Aromaster Gıda Katkı Maddeleri Tic. Ltd. Sti. (Aromaster)'nin tatlandırıcı maddeler dagıtımı isinin Brenntag…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN,

Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER: Meltem BAĞIŞ AKKAYA, B. Sanem ŞİMŞEK

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Brenntag Kimya Tic. Ltd. Şti.

Temsilcisi: Av. Pınar AYBEK

Bener Hukuk Bürosu Yapı Kredi Plaza C Blok K: 4

Levent İstanbul

D. TARAFLAR: Brenntag Kimya Tic. Ltd. Şti.

Rüzgârlı Bahçe Cumhuriyet Cd. No: 8 Acarlar Tic. Sit. B-Blok

Kat: 7 34805 Kavacık İstanbul

Aromaster Gıda Katkı Maddeleri Tic. Ltd. Şti.

İnönü Cd. Turaboğlu Sk. Sümo Sitesi A7 Blok D: 4

Kozyatağı Kadıköy İstanbul

30

E. DOSYA KONUSU: Aromaster Gıda Katkı Maddeleri Tic. Ltd. Şti. (Aromaster)’nin tatlandırıcı maddeler dağıtımı işinin Brenntag Kimya Tic. Ltd. Şti. (Brenntag Kimya) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.4.2008 tarih ve 2631 sayı ile giren ve en son 23.5.2008 tarih ve 3201 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 27.5.2008 tarih ve 2008-3-77/Öİ-08-MBA sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 30.5.2008 tarih ve REK.0.07.00.00-120/90 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-37 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Aromaster Gıda Katkı Maddeleri Tic. Ltd. Şti.’nin tatlandırıcı maddeler dağıtımı işinin Brenntag Kimya Tic. Ltd. Şti. tarafından devralınması işleminin,

1.Kontrol değişikliği yaratması nedeniyle 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi kapsamında bir devralma işlemi olduğu,

2.Tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam ciroları yönüyle 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olduğu,

3. Anılan devralma işlemi sonucunda ilgili pazarlarda bir hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi yoluyla etkin rekabetin önemli ölçüde kısıtlanmasının söz konusu olmayacağı anlaşıldığından söz konusu devir işlemine izin verilmesi gerektiği

kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı

1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca ilgili ürün pazarının tespitinde, birleşme ve devralma konusu olan mal ve hizmetlerle, tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal ve hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınmaktadır.

70

Devralma işleminin taraflarından Brenntag Kimya en genel anlamıyla kimyasal ürünler piyasasında çok sayıda ürün çeşidinin dağıtımı ve bu ürünlere ilişkin paketleme, depolama, v.b. yan servislerin sunulması faaliyetlerini gerçekleştirmektedir. Dosya mevcudu bilgilere göre, Türkiye dâhilinde dağıtımı yapılan kimyasal maddeler tekstil, deri, boya, seramik, plastik, gıda, kozmetik ve deterjan sektörlerinde kullanılmaktadır.

Devralma işleminin diğer tarafı olan Aromaster ise tatlandırıcı maddelerin dağıtımını gerçekleştirmektedir. Bildirimde bulunan taraf, Brenntag Kimya’nın yukarıda sözü edilen kimyasal ürün portföyünde tatlandırıcı maddelerin bulunmadığını, bildirime konu devralmanın amacının da bu ürün grubunu şirket faaliyetleri arasına katmak olduğunu ifade etmiştir. Genel anlamıyla kimyasal ürünler pazarının alt pazarları bağlamında değerlendirilirse, tarafların farklı pazarlarda faaliyet gösterdikleri söylenebilecektir.

Tatlandırıcı maddeler, “insan tüketimine veya hayvan beslenmesine yönelik malzemelere ve ürünlere tat vermek için kullanılan ve doğal ve/veya sentetik bileşimler” olarak tanımlanabilir. Bu şekilde hususi bir kullanım alanına sahip olduğu ölçüde tatlandırıcı maddeler özlerinde amaca yönelik bileşenler içermekte, dolayısıyla niteliği bakımından da diğer kimyasallardan ayrılmaktadır. Tatlandırıcı maddeler ağırlıklı olarak meşrubat, şekerleme, bisküvi, gofret, kek, sakız, aromalı süt-yoğurt, sigara, hazır çorba, sos, bulyon ve diş macunu üreticileri tarafından kullanılmaktadır. Ayrıca bazı ilaçların üretim sürecinde de tatlandırıcı madde kullanılabilmektedir.

