüşü: 4054 sayılı Kanun gereğince bir önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı.

Dosya Evreleri: Dosya konusu iddia ile Kurum kayıtlarına 03.11.1999 tarih, 3581 sayı ile intikal etmiş olan Halit YILTIRAKKAYA imzalı şikayet başvurusu üzerine, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 55/1’inci maddesi uyarınca Raportör Murat AYBER tarafından hazırlanan 10.12.1999 tarih, D4/1/M.A.-99/2 sayılı İlk İnceleme Raporu, 21.01.2000 tarih, REK.0.08.00.00/2 sayılı Başkanlık önergesi ile 00-4 sayılı Kurul toplantı gündemine alınmıştır.

İlgili Pazar: Taksiler her gelir seviyesindeki tüketiciye uygun koşullar sunmadığından, metro ve Ankaray kısıtlı güzergahlarda, servis araçları da sadece işe gidiş geliş saatlerinde ve belli bir kitleye hizmet sunduklarından, ilgili ürün pazarı “otobüs ve minibüs ile şehiriçi toplu yolcu taşımacılığı hizmet pazarı” olarak; ilgili coğrafi pazar ise, “Ankara il sınırları” olarak kabul edilmiştir.

REKABET KURUMU 1

DEĞERLENDİRME

Başvuru dilekçesinde, son minibüs zamlarının keyfi olarak yapıldığı ve minibüsçülerin tekelleşme yoluna gitmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri iddia edilmektedir.

Konuya ilişkin olarak yapılan değerlendirme sonucunda, Ankara Minibüsçüler Odası’nın güzergahlardaki yolcu taşıma ücret tarifelerini saptamasının 507 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği bir görev olması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 4'üncü maddesi (a) bendinde konu edilen anlamda bir “hizmet fiyatının tespit edilmesi” olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, yıkıcı fiyat uygulamalarının veya aşırı fiyatlandırmanın, ilgili pazarda hakim durumun mevcudiyeti durumunda, 4054 sayılı Kanun’un 6'ncı maddesi ile yasaklanan"kötüye kullanma” halleri arasında sayılacağı dikkate alınarak, uygulanan fiyatlar Kanun’un bu hükmü yönünden de değerlendirilmiştir.

Otobüs ve minibüs ile şehiriçi toplu yolcu taşıma pazarında faaliyet gösteren dolmuş işletmecileri götürü usulde vergiye tabi oldukları için ciro hesabının yapılamamasının yanısıra, otobüs yolcularının da bir bölümünün paso ile yolculuk etmeleri nedenleriyle ilgili ürün pazar paylarında sağlıklı bir veri tabanına ulaşabilmek, dolayısıyla ölçüm yapmak mümkün bulunmamaktadır. Ancak, gerek sayı ve yolcu taşıma kapasitelerinin minibüslere kıyasla tartışmasız üstünlükleri ve gerekse 2918 sayılı Trafik Yasası ve ilgili tebliğlere istinaden ayakta yolcu taşınmasına izin verilmesi nedenleriyle şehiriçi yolcu otobüslerinin lehine olan kapasite farkının fiili duruma çok daha büyük oranda yansıdığı gözönünde tutulduğunda, minibüs işletmecilerinin şehiriçi yolcu taşımacılığında hakim durumda olmadığı, dolayısıyla Kanun'un 6'ncı maddesi kapsamında bir kötüye kullanma eyleminin bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

SONUÇ

İlk İnceleme Raporu’nda yer verilen bilgiler ve yukarıda özetlenen değerlendirmeler doğrultusunda; Ankara’da faaliyet gösteren minibüs işletmecilerinin aşırı fiyat uygulamak suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri iddiasına ilişkin olarak, şehiriçi yolcu taşımacılığı ücretlerinin, 507 sayılı Kanun’un yetkili kıldığı kuruluşlarca ve anılan Kanun çerçevesinde belirlenmesi, öte yandan ilgili pazarda şikayet edilenlerin hakim durumda bulunmamaları nedenleriyle, 4054 sayılı Kanun’un 4 ve 6'ncı maddelerine aykırılık oluşmadığı kanaatine varılarak Ankara Minibüsçüler Odası ve/veya üyeleri hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun gereğince bir önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek bulunmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

REKABET KURUMU 2