Tatlandırıcı maddeler, bileşimleri itibarıyla birbirlerinden farklılaşan çok sayıda ürün çeşidini içermektedir. Üretici açısından, müşteri talepleri doğrultusunda bu bileşimlerde değişiklik yaparak bir ürün çeşidinden diğerine geçmek düşük bir maliyetle mümkün olabilmektedir. Bu husus, 5.9.2002 tarih ve 02-52/680-275 sayılı Kurul Kararında da tespit edilmiş, bütün tatlandırıcı bileşimlerini imâl etmek için gereken teknik işlem ve donanımların genel olarak aynı olduğu ve istenen spesifikasyonlara göre sadece girdilerin değiştiği ifade edilmiştir. Bu şekilde yüksek bir arz ikamesinin söz konusu olması dolayısıyla tatlandırıcı maddeler tek bir ilgili ürün pazarı altında değerlendirilebilecektir.

Kimyasalların çok sayıda ürün çeşidini kapsaması ilgili ürün pazarının sınırlarının tespitine etki etmektedir. Yukarıda anılan Kurul Kararında da ortaya konulduğu gibi, tatlandırıcılar, kokular, aroma kimyasalları ve kozmetik maddeleri gibi diğer kimyasal maddelerden ayrı bir ürün pazarı teşkil etmektedir. Mevcut devralma işlemi açısından da Aromaster’in temel faaliyet alanını oluşturması ölçüsünde ilgili pazar tanımında tatlandırıcıların esas alınması gerektiği kanaatine varılmıştır. Dolayısıyla, başvuru konusu işlem bakımından ilgili ürün pazarı “tatlandırıcı maddeler” olarak tespit edilmiştir.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesine göre, coğrafi pazar belirlenirken, özellikle ilgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri bakımından giriş engellerinin, ilgili bölge ile komşu bölgeler arasında teşebbüslerin pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir farklılığın olup olmadığı gibi unsurlar dikkate alınmalıdır. Dosya konusu işlemin tarafları olan Brenntag Kimya ve Aromaster tarafından dağıtımı yapılan ürünler, yukarıda ürün pazarı olarak belirlenen tatlandırıcı maddeler, büyük ölçüde ulusal nitelik göstermektedir. Her iki teşebbüsün de faaliyette bulunduğu Türkiye genelinde söz konusu ürünler açısından pazara giriş, arz kaynaklarına ulaşım, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış koşullarının bölgesel farklılık göstermemesi dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti” olarak belirlenmiştir.

H.2. Taraflar

130

H.2.1. Brenntag Kimya Tic. Ltd. Şti. (Brenntag Kimya)

Devralan taraf Brenntag Kimya, Türkiye’de çeşitli kimyasal ürünlerin dağıtımı ile iştigal etmekte, büyük miktarda kimyasal maddeyi üreticilerden alıp müşteri ihtiyacına göre karışımını yaptıktan sonra satışını gerçekleştirmektedir. Ayrıca bununla bağlantılı olarak bazı ürün gruplarında depolama, karışım ve paketleme hizmetleri de vermektedir.

Teşebbüs, bu sektörde uluslar arası düzeyde faaliyet gösteren Brenntag Grubu içinde yer almaktadır. Brenntag Grubu Türkiye’de, Brenntag Kimya vasıtasıyla doğrudan pazarlama ve dağıtım faaliyetlerini yürütmekte, Brenntag CEE GmBH ve Provida GmBH vasıtasıyla ithalat da yapmaktadır.

Tablo 1: Brenntag Kimya’nın Ortaklık Yapısı

Hissedar Oran (%)

Brenntag CEE GmBH 99,8

Brenntag Foreign Holding 0,16

Diğer 0,04

Kaynak: Bildirim Formu

Brenntag Kimya’nın 2007 yılında Türkiye’deki toplam cirosu (…………….) (……………………………) YTL seviyesinde gerçekleşmiştir. Teşebbüs, 2007 sonunda deterjan, kozmetik, kişisel bakım ve benzeri ürünlerin üretiminde kullanılan hammaddelerin oluşturduğu kimyasal maddelerin dağıtımı ile iştigal eden Abacı Kimya Dış Ticaret A.Ş.’yi devralmıştır. Devralma işlemi 2007 sonunda gerçekleştiği için yukarıdaki ciro Brenntag Kimya’nın işlem öncesindeki satışlarının değerini göstermektedir. Aynı sebeple mevcut inceleme kapsamında da devralma öncesi ciro esas alınacaktır. Teşebbüsün sunduğu bilgiler dâhilinde, Abacı Kimya Dış Ticaret A.Ş.’nin 2007 cirosu eklendiğinde bu tutar (…………….) (……………………………………) YTL seviyesine çıkacaktır.

H.2.2. Aromaster Gıda Katkı Maddeleri Tic. Ltd. Şti. (Aromaster)

Hisseleri Kerim Mürtezaoğlu ve Metin Ölken adındaki gerçek kişilere ait olan devreden taraf Aromaster, tatlandırıcı maddelerin dağıtımıyla iştigal etmektedir.

Tablo 2: Aromaster’ın Ortaklık Yapısı

Hissedar Oran (%)

Kerim Mürtezaoğlu 50

Metin Ölken 50

Kaynak: Bildirim Formu

Adı geçen hissedarlar aynı zamanda Rast Gıda San. ve Tic. A.Ş. unvanlı şirkette %11,5’er hisseye sahiptirler. Bildirimde bulunan taraf, anılan firmanın faaliyet alanının zeytinyağı ihracatı, imalatı, toptan ve perakende satışı ve depolanması olduğunu ifade etmiştir. Dolayısıyla, anılan firmanın incelenen pazarda faaliyeti yoktur.

Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, Aromaster’in 2007 yılı itibarıyla elde ettiği cironun, (…………….) (..……………………………..) YTL olduğu anlaşılmıştır.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.3.1. İşlemin Niteliği

180

Brenntag Kimya tarafından bildirimi yapılan devralma işlemi, teşebbüs ile Aromaster arasında 24.4.2008 tarihinde imzalanan Varlık Satın Alma Sözleşmesi çerçevesinde, belirli varlıkların Brenntag Kimya’ya devrini öngörmektedir. Sözleşme’de bunun yanı sıra iki Aromaster çalışanının Brenntag Kimya’da çalışmaya başlaması düzenlenmektedir. Anılan varlıklar ise, Aromaster’in Sözleşme’de spesifikasyonları ve fiziksel durumları belirlenmiş olan “stoktaki malları” ve yine Sözleşme ile

belirlenmiş “müşteri tabanı”ndan ibarettir. Bu kapsamda, bir varlık devri niteliğindeki işlem hisse devrini içermemekte, işlem sonrasında Aromaster’in hissedarlık yapısında bir değişikliğe yol açmamaktadır.

190

1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde hangi işlemlerin birleşme veya devralma sayılacağı anlatılmaktadır. Bildirim konusu işlem, hisse devri içermemesine karşılık teşebbüsün mal varlığının el değiştirmesiyle sonuçlanması itibarıyla anılan maddenin (b) bendinde öngörülen “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığının yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” hüküm çerçevesinde bir devralmadır.

Aynı Tebliğ’in 4. maddesine göre %25 pazar payı sınırı veya 25 milyon YTL ciro eşiğini geçen birleşme/devralmaların Kurul’a bildirilmesi zorunludur. Dosya mevcudu bilgi ve belgeden söz konusu işlemin tarafları olan teşebbüslerin 2007 yılı ciroları toplamının (…………….) (………………………………..) YTL olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla, işlem 25 milyon YTL ciro eşiğini aştığından izne tabidir.

H.3.2. 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirme

Bildirimde bulunan teşebbüs tarafından yapılan tahminler doğrultusunda ilgili ürün pazarı olan tatlandırıcı ürünler pazarında 2007 yılına ilişkin pazar payı verilerine göre, Aromaster tatlandırıcı ürünler pazarında %(…) gibi düşük bir paya sahipken, alıcı konumundaki Brenntag Kimya’nın kimyasal ürünlerin bu alt pazarında faaliyeti yoktur. Dolayısıyla, Brenntag Kimya’nın Aromaster’ı devalması işlemi pazarın yapısında bir değişiklikle sonuçlanmayacaktır. Bu nedenle söz konusu devralma işlemi sonucunda ilgili pazarda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde hâkim durumun yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi ve rekabetin olumsuz yönde etkilenmesi söz konusu olmayacaktır.

Varlık Satın Alma Sözleşmesi’nin 7.2 ve 7.3 maddelerinde gizlilik, rekabet etmeme ve bazı personele teklif götürmeme hükümleri düzenlenmektedir. Her ne kadar piyasadaki rekabet üzerindeki etkisi rekabet yasakları ölçüsünde olmasa da, gizlilik yükümlülükleri de rekabet yasağına benzer şekilde değerlendirilmektedir.

Birleşme/devralma işlemlerinde yan sınırlamalar ve bu çerçevede rekabet yasakları, yoğunlaşmayı meydana getiren sözleşmenin ana amacının yanında sözleşmenin hukuki getirilerinden yararlanılmasına yönelik düzenlemeler olarak nitelendirilebilir. Alıcılar tarafından satıcılara getirilen rekabet yasakları, uygulamada alıcıların devraldıkları maddi ve maddi olmayan varlıkların değerinden tam olarak yararlanmalarının, dolayısıyla alıcı tarafından yapılan yatırımın karşılığının tam olarak alınmasının bir aracı olarak değerlendirilmektedir.

Bu çerçevede söz konusu yasakların yan sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması gerekmektedir. Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, Sözleşmesi’nin 7.2 ve 7.3 maddelerinde yer verilen yükümlülüklerin her üç

kriteri de sağladığı anlaşıldığından söz konusu hükümlerin makul birer yan sınırlama olduğu kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.